İsrail ordusu, bir zamanlar Gazze Şeridi'nin en büyük kenti olan Gazze şehrinde yürüttüğü kara harekâtı kapsamında mahallelerin tamamını birbiri ardına yok etti.
İsrail'in iki yıl önce Hamas'a karşı başlattığı savaş, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah ve kuzeyindeki Beyt Hanun da dahil olmak üzere geniş alanları yerle bir etti. Ancak ordu, Gazze şehrindeki önceki operasyonlarında bu kadar yaygın bir yıkım gerçekleştirmedi.
Uydu görüntüleri İsrail güçlerinin şehre ilerlerken ez-Zeytun mahallesi ve eylül ayında onlarca binanın yıkıldığı Şeyh Rıdvan yakınlarındaki bölge dahil olmak üzere mahallelerin tamamını tahrip ettiğini gösteriyor.
Geçmişte İsrail güçleri Gazze şehrine ilerledikten sonra geri çekiliyor, ancak daha sonra Hamas'ın ‘yenilenen isyanı’ ile mücadele etmek için geri dönüyorlardı. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu sefer durumun farklı olduğunu, çünkü ordunun ele geçirdiği bölgelerin kontrolünü elinde tutacağını söyledi.
Geçen ay sağcı bir İsrail televizyon kanalı olan Kanal 14'e verdiği röportajda Netanyahu, “Toprağı ele geçiriyoruz ve elimizde tutuyoruz. Temizliyoruz ve sonra ilerliyoruz” dedi.
Netanyahu, bu operasyonun amacının Gazze Şeridi'ndeki son kalelerinden birinde Hamas'a kesin bir darbe indirmek olduğunu ısrarla vurguluyor. Ancak, Hamas'ın neredeyse iki yıldır süren yıkıcı bir savaşa rağmen dirençli olduğunu göstermesi nedeniyle, birçok İsrailli bu stratejinin başarısından şüphe duyuyor.
İsrail'in kara harekâtı, yüz binlerce Filistinliyi Gazze şehrindeki evlerini terk etmeye ve Gazze Şeridi’nin merkezinde ve güneyinde giderek büyüyen çadır kamplarına sığınmaya zorladı.
Bu durum, yaygın açlık, kitlesel yerinden edilme, sağlık hizmetleri, okullar ve altyapının çöküşünün devam ettiği Gazze'de zaten var olan insani felaketi daha da kötüleştirdi. Savaştan yorgun düşen şehrin birçok sakini, tekrar kaçamayacaklarını veya kaçmak istemediklerini söylüyor; birçoğunun geri dönebilecekleri bir evleri dahi yok.
New York Times tarafından doğrulanan uydu görüntüleri ve video kayıtlarına göre, İsrail güçleri Gazze şehrine ilerlerken mevcut binaları askeri üs olarak kullandı, ardından ilerlemeden önce patlayıcılarla yok etti.
Bir videoda, ordunun daha önce askeri üs olarak kullandığı el-Furkan okulunu yıktığı görüldü.
Yıkımların yanı sıra, İsrail güçleri eylül ortasından bu yana Gazze şehri genelinde yüzlerce hedefi vurarak hava saldırılarına devam etti.
Gazze Şeridi'ndeki yıkımın boyutunu gösteren 5 uydu görüntüsü (New York Times)
18 Eylül'de ticari uydu şirketi Planet Labs tarafından çekilen en son yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünde, İsrail'in Gazze şehrine kara harekâtı başlattığını duyurmasından iki gün önceye göre daha az çadır görünüyordu. Şarku'l Avsat'ın New York Times'ten aktardığı habere göre yüzlerce çadır hala görülebiliyordu ve bunların çoğu İsrail askeri araçlarından sadece yaklaşık bir mil uzaktaydı.
44 yaşındaki Mustafa Sıyam, İsrail güçlerinin yaklaşması ve patlamaların giderek şiddetini artırması üzerine 24 Eylül'de nihayet eş-Şati Mülteci Kampı’nın kuzey mahallesinden kaçtığını söyledi. Sıyam, eşi ve üç çocuğuyla birlikte saatlerce güneye doğru yürüdü ve Gazze'nin merkezine ulaştı.
Sıyam'ın evi, İsrail'in mevcut operasyonu öncesinde halen ayaktaydı, ancak geri döndüğünde durum böyle olmayabilir.
Sıyam, “Savaşın, Gazze'deki yaşamın temellerini mümkün olduğunca yok etmekten başka bir amacı veya anlamı yok gibi görünüyor” dedi.
İsrailli askeri yetkililer gazetecilere, sivil mahallelerin toplu olarak yıkılmasına yönelik bir politika olmadığını, Hamas'ın kullandığı yerlere saldırdıklarını ve yer altı tünellerini ve diğer askeri hedefleri havaya uçurduklarını söylüyorlar.
Ancak bazı İsrailli liderler daha da ileri gitme niyetini ima ettiler.
Geçtiğimiz ağustos ayında İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, Hamas silahlarını bırakıp kalan rehineleri serbest salmazsa, Gazze şehrinin savaşta neredeyse tamamen yıkılan iki şehir olan ‘Refah ve Beyt Hanun gibi’ olacağı tehdidinde bulundu.
Güvenlik kabinesinin bir başka bakanı olan Eli Cohen, Kanal 14 televizyonuna verdiği röportajda bu tehdidi yineleyerek, “Gazze şehri, bizim harabeye çevirdiğimiz Refah şehri gibi olmalı” ifadelerini kullandı..
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)
