İsrail ile Hamas arasındaki esir değişim anlaşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın himayesinde ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen daha geniş kapsamlı bir planın parçası olarak bu sabah yürürlüğe girdi.
Anlaşma, Gazze Şeridi'nde ateşkes ve İsrail güçlerinin kısmi geri çekilmesini, karşılığında da yüzlercesi müebbet hapis cezasına çarptırılmış binlerce Filistinli tutuklunun serbest bırakılmasını içeriyor.
Associated Press'e (AP) göre, İsrail ordusu, İsrail hükümetinin perşembe gecesi anlaşmanın "taslağını" onaylamasının ardından ateşkesin başladığını doğruladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, hükümetin "kaçırılan askerlerin iadesi" anlaşmasını onayladığı belirtilirken, Filistinli tutukluların serbest bırakılmasının ayrıntılarına girilmedi.
Aynı bağlamda, İbranice yayın yapan i24 News web sitesi tarafından yayınlanan bir raporda, İsrail Savunma Bakanlığı'nın anlaşmaya dahil olan bazı tutukluların gerçekleştirdiği operasyonlarda hayatını kaybeden İsraillilerin ailelerine kişisel mektuplar göndermeye başladığı ve yakınlarının ölümüne karışanların isimlerinin serbest bırakma listelerinde yer aldığı bildirildi.
İsrailli bakanlar ayrıca, orijinal listedeki tutukluların değişimini onaylamaları için telefonla davet edildi ve bu değişiklikle Fetih hareketinden tutukluların Hamas hareketinden tutuklularla değiştirilmesi de sağlandı.
Anlaşmaya Dahil Edilen Mahkumlar
i24 Haber'e göre, anlaşma kapsamında serbest bırakılacak Filistinli mahkumlar arasında, birçoğu İsraillilere yönelik saldırılar düzenlemekten hüküm giymiş önemli isimler de yer alıyor.
Şarku’l Avsat’ın i24 Haber'den aktardığına göre bunlar arasında şu isimler yer alıyor:
Mahir Ebu Sur: 1993 yılında bir Şin Bet görevlisini öldürmekten suçlu bulundu.
Cihad Kerim Aziz-Rom: 2001 yılında Ramallah'ta bir çocuğu öldürmekten ve Ekim 2000'deki Linç olayına katılmaktan suçlu bulunarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Muhammed İmran: El Halil'deki "Müminler Yolu"na düzenlenen ve 12 İsraillinin ölümüne yol açan saldırıya katıldı.
Muhammed Ebu Tabikh: 17 kişinin ölümüne yol açan "Megiddo Kavşağı"na düzenlenen saldırıdan sorumlu.
Bahir Bedir: 2004 yılında Tzrifin'de intihar saldırısı ve Tel Aviv'e patlayıcı yerleştirme gibi operasyonlar gerçekleştirdi. 11 kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı.
Riyad el-Amur: Dokuz İsrailli ve üç Filistinliyi öldürmekten suçlu bulundu.
Eyham Kamamci: 2006 yılında Ramallah'ta bir yerleşimciyi kaçırıp öldürmekten hüküm giymiş.
İbrahim Alkam, Nebil Ebu Hudeyr, Iyad Ebu el-Rub ve diğer grup liderleri veya cinayet ve bombalamalardan hüküm giymiş kişiler.
İnternet sitesine göre, İsrail Cezaevi Hizmetleri'nde tutuklu bulunan 270, müebbet hapis cezasına çarptırılan 250 tutuklunun yanı sıra, 7 Ekim saldırılarına katılmayan Gazze Şeridi'nden bin 700 tutuklu da serbest bırakılacak. Anlaşma ayrıca 360 Filistinlinin cenazelerinin Filistin tarafına iade edilmesini de içeriyor.
Öte yandan, Hamas'tan bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada, İsrail'in anlaşmanın ilk aşaması kapsamında 2 binden fazla Filistinli tutukluyu İsrail hapishanelerinden serbest bırakacağını söyledi.
Barguti anlaşmanın dışında
Öte yandan AP, İsrail tarafından yayınlanan serbest bırakılan mahkumlar listesinde, daha önce listeye dahil edileceği yönündeki spekülasyonlara rağmen, önde gelen Filistinli lider Mervan Barguti'nin adının yer almadığını doğruladı. 2002'den bu yana birden fazla müebbet hapis cezasına çarptırılan Barguti, İsrail hapishanelerinde çürüyen en önde gelen Filistinli liderlerden biri.
Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre Hamas, İsrail ile dolaylı müzakerelerinin bir parçası olarak Barguti'nin takas anlaşmasına dahil edilmesini talep etti. Ancak İsrail hükümeti tarafından yayınlanan listelerde Barguti'nin ismi yer almıyordu. Bu durum, özellikle Barguti'nin hem Fetih hem de Hamas içinde yaygın olarak kabul gören az sayıdaki isimden biri olarak görülmesi nedeniyle Filistin çevrelerinde hayal kırıklığına yol açtı.
Birçok kişi tarafından "Filistin'in Mandela'sı" olarak görülen Barguti, Filistinliler arasında oldukça popüler olmaya devam ediyor ve adı, gelecekteki seçimlerde Filistin Yönetimi'ne liderlik edebilecek potansiyel adaylar arasında anılıyor.
