İsrail, Gazze Şeridi'ndeki askeri operasyonun ‘önemli ölçüde’ genişletildiğini duyurdu

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yemek dağıtımı için bekleyen Filistinliler (AP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yemek dağıtımı için bekleyen Filistinliler (AP)
TT

İsrail, Gazze Şeridi'ndeki askeri operasyonun ‘önemli ölçüde’ genişletildiğini duyurdu

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yemek dağıtımı için bekleyen Filistinliler (AP)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya'da yemek dağıtımı için bekleyen Filistinliler (AP)

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz bugün yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi'ndeki askeri operasyonun önemli ölçüde genişletildiğini duyurdu ve Gazze Şeridi'nin büyük bir bölümünün ele geçirilerek İsrail'in güvenlik bölgelerine dahil edileceğini söyledi. Diğer yandan Filistinli kaynaklar, Gazze Şeridi'nde iki evi hedef alan İsrail saldırılarında 15 kişinin hayatını kaybettiğini açıklarken, Filistin'den gelen haberler Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah kentinde askeri operasyonun başladığını ortaya koydu.

Katz, savaş bölgelerinden geniş çaplı bir nüfus tahliyesi yapılacağını belirtti ve Gazzelilere, Hamas'ı ortadan kaldırmaları ve İsrailli esirleri geri vermeleri çağrısında bulunarak, savaşı sona erdirmenin tek yolunun bu olduğunu söyledi.

Bu açıklama, Katz'ın geçen hafta ordunun Hamas yönetimindeki Gazze Şeridi'nin tüm bölgelerinde ‘tam güçle operasyon yapacağı’ uyarısında bulunmasının ardından geldi.

İsrail 18 Mart'ta Gazze Şeridi'ne yönelik ağır bombardımana yeniden döndü ve ardından yeni bir kara harekâtı başlatarak, Hamas'la savaşın sonraki aşamalarına ilişkin müzakerelerin çıkmaza girmesinin ardından yaklaşık iki aydır süren ateşkesi sona erdirdi. Şarku’l Avsat’ın Hamas tarafından yönetilen Sağlık Bakanlığı’ndan aktardığına göre çatışmaların yeniden başlamasından bu yana İsrail saldırılarında en az bin 42 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Han Yunus'ta İsrail bombardımanının vurduğu bir bölgeyi inceleyen Filistinliler (Reuters)Han Yunus'ta İsrail bombardımanının vurduğu bir bölgeyi inceleyen Filistinliler (Reuters)

Diğer taraftan Birleşmiş Milletler (BM) dün, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki gıda stoklarının ‘uzun bir süre için’ yeterli olduğu iddiasını şiddetle reddetti. Filistin Topraklarındaki Hükümet Aktivitelerini Koordinasyon Birimi (COGAT) tarafından dün erken saatlerde yapılan açıklamada, “Hamas sivillerin gıdaya erişimine izin verirse uzun bir süre yetecek kadar gıda var” denildi.

BM Sözcüsü Stephane Dujarric bu iddiayı ‘gülünç’ olarak nitelendirdi. New York'ta düzenlediği basın toplantısında konuşan Dujarric, “Elimizdeki malzemelerin (BM malzemeleri ve insani yardım koridoru üzerinden gelen malzemeler) sonuna geldik” ifadesini kullandı. Dujarric, Dünya Gıda Programı'nın (WFP) ‘fırınlarını eğlence olsun diye kapatmadığını’ ifade ederek, “Un ve gaz yoksa fırınlar çalışamaz” dedi.

WFP dün yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi'nde desteklediği 25 fırının tamamının ‘yakıt ve un eksikliği nedeniyle kapalı olduğunu’ bildirdi.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters