Avrupa, Trump'la sözlü çatışmasının ardından Zelenskiy'ye desteğini gösteriyor
Macron, Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 7 Aralık 2024'te Elysee Sarayı'nda yaptıkları görüşmede (Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron dün yaptığı açıklamada, Rusya'nın saldırgan, Ukrayna'nın ise saldırılan taraf olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ile Ukraynalı mevkidaşı Volodimir Zelenskiy arasında Beyaz Saray'da gerçekleşen söz düellosunu yorumlayan Macron “Üç yıl önce Ukrayna'ya yardım etmekte ve Rusya'yı cezalandırmakta haklıydık ve bunu yapmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Fransa
Fransa Cumhurbaşkanı şunu vurguladı: Ukraynalıları kastederek “Başından beri savaşanlara saygı göstermeliyiz.”
Elysee'ye göre Macron, Beyaz Saray'da Trump ve Başkan Yardımcısı J.D. Vance arasında gerçekleşen görüşmenin ardından Zelenskiy ile telefonda görüştü.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barro, Beyaz Saray'daki görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Avrupalılar için artık harekete geçme zamanının geldiğini söyledi. “Ortada bir saldırgan var. Bu (Rusya Devlet Başkanı) Putin... Ukrayna halkı saldırı altında. Bu durum karşısında, ortak güvenliğimiz için tek bir gereklilik var. O da artık Avrupa'dır. Laf zamanı bitmiştir ve şimdi eylem zamanıdır.”
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Zelenskiy ve Ukraynalılara şunları söyledi: “Yalnız değilsiniz.”
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)
İspanya
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Ukrayna'ya desteğini vurgulayarak şunları söyledi: “Ukraynalılar, İspanya sizin yanınızda.”
Rusya
Rusya'nın egemen varlık fonunun başkanı ve ABD ile Suudi Arabistan arasındaki görüşmelerde müzakere ekibinde olan Kirill Dmitriev, dün ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasındaki görüşmeyi “tarihi” olarak nitelendirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü şunları söyledi: “Zelenskiy'nin büyük yalanı, Ukrayna'nın destek olmadan tek başına durmasıdır.
Şarku’l Avsat’ın Reuters'ten aktardığına göre Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Beyaz Saray'daki Zelenskiy hakkında konuşmaya şöyle devam etti: “Trump ve De Vance'in itidallerini koruyarak Zelenskiy'ye vurmamaları bir mucize”.
Ukrayna
Ukrayna Parlamentosu Başkanı Ruslan Stefançuk ise Zelenskiy'ye tam destek verdi: “Hiç kimsenin Rusya'nın saldırgan, Ukrayna'nın ise mağdur olduğunu unutmaya hakkı yoktur.”
Volodimir Zelenskiy'nin özel kalem müdürü Andrey Yermak şunları söyledi: “Başkan ülkemiz için adil ve kalıcı bir barışı savunan herkes için mücadele ediyor. Güvenlik sadece bir kelime değildir ve gerçek garantiler olmadan savaş tekrar geri dönecektir.”
Almanya
Almanya Şansölyesi Olaf Scholz Ukrayna'nın Almanya ve Avrupa'ya güvenebileceğini vurgularken, Almanya Şansölye vekili ve muhafazakâr CDU partisinin lideri Friedrich Merz de Ukrayna ve Zelenskiy'ye desteğini ifade ederek, Almanya'nın “iyi günde de zor günde de” yanlarında olduğunu söyledi.
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, "İster Almanya'da, ister Avrupa'da, ister yurt dışında olsun, Ukrayna'ya desteğimiz sarsılmaz" dedi.
Olaf Scholz (AP)
Avrupa Birliği: “Özgür dünyanın yeni bir lidere ihtiyacı var”
AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas Zelenskiy'ye “Cesur ve güçlü olun, korkmayın ve asla yalnız kalmayacaksınız” dedi.
Kallas şunları ekledi: “Bugün özgür dünyanın yeni bir lidere ihtiyacı olduğu açıktır ve biz Avrupalılar bu meydan okumayı kabul etmeliyiz. Saldırganla savaşmaya devam etmesi için Ukrayna'ya desteğimizi arttıracağız.”
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Zelenskiy'ye adil ve kalıcı bir barışın sağlanması için Birlik olarak kendisiyle birlikte çalışmaya devam edecekleri güvencesini verdi ve ekledi: “Güçlü ve cesur olun, yalnız değilsiniz.”
İsveç
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ülkesinin Ukrayna'nın yanında olduğunu söyledi: “Onlar sadece kendi özgürlükleri için değil, tüm Avrupa'nın özgürlüğü için savaşıyorlar.”
Britanya
İngiltere Başbakanı'nın Ukrayna'ya “sarsılmaz destek” sözü verdiğini belirten ofisi, Keir Starmer'ın Beyaz Saray'daki öfkeli toplantının ardından hem ABD Başkanı Donald Trump hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüştüğünü açıkladı.
Starmer'ın sözcüsü şunları söyledi: “Başbakan bu akşam Başkan Trump ve Zelenskiy ile görüştü. “Ukrayna'ya olan sarsılmaz desteğini sürdürüyor ve Ukrayna için egemenlik ve güvenliğe dayalı kalıcı bir barışa giden yolu bulmak için elinden geleni yapıyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer (AP)
Kanada
Kanada Başbakanı Justin Trudeau “Ukraynalıların demokrasi, özgürlük ve egemenlik mücadelesi hepimiz için önemlidir. Adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak için Ukrayna'nın yanında durmaya devam edeceğiz” dedi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni (AP)
İtalya: Acil zirve
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni “Washington, Avrupa ve müttefikler arasında Ukrayna'dan başlayarak mevcut sorunları görüşmek üzere acil bir zirve yapılması” gerektiğine işaret etti.
