İstatistiklere göre İsrail'in nüfusu 10,2 milyon

Araplar toplam nüfusun Yüzde 21'ini oluşturuyor

İsrailli Yahudiler, 5 Nisan'da Kudüs'ün Eski Şehrinde ritüeller gerçekleştirdi (Reuters)
İsrailli Yahudiler, 5 Nisan'da Kudüs'ün Eski Şehrinde ritüeller gerçekleştirdi (Reuters)
TT

İstatistiklere göre İsrail'in nüfusu 10,2 milyon

İsrailli Yahudiler, 5 Nisan'da Kudüs'ün Eski Şehrinde ritüeller gerçekleştirdi (Reuters)
İsrailli Yahudiler, 5 Nisan'da Kudüs'ün Eski Şehrinde ritüeller gerçekleştirdi (Reuters)

İsrail Merkez İstatistik Bürosu dün, ülkede “Bağımsızlık Günü” olarak anılan kuruluşunun 78. yılı dolayısıyla yayımladığı yıllık raporda, nüfusun 10 milyon 244 bine ulaştığını açıkladı. Buna göre nüfusun 7 milyon 790 binini Yahudiler (yüzde 76) oluşturuyor ve bu sayı dünya genelindeki 15 milyon 800 bin Yahudi nüfusunun yaklaşık yüzde 45’ine karşılık geliyor.

Verilere göre İsrail’de yaşayan Arapların (1948 Filistinlileri) sayısı 2 milyon 157 bin kişi ve bu sayı toplam nüfusun yüzde 21’ini oluşturuyor.

Ancak verilerin detaylı incelenmesi bazı çarpıklıklara işaret ediyor. “İsrail’deki Yahudi nüfusu” sayısına işgal altındaki Batı Şeria ve Golan Tepeleri’ndeki Yahudi yerleşimciler de dahil edilirken, Arap nüfusa Doğu Kudüs’te (yaklaşık 350 bin) ve Golan’daki (25 bin) sakinler de dahil ediliyor.

fdbf
Golan Tepeleri'nde İsrail ve Suriye güçleri arasındaki tampon bölgede bulunan İsrail askerleri (Arşiv- AFP)

Ayrıca nüfusun yüzde 2,9’unu oluşturan 296 bin kişinin ne Yahudi ne de Arap olduğu, bunların çoğunluğunu eski Sovyetler Birliği ülkelerinden göç eden ve Yahudiliği benimsememiş Hristiyanların oluşturduğu belirtiliyor.

Nisan 2025’ten bu yana geçen bir yıllık dönemde İsrail’in nüfusu 146 bin kişi (yüzde 1,4) artış gösterdi. Bu artışın 110 bini (yüzde 1,1) İsrail vatandaşlarından, yaklaşık 36 bini ise yabancı işçilerden oluşmaktadır.

Aynı dönemde yaklaşık 177 bin çocuk doğarken, 21 bin göçmen ülkeye geldi, yaklaşık 48 bin kişi hayatını kaybetti. Yurt dışında yaşayan İsraillilerin sayısı 45 bin civarında olurken, 5 bin kişi “aile birleşimi” kapsamında ülkeye geldi.

Şarku’l Avsat’ın araştırmadan aktardığına göre savaşta yaklaşık 2 bin İsraillinin hayatını kaybetmesine rağmen ortalama yaşam beklentisi artarak erkeklerde 81,1 yıla, kadınlarda ise 85,5 yıla ulaştı.

İsrail’in kuruluşundan bu yana nüfus 12,5 kat artarak 1948’deki 806 binden günümüzde 10 milyon 244 bine ulaştı. Son 77 yılda ülkeye 3,5 milyondan fazla göçmen gelirken, bunların yaklaşık 1,68 milyonu (yüzde 47,8) 1990’dan sonra, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra geldi. Buna karşın İsrail doğumlu “sabra”ların oranı bugün yüzde 90’a ulaştı. Bu grubun yüzde 11,5’i ultra-Ortodoks (Haredi), yüzde 12’si dindar, yüzde 33,5’i geleneksel ve yüzde 43’ü laik olarak tanımlanmaktadır.

