Kuzey Kore'de izolasyon turizmi: Terk edilmiş tatil köyleri ve sıkı denetim

Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
TT

Kuzey Kore'de izolasyon turizmi: Terk edilmiş tatil köyleri ve sıkı denetim

Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)

Kuzey Kore’de 20 bin ziyaretçi kapasiteli bir tatil beldesinde, turizm sezonu sadece 15 konukla açıldı. Zaten böyle bir senaryo da ancak Kuzey Kore gibi bir ülkede yaşanabilirdi.

Rus turist Anastasia Samsonova, terk edilmiş gibi görünen bu tatil beldesini dolaştı. Yiyecek bol, güneş severler için yüzlerce şezlong kumların üzerine dizilmiş, ama kimse gelmiyor. Kuzey Kore'de turizm sezonu geniş alanlara rağmen çok az sayıda insanla geçiyor.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, bundan iki ay önce Japonya Denizi'ne bakan Wonsan bölgesinde lüks tatil köyü Kalma’nın açılışına bizzat katıldı. Törende hem tatil köyünün açılışını hem de izolasyon ve yoksulluktan yıpranmış bir ülke için umut vaat eden turizm projesini kutlamak için havai fişekler ve müzik kullanıldı. Ancak otellerin ve restoranların ziyaretçilere kapılarını açma zamanı geldiğinde, Pyongyang, 5 yıl boyunca kapalı tuttuğu sınırlarını açtıktan sonra turistlerin ülkeye girişine yönelik kısıtlamaları yeniden sıkılaştırdı.

frty6
Kim Jong-un, Wonsan bölgesinde bir turizm tesisinin açılışı sırasında (KCNA)

Kuzey Kore'nin kapıları sadece Rus turistlere açıldı. Ruslar, yasağın kaldırılmasından sonra ülkeye giren ilk turistler oldular. Kuzey Kore'nin Avrupa'dan da ziyaretçileri kabul etmesi gerekiyordu, ancak yasak nedeni açıklanmadan kısa süre içinde yeniden yürürlüğe girdi.

Pyongyang'a herkes girebilir mi?

Kuzey Kore, birçok kişi için en çok tercih edilen seyahat destinasyonları arasında yer almayabilir, ama bazıları merak ve haritada en gizemli ve izole ülke olan bu ülkeyi keşfetme arzusuyla burayı ziyaret etmeyi düşünebilir. Peki, hangi ülkelerin vatandaşları bu ülkeye giriş yapma hakkına sahip?

Gazeteciler ve Güney Kore vatandaşları dışında herkesin Kuzey Kore'ye seyahat etme hakkı var. ABD vatandaşlarının ülkeye girişleri Kuzey Kore tarafınca yasaklanmamış olsa da kendi ülkelerinin yetkilileri onların güvenliğinden endişe duydukları için Kuzey Kore’ye gitmelerini yasaklıyor.

df
Kuzey Kore sahillerinde yeni bir deniz turizmi tesisi (KCNA)

BBC'ye göre koronavirüs (Kovid-19) salgını öncesinde, her yıl 350 bin turist Kuzey Kore'ye giriyordu ve bunların yüzde 90'ı Çinliydi. Böylece Çinliler ülkedeki turizm faaliyetlerinde başı çekiyordu, Avrupalılar ve Amerikalılar ise yıllık 5 bin ziyaretçiyi geçmeyen bir azınlık oluşturuyordu.

Ancak Kuzey Kore’nin sınırları şu an sadece ülkenin siyasi, askeri ve ekonomik alanda en önemli müttefiki olan Rusya vatandaşlarına açık.

Mavi vize kağıdı

Bir Arap ülkesi vatandaşının benzersiz bir macera yaşamak için Kuzey Kore'ye seyahat etmek istemesi halinde önce vize alması gerekiyor. Ancak Pyongyang yetkilileri şu anda vize vermiyor. Yine de bu yasak her an kaldırılabilir.

yuı
Pyongyang metro istasyonunda fotoğraf çeken bir turist (AFP)

Devletin yabancı ziyaretçilere uyguladığı kısıtlamalar çok katı olduğundan ve turizm sektörünü demir yumrukla kontrol ettiğinden, böyle bir seyahat bağımsız olarak planlanamaz. Vize işlemlerinden başlayarak, uçak bileti ve otel odası rezervasyonuna ve ülke içindeki turistik gezilere kadar her şey, resmi makamların bir kolu olan lisanslı bir acente tarafından yürütülüyor. Kuzey Kore’ye seyahat etmek isteyenlerin, vize işlemlerini yürüten ajansla iletişime geçmesi gerekiyor. Vize, pasaporttan ayrı, mavi renkli bir belge şeklinde veriliyor.