Meloni, “Batı'daki her bölünme hepimizi zayıflatıyor ve medeniyetimizin çöküşünü görmek isteyenlerin işine yarıyor” ifadelerini kullandı.
Saldırılar ve Trump'ın kaybetmesinden sonra Putin’in bahisleri arasında Ukrayna müzakerelerihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339899-sald%C4%B1r%C4%B1lar-ve-trump%C4%B1n-kaybetmesinden-sonra-putin%E2%80%99-bahisleri-aras%C4%B1nda-ukrayna
Saldırılar ve Trump'ın kaybetmesinden sonra Putin’in bahisleri arasında Ukrayna müzakereleri
Ukrayna'nın Zaporijya bölgesindeki Komışuvaha'da 2 Kasım'da Rus saldırısıyla yıkılan Aziz Elizabeth Manastırı (AFP)
Samir İlyas
Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcileri arasında yeni bir üçlü müzakere turunun salı günü Abu Dabi'de başlaması bekleniyor. Bu tur, şubat ayında Cenevre'de yapılan son turdan bu yana ilk tur. Müzakereler, ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı sonrasında askıya alınmıştı. Pekin, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi çerçevesinde Başkan Donald Trump, Vladimir Putin ve Şi Jinping arasında üçlü bir görüşme konusunda temaslar yürüttüğünü açıkladı.
Trump da pazar günü yaptığı açıklamada, zirve çerçevesinde Rusya ve Çin başkanlarıyla görüşmesinin muhtemel olduğunu söyledi. Trump, pazar günü yayınlanan CBS'nin “60 Minutes” programına katılarak, Ukrayna'daki savaşın yakında sona ereceğinin altını yeniden çizdi ve “Bence bunu başaracağız ve bence bu gerçekleşecek ve Ukrayna biraz farklı bir şekilde sonuçlanacak” dedi.
Buna karşılık, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın dillendirdiği iyimserliği biraz törpüledi. Pazar günü gazetecilere verdiği demeçte, Trump'ın bir anlaşmaya doğru ilerlendiği ile ilgili açıklamalarının muhtemelen Ukrayna ve Avrupa için güvenlik garantileri konusundaki görüşmelerdeki ilerlemeyi kastettiğini söyledi. Rubio pazartesi günü de güvenlik garantilerinin hâlâ önemli bir konu olduğunu vurguladı ve henüz hiçbir şeyin kesinleşmediğine işaret etti.
Ukrayna müzakerelerinin mevcut turunun duyurulması, Başkan Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile son iki aydır yaptığı görüşmelerin ardından geldi.
Mevcut görüşmelerin savaşı sona erdirmede somut bir atılım gerçekleştirmesi olasılığı düşük, ama büyük olasılıkla savaş sonrası güvenlik garantilerine odaklanacak. Özellikle de Rusya'nın itirazları nedeniyle AB temsilcilerinin yokluğu ve Rusya ile Ukrayna'nın, savaştan sonra her iki tarafın alması gereken güvenlik garantilerinin biçimi konusundaki pozisyonları arasındaki geniş uçurum göz önüne alındığında.
Cuma günü Rusya, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililer tarafından “tarih hakkında ders vermeyi seven” biri olarak tanımlanan Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinski başkanlığındaki müzakere ekibini açıkladı. Ukraynalılar, Medinski'yi 2022 baharında ve geçen yaz İstanbul'da başkanlık ettiği müzakere turlarında boşa zaman kaybettirmekle suçluyorlar. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı ve NATO ile silah kontrolü ve ilişkilerinden sorumlu Sergey Ryabkov'un heyete katılımı, Rusya'nın güvenlik garantilerine verdiği önemi ortaya koyuyor. Aralık 2021 ortalarında Ryabkov'un, Ukrayna'daki savaştan haftalar önce Rusya'nın ABD ve NATO'ya önerdiği, Avrupalılar ve Amerikalılarla müzakere ettiği iki güvenlik anlaşmasının şartlarını sunduğunu belirtmekte fayda var.
İki anlaşma, Rusya'nın NATO güçlerinin 1997 öncesi sınırlarına geri dönmesi talebini ve ittifakın eski Sovyet cumhuriyetlerinden hiçbirinin üyeliğini kabul etmeme ve bu cumhuriyetlerin topraklarında Rusya'nın güvenliğini tehdit edebilecek herhangi bir güç veya silah konuşlandırmama taahhüdünü içeriyordu. Bu konunun karmaşıklığı göz önüne alındığında, uzun müzakere turları gerektirebilir.
Müzakereler, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki ezici yenilgisinden sonra gerçekleşiyor; bu da Rusya'nın gelecek yılın başlarından itibaren ABD’li yasamacıların artan baskısıyla karşı karşıya kalabileceği anlamına geliyor
Gerilimi tırmandırma
Önceki müzakere turlarında olduğu gibi, Rusya son günlerde Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı ve Karadeniz'deki Ukrayna limanlarına uyguladığı ablukayı sürdürdü. Buna karşılık Ukrayna, Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarına yeniden başladı; bu da Trump'ın rafinerilerin hedef alınmaması yönündeki tekrarlanan taleplerine karşı çıkıyor. Rusya, bu müzakere turuna girerken çelişkili sinyaller veriyor, ama savaşın devam edip etmeyeceği ve Avrupa Birliği ve Ukrayna ile gelecekteki ilişkilerinin niteliği konusunda kesin bir seçim yapması gerekiyor.
Müzakereler, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki ezici yenilgisinden sonra gerçekleşiyor; bu da Rusya'nın gelecek yılın başlarından itibaren ABD’li yasamacıların artan baskısıyla karşılaşabileceği anlamına geliyor. Bu nedenle, Rusya bu dönemi Ukrayna'yı taleplerine boyun eğmeye zorlamak veya Trump'a Rusya'ya yönelik yaklaşımının doğruluğunu kanıtlamak için bazı tavizler vererek manevi bir zafer kazandırmak için kullanabilir.