İstatistikler, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 27'sinin 0-14 yaş arası çocuklardan, yüzde 13'ünün ise 65 yaş ve üzeri kişilerden oluştuğunu göstermektedir. Aynı verilere göre, nüfus yoğunluğu kilometrekare başına yaklaşık 446 kişidir.

fntn
Mart 2024'te işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Hebron şehrinde oyuncak tabancalı İsrailli çocuk (AFP)

İstatistiklere göre İsraillilerin yüzde 44’ü istihdam edilirken, yüzde 26’sını çalışamayacak durumda olan orta yaşlılar oluşturuyor. Çalışabilecek durumda olup çalışmayan ve iş aramayanların oranı yüzde 28 olurken, resmi işsizlik oranı yüzde 3 olarak kaydedildi.

Diğer yandan, istatistikler İsraillilerin yüzde 92’sinin internet kullandığını, yüzde 55’inin düzenli fiziksel aktivite yaptığı, hane reislerinin yüzde 70’inin ev sahibi olduğunu belirtiyor. Ayrıca çalışanların yüzde 63’ü işine özel aracıyla giderken, yüzde 6’sı evden çalışıyor. İsrail nüfusunun yüzde 74’ü ise şehirlerde yaşıyor.



Uzmanlardan Venedik'in sadece denizaltıyla görülebileceği uyarısı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Uzmanlardan Venedik'in sadece denizaltıyla görülebileceği uyarısı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Bilim insanları, deniz seviyesi yükselmeye devam ederse Venedik'in anıtlarına yalnızca denizaltıyla ulaşılabileceğini öngörüyor.

İtalyan şehri Venedik, kıvrımlı kanalları ve adalar ağıyla ünlü. Ancak şehir, yükselen deniz seviyesi ve aşırı turizmin yarattığı baskı nedeniyle sular altında kalma riskiyle karşı karşıya; son yıllarda hem turistlerin hem de suların sokakları doldurmasıyla bu risk daha da görünür hale geldi.

Salento Üniversitesi'nin 16 Nisan Perşembe günü yayımlanan raporu, öngörülen deniz seviyesi yükselmesinin, mirasın korunması, sosyal refah ve bakımın maliyeti arasında denge kurarak "benzeri görülmemiş" uzun vadeli uyarlamalar gerektireceğini belirtiyor.

Araştırmacılar, Venedik'in şehri lagünden izole etmek için büyük sel bariyerleri kullanmayı veya lagünü kalıcı kıyı barajlarıyla çevrelemeyi düşünmesi gerektiğini tavsiye ediyor.

Şehrin tamamen sular altında kaldığı en kötü senaryoda, tarihi yerlerin sökülüp yeniden birleştirilerek daha iç kesimlere taşınması gerekecektir.

Bu tehlike kapıda olmasa da mevcut iklim politikaları ve Antarktika buz tabakasında beklenen çöküş gerçekleşirse 22. yüzyılda aşırı deniz seviyesi yükselmesi kaçınılmaz olabilir.

Venedik, Bizans tarzı Aziz Mark Bazilikası ve Gotik Palazzo Ducale gibi birçok tarihi anıta ev sahipliği yapıyor.

Makalede, bazı anıtların yerlerinin değiştirilmesi durumunda kurtarılabileceği belirtilse de, "Tarihi kentsel doku, lagün temelli kültür, geleneksel yaşam tarzları ve çoğu ekonomik faaliyet geri dönüşü olmayan bir şekilde kaybolacaktır" deniyor.

Araştırmacılar, böyle bir projenin maliyetinin 100 milyar euroyu bulabileceğini tahmin ediyor. Anıtların yanı sıra konutların da terk edilmesi gerekecek ve özel mülklerin kaybının maliyeti 6,5 milyar euroyu bulabilir.

Sular altında kalan kalıntıları ziyaret etmek isteyen herkes, bunu ancak sınırlı bir süre için tekne ve denizaltıyla yapabilecektir.

Salento Üniversitesi'nde araştırmayı yürüten Piero Lionello, The Times'a, "Bu senaryoyu geciktirmek için yapabileceğimiz şeyler var ancak bunlar sonsuza dek işe yaramayacak; gelecek kaçınılmaz görünüyor" diye konuştu.

