İspanyol dizileri yükselişte: Kaçırmamanız gereken 10 yapım

İki Mezar izlenme listelerinden düşmüyor, La Casa de Papel ise küresel bir fenomen... İspanyol yapımları altın çağını yaşarken ıskalamamanız gereken 10 diziyi sıraladık

4. sezonda yürek burkan biçimde La Casa de Papel'e veda eden Alba Flores, Vis a vis'te Saray Vargas rolünde (Netflix)
4. sezonda yürek burkan biçimde La Casa de Papel'e veda eden Alba Flores, Vis a vis'te Saray Vargas rolünde (Netflix)
TT

İspanyol dizileri yükselişte: Kaçırmamanız gereken 10 yapım

4. sezonda yürek burkan biçimde La Casa de Papel'e veda eden Alba Flores, Vis a vis'te Saray Vargas rolünde (Netflix)
4. sezonda yürek burkan biçimde La Casa de Papel'e veda eden Alba Flores, Vis a vis'te Saray Vargas rolünde (Netflix)

Netflix'in yeni mini dizisi İki Mezar (Dos Tumbas), yalnızca üç bölümde seyirciyi derinden sarsarak İspanyol yapımlarına olan ilgiyi yeniden alevlendirdi. La Casa de Papel'in Profesör'ü Álvaro Morte'nin başrolde olduğu bu çarpıcı gerilim, kısa sürede izlenme listelerinin zirvesine yerleşti. TIME'ın "rahatsız edici ama bir o kadar sürükleyici" sözleriyle övdüğü yapım, İspanyol dizilerinin dünya çapında neden bu kadar çok konuşulduğunu bir kez daha gösterdi. 

Artık dünyanın dört bir yanında bir fenomen haline gelen La Casa de Papel'le başlayan bu furya hız kesmediği gibi zenginleşti de. Aslında bu durum hiç de sürpriz değil. İspanyol dizileri son yıllarda yalnızca keyifli hikayeler sunmakla kalmadı, derin insan portreleri, güçlü kadın karakterler ve zekice kurgularla izleyiciyi ekran başına kilitledi. 

Bu listede size sadece popüler örnekleri değil, biraz daha kenarda kalmış ama kaliteleriyle öne çıkan yapımları hatırlatmak istedik. La Casa de Papel artık herkesin bildiği rekortmen bir yapım, haliyle ona bu satırlarda selam çakmakla yetindik. Onun yerine, Şantaj'da tesadüfi bir cinayetin gölgesinde şekillenen gerilimi, Susmayanlar'da lise koridorlarında yankılanan #MeToo hikayesini, The Girls at the Back'te kadınlar arasındaki dayanışmayı, Kablo Kızları'nda 1920'lerin Madrid'indeki özgürlük mücadelesini, Kızıl Kraliçe'de ise zeka oyunlarıyla örülü bir polisiyeyi keşfedeceksiniz.

Türleri farklı olsa da bu dizilerinin ortak noktası, kalbinize dokunacak bir damar bulabilmesi. Bazen gerilimle, bazen kahkahayla, bazen de dostluğun sıcaklığıyla; her birinin ardında evrensel bir insan hikayesi var.

Eğer İki Mezar'ın yarattığı heyecan hoşunuza gittiyse, bu listede göreceğiniz yapımlar ruhunuza işleyerek sizi daha da derinlere çekecek. Lafı daha fazla uzatmadan ıskalamamanız gereken İspanyol yapımı dizileri bir bir sıralayalım...