Fotoğraf: Ukrayna'da, Rus insansız hava aracı tarafından vurulan bir bölgede çıkan yangını söndüren bir Ukraynalı itfaiyeci, 28 Ekim 2026 (AFP)
Rus ordusu, Ukrayna tarafının önleyici füze cephanesinin önemli ölçüde azalmasından yararlanarak balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarını artırırken, ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü'ne göre, Rus kuvvetleri yıl başından bu yana cephe hatlarında bir önceki yıla kıyasla çok sınırlı ilerleme kaydetti. Ukrayna kuvvetleri, ağustos ayından bu yana Lyman yakınlarında sürdürülen Vivaldi Operasyonu kapsamında 200 kilometrekareden fazla alanı kurtarmayı başarırken, Rus kuvvetleri Ukrayna'nın doğusundaki Slovyansk, Kramatorsk ve Druzhkivka kentlerini savunan Ukrayna kuvvetlerine yönelik kuşatmasını tamamlamakta başarısız oldu.
Ukrayna, ordusunun büyüklüğüne ve teçhizatına getirilecek her türlü kısıtlamayı reddediyor ve güçlü bir orduyu bağımsızlığının ve güvenliğinin birincil garantörü olarak görüyor
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre arasındaki telefon görüşmesi, bazı Avrupa ülkelerinin Rusya ile müzakere etme isteğini ortaya koyarken, Rus tarafının tutumları ve savaş öncesi taleplerindeki ısrarı -yani NATO'nun 1997 sınırlarına geri dönmesi ve Rusya'nın Ukrayna da dahil olmak üzere eski Sovyet devletlerinde etki alanlarını korumasına olanak sağlayacak yeni bir Avrupa güvenlik mimarisinin kurulması, bu ülkelerin askeri ittifaklara katılmaları konusunda Rusya'ya veto yetkisi verilmesi talepleri- fiilen her türlü müzakereyi imkansız kılıyor.
Güvenlik garantileri ikilemi
Rus yetkililerinin son haftalardaki açıklamaları, savaşın hedeflerini gerçekleştirme ve “temel nedenlerini” ele alma konusunda ısrarcı olduklarını gösterdi. Bunlar arasında, Ukrayna'nın 2022 sonbaharında Rusya tarafından ilhak edilen dört bölgeden çekilmesi de yer alıyor; bu bölgeler, Ukrayna'nın 1991'de Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandığı zamanki idari sınırları içinde yer alıyorlar. Son iki ayda Rusya, kendi topraklarındaki Kursk ve Belgorod bölgeleriyle sınır boyunca Ukrayna sınırları içindeki Sumi ve Harkov’da bir tampon bölge oluşturma çabalarını yoğunlaştırdı.
Ukrayna ise Rus güçlerinin ele geçiremediği herhangi bir bölgeden çekilmeyi reddediyor, buna karşılık mevcut cephe hatları boyunca ateşkes teklif ediyor. Kiev, Rusya'nın talep ettiği güvenlik garantilerini görüşmeye açık, ama siyasi, ekonomik ve askeri ittifaklarını seçme konusundaki egemen haklarından vazgeçmek istemiyor. Müttefiklerinin, Rusya'nın 2014 ve 2022 savaşlarını tekrarlamasını önleyecek güvenlik garantileri sunmayı taahhüt etmesini de istiyor.
Kiev, bu garantilerin güvenilir ve 1994 Budapeşte Antlaşması'nın kendisine sunduğu garantilerden temelde farklı olması gerektiğinde ısrar ediyor. O antlaşmada Kiev, toprak bütünlüğü ve egemenliği konusunda Rusya, ABD ve İngiltere'den aldığı garantiler karşılığında nükleer silahlarından vazgeçmişti.
Kiev, NATO'nun kolektif savunma antlaşmasının 5. maddesinde belirtilenlere eşdeğer garantiler elde etmeye çalışıyor. ABD'nin Avrupa'daki müttefik güçlerle birlikte bu garantilerde ve olası bir Rus saldırganlığını caydırmada rol oynaması gerektiğinde ısrar ediyor.
Ukrayna, ordusunun büyüklüğüne ve teçhizatına getirilecek her türlü kısıtlamayı reddediyor ve güçlü bir orduyu bağımsızlığının ve güvenliğinin birincil garantörü olarak görüyor. Putin, 2024 yılının ortalarında, Rus ve Ukraynalı müzakerecilerin 2022 baharında İstanbul'da vardığı bir anlaşmaya ait olduğunu söylediği belgeler yayınlamıştı. Anlaşmanın yayınladığı maddeleri arasında Ukrayna'nın ordusunun büyüklüğünü ve silahlanmasını sınırlamayı kabul etmesi ve NATO'ya katılmama sözü yer alıyordu. Anlaşma ayrıca, Doğu Ukrayna'daki Rus azınlığının hakları ve Moskova Patrikhanesi’ne bağlı bir Ukrayna Ortodoks Kilisesi ile ilgili diğer konuları da ele alıyordu.
ABD Başkanı Donald Trump, Alaska'daki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü'nde Ukrayna'daki savaşa son vermek için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşme sırasında konuşuyor, 15 Ağustos 2025 (Reuters)
Uygulamada, Rusya, güvenlik garantileri konusuna odaklanarak mevcut müzakereler turuna kendi gündemini dayatmayı başardı. Ayrıca, Rus talepleri Avrupa güvenlik yapısını doğrudan etkilemesine rağmen, Avrupa'nın müzakerelere katılmasını da engelledi. Buna ilaveten, savaşı sona erdirme, yeni bir savaş başlatmaktan kaçınma ve Avrupa'ya karşı hibrit savaşı durdurma taahhütleri olmadan Rusya'ya taviz vermek, 1938'de Müttefiklerin savaşı önleme umuduyla Çekoslovakya'daki Sudetenland'an vazgeçmesi ve Hitler'in yaklaşık bir yıl sonra İkinci Dünya Savaşı'nı başlatması senaryosunu tekrarlayabilir.