Venedik, 2020'de, şehri ve adalarını yüksek gelgitlerden ve büyük sel baskınlarından korumak için lagünün çeşitli girişlerine yerleştirilen bir sel bariyer sistemi olan Mose'yi uygulamaya sokmuştu.

Şehrin yarısından fazlası ortalama deniz seviyesinin yalnızca 80 ila 120 santimetre üzerinde bulunuyor, bu da kenti sel baskınlarına karşı çok hassas hale getiriyor. Lionello, 2100'e kadar Venedik'teki ortalama deniz seviyesinin 42 ila 81 cm yükselebileceğini söyledi.

Mose ve diğer bariyer sistemleri Venedik'e uzun vadede yardımcı olabilirken, araştırmacılar en kötü uzun vadeli sonuçlardan kaçınmak için hızlı hareket etmenin hâlâ çok önemli olduğunu belirtti.

Independent Türkçe


Çin, drone'ları havada şarj eden sistemi tanıttı

Çin yapımı bir insansız hava aracı, askeri geçit töreninde (AFP/Arşiv)
Çin yapımı bir insansız hava aracı, askeri geçit töreninde (AFP/Arşiv)
TT

Çin, drone'ları havada şarj eden sistemi tanıttı

Çin yapımı bir insansız hava aracı, askeri geçit töreninde (AFP/Arşiv)
Çin yapımı bir insansız hava aracı, askeri geçit töreninde (AFP/Arşiv)

Çinli bilim insanları, drone'ları havada mikrodalgayla şarj etmek için özel bir enerji iletim platformu geliştirdi. Bu, bir gün insansız hava araçlarının süresiz uçmasına yol açabilecek bir prototip tasarım.

Çin'in Xidian Üniversitesi'nden araştırmacılar, platformun drone'ları fırlatabilen ve onların operasyonel menzilini uzatabilen kara tabanlı bir araca dönüştürülmesini öngörüyor.

Bilim insanlarının yürüttüğü testler, otomobile monte edilen sistemin sabit kanatlı drone'ları 15 metre yükseklikte 3 saatten biraz fazla havada tutabildiğini gösterdi.

Araca monte edilen enerji iletim sistemi, hem drone hem de şarj platformu hareket halindeyken, enerjiyi hava aracının altındaki anten dizisine iletmek için mikrodalga yayıcı kullandı.

Ancak araştırmacılar, Aeronautical Science & Technology adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, mikrodalga yayıcıyla drone arasındaki hizalamayı korumanın zor olduğunu belirtti.

Bu, GPS konumlandırma ve drone içi uçuş kontrol sistemleri arasında yakın bir koordinasyon gerektiriyordu.

Bilim insanları, ışınlanan enerjinin yalnızca yaklaşık yüzde 3 ila 5'inin drone'a ulaştığını ve mikrodalga enerjisinin büyük çoğunluğunun boşa gittiğini belirterek, sistemin hâlâ başlangıç ​​aşamasında olduğunu kaydetti.

Sonuç olarak drone tarafından alınan enerji, rüzgar ve konumlandırma hataları nedeniyle de dalgalanma gösterdi.

Ekibe, anten yapıları ve mikrodalga tabanlı kablosuz enerji iletimi araştırmalarında uzman olan Xidian Üniversitesi profesörü Song Liwei liderlik etti.

Son yıllarda ortamdaki ve yönlendirilmiş elektromanyetik enerjiyi kullanılabilir doğrudan elektrik enerjisine dönüştürme kavramı, araştırma prototip aşamasından standartlaştırılmaya hazır bir teknolojiye dönüşüyor.

Geçen yıl ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA), lazer ışınıyla 8,6 km'lik bir mesafeye 30 saniyeden fazla süre boyunca 800 vat güç ileterek enerji aktarımında yeni bir rekor kırmıştı.

Sistemin verimliliği yalnızca yaklaşık yüzde 20 olsa da DARPA, teknoloji daha düşük maliyetli hale geldikçe iyileştirmelerin mümkün olduğunu belirtti.

Devam eden bir ABD savunma projesi, neredeyse anlık enerji iletimi için bir "kablosuz enerji ağı" geliştirmeyi hedefliyor.

