Yeryüzünden gökyüzüne... Hacı adayları için sağlık hizmetleri sunan Suudi kahramanlar

Kalabalıkların arasında bir can damarı ve en modern tıbbi cihazlarla donatılmış bir helikopterle sağlanan güvenlik şemsiyesi

Ambulans helikopterler, hacı adaylarına hizmet etmek için gökyüzünde asılı duran can damarları gibi (Fotoğraf: Beşir Salih)
Ambulans helikopterler, hacı adaylarına hizmet etmek için gökyüzünde asılı duran can damarları gibi (Fotoğraf: Beşir Salih)
TT

Yeryüzünden gökyüzüne... Hacı adayları için sağlık hizmetleri sunan Suudi kahramanlar

Ambulans helikopterler, hacı adaylarına hizmet etmek için gökyüzünde asılı duran can damarları gibi (Fotoğraf: Beşir Salih)
Ambulans helikopterler, hacı adaylarına hizmet etmek için gökyüzünde asılı duran can damarları gibi (Fotoğraf: Beşir Salih)

Kutsal topraklarda, hacı adaylarına sunulan benzersiz Suudi sağlık sistemi aracılığıyla insani değerler ve bakım anlayışının en üst düzey örnekleri sergileniyor. Sistem, hacı adaylarına adım adım eşlik ederek kapsamlı ve tamamen ücretsiz sağlık hizmeti sunuyor. Hiçbir milliyet ayrımı gözetmeyen sağlık sistemi, insan onuru ve sağlığını her şeyin üzerinde tutarken, hacı adaylarının ibadetlerini güven, huzur ve manevi atmosfer içinde yerine getirebilmeleri amacıyla sunulan kapsamlı hizmet ağının önemli bir parçasını oluşturuyor.

İlk müdahale

İnsani destek hizmetleri ise hacı adaylarının Suudi Arabistan’a ulaştığı ilk andan itibaren başlıyor ve kutsal bölgelerde hac ibadetlerini yerine getirdikleri süre boyunca devam ediyor. Yaya acil müdahale ekipleri ile gönüllüler, yaya güzergâhlarında ve çadır alanlarında yoğun şekilde görev yapıyor. Sağlık çantalarıyla sahada sürekli devriye gezen ekipler, yürüyerek ya da acil müdahale motosikletleriyle hacılara anında destek sağlıyor. Bu sistem sayesinde hiçbir hacı adayının hastalık, fiziksel yorgunluk ya da aşırı sıcakların yol açtığı bitkinlikle tek başına mücadele etmesine izin verilmemesi hedefleniyor.

Suudi Kızılayı bünyesindeki ambulans helikopterler, gökyüzünde uzanan can damarları olarak görev yapıyor. Bu sistem, milyonlarca kişinin bulunduğu kutsal bölgelerde zamanla yarışmak ve yoğun kalabalık engelini aşmak için en hızlı ve en etkili stratejik çözüm olarak öne çıkıyor.

Filonun insani ve operasyonel rolü, acil ihbarlara dakikalar içinde müdahale edebilme kapasitesinde kendini gösteriyor. Yoğun insan kalabalığını ve kara trafiğindeki sıkışıklığı aşabilen ambulans helikopterler, ağır yaralı ve kritik durumdaki hastaları olay yerinden doğrudan Mekke ve kutsal bölgelerdeki uzman hastanelerin helikopter pistlerine ulaştırıyor.

Ambulans helikopterlerin görevinin yalnızca hızlı nakille sınırlı olmadığını belirten ambulans görevlisi Muhammed el-Enezi, Şarku’l Avsat’a yaptığı özel açıklamada sistemi ‘uçan yoğun bakım ünitesi’ olarak tanımladı. El-Enezi, ambulans helikopterlerin en son uluslararası tıbbi teknolojilerle donatıldığını, bu sayede doktorlar ve sağlık ekiplerinin uçuş sırasında hastaya müdahale edebildiğini, hayati fonksiyonlarını takip ettiğini ve sağlık durumunu stabilize etmeye başladığını söyledi.

sdfrgthy
Kızılay araçları, hacılara Terviye Günü’nü geçirmek üzere Mina’ya doğru yaptıkları yolculuk boyunca eşlik etti. (Fotoğraf: Beşir Salih)

Acil tıp teknisyeni olan el-Enezi, ‘uçan yoğun bakım ünitesinde’ bulunan en önemli ekipmanlardan birinin otomatik göğüs kompresyon cihazı olduğunu söyledi. Bu cihazın, kalp ve solunum durması vakalarında sağlık ekiplerini desteklemek amacıyla bu hac sezonunda devreye alındığını belirten el-Enezi, sistemin acil müdahalelerde hız ve hassasiyet sağladığını ifade etti. El-Enezi ayrıca çocuklar, prematüre bebekler ve yetişkinler için yapay solunum cihazlarının bulunduğunu, modern yaşamsal bulgu takip sistemleri sayesinde hastaların tüm hayati verilerinin anlık olarak operasyon merkezine aktarıldığını söyledi. Bu teknolojinin hava nakli sırasında hastaların durumunun sürekli ve hassas biçimde izlenmesine imkân tanıdığını kaydetti.