Avrupa'nın rolü
Önemli bir gelişme olarak, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot geçen pazar günü ülkesinin Abu Dabi toplantılarına katılacağını doğruladı, ancak temsilcisinin adını henüz açıklamadı. Fransa merkezli radyo istasyonu RTL'ye verdiği röportajda, “Avrupalılar güçlü bir şekilde temsil edilecek ve Fransa Abu Dabi'de yer alacak” dedi.
Şarku’l Avsat’ın Financial Times'tan aktardığı habere göre Fransa, Almanya, İngiltere, Avrupa Komisyonu ve NATO'dan üst düzey Avrupalı yetkililer salı ve çarşamba günleri toplantıların bazı bölümlerine katılacak. Rusya, mevcut turda herhangi bir Avrupa katılımını reddetmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov geçen hafta, müzakerelerin üçlü formatı Avrupa temsilcilerinin katılımını şart koşmadığı için Avrupa temsilcilerinin görüşmelere katılmayacağını söylemişti.
Peskov, “Bir noktada, er ya da geç, görüşmeler Avrupa'daki güvenlik mimarisi ve gelecekteki güvenlik çerçevesini ele alacağından ve bu da kaçınılmaz olarak herhangi bir anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olacağından, Avrupalılarla görüşmeler yapılması gerekecektir.” dedi. Ancak, Avrupa ülkelerinin müzakerelerde kendilerini kimin temsil edeceğine karar verebileceklerinden şüphe duyduğunu da ifade etti.
Avrupalıların müzakerelere katılmamasını telafi etmek ve Washington'un Rusya ile kendi aleyhlerine bir anlaşma yapmaya çalıştığı yönündeki korkularını gidermek için Kushner, geçen hafta perşembe günü Brüksel'de Avrupa heyetleriyle bir araya geldi. Görüşmelerin ardından X hesabından yaptığı paylaşımda Kushner, “Amacımız, tüm tarafların güvenlik endişelerini ele alan, gelecekteki çatışma riskini azaltan ve daha istikrarlı ve öngörülebilir bir güvenlik ortamı yaratan pratik düzenlemeler geliştirmektir” diye açıkladı.
Rusya ve Ukrayna'nın toprak tavizleri ve güvenlik garantileri konularındaki pozisyonları arasındaki geniş uçurum göz önüne alındığında, mevcut görüşmelerin önemli atılımlar sağlaması olası görünmüyor
Kushner, “kalıcı güvenlik istişareleri, krizler sırasında güvenilir iletişim kanalları, artırılmış askeri şeffaflık, gerilimi tırmandırma riskini azaltmak için karşılıklı önlemler ve Avrupa'da güvenlik ve istikrar için kalıcı bir çerçeve oluşturulması” dahil olmak üzere beş Avrupa hedefi belirledi. “Avrupa ve Rusya'nın otuz yılı aşkın süredir sürdürülebilir güvenlik düzenlemelerine ulaşmak konusunda zorluklarla karşılaştığını ve Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının bu zorluğu daha da karmaşık hale getirdiğini” belirten Kushner, önerilerin “düzenli iletişim mekanizmaları oluşturmayı, öngörülebilirliği artırmayı ve gelecekteki askeri çatışma riskini azaltmayı” amaçladığını ifade etti.
“Her ülke kendi güvenliği ve ittifakları ile ilgili kendi kararlarını alma yetkisini koruyacak ve hiçbir ülke diğerinin egemen tercihlerine veto uygulayamayacak” diye de vurguladı. NATO'nun Avrupa'da kolektif savunmanın temel taşı olmaya devam edeceğini ve önerilen çerçevenin mevcut kurumların yerini almak yerine onları geliştireceğini teyit etti.
Ukrayna'nın Harkov kentinde hasar görmüş Harkov Şehir ve Bölge İdaresi binasının önünden çocuğuyla birlikte geçen bir kadın, 20 Ekim 2026 (AFP)
Avrupa, Trump yönetiminin Rusya'yı kayıracağından ve Ukrayna'ya savaş sonrası güvenlik düzenlemelerini kabul etmesi için baskı yapacağından endişe ediyor. Daha geniş anlamda, Avrupa, endişelerini ve taleplerini ele almadan Avrupa'daki güvenlik mimarisini belirlemek için Putin ve Trump arasında bir “anlaşma”ya varılmasından endişe duyuyor. Bu korkular, ABD'nin Avrupa'dan bazı güçlerini çekmesiyle, Trump'ın 19. yüzyılda ABD Başkanı James Monroe'nun açıkladığı Monroe Doktrini'ne benzer şekilde Batı Yarımküre'ye odaklanılacağını açıkladığı Donroe Doktrini’nin bir parçası olarak önümüzdeki ay daha fazla asker çekme olasılığıyla daha da güçleniyor.
Avrupa'nın şekillendirilmesine katılmadığı önerileri reddettiğinin bir işareti olarak, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Varşova ziyaretinde gazetecilere “Zaten yerleşik bir Avrupa güvenlik mimarimiz var” dedi. “Sorun şu ki, Rusya bu mimarinin dayandığı anlaşmaları ihlal etmeye devam ediyor. NATO 2021'de Rusya için bir tehdit oluşturmuyordu ve şimdi de oluşturmuyor. Putin'in Avrupa’nın güvenliği konusunda veto yetkisi yok” diye de ekledi. “Ukrayna ve Rusya'nın nasıl ve ne zaman bir barış anlaşmasına varacağını belirleyemeyiz, ancak herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için AB'nin de taraf olması gerekecektir” diye sözlerini tamamladı.