Paquita Salas

İspanyol mizahının en özgün örneklerinden biri olan Paquita Salas, güldürürken kalbe de dokunan bir dizi. Bir zamanların parlayan menajeri Paquita, değişen dünyaya ayak uyduramayan, ama pes etmeyen bir karakter olarak karşımıza çıkıyor. 1990'ların ihtişamlı günlerinden bugüne uzanan bu yolculuk, hem eğlenceli hem de hüzünlü bir tonla ilerliyor. Paquita'nın sadık sekreteri Magüi'yle birlikte yeni yeteneklerin peşine düşmesi, diziyi bir keşif hikayesine dönüştürüyor. 

sfrgt
Fotoğraf: Netflix

Ödüllü oyuncu Brays Efe'nin hayat verdiği Paquita, abartılı halleriyle güldürürken, içten anlarıyla izleyiciyi şaşırtıyor. Javier Calvo ve Javier Ambrossi imzalı bu yapım, İspanyol kültürünü ve mizahını mümkün olan en doğal şekilde yansıtıyor. Netflix sayesinde dünya çapında izleyici bulan dizi, kısa sürede bir fenomen haline geldi. Ve belki de en güzeli, Paquita'nın hikayesi bize her düşüşün içinde saklı bir yeniden doğuş ihtimalini hatırlattı.

IMDb: 8,0
Nereden izlenir: Netflix

Smiley

Smiley, tesadüfün büyüsünü ve aşkın sürprizlerle dolu doğasını anlatan modern bir romantik komedi. Barcelona sokaklarında başlayan bu hikayede, yanlışlıkla gönderilen bir mesaj iki yabancının hayatını kökten değiştiriyor. Miki Esparbé ve Carlos Cuevas'ın güçlü kimyası, diziyi klişelerden uzaklaştırıp samimi bir duygusal yolculuğa dönüştürüyor.

defrt
Fotoğraf: Netflix

Karakterler ayrı düşse bile izleyici, aralarındaki çekimin ekranın her köşesine sindiğini hissediyor. Bir yandan "Acaba kavuşacaklar mı?" sorusuyla gerilirken, diğer yandan sahneleri tatlı bir gülümsemeyle izliyorsunuz. Dizi, romantik komedi geleneğine saygı duruşunda bulunurken ona kendi taze yorumunu da katıyor. Yardımcı karakterlerin enerjisi, hikayeye hem eğlence hem de derinlik kazandırıyor. Ve sonunda, Smiley tam da adının vaat ettiği şeyi yapıyor: İzleyicisine sıcacık bir gülümseme bırakıyor.

IMDb: 8,0
Nereden izlenir: Netflix

Vis a vis

Baştan söyleyelim: Orange Is the New Black'i sevdiyseniz, Vis a vis sizi daha da derinden etkileyecek. Vis a vis, kadın hapishanesinin karanlık duvarları arasında hem gerilim hem de insan ruhunun sınırlarını ustalıkla anlatan çarpıcı bir dizi. Masum görünen bir aşk hikayesiyle başlayan olaylar, dizinin kahramanı Macarena Ferreiro'nun kendini suç, şiddet ve yozlaşmayla çevrili bir dünyada bulmasına yol açıyor.

7u8ı
Fotoğraf: Antena 3 / Netflix

La Casa de Papel'in Nairobi'si Alba Flores'in de rol aldığı hikaye hız kesmeden ilerlerken, her bölüm neredeyse nefessiz izleniyor. Şiddetin ve gerilimin dozu yüksek ama karakterlerin kırılganlığıyla ustaca dengeleniyor. Sarı üniformalı kadınlar arasındaki rekabet, dayanışma ve ihanet izleyicide sürekli bir diken üstünde olma hali yaratıyor. Vis a vis'in kamera dili ve görselliği de öyküyü sıradan bir hapishane dramasının ötesine taşıyor. İkinci sezonla birlikte tansiyon daha da yükseliyor ve oyunculuklar iyice parlıyor. Kısacası Vis a vis, karanlığın içinden doğan bir başyapıt gibi, sizi hem sarsıyor hem de ekrana kilitliyor.

