Trump: Gazze savaşı yakında sona erecek ve Amerika, İran'la doğrudan görüşmeler yapacak

Netanyahu, İsrail'in rehineleri kurtarmak için yeni bir anlaşma üzerinde çalıştığını duyurdu

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da bir araya geldi (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da bir araya geldi (AFP)
TT

Trump: Gazze savaşı yakında sona erecek ve Amerika, İran'la doğrudan görüşmeler yapacak

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da bir araya geldi (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da bir araya geldi (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İran ile "doğrudan görüşmeler" yapacağını doğruladı ve cumartesi günü "çok üst düzey bir toplantı" düzenleneceğini duyurdu.

AFP’nin haberine göre Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Beyaz Saray'da karşılamasında, "Cumartesi günü çok önemli bir toplantımız var ve onlarla doğrudan görüşüyoruz" dedi. "Belki bir anlaşmaya varırız ve bu harika olur." "Cumartesi günü çok önemli, çok üst düzeyde bir toplantı yapacağız."

Trump görüşmenin nerede (Cumartesi) yapılacağını açıklamayı reddetti. İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını vurguladı. “Eğer İran ile görüşmeler başarılı olmazsa, bence onlar (İran) büyük bir tehlike altında olacaklar” dedi.

Netanyahu, İran'ın nükleer programıyla ilgili yeni bir anlaşma müzakere etme taleplerine yanıt vermemesi halinde Trump yönetimine İran'ın nükleer programına karşı saldırı başlatması için baskı yapmaya çalışırken, İran meselesi tartışmaların ön saflarında yer aldı.

Trump'ın açıklaması, İran'ın nükleer programını kısıtlayacak yeni bir anlaşma için doğrudan müzakereleri reddetmesi ve bu fikri Trump yönetiminin tehditleri ve “çelişkileri” ışığında “anlamsız” olarak nitelendirmesinin ardından geldi.

Yeni Rehine Anlaşması

Gazze Şeridi'nde İsrail ile Filistinli Hamas hareketi arasında devam eden savaşla ilgili olarak Trump, savaşın “yakın gelecekte duracağını” vurguladı. “Gazze'deki savaşın durmasını istiyorum” dedi.

İsrail Başbakanı ise ülkesinin Gazze'de Hamas tarafından tutulan rehinelerin serbest bırakılması konusunda yeni bir “anlaşmaya” varmak için çalıştığını söyledi. Netenyahu: “Şu anda başarılı olacağını umduğumuz başka bir anlaşma üzerinde çalışıyoruz ve tüm rehineleri serbest bırakmaya kararlıyız” ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, "Rehineleri serbest bırakmak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. "Başka bir ateşkes arıyoruz ve ne olacağını göreceğiz" diyerek, tüm rehinelerin serbest bırakılmasının "uzun bir süreç" olduğunu vurguladı.

Trump, göreve başladıktan sonraki ilk haftalarda birkaç kez dile getirdiği bir öneriyi dün yineleyerek, ABD'nin Gazze'yi kontrol etmesinin iyi bir şey olacağını söyledi. "ABD gibi bir gücün orada olması, Gazze Şeridi'ni kontrol etmesi ve sahiplenmesi iyi bir şey olurdu" dedi. "Gazze Şeridi, ayrıcalıklı bir konumda bulunan önemli ve ayrıcalıklı bir toprak parçasıdır, ancak kimse orada yaşamak istemez."

Türkiye Hakkında Tavsiyeler

Trump Netanyahu'ya Türkiye'ye karşı rasyonel davranmasını tavsiye ederek, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan ilişkisini övdü. Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Netanyahu'ya şunları söyledi: “Türkiye ile bir sorununuz varsa, bunu çözebileceğimizi düşünüyorum, bunun bir sorun olacağını sanmıyorum ve rasyonel bir şekilde ele alınması gerekiyor.”

