İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yakın siyasi kaynaklar, Netanyahu’nun Mansur Abbas liderliğindeki İslam Hareketi - Güney Kanadı'nı ‘teröre destek’ verdiği ve ‘son savaş sırasında Gazze'deki Hamas'a para ve yardım gönderdiği’ iddiasıyla yasadışı ilan etmeye yönelik bir yasa tasarısı hazırlanması ve güvenlik önlemleri alınması talimatı verdiğini açıkladı.
Konuyu gün yüzüne çıkaran İsrail televizyonu Kanal 13, tüm Arap partilerin savaş süresince Gazze'ye bağış kampanyaları düzenlediğini, ancak bu bağışların Hamas'a değil toplumsal kuruluşlara gönderildiğini hatırlattı. Netanyahu'nun tam da bu hareketi hedef almasının, Naftali Bennett liderliğindeki bir hükümete ilkesel olarak katılma kararı almasını önlemek ve onu yıldırmak amacıyla yapıldığını belirten kanal, bu adımın seçim mücadelesinde ‘ilk kurşun değil, öldürücü bir füze’ olarak değerlendirildiğini aktardı.
Arap parti liderleri bu adımı tüm Arap partilerinin ya da büyük çoğunluğunun kapatılmasının başlangıcı olarak değerlendiriyor. Netanyahu, bu partilerin seçimlerde en az 10 Knesset üyesi çıkaracağının ve ortak bir liste kurmaları halinde 15 milletvekiline ulaşabileceklerinin farkında. Bu milletvekilleri, hepsi de temel hedeflerinin Netanyahu hükümetini düşürmek olduğunu açıkça belirtiyor. Dolayısıyla hükümet kurmasını engelleyecek bir güvence oluşturacaklar.
Mansur Abbas, Kanal 13'e yaptığı açıklamada Netanyahu'nun seçim mücadelesini Araplar pahasına kazanmak istediğini ve bunun ‘İsrail'de demokrasiyi yok etme yolunda attığı ilk adım’ olduğunu söyledi. Ayrıca iç istihbarat servisi Şabak Başkanı David Zini'ye kamuoyu önünde bir mesaj ileterek böyle bir girişimi desteklememesini talep eden Abbas, partisinin Hamas'a yardım etmediğini ve onunla hiçbir iletişiminin bulunmadığını, sağladığı tüm yardımların Gazze'deki yoksul vatandaşlara salt insani amaçlarla ulaştırıldığını da vurguladı.
Yardımların yalnızca savaş döneminde değil, yıllar öncesinden bu yana sağlandığını hatırlan Abbas, Netanyahu'nun bu yardımlardan haberdar olduğunu ve tam beş yıl önce kendisine başvurarak Bennett-Lapid hükümetine katılmaktan vazgeçmesi ve kendi koalisyonuyla iş birliği yapması için yalvardığını söyledi.
Netanyahu'nun Yahudi seçmenleri Arap partisinin katıldığı bir hükümetten korkutmaya çalıştığını ve bunun ırkçı bir çarpıtma olduğunu söyleyen Abbas, “Muhalefet blokunun 61 sandalye kazanarak bize ihtiyaç duymadan hükümet kurabilmesini diliyorum; ancak böyle bir hükümette ortak olmak için çaba göstereceğim. Geçmişte de belirttiğim gibi devletin güvenlik ve stratejik işlerini yönetmekle ilgilenmiyorum, genel devlet politikasını değiştireceğime dair bir yanılsamam da yok. Odak noktam Arap kitlelerin sivil sorunları olacak” diye konuştu.
Yenilgi kokusu
Sol eğilimli Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Netanyahu'nun yenilginin ve başbakanlık yolculuğunun sonunun geldiği kokusuna kapıldığını, seçimleri kaybedeceğini iyi bildiğini ve bu nedenle seçimleri kazanmak amacıyla Birleşik Arap Listesi’ni kapatma gibi ‘bu sefil yönteme’ başvurduğunu söyledi. Netanyahu'nun Birleşik Arap Listesi'ni kapatmaya çalıştığı kişinin ta kendisi olduğunu, onunla Başbakanlık makamında ve Kayserya'daki evinde bir araya gelerek müzakereler yürüttüğünü, hatta koalisyonuna katılması için yalvardığını belirtti. Golan, yalnızca müttefiki Bezalel Smotrich buna karşı çıkarak planı suya düşürdüğünü de sözlerine ekledi.