Son Çin çalışmasından farklı olarak DARPA tasarımı, yerdeki bir lazerin havadaki birden fazla düğümden geçerek tekrar yerdeki bir alıcıya inmesini sağlayarak uzun mesafeli güç iletimi gerçekleştirmeyi umuyor.

ABD ajansı, bu ağın drone filoları için sınırsız menzil veya dayanıklılık sağlamasını umuyor.

Independent Türkçe


Obama çiftinin prodüksiyon şirketinin akıbeti belli oldu

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

Obama çiftinin prodüksiyon şirketinin akıbeti belli oldu

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

Barack Obama, kendisi ve eşi Michelle'in yapım şirketi Higher Ground'un Netflix'le 8 yıllık işbirliğinin ardından geleceğini dair konuştu.

Eski ABD Başkanı ve First Lady, şirketi 2018'de kurmuş ve yayın platformuyla anlaşma imzalamıştı. Bu anlaşma daha sonra 2024'te tüm film ve televizyon projelerini kapsayan çok yıllık bir ilk bakış anlaşmasına dönüştürülmüştü. Bu süre zarfında Higher Ground, Julia Roberts ve Ethan Hawke'ın başrollerini paylaştığı 2023 yapımı kıyamet temalı gerilim filmi Dünyayı Ardında Bırak (Leave the World Behind) da dahil birçok filme imza attı.

Ancak Netflix'le olan anlaşmanın sona ermesiyle birlikte 64 yaşındaki Barack, daha bağımsız bir yapıya geçmeyi planladıklarını söyledi.

The Hollywood Reporter'a göre, cumartesi günü Philadelphia'da düzenlenen bir medya, spor ve eğlence etkinliğinde konuşan siyasetçi, kendisi ve Michelle'in Netflix'le yaptıkları başlangıç için "çok minnettar" olduklarını belirterek, artık "çeşitli stüdyolarla çalışabilecekleri daha bağımsız bir [şirkete] geçiş sürecinde olduklarını" ekledi.

Higher Ground, Oscar'a aday gösterilen Rustin, American Symphony ve Crip Camp filmlerinin yanı sıra Oscar ve Emmy ödüllü belgesel American Factory'nin de yapımcılığını üstlendi. Diğer önemli yapımları arasında mini dizi Bodkin, NBA belgesel dizisi Starting Five ve Kevin Hart'ın başrolünde yer aldığı 2021 yapımı aile komedisi Bir Eksik (Fatherhood) var.

Son zamanlarda Higher Ground, film ve televizyonun ötesine geçerek faaliyet alanını genişletti. Geçen ay Obama çifti, Pulitzer ödüllü oyun Proof'un Broadway'deki yeni sahnelenişine ortak yapımcı olarak dahil oldu. 16 Nisan'da sahnelenmeye başlayan oyunda Ayo Edebiri, Don Cheadle, Pachinko'dan Jin Ha ve Orange Is the New Black yıldızı Samira Wiley rol alıyor. 16 haftalık gösterim, Tony ödüllü Thomas Kail tarafından yönetiliyor ve Kail, Mike Bosner ve Obamalarla birlikte yapımcılığı da üstleniyor.

Obama çifti daha önceki bir açıklamalarında "Bu dönüm noktası niteliğindeki oyunu Ayo, Don ve Tommy'yle ve Mike'ın öncülüğünde Broadway'e geri getirmek olağanüstü bir ayrıcalık ve bu yapımın bir parçası olmaktan daha fazla gurur duyamazdık" demişti.

Proof, Higher Ground'un desteklemek için kurulduğu türden bir hikaye; deha, şüphe ve en çok sevdiklerimizden bize kalanlar hakkında derin sorular soran bir oyun.

Higher Ground ayrıca podcast alanına da açılarak IMO with Michelle Obama and Craig Robinson, Talk Easy with Sam Fragoso ve Audible Originals yapımları olan The Wonder of Stevie ve Fela Kuti: Fear No Man gibi programların yapımını üstlendi.

Toplamda şirket, üç Akademi Ödülü adaylığı, 12 adaylıktan 6 Emmy ve üç adaylıktan iki Grammy kazandı.

Independent Türkçe