Netanyahu, Trump ile görüşmelerinde “Suriye'deki durum ve Türkiye ile kötüleşen ilişkilerin” ele alındığını kaydetti. “Suriye'nin Türkiye dahil hiç kimse tarafından İsrail'e saldırmak için bir üs olarak kullanıldığını görmek istemiyoruz” dedi. “Başkan Trump ile bu çatışmayı nasıl önleyebileceğimizi görüştüm ve ABD Başkanı'ndan daha iyi diyalog kurabileceğimiz kimse yok.”

Beşşar Esed rejiminin geçtiğimiz aralık ayında devrilmesinden bu yana İsrailli liderler, Türkiye'nin Suriye'nin sınır bölgelerinde faaliyet gösteren silahlı gruplara destek verdiği uyarısında bulunuyor.

İsrail geçen hafta Humus, Hama ve Şam'daki Suriye askeri bölgelerine hava saldırıları düzenledi. Türkiye'nin “Humus'taki T-4 hava üssüne ve Palmira askeri havaalanına asker konuşlandırmayı planladığına” dair haberler, Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimi arttırdı. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ülkesinin Suriye'de İsrail ile bir çatışma arayışında olmadığını vurguladı, ancak İsrail'in askeri tesislere yönelik tekrarlanan saldırılarının “yeni Suriye hükümetinin DEAŞ dahil tehditleri caydırma kabiliyetini zayıflattığı” uyarısında bulundu.

Tarifelerin askıya alınması yok

Trump, ABD'nin ticaret ortaklarını zorlayan ve piyasaları paniğe sürükleyen yeni gümrük vergilerinin uygulanmasını askıya almak gibi bir niyetinin olmadığını vurguladı. “Böyle bir niyetimiz yok” diyen Trump, ‘birçok ülke bizimle adil olacak’ anlaşmalar üzerinde müzakere etmeye gelecektir” dedi.

ABD Başkanı, Pekin'in ABD mallarına yüzde 34 gümrük vergisi ilave etme tehdidinden geri adım atmaması halinde, Çin ithalatına yüzde 50 gümrük vergisi daha ekleme tehdidini yeniledi. Çin'in gümrük vergileri, Trump'ın yüzde 34'lük “telafi edici” gümrük vergilerine misilleme olarak geldi.

Trump, Avrupa Birliği'ne enerji satışının, yönetiminin blokla olan ticaret açığını ortadan kaldırma arayışının kilit odak noktası olacağını söyledi. “AB bize karşı çok kötü davrandı” diyen Trump, Avrupa ülkelerini yeterince ABD malı satın almamakla suçladı.

Trump şöyle devam etti: “Enerjilerini bizden almak zorunda kalacaklar, çünkü buna ihtiyaçları var ve bizden almak zorunda kalacaklar. Eğer satın alırlarsa bir haftada 350 milyar dolar tasarruf edebiliriz. AB ile ticaret adil ve karşılıklı olmalıdır.”

İsrail başbakanı ise ABD ile olan ticaret açığını “ortadan kaldırma” sözü verdi. Oval Ofis'te Trump'ın yanında oturan Netanyahu şunları söyledi: “Amerika Birleşik Devletleri ile olan ticaret açığını kaldıracağız... Bunun yapılması gereken doğru şey olduğunu düşünüyoruz” diyen Netanyahu, Yahudi devletinin bu alanda ‘birçok ülkeye örnek’ olabileceğine inandığını ifade etti.

ABD'nin Rusya'ya karşı hoşnutsuzluğu

ABD Başkanı, Rusya'nın Ukrayna'yı “çılgınca” bombalamaya devam etmesinden duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi.

Rusya'ya neden gümrük vergisi uygulamadığı sorulduğunda ise şu yanıtı verdi: “Rusya'ya gümrük vergisi uygulamayı konuşmamamızın nedeni, onlarla savaş halinde olmamız ve bombardıman konusunda yaşananlardan memnun olmamam, çünkü şu anda deli gibi bombalıyorlar.”