Netanyahu'nun seçimlerde iktidarını yitirmemek amacıyla geniş çaplı bir siyasi plan oluşturduğu hatırlatılıyor. Bu plan İsrail vatandaşı olan Arapları (48 Filistinlileri) yıldırmayı ve zaten düşük olan seçmen katılım oranlarını daha da düşürmeyi içeriyor. Seçmenlerin yüzde 18'ini oluşturmalarına karşın Arapların seçimsel gücü 16 milletvekiliyle sınırlı kalıyor. 2019 yılında Arap seçmen katılımı yüzde 60'a fırlamış ve Ortak Liste 15 sandalye kazanmıştı. Arap parti liderleri önümüzdeki seçimlerde bu sonucu tekrarlamayı hedefliyor.
Ortak Liste
Bu bağlamda tüm Arap partiler pazar akşamı, 48 Filistinlileri için yaklaşan parlamento seçimlerinde Ortak Liste’nin yeniden kurulmasına destek verdiklerini açıkladı ve Kurban Bayramı öncesinde biçim ve içerik üzerinde uzlaşmak amacıyla acil bir toplantı yapılmasına karar verdi.
Liderler arasındaki görüşmelerden anlaşıldığına göre Ortak Liste ‘teknik’ nitelikte olacak. Bu sayede her parti seçimlerden sonra listeden ayrılarak kendi siyasi yolunu özgürce belirleyebilecek.
Bunun temel nedeni, Mansur Abbas'ın listesi ile diğer listeler arasındaki ilkesel anlaşmazlık. Abbas, listesinin 2021'de hükümet koalisyonuna bakan olmaksızın katıldığı gibi yeniden koalisyona dahil olması gerektiği görüşünde; ancak bu kez listesinin bir bakanlık portföyü de almasını istiyor.
Öte yandan diğer Arap partiler, İsrail'deki mevcut hükümetlerin savaş ve işgal hükümetleri olduğuna ve bir Arabın bu hükümetlere katılmasının caiz olmadığına inanıyor. Bununla birlikte Netanyahu'ya karşı koalisyona girmeksizin bir hükümetin kurulmasını desteklemeye ve muhalefette koalisyon dışında kalmaya hazır olduklarını belirtiyorlar. Dolayısıyla bu kez Ortak Liste'nin yalnızca bugün 10 milletvekiliyle temsil edilen Arapların Knesset'teki gücünü artırmak amacıyla kurulması konusunda mutabık kaldılar.
Bu adım, hükümetin kendilerini hedef aldığı görüşündeki ve aşırı sağın planlarıyla yüzleşmek için safların birleştirilmesini talep eden Arap vatandaşlardan oluşan bir kesimin taleplerini karşılamak anlamına da geliyor.
Bu nedenle Eymen Udeh liderliğindeki Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi (Udeh, 2015 yılında Knesset'te yalnızca 10 yıl görev yapacağına dair verdiği sözü tutmaya karar verdiğinden bir sonraki Knesset'te temsil edilmeyecek. Yerine 10 gün önce Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi’nin yeni başkanı seçilen Yusuf Cebbarin bu görevi üstlenecek), Sami Ebu Şahade liderliğindeki Demokratik Ulusal Toplantı ve Ahmed et-Teybi liderliğindeki Değişim için Arap Hareketi, pazar akşamı ortak bir toplantı düzenledi. Bu toplantı, Ortak Liste'nin yeniden kurulmasına doğru ilerlemeyi ve beklenen anlaşmanın önündeki engelleri aşmayı hedefleyen son dönemdeki bir dizi oturum ve müzakerenin ardından gerçekleşti.
Mansur Abbas bu açıklamayı memnuniyetle karşıladığını ve partisinin vizyonuyla örtüştüğünü belirterek Ortak Liste'nin kurulmasına yönelik yaklaşan toplantıya katılacağını duyurdu.