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Netflix

I, Addict (Yo, adicto)

I, Addict, bağımlılıkla yüzleşmenin en çıplak ve en insani hikâyelerinden birini gözler önüne seriyor. Yönetmen ve yazar Javier Giner'in kendi yaşamından beslenen bu diziyle izleyici, yalnızca bir bağımlının çöküşüne değil, aynı zamanda yeniden ayağa kalkma mücadelesine de tanık oluyor. Başroldeki Oriol Pla öylesine güçlü bir performans sergiliyor ki, bir an nefret ettiğiniz karaktere bir sonraki sahnede empatiyle yaklaşırken buluyorsunuz kendinizi.

ssdfrgt
Fotoğraf: Disney+

Dizi, bağımlılığı sadece bir hastalık olarak değil, insanın varoluş sancılarından biri olarak resmediyor. Karakterler aracılığıyla yalnızca madde bağımlılığı değil, hepimizin taşıdığı ihtiyaçlar ve boşluklar da açığa çıkıyor. Yönetmenler Javier Giner ve Elena Trapé, konuyu sert ama şefkatli bir duyarlılıkla ele alıyor. I, Addict, acıyı saklamadan, çelişkileri gizlemeden anlatan, her yönüyle samimi bir yapım. Kendi yaralarımıza da ayna tutan bu dizi, son yılların en unutulmaz İspanyol yapımları arasındaki yerini fazlasıyla hak ediyor.

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Disney+

Şantaj (El inocente)

Şantaj, tek bir telefonun nasıl eski kabusları canlandırıp insanı geçmişin gölgelerine sürükleyebileceğini anlatıyor. Görünmeyen Misafir'le tanınan (Contratiempo) Mario Casas'ın hayat verdiği Mateo, 9 yıl önce istemeden işlediği bir cinayetin yükünü taşırken, özgürlüğüne kavuştuğunu sandığı anda yeni bir karanlığın içine çekiliyor.

vfghy
Fotoğraf: Netflix

Her bölümü adeta bir film gibi kurgulanan dizi, farklı karakterlerin sırlarını açığa çıkarıyor ve izleyiciyi sürekli yeni bir bulmacanın parçasıyla yüzleştiriyor. Sürükleyici anlatımı, beklenmedik bağlantıları ve çarpıcı dönüşleriyle izleyiciyi her an tetikte tutuyor. Karmaşık entrikalarla dolu olmasına rağmen, akıcı yönetimi sayesinde hikaye rahatlıkla takip edilebiliyor. Özellikle Casas'ın performansı ve güçlü yan karakterler diziyi çok daha derin ve gerçekçi kılıyor. Şantaj, kolay tüketilen bir yapım değil; sabır ve dikkat isteyen ama karşılığında büyük bir tatmin sunan bir seyir deneyimi. Geçmişimizden kaçamayacağımızı hatırlatan bu dizi, İspanyol gerilimlerinin en unutulmazları arasına girmeye aday.

IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Netflix

The Girls at the Back (Las de la última fila)

The Girls At The Back, dostluğun hem en kırılgan hem de en güçlü halini gösteren, izleyicinin kalbine dokunan bir hikaye. 30'lu yaşlarını geçmiş 5 kadın, içlerinden birine konan kanser teşhisinin ardından geleneksel yolculuklarına bambaşka bir anlam yüklüyor. Diziyi farklı kılan, hastanın kim olduğunun gizli kalması. Çünkü asıl mesele hastalık değil, dayanışma.

dfrgt
Fotoğraf: Netflix

Karakterler arasındaki doğal diyaloglar, yılların dostluğunu tüm çatışmaları ve sevgisiyle yansıtıyor. Bu yolculuk, korkularla yüzleşmenin, kaçırılmış fırsatların ve yeniden hayata tutunmanın hikayesine dönüşüyor. Daniel Sánchez Arévalo'nun incelikli yönetimi, oyuncuların güçlü kimyasıyla birleşerek izleyiciyi duygusal bir yolculuğa çıkarıyor. Dizi, izleyiciyi kendi arkadaşlıklarını ve hayatın bilinmezlerini sorgulamaya davet ediyor. Özetle The Girls At The Back, basit bir yol hikayesi değil, kadın dostluğunun gücünü anlatan bir yaşam dersi.

