Yeni bir araştırmaya göre Tyrannosaurus rex gibi heybetli etobur dinozorlar ana silah olarak güçlü kafalarını kullandıkları için kolları küçüktü.
12 metre uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe ulaşabilen dehşetengiz T-rex, devasa bir dinozor olsa da ön kolları gülünç derecede küçüktü. T-rex, bu kadar kısa ön kollara sahip 5 dinozor grubundan biriydi.
Bilim insanları bu dinozorların kollarının, neden yalnızca yaklaşık 90 santimetre uzunluğunda olduğunu ve insan ön uzuvlarıyla benzer boyutlarda kaldığını tartışıyordu.
Artık araştırmacılar devasa dinozorların minik kollarının, büyük ve güçlü kafataslarının gelişimiyle bağlantılı olduğunu ve pençeler yerine kafa ve çeneyle avlanmaya geçişi işaret ettiğini söylüyor.
Bu vücut gelişimi, bitki yiyen dev uzun boyunlu sauropodlar ve diğer büyük otoburlar gibi avların giderek büyüdüğü döneme denk geliyor.
Hakemli dergi Proceedings of the Royal Society B Biological Sciences'ta yayımlanan çalışmanın yazarı Charlie Roger Scherer, "Bu değişimi neyin tetiklediğini anlamaya çalıştık ve kısa kollarla güçlü yapıya sahip büyük kafalar arasında sıkı bir ilişki bulduk" diyor.
University College London'dan doktora adayı Scherer, "Saldırı yöntemi olarak kolların yerini kafa aldı. Burada 'kullan ya da kaybet' durumu sözkonusu. Artık işe yaramayan kolların boyutu zamanla küçülüyor" diye açıklıyor.
Dinozorlardaki dev kafa yapılarının evrimi, çok büyük avların bulunduğu bölgelerde ortaya çıktı. Bu tarih öncesi dünyada 30 metrelik bir sauropodu pençelerle yakalayıp çekmeye çalışmak yerine çeneyle saldırıp tutmak daha etkiliydi.
Av boyutlarının büyümesi, "evrimsel silahlanma yarışı"nı beraberinde getirerek dinozorların avlarını daha iyi kontrol edebilmesini sağlayan güçlü kafatasları ve çeneler geliştirmesine yol açmış olabilir.
Araştırmacılar çalışmada kafatasının boyutunu, kafa kemiklerinin birbirine ne kadar sıkı bağlandığını ve çenenin ısırma gücünü dikkate alarak kafatası dayanıklılığını ölçtü. Analizde en yüksek değeri T-rex aldı. Onu, 100 ila 145 milyon yıl önce Erken Kretase’de bugünkü Arjantin sınırlarında yaşamış ve T-rex’e yakın büyüklükteki iki ayaklı Tyrannotitan izledi.
Ayrıca 5 dinozor grubu arasında kol uzunluğunu kafatası boyutuyla karşılaştırarak ön bacakların küçülmesinin, kafatası büyüklüğü veya genel vücut büyüklüğünden ziyade kafatası sağlamlığıyla daha güçlü bir ilişkisi olduğunu tespit ettiler.
Araştırmacılar ayrıca güçlü kafalara ve küçük ön bacaklara sahip bazı avcı dinozorların genel vücut boyutunun da küçük olduğunu belirledi.
Bilim insanları çalışmada şu sonuca varıyor:
Bu büyük teropodlarda ön bacakların küçülmesinin, av yakalamada işlevlerini büyük ölçüde yitirmelerinin sonucu olduğunu öne sürüyoruz.
Araştırmacılar, gelecekte küçük ön bacakların tüylerin ve uçuşun evrimindeki rolünü daha iyi anlamayı hedefliyor.
Ekip "Bu olaylar, kavrama becerisine sahip ön bacaklarla avı kontrol etmekten, güçlü ısırıklar ve sağlam kafatasları kullanmaya doğru bir geçişe neden oldu" diye yazıyor.
Independent Türkçe