Kushner'in önerilerine yönelik Avrupa eleştirilerinin ötesinde, önerilen çerçevenin Rusya'nın taleplerini karşılarken aynı zamanda Ukrayna'nın egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve kendi ittifaklarını seçme hakkını nasıl koruyabileceği belirsizliğini koruyor. Mevcut müzakereler turunun arifesinde, İngiltere, Fransa ve diğer Avrupa ülkelerinden yaklaşık 2.800 askerin katılımıyla Polonya'da tatbikatlar başladı ve bu tatbikatların ayın 22'sine kadar devam etmesi planlanıyor. Bu tatbikatlar, Avrupa komutasındaki çok uluslu bir gücün muharebe hazırlığını test etmeyi içeriyor; bu güç, savaşın sona ermesinden sonra Ukrayna'yı destekleyebilir.
Rusya ve Ukrayna'nın toprak tavizleri ve güvenlik garantileri konularındaki pozisyonları arasındaki geniş uçurum göz önüne alındığında, mevcut görüşmelerin önemli atılımlar sağlaması olası görünmüyor. Savaş sonrası Avrupa güvenlik mimarisi konularına ek olarak, yeniden inşa ile ilgili herhangi bir çözüm, süreci kimin üstleneceğinin ve finansman kaynaklarının belirlenmesinde, Amerikan şirketlerinin bu süreci tekeline almasının önlenmesinde Avrupa'nın katılımını gerektiriyor.
Macron ile Fransız gazeteci arasında Telegram'da iki yıl boyunca neler konuşuldu?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339877-macron-ile-frans%C4%B1z-gazeteci-aras%C4%B1nda-telegramda-iki-y%C4%B1l-boyunca-neler-konu%C5%9Fuldu
Gazeteci ve siyasi yorumcu Françoise Degois'in «Hepiniz Bana Karşı Çok Acımasızsınız» adlı kitabının kapağı (Amazon)
Londra:Kevser Vekil
TT
Londra:Kevser Vekil
TT
Macron ile Fransız gazeteci arasında Telegram'da iki yıl boyunca neler konuşuldu?
Gazeteci ve siyasi yorumcu Françoise Degois'in «Hepiniz Bana Karşı Çok Acımasızsınız» adlı kitabının kapağı (Amazon)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile gazeteci ve siyasi yorumcu Françoise Degois arasında iki yıl boyunca Telegram üzerinden gerçekleşen özel yazışmalar, yeni yayımlanan bir kitapla gün yüzüne çıktı. Macron'un bilgisi ve önceden alınmış izni olmadan yayımlanan mesajlar, Elysee Sarayı'ndaki yalnızlık hissinden siyasi hesaplaşmalara, müttefiklerine yönelik eleştirilerinden cumhurbaşkanlığı sonrasına ilişkin planlarına kadar pek çok başlığı içeriyor.
Elysee Sarayı'nın denetim mekanizmaları ve cumhurbaşkanlığı makamının katı protokolleri devre dışı kalırken, Fransız gazeteci ve tanınmış siyasi yorumcu Françoise Degois'in yayımladığı kitap, Paris'te siyasi ve medya çevrelerinde eşi benzeri görülmemiş bir sarsıntıya yol açtı.
Degois'in kısa süre önce yayımlanan Vous êtes tous trop durs avec moi (Hepiniz Bana Karşı Çok Acımasızsınız) başlıklı kitabı, saatler içinde ülkenin en çok konuşulan konularından biri haline geldi.
Kitap, Emmanuel Macron'un cumhurbaşkanlığı dönemine ilişkin sıradan bir siyasi analiz olmanın ötesine geçiyor. Degois, devletin en üst makamındaki ismin özel hayatına dair benzeri görülmemiş bir perdeyi aralayarak, kendisiyle Macron arasında Telegram üzerinden iki yıl boyunca gerçekleşen özel ve spontane yazışmaları yayımladı. Gazeteci, mesajları paylaşmadan önce Macron'dan izin almadı ve cumhurbaşkanını da kitap hakkında bilgilendirmedi.
Gazeteci Françoise Degois'in «Hepiniz Bana Karşı Çok Acımasızsınız» adlı kitabının kapağı (Amazon)
İlişkinin karmaşık niteliğini ortaya koyan cesur bir adım atan Degois, kitabın bir nüshasını da Elysee Sarayı'na gönderdi. Üstelik Macron'dan kitabı bizzat imzalamasını istedi. Bu talep, devletin en üst makamındaki bir isimle kurulan ilişkilerdeki teamüllere açık bir meydan okuma olarak değerlendirildi.
X'teki bir paylaşım gizli yazışmaların kapısını açtı
İki taraf arasındaki bu yoğun sanal iletişimin bir teşekkür mesajıyla başlayacağını kimse tahmin etmiyordu. 2024 yazında, siyasi çizgisi tarihsel olarak Fransız soluna yakın olan Françoise Degois, eski adı Twitter olan X platformunda, Fransa'nın First Lady'si Brigitte Macron'u özel hayatını hedef alan söylentiler ve komplo teorileri karşısında güçlü biçimde savundu.
Gazeteci Françoise Degois'in «Hepiniz Bana Karşı Çok Acımasızsınız» adlı kitabının kapağı (Amazon).
Bu tutumu Macron'un takdirini kazandı. Cumhurbaşkanı, iletişim danışmanlarını devre dışı bırakarak alışılmış sınırları aşmaya karar verdi ve gazeteciye doğrudan bir mesaj göndererek eşine yönelik haksız iddialara karşı gösterdiği tutum için teşekkür etti.
Bu mesaj, deneyimli gazetecinin değerlendirdiği bir fırsat oldu. İkili arasındaki Telegram yazışmaları böylece siyaset üzerine derin tartışmaların ve baskılardan kaynaklanan sıkıntıların dile getirildiği, resmi denetimden ve alışılmış diplomatik ifadelerden uzak, sürekli bir iletişim kanalına dönüştü.