Rusya ve Çin dışında bir seçenek yok

Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na iniş iznine sadece Kuzey Kore'nin havayolları şirketi olan Air Koryo sahip. Ancak Çin havayolu şirketleri için bazı istisnalar söz konusu. Pyongyang'a hava yoluyla ulaşım yalnızca Çin ya da Rusya üzerinden mümkün ve Kuzey Kore'yi dünyaya sadece bu iki ülke bağlıyor.

yu7ı8
Kuzey Kore'ye seyahat edenler için özel turist vizesi (Wikipedia)

Air Koryo havayolu şirketinin internet sitesine göre Rusya'nın Vladivostok kentinden Pyongyang'a uçuş ücreti 265 ABD doları, Pekin'den ise 245 ABD doları olarak fiyatlandırılıyor.

derty6
Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na sadece Rusya veya Çin'den gelen uçaklar iniş yapabilir (Reuters)

Telefonlar denetlenirken internet yok

Turistlerin Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na iner inmez, resmi makamlara isimlerini kaydettirmeleri gerekiyor. Gümrük görevlileri tarafından kontrol edildikten sonra cep telefonlarını yanlarında tutabilirler, ancak yabancı hatlar Kuzey Kore içinde çalışmıyor. Bunun yerine, yalnızca uluslararası aramalar yapılabilen yerel ‘Koryolink’ kartı satın alınabilir. Yerel iletişim ve internet erişimi ise turistlere açık değil.

Peki Kuzey Kore'deki oteller nasıl?

Turistler otelleri bile kendileri seçemezler, bu işlem seyahatleri düzenleyen resmi acenteler aracılığıyla yapılır. Otel seçenekleri çok sınırlı ve çoğu Pyongyang'da bulunuyor. Bunlar arasında ‘Yangakdo’ ve ‘Koryo’ adlı oteller ön plana çıkıyor.

fgthyju
Pyongyang'daki Yangakdo Oteli'nin lobisinden bir kare (Otelin internet sitesi)

Kuzey Kore'yi 8 kez ziyaret eden bir Avustralyalı vatandaş tarafından hazırlanan ve 2020 yılında yayınlanan ‘Pyongyang Otelleri’ adlı kitaba göre ülkedeki oteller dünyanın başka hiçbir yerindeki otellere benzemiyor. Bu oteller, büyüklükleri, renkli dekorları, restoranları, kafeleri ve karaoke salonlarıyla dikkati çekiyor. Öte yandan, Kuzey Kore'deki otellerde internet yok ve koridorlarda ve lobide çalan müzikler, lider Kim Jong-un'u öven milli marşlardan ibaret.

Sıkı denetim altında turist kafile turları

Hiçbir turist otelden tek başına çıkamaz, ziyaret edilmesine izin verilen yerleri belirleme yetkisine sahip tur rehberi tarafından yönetilen bir kafileyle gezmek zorundalar. Turist alışveriş yapmak isterse bile sadece yabancı ziyaretçilere ayrılmış mağazalara gidebilir. Çünkü herhangi bir mağazaya rastgele girmesi yasak.

dfgty
Ryogyeong, Pyongyang'ın en ünlü ve en ilginç tasarımlı otellerinden biri (Instagram)

Yerel halkla iletişim ise gezi organizatörleri tarafından yakından takip ediliyor. Zira izin alınmadan Kuzey Koreli vatandaşlarla konuşmak casusluk olarak nitelendiriliyor.

Aynı durum fotoğraf çekmek için de geçerli. Rehberin izni olmadan hiçbir fotoğraf çekilemez. Çekilebilecek fotoğraflar belirli turistik yerlerle sınırlandırılmış durumda. Askeri yerlerin, yoksulluğun ve inşaat alanlarının fotoğraflarının çekilmesi kesinlikle yasak.