Ambulans helikopterlerde ayrıca, tam donanımlı yoğun bakım çantalarının bulunduğunu belirten el-Enezi, bazı hava araçlarının ise aynı anda iki yoğun bakım hastasını sağlık kuruluşları arasında taşıyabilecek şekilde uçan yoğun bakım ünitesi olarak hazırlandığını ifade etti. Bu helikopterlerde gerekli tüm tıbbi ekipmanların eksiksiz şekilde yer aldığını vurguladı.

Yanıt süresi

El-Enezi, ambulans helikopterlerin acil vakalara müdahale süresinde rekor seviyede hız hedeflendiğini belirtti. El-Enezi, hava aracının hazırlanıp havalanmasının en fazla 7 dakika sürdüğünü, ihbar noktasına ise 10 dakikadan daha kısa sürede ulaşıldığını söyledi. Yoğun insan kalabalığının bulunduğu Cemarat gibi alanlarda dahi bu sürelere uyulduğunu ifade eden el-Enezi, hastaların yaklaşık 10 dakika içinde en yakın sağlık kuruluşuna sevk edildiğini kaydetti.

cdgrr
Suudi Arabistan Sağlık Bakanı Fahd el-Celacil, helikopter pisti ziyareti sırasında ambulans helikopter görevlisi Muhammed el-Enezi ile sohbet etti. (Fotoğraf: Beşir Salih)

Helikopter pilotu Şayi Makbul, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, tıbbi hava aracının donanım ve acil müdahale kapasitesi açısından dünyadaki en gelişmiş sistemlerden biri olduğunu söyledi. Makbul, ambulans helikopterlerin uluslararası standartlarda üretilmiş en son tıbbi teknolojilerle donatıldığını belirtti. Makbul, bunun hac sezonunda hacı adaylarına sunulan sağlık hizmetlerinde yaşanan sürekli gelişim ve modernizasyon seviyesini yansıttığını ifade etti.

Seyir yetenekleri

Makbul, ambulans helikopterlerin gelişmiş navigasyon kabiliyetlerine sahip olduğunu belirterek, dar alanlara, hazırlanmamış bölgelere ve asfaltlanmamış noktalara iniş yapabildiğini söyledi. Bu özelliğin, kutsal bölgelerdeki farklı noktalarda bulunan vakalara çok daha hızlı ulaşılmasını sağladığını ifade etti.

Makbul, ambulans helikopterlerde tam donanımlı bir operasyon odası ile gelişmiş kardiyak canlandırma ünitesinin bulunduğunu kaydetti. Bu sistemlerin, hasta nakli sırasında acil tıbbi müdahalenin sürdürülmesine ve hastanın en yakın sağlık kuruluşuna ulaşıncaya kadar durumunun stabil tutulmasına imkân tanıdığını belirtti.

Hava aracındaki teknik donanımın temel amacının, hastayı olay yerinden veya belirlenen buluşma noktasından uygun hastaneye mümkün olan en kısa sürede ulaştırmak olduğunu söyleyen Makbul, müdahale süresinin 7 dakikayı aşmadığını ve bunun hac sezonundaki acil sağlık müdahalelerinin etkinliğini artırdığını vurguladı.

Sağlık filosu kalabalığı

Suudi Kızılayı, hac sezonu kapsamında 2 bin 771 acil sağlık personeli ve gönüllüyü görevlendirirken, ayrıca 100 nitelikli sağlık gönüllüsünü de sahaya sevk etti. Kurum, Mekke genelinde 70, Mescid-i Haram çevresinde 75 ve Mina bölgesinde 178 acil müdahale noktası kurdu. Arafat ve Müzdelife’de ise toplam 203 acil sağlık noktası hizmete alındı. Kızılay filosunda 305 ambulansın yanı sıra erken müdahale ve ilk tedavi süreçlerini hızlandırmak amacıyla kullanılan 20 hızlı müdahale aracı bulunuyor. Filoda ayrıca yoğun bölgelerde hızlı erişim sağlamak için 119 golf aracı, 23 motosiklet, 155 scooter, 200 elektrikli acil müdahale sandalyesi, 80 bisiklet ve 7 ambulans helikopter yer alıyor.