IMDb: 7,7
Nereden izlenir: Netflix

Kablo Kızları (Las chicas del cable)

Kablo Kızları, 1920'lerin Madrid'inde kadınların özgürlük ve eşitlik arayışını güçlü bir hikayeyle anlatıyor. Ülkenin ilk telefon şirketinde işe başlayan 4 kadının ilişkisi, sadece iş arkadaşlığından ibaret kalmayıp güçlü bir dostluğa ve dayanışmaya dönüşüyor.

fgthy
Fotoğraf: Netflix

Ana Fernández, Nadia de Santiago, Blanca Suárez ve Maggie Civantos'un canlandırdığı karakterler, bağımsızlık için verdikleri mücadeleyle dönemin erkek egemen düzenine meydan okuyor. Dizi, 5 sezon boyunca kadınların görünmez kılınan emeğini ve kişisel fedakarlıklarını öne çıkarıyor. Tarihsel atmosferle harmanlanan bu hikaye, kimi zaman fazlasıyla dramatik, kimi zaman eğlenceli bir telenovela havası sunuyor. Modern müzik kullanımı dönemin ruhunu yansıtmadığı için eleştirilse de anlatının enerjisini yükseltiyor. Karakterlerin iniş çıkışları, seyirciyi hem büyülüyor hem de o dönemin kadınlarının cesaretini hatırlatıyor. Kablo Kızları, bağımsızlık uğruna verilen mücadelenin yalnızca bir döneme değil, her çağa ait olduğunu hatırlatan bir dizi.

IMDb: 7,5
Nereden izlenir: Netflix

Susmayanlar (Ni una más)

Susmayanlar, genç bir kızın cesurca açtığı pankartla başlayan ve okulun duvarlarını aşarak herkesi sarsan bir hikaye anlatıyor. Nicole Wallace'ın hayat verdiği Alma, "İçeride bir tecavüzcü saklanıyor" sözleriyle gerçeği haykırırken, hem dostluklarını hem de kendi güvenliğini riske atıyor. Dizi, #MeToo hareketinin İspanyol gençliği üzerindeki yansımalarını samimi ve rahatsız edici bir dürüstlükle işliyor.

cfvg
Fotoğraf: Netflix

Hikaye, dışlanmış bir gencin sesini duyurma çabasını merkeze alırken, toplumun bu sesi duymaya ne kadar hazır olduğunu da sorguluyor. Yavaş tempolu anlatımı yer yer sabır gerektirse de altındaki öfke ve empati izleyiciyi derinden yakalıyor. Genç oyuncu Wallace'ın performansı, Alma'nın kırılganlığıyla direncini aynı anda görünür kılıyor. Dizi, yalnızca bir okul hikayesi değil; susmayanların ve susturulmak istenenlerin öyküsü. Susmayanlar, gerçeğin en ağır yükünü genç bir kızın omuzlarında göstererek izleyiciye unutması güç bir tokat indiriyor.

IMDb: 7,2
Nereden izlenir: Netflix

La Templanza

Dönem dizisi La Templanza, aşkın, gururun ve ikinci şansların büyüleyici öyküsünü anlatıyor. Mauro'nun düşüşten sonra yeniden ayağa kalkma çabası, Sol'un inatçı direnciyle kesişiyor ve ortaya olgun bir aşkın kıvılcımları çıkıyor. İlk bölümler ağır ilerlese de karakterlerin yaşamları derinleştikçe hikaye seyirciyi içine çekiyor.

fgthy
Fotoğraf: Amazon Prime Video

Diziyi değerli kılan yalnızca aşk hikayesi değil; insanların acılarından sonra yeniden var olabilme iradesi. Zengin dünyası, karakter gelişimleri ve görkemli atmosferiyle María Dueñas imzalı kaynak materyalin hakkını veriyor. Muhteşem manzaralar ve dönem detayları, izleyiciyi doğrudan 19. yüzyılın kalbine götürüyor. La Templanza, yavaş ama derinlikli ilerleyen; sabredenlere olgun bir aşkın ve insan ruhunun direncinin ödülünü sunan bir dizi.