Kuzey Kore'deki turistik yerler

Kuzey Kore, aralık ve şubat ayları arasında karla kaplı dağlarında bulunan kayak merkezleriyle ünlü. Kim Jong-un, iktidara geldiğinden beri, ülkedeki refah imajını güçlendirmek için eğlence kompleksleri ve dev su parkları inşa etmeye özen gösteriyor.

dgrtyu
Koronavirüs salgını nedeniyle sınırlar kapatılmadan önce Kuzey Kore'de bir grup turist (AFP)

Turistlerin ziyaretine açık yerler listesinde, çekici tasarımı ve gelişmiş mimarisiyle Pyongyang metro istasyonu ve Kuzey Kore'nin merhum liderleri Kim Il-sung ve Kim Jong-il'in 20 metre yüksekliğindeki iki heykelini bir araya getiren ve Mansu Tepesi'nde bulunan Büyük Mansudae Anıtı yer alıyor. Listeye, Kim Il-sung'un hükümdarlığı sırasında benimsediği Juché ideolojisinden esinlenerek Taedong Nehri kıyısında inşa edilen Juché Kulesi de eklenebilir. Turistler, ünlü askeri geçit törenlerinin yapıldığı geniş Kim Il-sung Meydanı'nı da yakından görebilirler.

sdfgty
Büyük Mansudae Anıtı, Kuzey Kore'nin en önemli turistik yerlerinden biri (Reuters)

Başkent dışında ise Baekdu ve Komgang dağları, muhteşem doğalarıyla başlıca turistik yerler arasında sayılıyor.

Kuzey Kore'de ne yenir?

Kuzey Kore ziyaretinde yemekler önemli bir yer tutuyor, ancak en ünlü yemekler Arapların damak tadına oldukça yabancı.

Naengmyeon listenin başında yer alıyor. Bu yemek, buğday ve patatesten yapılan erişteye sığır eti suyu eklenerek, et, salatalık, yumurta ve turp parçalarıyla süslenerek hazırlanıyor. Soğuk olarak servis edilen naengmyeona genellikle buz küpleri ekleniyor.

frgty
Naengmyeon Kuzey Kore'nin en ünlü yemeklerinden biri (Wikipedia)

Kuzey Kore'nin ulusal yemeği olan Kimchi’de ana malzeme olarak lahana bulunuyor ve kırmızı biber tozu, turp, sarımsak ve zencefille tatlandırılıyor.

Kuzey Kore'nin ünlü yemeklerinden biri olan ise bibimbap, pirinç, sebze, kıyma, biber tozu, soya sosu ve yumurtanın karışımından oluşuyor.



Elon Musk'tan Nvidia CEO'suna iş teklifi: Benim için onur olur

ABD'li milyarder Elon Musk ve Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang (AP)
ABD'li milyarder Elon Musk ve Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang (AP)
TT

Elon Musk'tan Nvidia CEO'suna iş teklifi: Benim için onur olur

ABD'li milyarder Elon Musk ve Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang (AP)
ABD'li milyarder Elon Musk ve Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang (AP)

ABD'li milyarder Elon Musk, Tesla ve SpaceX şirketlerinin Üst Yöneticisi (CEO), Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın son dönemde yaşadığı kriz nedeniyle görevinden ayrılması durumunda, şirketlerinden birinde kendisine görev vermekten memnuniyet duyacağını belirterek, bunun “kendisi için onur olacağını” söyledi.

Şarku’l Avsat’ın Bloomberg'ten aktardığı habere göre Musk, X platformunda Huang'ın işe alınması yönünde yapılan bir paylaşım üzerine bu açıklamayı yaptı.

Musk'ın açıklamaları, Nvidia Yönetim Kurulu'nun şirketin kurucusu ve CEO'sunu çevreleyen kriz kapsamında şirketin geleceğini görüşmek üzere toplandığı bir dönemde yapıldı. İddialara göre Huang, Çinli bir casus olduğundan şüphelenilen bir kadınla evlilik dışı ilişki yaşadığını kabul etti.

Kriz, New York Times gazetesinde yayımlanan ve Huang'ın doğrudan yönetimi altında çalışan bir kadın personelle ikinci bir ilişki yaşadığını ortaya koyan haberin ardından daha da büyüdü.

