İran Devrim Muhafızları, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı bölgesinde “Hürmüz Boğazı'nın Akıllı Kontrolü” adlı bir deniz tatbikatı gerçekleştirdiğini duyurdu. Tatbikatın, Devrim Muhafızları Genel Komutanı Tümgeneral Muhammed Pakpur’un saha gözetimi ve takibi altında icra edildiği bildirildi.
Resmî IRNA ile Devrim Muhafızları’na yakın Tesnim Haber Ajansı, tatbikatın Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ekseninde, “bileşik, canlı ve hedef odaklı” eğitimler kapsamında düzenlendiğini aktardı. Açıklamada, dünyanın en önemli enerji nakil güzergâhlarından biri olan bölgede muhtemel güvenlik ve askerî tehditlere karşı operasyonel hazırlık seviyesinin test edilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Şarku’l Avsat’ın IRNA’dan aktardığı habere göre tatbikat; deniz birliklerinin hazırlık düzeyinin değerlendirilmesi, güvenlik planlarının gözden geçirilmesi ve boğaz bölgesinde muhtemel askerî karşılık senaryolarının uygulanmasını kapsadı. Ayrıca İran’ın Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki jeopolitik konumunun da tatbikat çerçevesinde değerlendirildiği belirtildi. Ajans, eğitimlerin hızlı reaksiyon ve “kararlı ve kapsamlı” tedbir alma kapasitesine odaklandığını; katılımcı birlikler için bilgi ve operasyonel tatbikatların icra edildiğini bildirdi.
Risk analiz şirketi EOS Risk Group ise bölgedeki denizcilere telsiz aracılığıyla, salı günü Hürmüz Boğazı’nın İran kara suları içindeki kuzey hattında gerçek mühimmatla bir eğitim icra edilebileceğine dair uyarı yapıldığını duyurdu. Buna karşılık İran devlet televizyonu, tatbikatta gerçek mühimmat kullanıldığına dair bir bilgi paylaşmadı.
Bu son haftalarda denizcilerin İran’ın gerçek mühimmatlı eğitimlerine ilişkin ikinci kez uyarıldı. Ocak ayı sonunda duyurulan bir tatbikat sırasında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a ve Devrim Muhafızları’na sert bir uyarıda bulunmuş; “uluslararası hava ve sularda profesyonel şekilde hareket etme hakkını” teyit etmekle birlikte, Amerikan savaş gemileri ile bölgeden geçen ticari gemilere yönelik herhangi bir müdahale ya da tehdide karşı uyarı yapmıştı.
4 Şubat’ta gerilim tırmanmış; ABD Donanması’na ait bir savaş uçağı, Umman Denizi’nde uçak gemisi USS Abraham Lincoln’e yaklaşan bir İran insansız hava aracını düşürmüştü. Washington ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında Amerikan bayrağı taşıyan ve mürettebatı Amerikalılardan oluşan bir ticari geminin İran tarafından taciz edildiğini açıklamıştı.
Tatbikat duyurusu, İran ile ABD arasında nükleer görüşmelerin yeniden başlaması arifesinde, bölgesel gerilim ve uluslararası deniz varlığının arttığı bir dönemde geldi. Son günlerde askerî ve diplomatik mesajların karşılıklı olarak iletildiği bir süreçte, deniz faaliyetleri müzakere hattıyla paralel ilerliyor.
ABD Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı Denizcilik İdaresi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’nden geçen gemilerin karşı karşıya kalabileceği risklere ilişkin uyarılarını yeniledi. İdare, İran unsurlarının ticari gemilere çıkması dâhil bazı vakalara işaret ederek, 3 Şubat’ta meydana gelen bir olaya dikkat çekti. Amerikan bayrağı taşıyan gemilere, boğazdan doğuya doğru geçişlerinde Umman kıyılarına yakın seyretmeleri tavsiyesinde bulunuldu.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin geçtiği hayati bir su yolu niteliği taşıyor; bu durum onu muhtemel herhangi bir çatışmada kilit bir nokta hâline getiriyor.
Tahran, saldırıya uğraması hâlinde boğazı kapatma ihtimalini defalarca gündeme getirdi. İranlı yetkililer ise yeni bir savaşın “sınırlı kalmayacağı” ve küresel enerji güvenliğini tehdit edeceği uyarısında bulundu.
آغاز رزمایش "کنترل هوشمند تنگه هرمز" نیروی دریایی سپاه pic.twitter.com/HuOVliyqj7
— خبرگزاری ایسنا (@isna_farsi) February 16, 2026
Rehber Ali Hamaney’in ofisine bağlı Dış İlişkiler Komitesi Genel Sekreteri Celal Dehkani Firuzabadi, yeni bir askerî çatışmanın “sınırlı kalmayacağını” ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına yol açabileceğini söyledi.
Firuzabadi, geçen perşembe ISNA’ya verdiği demeçte, “İlk zarar görecek ülke Çin olacaktır” ifadelerini kullanarak Pekin’in bölge petrolüne bağımlılığına işaret etti. Rusya’nın “savaşa karşı çıktığını ve bunu engellemeye çalıştığını” belirten Firuzabadi, Moskova ve Pekin’den “gerçekçi beklentiler” içinde olunması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Buna karşılık ABD, geçen ay uçak gemisi USS Abraham Lincoln görev grubunu bölgeye göndermesinin ardından, ikinci bir uçak gemisi olan USS Gerald R. Ford’un Beşinci Filo’nun operasyon sahasına katılmaya hazırlandığını duyurarak deniz varlığını güçlendirdi.
Reuters’ın Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberine göre, nükleer görüşmelerin başarısız olması hâlinde ordunun süreklilik arz eden bir askerî kampanya ihtimaline hazırlandığı bildirildi.
Söz konusu konuşlanma, Washington’un “baskı altında diplomasi” olarak tanımladığı strateji çerçevesinde, Umman arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerle eş zamanlı ilerliyor. Tahran ise ABD’nin askerî varlığının nükleer dosyada taviz koparmayı amaçladığını savunuyor.