IMDb: 7,1
Nereden izlenir: Amazon Prime Video

Kızıl Kraliçe (Reina Roja)

Kızıl Kraliçe, zekasıyla dünyayı şaşırtacak kadar parlak ama kendi iç karanlığıyla boğuşan Antonia Scott'ın hikayesini merkeze alıyor. Vicky Luengo'nun hayat verdiği Antonia, modern bir Sherlock Holmes gibi hem hayranlık uyandırıyor hem de ürperti yaratıyor. Ona eşlik eden ve İki Mezar'dan da tanıdığımız Hovik Keuchkerian ise sert mizacıyla hem denge unsuru hem de hikayenin gizli kalbi.

dfgt
Fotoğraf: Amazon Prime Video

İlk sezon tek bir davaya odaklansa da karakterlerin gelecekteki yolculuklarına dair ipuçlarıyla örülüyor. Juan Gómez-Jurado'nun çok satan romanından uyarlanan dizi, kitabı bilenler için bile sürükleyici bir yorum sunuyor. Sadık bir uyarlama olmasına rağmen görsel diliyle hikayeye yeni bir katman eklemeyi başarıyor. Diziyi özel kılan ise kara mizahla bezeli diyalogları ve casusluk klişelerine getirdiği enerjik yorum. Zaman zaman karmaşık bir anlatı sunsa da seyirciyi daima diken üstünde tutmayı başarıyor. Antonia ve Jon arasındaki kimya, ekranın her anına gerilim ve duygu katıyor. Kızıl Kraliçe, yalnızca bir polisiye değil; zekanın, korkunun ve insan ruhunun sınırlarını zorlayan nefes kesici bir serüven.

IMDb: 6,8
Nereden izlenir: Amazon Prime Video



Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
TT

Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)

Owen Scott ABD Muhabiri 

Coldplay konseri sırasında öpücük kamerasına yakalanarak kötü bir ün kazanan insan kaynakları yöneticisi, "hikayesini geri kazanma" konuşmasının biletleri için 875 dolar talep ediyor.

53 yaşındaki Kristin Cabot, evli patronu Andy Byron'la sarmaş dolaş görüntülerinin stadyum ekranlarında canlı yayımlanması üzerine aniden eğildikten sonra Nisan 2025'te internet mimine dönüşmüştü.

Artık viral olan videoda Coldplay'in solisti Chris Martin stadyum hoparlörlerinden "Ya gizli ilişki yaşıyorlar ya da çok utangaçlar" demişti.

Olayın ardından Cabot ve Byron dünya çapında manşetlere taşınmış, birçok kişi ilişkileri hakkında spekülasyonlar yürütmüştü.

Artık Cabot, "hikayesini" nasıl geri kazandığını anlatan konuşmalar yapıyor ancak onun söylediklerini dinlemek isteyen katılımcıların 875 dolar gibi dudak uçuklatan bir ücret ödemesi gerekiyor.

Etkinliğin açıklamasında, "Medyanın olumsuz merceği altındaki kadınların uzun süredir maruz kaldığı toplumsal ayıplamanın şiddetini Cabot ilk elden deneyimledi; aynı durumdaki erkekler genellikle bundan paçayı sıyırıyor gibi görünüyor" ifadeleri yer alıyor.

Cabot, Byron'la birlikte Jumbotron'da yakalandığında eşinden ayrılmıştı ancak patronu evliydi.

İki çocuk annesi Cabot skandalın ardından verdiği bir dizi röportajda, bu mim yüzünden "iş bulamadığını" söylemişti.

New York Times'a verdiği röportajda skandaldan "birkaç High Noons"u (alkollü içki markası -çn.) sorumlu tutan Cabot, daha sonra Britanya gazetesi The Times'a kendisini "kızıl harfle" (Scarlet Letter; zina yaptığı için boynuna kızıl bir "A" harfi asılarak toplumdan uzaklaştırılan bir kadını konu alan Nathaniel Hawthorne romanı -çn.) damgalanmış gibi hissettiğini açıklamıştı.