Musk ile Huang arasında 10 yılı aşkın süredir devam eden mesleki bir ilişki ve tanışıklık bulunuyor. İkili, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu yılın başlarında Çin'e gerçekleştirdiği dikkat çekici ziyarete de katılmıştı.

Musk, daha önce Nvidia ve CEO'suna duyduğu büyük hayranlığı dile getirmişti. Musk, geçen mart ayında X platformunda yaptığı paylaşımda, “Bu arada Nvidia'ya ve Jensen'e büyük hayranlık duyuyorum. Şirketin piyasa değeri sonuna kadar hak edilmiş durumda” ifadelerini kullanmıştı.

Musk ayrıca, “Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren SpaceX ile Tesla'nın Nvidia çiplerine yönelik yüksek miktarda talebinin devam etmesi bekleniyor” demişti.

Nvidia, Tesla'nın başlıca grafik işlem birimi (GPU) tedarikçileri arasında yer alıyor. Tesla, söz konusu işlemcileri otonom sürüş ve robot teknolojilerine yönelik yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde kullanıyor. Nvidia ayrıca Tesla araçlarındaki sürüş destek sistemleri için de bilgi işlem teknolojileri sağlıyor. Bununla birlikte Tesla, kendi elektronik çiplerini geliştirme çalışmalarını da sürdürüyor.


Trump: İran'la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok

Trump, dün Virginia eyaletindeki Arlington Ulusal Mezarlığı'nda düzenlenen Gaziler Günü anma töreninde konuşurken (AP)
Trump, dün Virginia eyaletindeki Arlington Ulusal Mezarlığı'nda düzenlenen Gaziler Günü anma töreninde konuşurken (AP)
TT

Trump: İran'la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok

Trump, dün Virginia eyaletindeki Arlington Ulusal Mezarlığı'nda düzenlenen Gaziler Günü anma töreninde konuşurken (AP)
Trump, dün Virginia eyaletindeki Arlington Ulusal Mezarlığı'nda düzenlenen Gaziler Günü anma töreninde konuşurken (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, bugün yaptığı açıklamada, ülkesinin artık İran'la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını belirtti. Trump ayrıca Başkan Yardımcısı JD Vance'ten, Demokratların yönettiği kent ve eyaletlerdeki yolsuzluk ve suç sorunlarına odaklanmasını istedi.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “İran'la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı. Paralarını, yüz milyarlarca doları aldık ve boğazlarını da ele geçirdik!” ifadelerini kullandı.

Trump, bu sözleriyle Hürmüz Boğazı'na atıfta bulundu.


Vance, savaşı sona erdirmek için Rızai ile doğrudan görüşmeyi değerlendiriyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen haziran ayında İsviçre'de, Luzern Gölü'ne bakan Bürgenstock tatil köyünde ABD, İran, Katar ve Pakistan arasında gerçekleştirilen dörtlü toplantı öncesinde (AFP)
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen haziran ayında İsviçre'de, Luzern Gölü'ne bakan Bürgenstock tatil köyünde ABD, İran, Katar ve Pakistan arasında gerçekleştirilen dörtlü toplantı öncesinde (AFP)
TT

Vance, savaşı sona erdirmek için Rızai ile doğrudan görüşmeyi değerlendiriyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen haziran ayında İsviçre'de, Luzern Gölü'ne bakan Bürgenstock tatil köyünde ABD, İran, Katar ve Pakistan arasında gerçekleştirilen dörtlü toplantı öncesinde (AFP)
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen haziran ayında İsviçre'de, Luzern Gölü'ne bakan Bürgenstock tatil köyünde ABD, İran, Katar ve Pakistan arasında gerçekleştirilen dörtlü toplantı öncesinde (AFP)

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Tahran ile müzakerelerde başlıca muhatap olarak öne çıkan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile doğrudan görüşme yapmayı değerlendiriyor. Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, yardımcılarına Vance'in görüşmeleri yeniden başlatmasına açık olduğunu bildirdi ve kendisine müzakere yetkisi verdi.

