Bilim insanları şaşkın: Üç kemirgenden birinde hantavirüs şüphesi

Sıçan siluetlerinin yanında pamuklu sürüntü çubukları ve hantavirüs etiketleri bulunan test tüpleri (AFP)

ABD'de yürütülen yeni bir araştırmaya göre, bir Hollanda kruvaziyerindeki ölümcül salgından sorumlu patojen olan hantavirüs, sıçanlar arasında sanıldığından çok daha yaygın olabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) dahil uluslararası kurumlar, 11 kişinin enfekte olduğu ve 3 kişinin hayatını kaybettiği MV Hondius gemisindeki hantavirüs salgınını izlemeyi sürdürüyor.

Enfekte olan kişiler Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Avrupa'daki 23 farklı ülkeden geliyor. Bu durum, sözkonusu ülkeleri ve komşularını ölümcül virüse yönelik test ve izleme çalışmalarını genişletmeye yöneltti.

Hantavirüsün esas olarak enfekte kemirgenlerle temas yoluyla yayıldığı düşünülüyordu. Ancak "Andes" ya da "Sin Nombre" gibi bazı türlerin, yakın temas koşullarında insandan insana bulaşmaya dair nadir görülen bir kapasiteye sahip olduğu yakın zamanda ortaya kondu.

Genel küresel nüfus için risk düşük seviyede kalmaya devam etse de salgından etkilenmiş bölgelerdeki yetkililer, virüsün doğal ortamda ne kadar yaygın olduğunu anlamak amacıyla kemirgen popülasyonlarını taramaya çalışıyor.

Pasifik Kuzeybatısı bölgesinde yapılan yeni bir araştırma, Washington ve Idaho eyaletlerindeki her türden kemirgenin yaklaşık üçte birinin virüs taşıyor olabileceğini gösteriyor.

Araştırmada incelenen sıçanların yaklaşık yüzde 10'unun geçmişte aktif enfeksiyon geçirdiği, yani virüsü taşıdığı ve yayma potansiyelinin bulunduğu tespit edildi.

Emerging Infectious Diseases adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmanın yazarı Stephanie Seifert, "Hem virüsün yerel düzeyde bu kadar yaygın olması hem de Pasifik Kuzeybatısı için bu kadar az veri bulunması bizi şaşırttı" dedi.

Buradaki kemirgen popülasyonlarında virüsün ne kadar yaygın ve karmaşık olduğunu daha yeni anlamaya başlıyoruz.

Araştırma kapsamında Washington eyaletinin Whitman ilçesi ile Idaho eyaletinin Latah ve Benewah ilçelerindeki çiftliklerden ve doğal alanlardan kemirgenler yakalandı.

Bilim insanları geyik fareleri, tarla fareleri ve sincap benzeri küçük kemirgenler dahil toplam 189 kemirgenden örnek aldı. Analizler, bölgedeki kemirgenleri enfekte eden hantavirüs türünün, kruvaziyerdeki salgından sorumlu Andes suşundan farklı olduğunu ortaya koydu.

Andes suşu ağırlıklı olarak Güney Amerika'da görülüyor.

Hantavirüs, kemirgenler arasında tükürük ve doğrudan temas yoluyla bulaşıyor. İnsanlara ise enfekte kemirgen dışkısı, idrarı veya yuva malzemelerinden havaya karışan parçacıkların solunmasıyla geçiyor.

Bilim insanları, kemirgen yuvalarının rahatsız edilmesinin virüs parçacıklarını havaya karıştırarak maruz kalma riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.

Özellikle kapalı alanlarda yaprak üfleme makineleri gibi ekipmanların kullanılmasının tehlikeli olabileceğini belirtiyorlar.

Araştırmacılar, hantavirüs enfeksiyonu riskini azaltmak için bu bölgelerde yaşayan kişilere kapalı alanları iyi havalandırmalarını ve kuru süpürme yerine ıslak temizlik yöntemlerini tercih etmelerini öneriyor.

Bilim insanları gelecekteki çalışmalarında insanların virüse ne sıklıkla maruz kaldığını ve insan davranışlarının enfeksiyon riskini nasıl etkilediğini daha ayrıntılı biçimde incelemeyi hedefliyor.

Çalışmanın diğer yazarlarından Pilar Fernande, "İnsanlar fark ettiğimizden daha sık virüse maruz kalıyor olabilir ancak ağır vakalarda hantavirüs testi yapılma ihtimali daha yüksek" dedi ve ekledi:

Maruziyetin hangi koşullarda hastalığa dönüştüğünü anlamak, önümüzdeki en büyük araştırma adımı olacak.

Independent Türkçe