PRWeek'in 2026 Kriz İletişimi Konferansı’nda yapacağı konuşmasının ana konusu, bu mecazi "kızıl harfi" nasıl üstünden attığını açıklamak olacak gibi görünüyor.

Cabot'ın internette yükselen eleştirilere karşı koymak için hizmetlerinden yararlandığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, kendisine sahnede eşlik edecek.
 

Görsel kaldırıldı.Öpücük kamerası videosunun ardından işe aldığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, Cabot'a sahnede eşlik edecek (PRWeek)


Etkinliğin açıklaması şöyle devam ediyor:

Bu oturumda Astronomer'ın eski insan kaynakları direktörü Cabot ve onun halkla ilişkiler temsilcisi, sektörün efsane ismi Dini von Mueffling, Cabot'ın kendi hikayesini kontrol altına alıp yeniden yazmasını sağlayan (hem kısa hem de uzun vadeli) stratejileri paylaşacak.

16 Nisan'da Washington D.C.'de düzenlenecek konferansta başka şirketler ve hayır kurumları da etkinlikte konuşma yapma hazırlıklarını sürdürüyor.

Bu oluşumlardan biri, LGBTQ+ bireylerin intiharını önlemeye odaklanan, kâr amacı gütmeyen Trevor Project.

ABD'nin başkentinin göz alıcı halkla ilişkiler etkinliğine katılan bir diğer şirket Blackbird.AI ise yapay zekanın krizleri büyütme tehlikesi üzerine bir konuşma yapacak.

Independent Türkçe, independent.co.uk/arts-entertainment


Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
TT

Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Uluslararası bir keşif gezisi, okyanus tabanının altındaki gizli tatlı su rezervlerini ilk kez kapsamlı bir şekilde belgeleyerek, çok az anlaşılan bir sisteme dair yeni bilgiler sundu.

Su, gezegenimizin yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'ini oluştursa da aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında da depolanıyor.

Birçok kıyı topluluğu, tatlı su ihtiyaçları için bu su kaynaklarına bağımlı.

Yeraltındaki su kaynaklarının, deniz tabanının altında tatlı, hafif tuzlu su bölgelerine doğru açık denize gittiği biliniyordu ancak bunlar şimdiye kadar neredeyse hiç keşfedilmemişti.

Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, deniz tabanının yaklaşık 200 metre altındaki bir bölgede tatlılaşmış suyu belgeledi ve örnekledi. New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından alınan çökelti örnekleri, ilk kez açık deniz tatlı su sistemlerinin varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, bulguların dünyanın dört bir yanındaki benzer gizli su kaynaklarına daha fazla ışık tutabileceğini söyledi.

Devam eden çalışmalarda, bilim insanları, su kaynaklarını yerinde tutan ve su geçirmez tabakalar diye bilinen kumlu katmanlar da dahil olmak üzere, tortularda depolanan suyu örneklemeyi umuyorlar.

grthy
Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından tortu örnekleri aldı (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Colorado Maden Okulu'ndan jeolog Brandon Dugan, "Tatlılaşmış suyun hem denizel hem karasal tortularda, birden fazla tortu türünde bulunduğunu görmek bizi heyecanlandırdı" dedi.

Bu kadar farklı malzemelerdeki tatlı su, suyun hangi koşullarda buraya yerleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.

Araştırmacılar, birçok kıyı bölgesinin tatlı su kaynakları için yeraltı suyuna bağımlı olması nedeniyle, bulguların toplum için büyük önem taşıdığını söylüyor.