Elysee Sarayı'nın koridorlarından itiraflar ve yalnızlığın acısı
Kitapta yayımlanan mesajlar, 2027'de sona erecek ikinci ve son cumhurbaşkanlığı döneminin sonuna yaklaşan Macron'un gündelik yaşamına oldukça karamsar bir tabloyla ışık tutuyor.
Gizli yazışmalar, Elysee Sarayı'nda boğucu bir yalnızlık yaşadığını düşünen ve siyasi ve medya elitlerine karşı derin bir kırgınlık besleyen bir cumhurbaşkanını ortaya koyuyor. Macron, söz konusu çevreleri kendisine iftira atmakla ve Fransa için yaptığı fedakârlıkların büyüklüğünü takdir etmemekle suçluyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)
Yazarın kitaba adını veren “Hepiniz bana karşı çok acımasızsınız” ifadesi, Macron'un içinde bulunduğu ruh halini ve karşı karşıya olduğu siyasi baskıların ağırlığını özetliyor. Mesajlar ayrıca cumhurbaşkanının halk desteğindeki düşüşü ve hem müttefiklerinin hem de rakiplerinin nankörlüğü nedeniyle görev süresinin toplu bir vefasızlık ortamında sona erdiği yönündeki giderek güçlenen hissini yansıtıyor.
Fırtınanın ortasında Macron'un kesin yanıtları
Mesajların önemli bir bölümünde şikâyet ve yalnızlık duygusu öne çıksa da yazışmalar, Macron'un özellikle Ulusal Meclis'i feshetme yönündeki tartışmalı kararının ardından yaşanan kritik anlarda sergilediği inatçı ve kararlı tutumu da gözler önüne seriyor.
Fransa Cumhurbaşkanı, siyasi krizlerin peş peşe yaşandığı bir dönemde görevinden erken ayrılabileceğine ilişkin söylentilere kesin bir dille karşı çıkıyor. Mesajlarından birinde, hiçbir koşulda istifa etmeyeceğini açıkça ifade ediyor.
Yazışmalarda Macron'un tartışmalı emeklilik reformunu savunmadaki ısrarı da dikkat çekiyor. Cumhurbaşkanı, Degois ile yaptığı görüşmede yasanın geri çekilmesinin veya askıya alınmasının Fransa ekonomisini kaçınılmaz ve yıkıcı bir mali çıkmaza sürükleyeceğini savunuyor.
Solun dışarıda bırakılmasının perde arkası ve gölge görevlendirmeler
Kitap, son milletvekili seçimlerinin ardından yaşanan karmaşık siyasi manevraların perde arkasını da aydınlatıyor. Macron ile Degois arasındaki mesajlar, cumhurbaşkanının solcu Yeni Halk Cephesi ittifakının yükselişine ilişkin gerçek tutumunu ortaya koyuyor.
Yazışmalar, Macron'un hükümetin yönetimini sola bırakmaya en ufak bir niyetinin olmadığını gösteriyor. Cumhurbaşkanının, Lucie Castets'in başbakanlığa aday gösterilmesini açıkça küçümsediği ve Castets'in Matignon Sarayı'na yerleşmesini son derece gerçek dışı bulduğu anlaşılıyor.
Mesajlar ayrıca Macron'un solun ilerleyişini engellemek amacıyla siyasi hamlelerini perde arkasında nasıl yürüttüğünü ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanı, iktidardaki temel politikalarının devamını güvence altına alacak alternatif formüller arıyordu. Bu yaklaşım, daha sonra kendi siyasi hesaplarıyla uyumlu bir hükümetin kurulmasıyla sonuçlandı.
Macron'un okları müttefiklerini ve rakiplerini de hedef aldı
Telegram mesajları yalnızca siyasi tutum ve ilkelerle sınırlı kalmadı; Macron'un Fransız siyasetinin önde gelen isimlerine yönelik sert kişisel değerlendirmelerini de içerdi.
Cumhurbaşkanının en yakınındaki isimler bile bu eleştirilerden nasibini aldı. Kitapta, eski Başbakan Gabriel Attal'a yönelik ağır eleştiriler yer alıyor. Macron'un Attal'ın hak ettiğinden çok daha fazla fırsat ve siyasi destek elde ettiğini düşündüğü görülüyor.
Sosyalist liderler de cumhurbaşkanının eleştirilerinden payını aldı. Macron, gerçek bir alternatif sunmayı başaramadıklarını ileri sürerek onları “başarısızlar” diye nitelendirdi. Ayrıca Boyun Eğmeyen Fransa hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon'un siyasi yeterliliğini açıkça sorguladı ve iktidara gelme arzusunu Fransa'da gerçekleşmesi mümkün olmayan bir hayal olarak tanımladı.
Belirsiz gelecek ve milyarderlerin yanında çalışmayı reddetmesi
Sızdırılan yazışmalarda, Macron'un 2027'de Elysee Sarayı'ndan ayrılmasının ardından mesleki ve kişisel yaşamını nasıl şekillendireceği de ele alınıyor.
Cumhurbaşkanının özel sektöre geçmeye hazırlandığı veya Fransa'nın önde gelen zengin ve milyarderlerine danışmanlık yapacağı yönündeki basın haberleri ve söylentilere verdiği yanıt, siyasi gururunu yansıtan kesin ifadeler içeriyor.
Macron, cumhurbaşkanlığından ayrıldıktan sonra hiç kimsenin emrinde çalışmayacağını Degois'e açıkça belirtiyor. Bu tutumunu, başkasına ait büyük bir sarayda yaşamaktansa kendisine ait küçük bir evde oturmayı tercih edeceğini söyleyerek ifade ediyor. Bu sözlerle, eski cumhurbaşkanı olarak bağımsızlığını ve itibarını koruma arzusunu vurguluyor.