Ukrayna: Rusya'dan elektrik şebekesine büyük saldırı

Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
TT

Ukrayna: Rusya'dan elektrik şebekesine büyük saldırı

Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)
Rus İHA’ları ve füze saldırıları Kiev'deki hayati öneme sahip sivil altyapıya ciddi hasar verdikten sonra, bir enerji şirketinin çalışanı bir elektrik trafosunu inceliyor, (Reuters)

Ukrayna elektrik şebekesi işletmecisi bugün yaptığı açıklamada, Rus güçlerinin Ukrayna'nın enerji altyapısına "geniş çaplı bir saldırı" başlattığını, bunun da ülke genelinde yaygın elektrik kesintilerine yol açtığını duyurdu.

Ukrinergo Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, "Düşmanın verdiği hasar nedeniyle çoğu bölgede acil elektrik kesintileri uygulanmıştır" ifadesini kullandı.

Bu arada, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşıyla ilgili "çok iyi görüşmelerin" devam ettiğini söyledi ve ayrıntılara girmeden, bu görüşmelerin sonucunda "bir şeyler olabileceğini" ifade etti.


ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
TT

ABD ve Rusya nükleer müzakerelere başlıyor... Çin, Fransa ve Birleşik Krallık’ın da dahil edilmesi yönünde baskı var

(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)
(foto altı) ABD Başkanı Donald Trump ve Çinli mevkidaşı Şi Cinping (AFP)

ABD ile Rusya, Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın (New START) süresinin dolmasının ardından görüşmeler yapmaya hazır olduklarını açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, nükleer silahlanma yarışında tehlikeli bir aşamaya girilmesini önleyecek yeni kısıtlamalar getirilmesi için Çin’in de sürece dahil edilmesi konusunda ısrarcı olurken, Rusya’nın Fransa ve Birleşik Krallık’ın da kapsama alınmasına yönelik çağrıları karşılık bulmadı.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD açısından kötü müzakere edilmiş ve açıkça ihlal edilen New START Anlaşması’nı uzatmak yerine, nükleer uzmanlarımız gelecekte uzun süre geçerli olacak, yeni, daha iyi ve modern bir anlaşma üzerinde çalışmalı” ifadesini kullandı. Trump, herhangi bir görüşmeden söz etmezken, yeni bir anlaşmanın Çin’i de içermesi gerektiğini vurguladı.

Trump ayrıca, “ABD dünyanın en güçlü ülkesidir” değerlendirmesinde bulunarak, ilk başkanlık döneminde nükleer silahlar da dahil olmak üzere orduyu tamamen yeniden inşa ettiğini belirtti. Donanmanın yeni savaş gemileriyle güçlendirildiğini ve Uzay Kuvvetleri’nin kurulduğunu hatırlatan Trump, “Pakistan ile Hindistan, İran ile İsrail, Rusya ile Ukrayna arasında nükleer savaşların önüne geçtim” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump (EPA)ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD ile Rusya arasında nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik son anlaşma olan New START’ın süresi, her iki ülkenin de yeni silah nesilleri geliştirdiği bir dönemde sona erdi. Bu süreçte Çin’in de nükleer başlıkların taşınmasına yönelik yeni yöntemler denediği biliniyor. Ukrayna’daki savaş nedeniyle yeni bir anlaşmaya ilişkin ABD-Rusya görüşmeleri askıya alınırken, 2010 tarihli New START Anlaşması, ABD ve Rusya’nın sahip olabileceği stratejik nükleer başlık sayısını taraf başına bin 550 ile, fırlatma platformu sayısını ise 700 ile sınırlamıştı.

