Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçilmesi amacıyla arabulucuların yoğun temaslar yürüttüğü bildiriliyor. Bu hareketlilik, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz ayın sonunda Washington’da gerçekleştirdiği görüşmenin, barış planı sürecine somut bir ivme kazandırmamasının ardından hızlandı.
Arabulucular, ikinci aşamaya ilişkin bazı başlıklarda engeller bulunduğunu, bazı konularda ise ‘anlayış birliği’ sağlandığını kabul ediyor. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, anlaşmanın tamamlanması yönünde kararlılık bulunduğunu, Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesi başlıklarında yaşanan engellerin aşılmaya çalışıldığını belirtiyor. Uzmanlar, ABD’nin İsrail üzerindeki baskısıyla kısmi uzlaşılar sağlanabileceğini ve ikinci aşamanın bu çerçevede başlatılabileceğini öngörüyor.
İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN dün yaptığı haberde, Hamas’ın Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ile birlikte İsrailli rehine Ran Gvili’nin cesedini arama çalışmalarını yeniden başlattığını duyurdu. Bu gelişme, Netanyahu’nun İsrail’in Refah Sınır Kapısı’nı, ceset teslim edilmeden yeniden açmayacağını açıklamasından bir gün sonra geldi.
Diğer yandan Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, Katar’ın Mısır, Türkiye ve ABD ile birlikte arabuluculuk çabalarına dahil olarak, Gazze Şeridi’nde savaşın durdurulmasına yönelik anlaşmanın ikinci aşamasına geçilmesi, Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması ve bölgeye insani yardımların girişinin sağlanması için çalıştığını açıkladı.
El-Ensari, “Anlaşmanın ikinci aşamasına ulaşmak için temaslar sürüyor. Hâlâ üzerinde müzakere edilen bazı engeller bulunuyor; buna karşılık birçok başlıkta uzlaşı sağlanmış durumda” dedi. Ancak el-Ensari, çözüme kavuşan ya da halen tartışılan engellerin ayrıntılarına girmedi.
Farabi Siyasi Araştırmalar Merkezi Genel Sekreteri Dr. Muhtar Gubaşi ise son rehinenin cesedini arama çalışmalarına yeniden başlanmasının uzlaşı sağlanan başlıklardan biri olabileceğini, ancak en büyük engelin Hamas’ın silahsızlandırılması olduğunu söyledi.
Gubaşi’ye göre bir diğer önemli engel de, ikinci aşamada öngörüldüğü üzere ‘İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesi’. Gubaşi, bu çekilmenin anlaşmanın temel maddelerinden biri olmasına rağmen, Netanyahu hükümetinin bunu uygulamayı reddetmesinin muhtemel olduğunu ifade etti.
Filistinli siyasi analist Nizar Nazzal, perde arkasında ikinci aşamaya geçilmesi yönünde sürekli baskılar bulunduğunu, İsrail’in ise bu aşamada insani konulara ve yükümlülüklere kısmen uyabileceğini, ancak Hamas’ın silahsızlandırılmadığını gerekçe göstererek Gazze Şeridi’nden çekilme maddesini uygulamaktan kaçınmasının muhtemel olduğunu ifade etti.
Bu süreçte Filistinli taraflar arasındaki silahlı çatışmalar yeniden gündeme geldi. İsrail destekli bir Filistinli grup dün yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nin güneyinde Hamas’a mensup iki kişiyi öldürdüğünü duyurdu.
Halk Güçleri olarak bilinen ve Hamas tarafından İsrail yanlısı bir milis örgütü olarak tanımlanan grup, Refah’ta bir baskın düzenlediklerini, teslim olmayı reddeden iki Hamas mensubunu öldürdüklerini ve üçüncü bir kişiyi gözaltına aldıklarını açıkladı. Grup, öldürülenlerden birine ait olduğunu iddia ettiği bir fotoğraf da paylaştı.
Muhtar Gubaşi, bu tür operasyonların anlaşmanın seyrini etkileyeceğine inanmadığını belirterek, İsrail’in zaman zaman benzer sınırlı operasyonlar yürüttüğünü, asıl belirleyici unsurun ise Mısır’ın Hamas ile yürüttüğü görüşmeler ve arabulucuların temasları olduğunu ifade etti.
Filistinli bir kaynak salı günü Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Kahire’nin gelecek hafta Gazze’de ateşkes anlaşmasını ilerletmek amacıyla Hamas’tan bir heyeti ağırlayacağını söyledi. Bu bilgi, İsrail merkezli haber sitesi iNews24 tarafından da dün doğrulandı.
Öte yandan Filistin Devlet Başkanı Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh başkanlığındaki bir heyet, pazar günü Kahire’de Mısır Genel İstihbarat Servisi Başkanı Tümgeneral Hasan Reşad ile birtakım görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki gelişmeler ile ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması ele alındı.
Önerilen barış planının ikinci aşamasının, İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, yeniden imar sürecinin başlatılmasını ve bölgede geçici bir yönetim otoritesinin kurulmasını içermesi öngörülüyor.
