Bulgaristan Parlamentosu, çarşamba günü ABD ordusunun Ortadoğu'daki operasyonlarını desteklemek amacıyla ülkenin güneydoğusundaki bir hava üssünü kullanmasına izin verdi. Karar, Tahran'ın ABD yakıt ikmal uçaklarına ev sahipliği yapılmasının İran topraklarına yönelik saldırılara ortak olmak anlamına geleceği yönündeki uyarısını hükümetin geri plana itmesinin ardından alındı.
Hükümetin teklifi parlamentoda 13 "hayır" oyuna karşı 136 "evet" oyuyla kabul edilirken, iki milletvekili çekimser kaldı. Kararla birlikte cuma gününden 1 Ekim'e kadar sekiz adede kadar ABD'ye ait KC-135 yakıt ikmal uçağının, yaklaşık 250 Amerikan askeri ve lojistik destek ekipmanıyla birlikte Bulgaristan'ın Bezmer Hava Üssü'nde konuşlandırılmasına izin verildi.
Karar, Sofya ile Washington arasında 2006 yılında imzalanan savunma anlaşması kapsamında parlamentonun onayıyla yürürlüğe girdi. Anlaşma, başkent Sofya'nın yaklaşık 260 kilometre güneydoğusunda bulunan Bezmer Hava Üssü'nün ortak kullanımını öngörüyor ve ek bir onay süreci gerektirmiyor.
Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığı habere göre Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, Bulgaristan topraklarından Ortadoğu'ya yönelik askeri operasyonlar düzenlenmesinin "son derece düşük bir ihtimal" olduğunu söyledi. Radev, ABD uçaklarının yalnızca lojistik görevlerde kullanılacağını vurguladı.
Kabine toplantısında konuşan Radev, havada yakıt ikmali yapacak uçakların görevlerini Bulgar hava sahasının dışında icra edeceğini belirterek, ülkesinin ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin bir parçası haline geleceği yönündeki endişeleri gidermeye çalıştı.
Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov ise parlamentoda yaptığı konuşmada, Bulgaristan'ın herhangi bir çatışmaya sürüklenmemesi için hem ulusal düzeyde hem de NATO çerçevesinde gerekli tüm tedbirlerin alındığını ifade etti.
ABD Büyükelçiliği'nin Sofya'ya yaptığı talep üzerine gerçekleşen konuşlandırmaya ilişkin Washington tarafından uçakların destekleyeceği görevlerin niteliği veya operasyonların kapsamına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, salı günü Bulgaristan'ı İran'a yönelik askeri operasyonlarda topraklarının kullanılmasına izin vermemesi konusunda uyarmıştı. Bekayi, ABD saldırılarını kolaylaştıracak her türlü faaliyetin, "saldırganlık ve savaş suçlarına ortaklık" olarak değerlendirileceğini söylemişti.
Bekayi ayrıca, Bulgar hükümetinin ABD uçaklarını ağırlamak için parlamentodan onay istemesinin ardından Sofya yönetimine "saldırganların ve uluslararası hukuku ihlal edenlerin ortağı haline gelmekten kaçınması" çağrısında bulundu.
Associated Press'e konuşan Bulgar yetkililer, uçakların görevinin yalnızca lojistik destek ve Bulgar hava sahası dışında havada yakıt ikmali sağlamakla sınırlı olduğunu belirtti. Ajans, bazı milletvekillerinin ise ülkenin İran ile savaşa sürüklenebileceği yönünde endişelerini dile getirdiğini aktardı.
KC-135 tipi yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları, bombardıman uçakları ve diğer askeri hava araçlarına uçuş sırasında yakıt sağlayarak daha uzun süre havada kalmalarına ve daha uzak mesafelerde operasyon gerçekleştirmelerine imkân tanıyor.
Bulgaristan'ın kararı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Orta Doğu'daki askeri operasyonları desteklemek amacıyla Avrupa'daki üslerin kullanılmasına ilişkin bazı Avrupa ülkelerinin çekinceleriyle karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi.
ABD ile İran arasındaki gerilim, geçen ay varılan geçici ateşkes anlaşmasının çökmesinin ardından yeniden tırmanırken, iki tarafın saldırılarını yoğunlaştırması bölgede kapsamlı bir savaş ihtimaline yönelik endişeleri artırıyor.
