Gökbilimciler, Samanyolu Galaksisi'nin "yan dönmüş" olabileceğini açıkladı.
Araştırmacılar, tarihi boyunca çarpıcı bir dönüşüm geçiren galaksinin doğrultusunun 90 dereceden fazla değiştiğine inanıyor.
Bu bulgu, galaksinin en derin gizemlerinden birini aydınlatmaya yarayabilir: Galaksimize çekilen yıldızlardan oluşan seyrek "yıldız halesi" neden çok yavaş dönüyor?
Durham Üniversitesi'nden araştırmacılar, Samanyolu gibi galaksiler üzerinde süper bilgisayar simülasyonları yürüttükten sonra bu bulgulara ulaştı. Araştırmacılar, bu kadar yavaş dönen yıldız halesine sahip galaksilerin "disk dönmesi" yaşamasının, yani merkezindeki kısmın doğrultusunun çarpıcı bir şekilde değişmesi ihtimalinin daha yüksek olduğunu saptadı.
Bilim insanları bizim galaksimize benzeyen 25 galaksiyi inceleyerek milyarlarca yıl boyunca geçirdikleri değişimleri takip etti. Özellikle yavaş dönen halelere sahip galaksilerin iki belirgin özelliğini tespit ettiler: başka bir galaksiyle kafa kafaya çarpışmış olmaları ve bu tür bir dönme sürecinden geçmeleri.
Çalışmayı yöneten Kirill Batrakov, "Samanyolu'nun geçmişte Gaia-Sausage-Enceladus (genellikle kısaca Gaia Sausage denir) adlı bir galaksiyle muazzam bir kafa kafaya çarpışma yaşadığını zaten biliyoruz" diyor.
Bu yüzden Samanyolu diskinin geçmişte muhtemelen döndüğünü düşünüyoruz.
Gaia Enceladus (Sosis Gökadası) diye bilinen devasa cüce galaksi yaklaşık 10-11 milyar yıl önce çarpıştığı Samanyolu tarafından yutuldu. Galaksimizin erken tarihindeki en önemli olay olan bu çarpışma, Samanyolu'nu yeniden şekillendirdi ve arkasında uzun, sosis biçimindeki yörüngelerde dönen milyarlarca yıldız bıraktı.
Batrakov, "Diskin dönmesi, Samanyolundaki yıldızların çoğunun, muhtemelen Güneş'in bile, bir zamanlar bugünkünden çok farklı yörüngelerde hareket ettiği anlamına da geliyor. Yani galaksideki 'istikrarlı' konumumuz, Güneş Sistemi'nin ömrü boyunca o kadar da istikrarlı kalmamış olabilir" diyor.
Bilim insanları, bulguların galaksimizin tuhaf doğasını açıklamasını umuyor. Ancak aynı zamanda yakındaki bir "test sahası" işlevi gören Samanyolu'nu anlamanın, diğer benzer yapılar hakkında da daha iyi bir fikir verdiğini söylüyorlar.
Batrakov, "Diskin döndüğünün tespit edilmesi, bu hikayeye yeni bir bölüm ekliyor ve Samanyolu'nu diğer galaksileri de içeren daha geniş bağlamda ele alırken bunu hesaba katmamız gerekiyor" ifadelerini kullanıyor.
Beni en çok heyecanlandıran şey, bu karmaşık tarihin sadece günümüz gözlemlerinden yola çıkılarak yeniden oluşturulabilmesi.
Independent Türkçe