Elysee'de şok ve Macron döneminin sonuna dair trajik bir kayıt
Kitap, cumhurbaşkanının yakın çevresinde adeta bomba etkisi yarattı. Konuya yakın kaynaklara göre cumhurbaşkanlığı ekibi ve iletişim danışmanları, kitabın varlığından ve çarpıcı içeriğinden ancak raflara çıkmasından üç gün önce haberdar oldu. Bunun nedeni, Degois'in yayınevi Robert Laffont ile anlaşarak kitap projesini tam bir gizlilik içinde yürütmesiydi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)
Paris'teki gözlemciler, kitabı siyasi açıdan son derece önemli bir belge olarak değerlendiriyor. Eser, yalnızca cumhurbaşkanlığı makamına ait özel yazışmaların gizliliğinin ihlali anlamına gelmiyor; aynı zamanda “Macron döneminin sonu”na ilişkin canlı ve trajik bir kayıt sunuyor.
Kitap, görev süresinin sonbaharına yaklaşırken zorlu siyasi koşullarla mücadele eden bir cumhurbaşkanının insani ve siyasi yönlerini gözler önüne seriyor. Macron'un kendisine yöneltilen her eleştiriyi hak etmediği bir acımasızlık olarak gördüğü izlenimini de yansıtıyor.
Yeni Knesset, derin bölünmeler ve Arap milletvekillerine yönelik saldırılarla çalışmalarına başladıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339874-yeni-knesset-derin-b%C3%B6l%C3%BCnmeler-ve-arap-milletvekillerine-y%C3%B6nelik-sald%C4%B1r%C4%B1larla
Yeni Knesset, derin bölünmeler ve Arap milletvekillerine yönelik saldırılarla çalışmalarına başladı
İsrail'deki parti liderleri, Cumhurbaşkanı ve Yüksek Mahkeme Başkanı, salı günü Kudüs'te Knesset'in açılışında toplu fotoğraf çektirdi (AP)
İsrail Parlamentosu (Knesset), salı günü yeni dönem çalışmalarına ana siyasi bloklar arasındaki derin ve süregelen ayrışmaların gölgesinde başladı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, milletvekillerine birlik çağrısında bulunarak “seçimlerin tekrarlanmasını önlemek için ellerinden gelen her şeyi yapmalarını” istedi. Ancak açılış oturumunda yaşanan tartışmalar, taraflar arasındaki uçurumun derinliğini gözler önüne sererken Herzog'un çağrısı karşılık bulmadı.
Yeni dönemin ilk hamlesinde, hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot'un liderliğindeki blok, 7 Ekim 2023 saldırısına ilişkin resmî bir soruşturma komisyonu kurulmasını öngören yasa tasarısını sundu. Başbakan Binyamin Netanyahu, siyasi açıdan başarısızlığın sorumluluğunun kendisine yüklenmesinden çekindiği için üç yıldır bu adımı reddediyor ve konuyu geçiştiriyordu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Kudüs'te Knesset'in açılış töreninde konuşma yaparken (Reuters)
Netanyahu ise buna karşılık, Eisenkot'un liderliğindeki “Değişim” blokuna yönelik suçlamalarını yineledi ve tarihî bir başarıyla 19 sandalye kazanan Arap partilerine sert sözlerle yüklendi. Netanyahu, Arap partilerini “İsrail'i yıkmaya çalışmakla” suçladı.
Herzog, açılış oturumunda yaptığı konuşmada, “Burada temsil ettiğiniz halk, birlik ve umut getirecek uzatılmış bir el görmek istiyor. Sizden, rakipleriniz de dâhil olmak üzere birbirinize uzlaşma eli uzatmanızı ve birbirinize hoşgörüyle bakmanızı istiyorum” dedi.
Herzog, “Bu Knesset görev süresini tamamlamalı. Seçimlerin tekrarlanmasını önlemek için elinizden gelen her şeyi yapın” ifadelerini kullandı.
İsrail'de hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Knesset'in açılışı kapsamında partisinin Yeşar grubunun toplantısına katılmak üzere gelirken (Reuters)
Eisenkot, konuşmasında ulusal acil durum hükümeti kurma sözü verdi ancak bunu nasıl gerçekleştireceğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Uzun ve gergin bir günün ardından tüm Knesset üyeleri erken saatlerde Meclis binasına gelerek yemin etti.
Eisenkot beklemeye geçmedi
Eisenkot'un başkanlığını yaptığı Değişim bloku, oturumun başlamasını dahi beklemeden harekete geçti. Blok, Knesset'in Likud üyesi mevcut Başkanı Amir Ohana'nın görevden alınarak yerine Yashar Partisi milletvekili Matan Kahana'nın getirilmesi için 67 imza sundu. Bu girişim, Knesset'in kontrolünü ele geçirmeye yönelik ilk adım olarak değerlendirildi.
İsrail'de yargı reformu yasasını protesto eden göstericiler, Mart 2023'te Tel Aviv'de güvenlik güçleriyle çatışırken (AFP)
Eisenkot'un blokundaki siyasi güçler arasında Knesset Başkanlığı ve diğer komisyonların başkanlıklarının paylaşılması konusunda varılan anlaşmalar, Netanyahu'nun Meclis'teki kadrolarını görevden uzaklaştırma ve onun siyasi mirasından kurtulma arzusunu ortaya koydu.
Eisenkot, Naftali Bennett, Yair Golan, Avigdor Lieberman ve Yair Lapid, ortak açıklamayla hükümeti kurma görevi süresince Knesset Başkanı'nın belirlenmesi ve bazı parlamento görevlerinin dağılımı konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurdu.