Sağlık hizmetleri yalnızca sahadaki kurtarma operasyonlarıyla sınırlı kalmıyor. Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, Sanal Sağlık Hastanesi gibi akıllı teknolojiler ile dijital uygulamaları da hacıların hizmetine sunuyor. Bu uygulamalar sayesinde hacı adayları, Arapça konuşma zorunluluğu olmadan tek tuşla acil sağlık çağrısı yapabiliyor ve konum bilgilerini hassas şekilde sağlık ekiplerine iletebiliyor.

dfr
Kritik bir anda yapılan hassas müdahale, Mısırlı bir hacı ile Faslı bir hacının kalıcı görme kaybından kurtulmasını sağladı ve hac ibadetlerini tamamlamalarına olanak tanıdı. (Kral Abdullah Tıp Şehri)

Hastanelerde ise hayat kurtarmak amacıyla ameliyathanelerin kapıları hacı adayları için açılıyor. Açık kalp ameliyatları, uzmanlık gerektiren kateter işlemleri ve diyaliz seansları gibi ileri düzey sağlık hizmetleri tamamen ücretsiz olarak sunuluyor. Bu hizmetler, dini ve ulusal sorumluluk anlayışıyla yürütülen insani bir görev kapsamında sağlanırken, Suudi sağlık sistemi hacı adaylarına yolculukları boyunca eşlik eden güvenilir ve şefkatli bir destek unsuru olarak öne çıkıyor. Amaç, hacıların ibadetlerini güven içinde tamamlayarak ailelerine sağlıklı şekilde dönmelerini sağlamak olarak ifade ediliyor.

Hacı adayının durumunu göz önünde bulundurmak

Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı, hac ibadetini yerine getirmeden önce ciddi sağlık sorunları nedeniyle hastaneye kaldırılan hacı adaylarının durumunu da dikkate alıyor. Bakanlık, her yıl Tıbbi Hac Konvoyu girişimini hayata geçiriyor. Entegre bir acil sağlık sistemi olarak yürütülen uygulama kapsamında hastalar, sedyeleri üzerinde sağlık ekiplerinin gözetiminde kutsal bölgelere taşınıyor. Gözyaşları ve sevinç içinde Arafat Vakfesi’ne ulaştırılan hacı adaylarına, ibadetlerinin en önemli rüknünü yerine getirebilmeleri için doktorlar ve hemşireler anbean eşlik ediyor. Böylece hastaların sağlık durumları yakından takip edilirken hac ibadetlerini tamamlamalarına da imkân sağlanıyor.



Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını engelledi

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
TT

Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını engelledi

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini ve hedeflerine ulaşmadan imha ettiğini duyurdu.

İran'ın Bahreyn Krallığı'nı hedef alan saldırılarla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmesini kınayan Genel Komutanlık, tüm silahlı birlik ve unsurların en üst düzeyde hazırlık ve savunma alarmında olduğunu belirtti. Açıklamada, ülkenin korunması için gerekli tüm savunma tedbirlerinin alınmaya hazır olduğu vurgulandı.

İran daha önce Bahreyn'deki bir ABD üssünü insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını açıklamıştı. Saldırı tehdidinin ardından ülkede sirenler çalarken, yetkililer sosyal medya üzerinden yaptıkları uyarılarda halka güvenli bölgelere yönelmeleri çağrısında bulundu. Ancak tehdidin kaynağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, ABD merkezli X platformundan yaptığı açıklamada, vatandaşlar ve ülkede yaşayan yabancılara sakin olmaları, en yakın güvenli bölgeye gitmeleri ve resmi duyuruları takip etmeleri çağrısında bulundu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise Bahreyn'deki Riffa Helikopter Üssü'nde bulunan ABD hava savunma radar sistemini altı İHA ile hedef aldığını duyurdu.

DMO, cuma günü de Bahreyn'deki bir ABD radar sistemine yönelik saldırının sorumluluğunu üstlenmişti. Söz konusu saldırı, eylül ayının başından bu yana bir Körfez ülkesine yönelik gerçekleştirilen türünün ilk örneği olmuştu.

ABD güçleri ise İran birlikleri tarafından fırlatılan iki İHA'nın önlenerek düşürüldüğünü açıklamıştı.