ABD'nin kuzeydoğu kıyıları, açık deniz tatlı su rezervlerine sahip olduğu düşünülen en çok incelenen alanlardan biri. Tahminler, New Jersey ve Maine arasındaki Atlantik kıta kenarı boyunca yaklaşık 1300 kilometreküp depolanmış tatlı su olabileceğini gösteriyor.

ds67ı
Bilim insanları, tortu örneklerini renk ve yapı bakımından tanımlamak için Toprak Renk Şeması'nı kullanıyor (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Bunu daha iyi anlamak için, araştırmacılar New York'un her yıl 1,5 kilometreküp tatlı su, yani yaklaşık 1,5 trilyon litre kullandığını söylüyor.

Leicester Üniversitesi'nden sedimentolog Sarah Davies, "501 Seferi, başından beri yenilikçi oldu; okyanus sondaj topluluğu genelinde yeni araçlar, yeni yöntemler ve yeni işbirlikleri getirdi" dedi.

13 ülkeden yaklaşık 40 araştırmacının devam eden çalışmaları, besin maddelerinin dünyanın kıta sahanlığı tortularında nasıl döngüye girdiğini ve bu süreçlerin okyanus ekosistemlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkarabilir.

Dr. Davies, "Karadaki çalışmalar bu ivmeyi sürdürüyor ve örnekler şimdiden heyecan verici bir hikaye ortaya koyuyor" dedi.

Independent Türkçe


NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
TT

NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)

NASA'nın Juno uzay aracı, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in sanılandan biraz daha küçük ve basık olduğunu tespit etti.

Bir gaz devi olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşuyor. 

Daha önce NASA'nın Pioneer ve Voyager görevlerinden elde edilen veriler, devasa gezegenin ekvatordaki çapının 142 bin 984 kilometre, bir kutbundan ötekine olan uzunluğunun da 133 bin 708 kilometre olduğunu gösteriyordu.

Ancak İsrail'deki Weizmann Bilim Enstitüsü'nden araştırmacılar bu ölçümlerin tam isabetli olmadığını belirledi.

NASA'nın aracı Juno, 2016'dan beri Jüpiter'in yörüngesinde. Görev süresi 2021'de uzatılınca rotası değiştirilen Juno, Dünya'dan bakıldığında Jüpiter'in arkasından geçişler yapmaya başladı.

Bu sayede gezegenin büyüklüğünü daha net bir şekilde hesaplamak mümkün oldu. Aracın, Jüpiter'in arkasından Dünya'ya gönderdiği radyo sinyallerinin Jüpiter'in arkasından geçerken bükülmesi ya da zayıflaması, gezegenin boyutunu ölçmeye yarıyor.

Juno'nun ham verilerini işlemek için gereken teknikleri geliştiren Maria Smirnova "Radyo sinyallerinin, Jüpiter'in atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü izledik. Böylece bu bilgileri Jüpiter'in sıcaklık ve yoğunluğuna ilişkin ayrıntılı haritalara dönüştürdük ve dev gezegenin şekli ve boyutuna ilişkin şimdiye kadarki en net resmi elde ettik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Astronomy'de 2 Şubat Pazartesi yayımlanan çalışmaya göre Jüpiter'in ekvatordaki çapı sanılandan 8 kilometre, kutupları arasındaki uzunluk da 24 kilometre daha küçük.

Çalışmanın yazarlarından Yohai Kaspi "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek" diyor. 

Jüpiter'in boyutu elbette değişmedi; değişen, onu ölçme yöntemimiz.

Devasa bir gezegen için birkaç kilometrelik bir farkın önem taşımayacağı düşünülebilir ancak bilim insanları durumun böyle olmadığını söylüyor.

Araştırmayı yöneten Eli Galanti, "Bu birkaç kilometre çok önemli" diyor. 

Yarıçaptaki küçük değişimle, Jüpiter'in iç yapısını gösteren modellerimiz hem kütleçekim verileriyle hem de atmosferik ölçümlerle çok daha iyi uyum sağladı.

Jüpiter, gaz devi gezegenleri anlamada bir standart sunduğu için bu veriler Güneş Sistemi'nin ötesindeki gaz devleri hakkında daha iyi bir fikir sahibi olmaya katkı sağlıyor.

Independent Türkçe, Reuters, Space.com, NatureAstronomy