Kusurları giderme

ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü ve Uluslararası Güvenlik Müsteşarı Thomas G. DiNanno, Cenevre’de düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Silahsızlanma Konferansı’nda yaptığı konuşmada, Başkan Donald Trump’ın yeni bir anlaşmaya yönelik tutumunu destekleyerek New START Anlaşması’nın ‘temel kusurlar’ barındırdığını söyledi. DiNanno, Rusya’nın tekrarlanan ihlalleri, küresel nükleer stokların artması ve New START Anlaşması’nın tasarım ve uygulanmasındaki eksikliklerin, ABD’ye ‘geçmiş bir dönemin değil, günümüz tehditlerinin ele alındığı yeni bir yapının oluşturulması için acil bir gereklilik’ yüklediğini ifade etti. Çin’in nükleer kapasitesine de dikkat çeken DiNanno, “Bugün geldiğimiz noktada Çin’in nükleer cephaneliği tamamen sınırsız, şeffaflıktan yoksun, bildirimsiz ve denetimsiz durumda” dedi. DiNanno, silahların kontrolünde yeni dönemin net bir odakla devam edebileceğini ancak bunun ‘müzakere masasında yalnızca Rusya’nın değil, daha fazla ülkenin yer almasını gerektirdiğini’ vurguladı.

Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)Pentagon... ABD Savunma Bakanlığı (Reuters)

DiNanno, Pekin’i gizli nükleer denemeler yapmakla da suçladı. “ABD hükümetinin, Çin’in yüzlerce tonluk patlayıcı güce sahip denemelere yönelik hazırlıklar da dahil olmak üzere nükleer patlama testleri gerçekleştirdiğinden haberdar olduğunu açıklayabilirim” dedi. Çin ordusunun bu denemeleri, nükleer patlamaların üzerini örterek gizlemeye çalıştığını öne süren DiNanno, bunun söz konusu testlerin nükleer denemelerin yasaklanmasına ilişkin yükümlülükleri ihlal ettiğinin bilincinde olunduğunu gösterdiğini ifade etti.

Rusya'nın istekleri

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (AP)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen yıldan bu yana Washington’un da aynı yönde adım atması halinde anlaşmada öngörülen sınırlara bir yıl daha uymaya hazır olduğunu açıklamıştı. Ancak Trump bu Rus talebine yanıt vermedi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, perşembe günü yaptığı açıklamada, Putin’in anlaşmanın süresinin dolmasını çarşamba günü Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği görüşmelerde ele aldığını belirterek, Moskova’nın ‘güvenlik durumunun dikkatli bir analizine dayanarak dengeli ve sorumlu bir şekilde hareket edeceğini’ söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı da yaptığı yazılı açıklamada, ‘mevcut koşullar altında New START Anlaşması taraflarının, anlaşma kapsamındaki temel hükümler de dahil olmak üzere, herhangi bir karşılıklı yükümlülük veya bildirimle bağlı olmadıklarının varsayıldığını ve atacakları bir sonraki adımları tamamen serbestçe belirleyebileceklerini’ bildirdi.

Yeni bir gelişme olarak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rus ve ABD’li müzakerecilerin son Rusya-Ukrayna görüşmeleri kapsamında silahlanma konusunu da ele aldığını açıkladı. Peskov, “Tarafların sorumlu tutumlar benimsemesi ve bu meseleye ilişkin görüşmelere en kısa sürede başlanmasının gerekliliği konusunda bir anlayış var. Bu konu Abu Dabi’de de gündeme geldi” şeklinde konuştu.

Peskov, anlaşma sınırlarına en az altı ay süreyle uyulmasına yönelik gayriresmi bir mutabakat ihtimaline ilişkin raporun sorulması üzerine, “Bu tür hükümler yalnızca resmi olarak uzatılabilir. Bu alanda gayriresmi bir uzatmayı hayal etmek zor” yanıtını verdi. Peskov, Moskova’nın anlaşmanın perşembe günü sona ermesinden üzüntü duyduğunu ve bunu ‘olumsuz’ değerlendirdiğini de yineledi.

Çin’in reddi

Bu arada Çinli diplomat Chen Jian, ülkesinin silahsızlanma müzakerelerine katılması yönündeki ABD taleplerini açıkça reddetti. Çin’in nükleer cephaneliğinin hızlı büyümesine rağmen, ABD ve Rusya’ya kıyasla çok daha küçük olduğunu savunan Jian, konferansta yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı: “Çin’in nükleer kapasitesi hiçbir şekilde ABD ya da Rusya’nın seviyesine yaklaşmamakta. Çin bu aşamada nükleer silahsızlanma müzakerelerine katılmayacak.”