Suudi Arabistan ve 17 Arap ve İslam ülkesi, Gazze’deki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik İsrail saldırısını en sert ifadelerle kınadı

Filistin Sivil Savunma ekipleri, geçtiğimiz perşembe günü düzenlenen İsrail hava saldırısının ardından Gazze’nin güneyindeki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik saldırının gerçekleştiği bölgede incelemelerde bulunuyor. (Reuters)
Filistin Sivil Savunma ekipleri, geçtiğimiz perşembe günü düzenlenen İsrail hava saldırısının ardından Gazze’nin güneyindeki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik saldırının gerçekleştiği bölgede incelemelerde bulunuyor. (Reuters)
TT

Suudi Arabistan ve 17 Arap ve İslam ülkesi, Gazze’deki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik İsrail saldırısını en sert ifadelerle kınadı

Filistin Sivil Savunma ekipleri, geçtiğimiz perşembe günü düzenlenen İsrail hava saldırısının ardından Gazze’nin güneyindeki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik saldırının gerçekleştiği bölgede incelemelerde bulunuyor. (Reuters)
Filistin Sivil Savunma ekipleri, geçtiğimiz perşembe günü düzenlenen İsrail hava saldırısının ardından Gazze’nin güneyindeki Nasır Tıp Kompleksi’ne yönelik saldırının gerçekleştiği bölgede incelemelerde bulunuyor. (Reuters)

18 Arap ve İslam ülkesinin dışişleri bakanları, dün yaptıkları ortak açıklamada, İsrail’in Han Yunus’taki Nasır Tıp Kompleksi’ni hedef alan hava saldırısını en sert ifadelerle kınadı. Saldırıda hastalar ve sağlık personelinden hayatını kaybedenlerin olduğunu belirten bakanlar, Filistinli sivillere ve yerinden edilmiş kişilerin barındığı merkezlere yönelik saldırıların sürmesinin uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu ve Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasını, güvenlik ve istikrarın yeniden tesisine yönelik çabaları sekteye uğrattığını vurguladı.

Suudi Arabistan, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Pakistan, Türkiye, Lübnan, Cibuti, Sudan, Somali, Umman, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Mısır ve Moritanya dışişleri bakanları, ortak açıklamalarında söz konusu ihlallerin ABD Başkanı Donald Trump’ın kapsamlı planıyla çeliştiğini ve uluslararası hukukun sağlık kuruluşları ile sağlık çalışanlarına tanıdığı özel korumayı ihlal ettiğini belirtti.

Bakanlar, İsrail’in insani yardımların, barınma malzemelerinin, çadırların, karavanların, mobil evlerin ve tıbbi malzemelerin Gazze’ye girişine yönelik kısıtlamalarını sürdürmesinden duydukları derin endişeyi dile getirdi. Bu engellerin, kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Gazze’deki insani felaketi daha da ağırlaştırdığına dikkat çekti.

Ortak açıklamada, yeterli barınma imkânlarının bulunmaması, su ve kanalizasyon hizmetleri ile sağlık hizmetlerindeki kötüleşmenin sivillerin hayatını ciddi tehlikeye attığı uyarısında bulunuldu. Özellikle çocukların ve bebeklerin, aşırı soğuk hava koşullarına maruz kalmaları nedeniyle yeniden ölüm riskiyle karşı karşıya kalabileceği vurgulandı.

Gazze kentinin Er-Rimal Mahallesi’nde şiddetli yağışların ardından çadırlarını su basan Filistinli yerinden edilmiş kişiler, yağmur sularını tahliye etmeye çalışıyor. (Arşiv – AFP)
Gazze kentinin Er-Rimal Mahallesi’nde şiddetli yağışların ardından çadırlarını su basan Filistinli yerinden edilmiş kişiler, yağmur sularını tahliye etmeye çalışıyor. (Arşiv – AFP)

Bakanlar, İsrail’e uluslararası toplumun ve Barış Konseyi’nin insani yardımların artırılmasına yönelik çağrılarına cevap verme; Şarm eş-Şeyh Anlaşması, Trump’ın kapsamlı planı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2025 tarihli 2803 sayılı kararı kapsamındaki yükümlülüklerini derhal ve eksiksiz yerine getirme çağrısında bulundu.