Yedioth Ahronoth gazetesine göre, siyasi aktörlerin tamamı Knesset'teki nüfuz alanlarını belirlemeye çalışıyordu. Gazetenin aktardığına göre Eisenkot ve partisi Knesset Başkanlığı'nı, Bennett'in partisi Maliye Komisyonu Başkanlığı'nı, Lieberman ise Haredilerle yakınlaşmasının da etkisiyle Dışişleri ve Güvenlik Komisyonu Başkanlığı'nı aldı. Demokratlar ise yasama çalışmalarında öncü rol üstlenmek istiyor.
İsrail Knesset'inin salı günü düzenlenen açılış oturumundan bir görüntü (Reuters)
Değişim bloku, 7 Ekim saldırısındaki başarısızlıklara ilişkin soruşturma komisyonu kurulmasını öngören yasa tasarısının yanı sıra bir dizi başka yasa teklifi de sundu. Bu teklifler arasında, Netanyahu hükümetinin gündeme getirdiği ve İsrail'de benzeri görülmemiş protestolara yol açan tartışmalı yargı reformlarının tümüyle iptal edilmesi de bulunuyor.
Yedioth Ahronoth, Değişim bloku liderlerinin hükümeti kurmayı başarıp başaramayacağının henüz belli olmadığını ancak Knesset'in kontrolünü ele geçirme planlarının uygulanacağının kesin olduğunu yazdı.
Arap milletvekillerine saldırı
Knesset Başkanı Amir Ohana, görevinden ne zaman ayrılacağını açıklamazken, yerine geçmesi planlanan Kahana'yı hedef aldı. Ohana, Kahana'nın “Arapların oylarına güvendiğini” söylemekle yetindi. Ayrıca Knesset'teki Arap milletvekillerine ve 7 sandalye kazanan Birleşik Arap Listesi'nin lideri Mansur Abbas'ı da hedef aldı.
Ohana, “Siyonizmin geleceği için sahte komploları teşvik eden ve Yahudi halkının topraklarının işgaline çağrı yapanlarla iş birliği yapılmamalı” dedi. Ohana'nın sözlerinin ardından salonda kısa süreli gerginlik yaşandı.
Ohana'nın kışkırtıcı açıklamalarının hemen ardından aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de devreye girerek 12 sandalye kazanan Ortak Arap Listesi'ni hedef aldı. Ben-Gvir, Knesset'te yemin eden listenin lideri Yusuf Cebbarin'in sözünü keserek, “Kime yemin ediyorsun? Hamas'a mı?” diye bağırdı. Ortak Arap Listesi üyeleri ise Ben-Gvir'e “Terör destekçisi” diye karşılık verdi.
İsrail medyasının dikkatini çeken bir başka görüntüde, Birleşik Arap Listesi lideri Mansur Abbas, İsrail millî marşı okunmaya başladığında diğer Arap milletvekillerinin aksine Knesset salonundan ayrılmadı ve marş okunurken salondakilerle birlikte ayakta durdu.
İsrail'deki Arap partileri, Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi olmak üzere iki blok tarafından temsil ediliyor. İki blok toplam 19 sandalye kazanarak daha önce görülmemiş bir başarı elde etti. Ortak Arap Listesi, Arap milliyetçiliği ve sol çizgideki siyasi yaklaşımına rağmen İsrail hükümetlerine katılmayı reddediyor ve yönetim karşıtı daha sert bir söylem benimsiyor. Mansur Abbas ise 2021 yılında Naftali Bennett ve Yair Lapid'in kurduğu koalisyon hükümetine katılmıştı.
Binyamin Netanyahu ve eşi Sara, Knesset'in açılış oturumuna katılırken (AFP)
Abbas, İsrail millî marşı okunurken salonda kalmasına rağmen daha sonra Netanyahu'nun Araplara yönelik yeni saldırılarından kurtulamadı. Netanyahu, yeni Knesset'te yaptığı konuşmada nükleer İran tehdidi de dâhil olmak üzere tüm tehditlerle mücadele edebilmek için ulusal birlik hükümeti kurulması gerektiğini söyledi. Netanyahu, “Terör destekçilerine ve İsrail'den nefret edenlere dayanan her hükümet başarısız olacaktır” dedi.
Netanyahu, iki Arap partisini de İsrail'i yıkmaya çalışmakla suçlayarak sert biçimde hedef aldı. Netanyahu, “Aralarındaki tek fark, Yahudi devletinin enkazı üzerinde nasıl bir devlet kurulması gerektiği konusunda görüş ayrılığı yaşamaları” iddiasında bulundu.
Seçim sonuçlarına yönelik şüpheleri yeniden gündeme getirdi
Netanyahu, seçim sonuçlarına yönelik şüphelerini yeniden dile getirerek, kendi iddiasına göre seçim sürecine dış müdahalenin etkisinin soruşturulmasını istedi.
Birlikte Partisi lideri Naftali Bennett, Netanyahu'ya sert sözlerle karşılık vererek, “Peki, 7 Ekim soruşturmalarına ne oldu?” diye sordu. Ben-Gvir ise Bennett'e bağırarak, “Ortak Arap Listesi ile mi oturmak istiyorsun?” dedi. Başbakan'ın eşi Sara Netanyahu da tartışmaya müdahil olarak Bennett'e bağırdı.
Eisenkot ise Netanyahu'nun konuşmasına ilişkin değerlendirmesinde, “Görev süresi sona ermekte olan başbakanın hayal, bölünme, nefret ve utançla dolu konuşmasını dinledim. Bu konuşma, onun bir dakika daha görevde kalmaya uygun olmadığı yönündeki kanaatimi daha da pekiştirdi. Ulusal acil durum hükümetini kurmak için acilen harekete geçmeliyiz. Netanyahu'nun iktidarda kalmaya devam etmesi İsrail'i bölüyor ve güvenliğini tehlikeye atıyor” ifadelerini kullandı.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)
Olaf Scholz (AP)
İngiltere Başbakanı Keir Starmer (AP)
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni (AP)