Rusya'nın BM Cenevre Ofisi Daimî Temsilcisi Gennady Gatilov ise yeni nükleer görüşmelerin Fransa ve Birleşik Krallık gibi nükleer silaha sahip diğer ülkeleri de kapsaması gerektiğinde ısrar etti. Gatilov, “Bir nükleer ittifak olduğunu ilan eden NATO’da ABD’nin askeri müttefikleri olan Birleşik Krallık ve Fransa’nın da sürece katılması halinde Rusya bu süreçte yer alacaktır” dedi.

Öte yandan Avrupalı liderler, uzun süredir müttefik ülkelere ABD tarafından sağlanan nükleer şemsiye yerine, Washington’dan bağımsız nükleer güçler oluşturulmasını tartışıyor. Japonya, Güney Kore ve Türkiye de nükleer silaha sahip olmayan ancak bu yönde politika değişikliğini gündemine alan diğer ülkeler arasında yer alıyor.

Ayrıca Hindistan, Pakistan ve Kuzey Kore resmi olarak nükleer silaha sahip ülkeler olarak bilinirken, İsrail’in de geniş bir nükleer cephaneliğe sahip olduğuna yaygın biçimde inanılıyor.


Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
TT

Trump, Hindistan’ın Rus petrolü alımını durdurma sözü vermesinin ardından Hindistan’a uyguladığı ‘cezai’ gümrük vergilerini iptal etti

Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)
Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi (Arşiv – Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump dün, Yeni Delhi’nin Rusya’dan petrol almaya devam etmesi nedeniyle daha önce Hindistan menşeli ürünlere uygulanan yüzde 25’lik ek gümrük vergilerini kaldırma kararı aldı. Karar, iki ülke arasında bu hafta varılan ticaret anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte alındı.

Trump’ın imzaladığı başkanlık kararnamesine göre Hindistan, Rus petrolünü doğrudan ya da dolaylı yollarla ithal etmeyi durdurmayı taahhüt etti.

Kararnamede ayrıca, Yeni Delhi’nin ABD’den enerji ürünleri satın almayı ve ‘önümüzdeki on yıl boyunca savunma iş birliğinin genişletilmesine yönelik ABD ile bir çerçeveye bağlı kalmayı’ kabul ettiği belirtildi.

Yüzde 25 oranındaki ek ABD gümrük vergilerinin, bugün ABD doğu saatiyle sabah 12.01 itibarıyla kaldırılacağı bildirildi.

Karar, Trump’ın birkaç gün önce Hindistan ile bir ticaret anlaşmasına varıldığını açıklamasının ardından geldi. Anlaşma, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin düşürülmesini, buna karşılık Başbakan Narendra Modi’nin Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’dan petrol alımını durdurma taahhüdünü içeriyor.

Anlaşma kapsamında Washington, Hindistan ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini yüzde 25’ten yüzde 18’e indirmeyi kabul etti.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Hindistan’ın önümüzdeki beş yıl içinde ABD’den enerji ürünleri, uçaklar, değerli metaller, teknoloji ürünleri ve kömür olmak üzere toplam 500 milyar dolar tutarında alım yapmayı planladığı ifade edildi.

Söz konusu anlaşma, Trump’ın Rus petrolü alımlarının sona erdirilmesini Ukrayna’daki savaşı finanse eden bir unsur olarak görmesi nedeniyle, Washington ile Yeni Delhi arasında aylardır süren gerilimi de azaltıyor.

Anlaşmayla birlikte Trump ile Modi arasındaki yakın ilişkilerin yeniden canlandığına dikkat çekilirken, ABD Başkanı daha önce Modi’yi ‘en yakın dostlarından biri’ olarak nitelendirmişti.