Vance, ekim ayında Rızai'ye bir mesaj göndererek kendisiyle görüşmek istediğini iletti. Ancak henüz bir tarih belirlenmedi. Katar, olası görüşme için ev sahipliği yapabileceğini bildirdi. ABD'li yetkililer, görüşme konusundaki müzakerelerin henüz ilk aşamada olduğunu belirtti.

İran dosyasında ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in rolü azalırken, Vance'in ağırlığı artıyor. Vance, pazartesi sabahı Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Trump'la yapacakları görüşme öncesinde bir araya geldi.

Tahran ise salı günü herhangi bir görüşme planının bulunmadığını açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, basında yer alan haberleri "hiçbir dayanağı olmayan medya uydurmaları" olarak nitelendirdi.

25 tanker önerisi

Ortadoğulu yetkililere göre arabulucular, güven oluşturmak amacıyla acil adımlar atılmasını önerdi. Öneriler arasında ABD'nin uçak gemilerini büyük çaplı saldırı riskini azaltacak bir mesafeye çekmesi ve İran limanlarına yönelik ablukayı hafifletmesi bulunuyor. Buna karşılık İran'ın 25 petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin vermesi öngörülüyor.

Tahran, herhangi bir müzakerenin yeniden başlaması için ablukanın kaldırılmasını, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını ve petrol yaptırımlarının hafifletilmesini şart koşuyor. İranlı yetkililer, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı kaybı daha elverişli koşullar elde etmek için bir fırsat olarak değerlendiriyor.

 CFGH
İran'ın mevcut dinî liderinin askerî danışmanı Muhsin Rızai, 3 Temmuz 2026'da Tahran'da eski dinî lider Ali Hamaney için düzenlenen veda töreninde, (Reuters)

İranlı diplomatlar, yakın zamanda bir anlaşmaya varılabileceği konusunda şüphelerini dile getiriyor. ABD ve İsrail'in önceki müzakere turlarını saldırılarla kesintiye uğratmasının ardından Trump'ın İran'a yeniden saldırmasından endişe ediyorlar.

Arabulucular da Devrim Muhafızları Ordusu yetkililerinden kendilerine ulaşan "daha saldırgan" mesajlar nedeniyle anlaşma ihtimalini sorguluyor. Bölgedeki yetkililer, Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Ahmed Vahidi'nin Rızai'den daha fazla nüfuz sahibi olabileceğinden ve olası müzakereleri sabote edebileceğinden endişe ediyor.

Şarku’l Avsat’ın WSJ’den aktardığına göre Rızai'nin son günlerde söylemini sertleştirmesi, kendi konumunu sağlamlaştırma girişimi olabilir. Zira Vance'in İslamabad'daki muhatabı olan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, "uzlaşmacı tutumu" nedeniyle geri plana itilmişti.

Haziran mutabakatı

İki ABD'li yetkiliye göre Trump, özel görüşmelerinde Vance'in haziran ayında sonuçlandırılmasına yardımcı olduğu mutabakat zaptını eleştirdi. Trump, söz konusu anlaşmanın İran'a saflarını yeniden düzenlemesi ve abluka öncesinde petrol gelirleri elde etmesi için zaman tanıyarak "maliyetli bir hata" olup olmadığını sorguladı. Beyaz Saray'dan bir yetkili ise bu iddiayı yalanladı.

Haziran ayındaki görüşmeler ateşkes ve bir mutabakat zaptıyla sonuçlanmış, ancak İran'ın nükleer programını sınırlandırması veya Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiği üzerindeki kontrolünden vazgeçmesi yönünde herhangi bir taahhüt alınamamıştı.

ABD yönetimindeki tartışmalar, savaşın yeniden başlatılmasından ziyade müzakerelerin canlandırılması ile ablukanın sürdürülmesi arasında bir tercihe odaklandı.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Genel Sekreteri Stephen Miller, Tahran "boyun eğene" kadar baskının sürdürülmesini destekliyor.

ABD'li yetkililer ise İran dosyasında Vance'in ön plana çıkmasının siyasi riskler taşıdığı görüşünde. Vance, başarısızlıkla sonuçlanan müzakerelerin yüzü hâline gelebileceği gibi, kamuoyunda destek görmeyen bir savaşı sona erdiren isim olarak da öne çıkabilir.