Açıklamada ayrıca İsrail’in ateşkese bağlı kalması, sivilleri ve sağlık kuruluşlarını koruması, insani yardımların yeterli miktarda, güvenli, sürdürülebilir ve engelsiz şekilde ulaştırılmasını sağlaması gerektiği vurgulandı. Temel altyapının yeniden işler hâle getirilmesi için gerekli barınma malzemeleri ve erken toparlanma ekipmanlarının girişine izin verilmesi, Birleşmiş Milletler kuruluşları ile insani yardım örgütlerinin de görevlerini herhangi bir engelle karşılaşmadan yerine getirebilmesi istendi.

Dışişleri bakanları, İsrail’in birinci aşamaya ilişkin yükümlülüklerini daha fazla gecikmeye mahal vermeden ve insani yardımların ulaştırılmasını engelleyecek siyasi ya da güvenlik koşulları öne sürmeden yerine getirmesi gerektiğinin altını çizdi. Söz konusu yükümlülüklerin anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından yürürlüğe girmesinin öngörüldüğünü hatırlatan bakanlar, acil insani ihtiyaçların karşılanmasının sonraki aşamalarda kaydedilecek ilerlemeden bağımsız tutulması gerektiğini ifade etti.

Bakanlar ayrıca ABD ve Barış Konseyi’ne, kendi sorumluluk alanları çerçevesinde, İsrail’in söz konusu yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesini ve insani yardımların Gazze’ye girişine yönelik tüm kısıtlamaları kaldırmasını sağlamak amacıyla çabalarını yoğunlaştırma çağrısında bulundu. Bu adımların varılan mutabakatların güvenilirliğini koruyacağı ve ateşkesi güçlendireceği belirtildi.

Dışişleri bakanları, ortak açıklamalarının sonunda ateşkesin kalıcı hâle getirilmesi, planın bütün aşamalarının uygulanması ve Filistin halkının yaşadığı acıların hafifletilmesi amacıyla insani yardımların artırılması için bölgesel ve uluslararası ortaklarla iş birliğini sürdürme kararlılıklarını yineledi.


Suudi Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmının ardından Riyad'da “tehlikenin geçtiğini” duyurdu

Suudi Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmının ardından Riyad'da “tehlikenin geçtiğini” duyurdu
TT

Suudi Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmının ardından Riyad'da “tehlikenin geçtiğini” duyurdu

Suudi Sivil Savunma Müdürlüğü, erken uyarı alarmının ardından Riyad'da “tehlikenin geçtiğini” duyurdu

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, bugün erken saatlerde, acil durumlar için erken uyarı alarmının devreye sokulmasından kısa süre sonra Riyad kentinde tehlikenin geçtiğini açıkladı.

Suudi Sivil Savunma Müdürlüğü, X platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, vatandaşlara ve kent sakinlerine resmî talimatlara uymayı sürdürmeleri, kalabalık oluşturmaktan ve görüntü çekmekten kesinlikle kaçınmaları çağrısında bulundu. Acil durumlarda ise 998 numaralı telefon hattıyla iletişime geçilmesi istendi.

Sivil Savunma Müdürlüğü daha önce, Riyad'da olası bir tehlikeye karşı uyarıda bulunmak amacıyla Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformu üzerinden alarm verildiğini duyurmuş, bölge sakinlerinden sakin olmalarını ve resmî talimatları takip etmelerini istemişti.

Yayımlanan güvenlik talimatlarında, vatandaşlara derhal en yakın güvenli noktaya, tercihen bir binanın içine veya pencerelerden uzak iç bölümlere geçmeleri ve tehlike geçene kadar burada kalmaları çağrısı yapıldı. Uyarı süresince evlerin ve binaların terk edilmemesi gerektiği vurgulandı.

Açık alanlardan, pencerelerden ve camlardan uzak durulması, balkonlarda veya bina çatılarına çıkılmaması gerektiği belirtildi. Uyarı sırasında açık alanda bulunan kişilerin ise en yakın binaya girmeleri veya sağlam bir siperin arkasına geçerek korunmaları istendi.

Sivil Savunma Müdürlüğü ayrıca kalabalık oluşturulması, görüntü çekilmesi ve tehlikeli bölgelere yaklaşılması konusunda uyarıda bulundu. Araç kullanan sürücülere ise seyir hâlindeyken uyarı mesajı almaları durumunda köprülerden, tünellerden ve yüksek binalardan uzak bir noktada yol kenarına çekmeleri tavsiye edildi.

Açıklamada, bilgilerin yalnızca resmî kaynaklardan edinilmesinin önemi vurgulanırken, söylentilerin ve kaynağı belirsiz görüntülerin paylaşılmaması istendi. Yetkili kurumların resmî kanallar aracılığıyla yayımladığı talimatlara uyulması çağrısı yinelendi.