İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin planlanan düzenleme, egemenlik ve geçiş ücretleri konusundaki anlaşmazlıklar sürerken, İran liderliğinin onayını bekliyor. Deniz taşımacılığı sektöründe ise anlaşmanın pratikte uygulanabilirliğine ilişkin şüpheler artıyor.
İranlı yetkililer, anlaşmanın nihai taslağının tamamlanmak üzere olduğunu açıkladı. Şarku’l Avsat’ın IRNA’dan aktardığına göre önerilen düzenleme, gemilerin Körfez'e girişte İran karasularını, çıkışta ise Umman karasularını kullanmasını öngören yeni bir güvenlik modeline dayanıyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, anlaşmanın geçici nitelikte olduğunu ve uygulanmasının bazı tavizlere bağlı bulunduğunu belirtti. Bu tavizler arasında ABD'nin İslamabad Mutabakatı kapsamındaki yükümlülüklerine yeniden dönmesi ve deniz ablukasının kaldırılması da yer alıyor.
Gemilerin çıkış düzenlemeleri, geçiş ücretleri ve kontrol yetkilerinin sınırları ise hâlen müzakere ediliyor. Reuters'a konuşan kaynaklar, önerinin Körfez'e giriş yapan gemiler üzerinde İran'a yetki tanıdığını belirtti. Aynı kaynaklara göre Tahran, taşınan yüklerin değerinin yüzde 5 ila 7'si arasında geçiş ücreti talep ederken, Umman yaklaşık yüzde 3'lük bir oran üzerinde duruyor.
Ancak deniz taşımacılığı sektöründen kaynaklar, ABD yaptırımları ile sigorta koşullarının anlaşmanın fiilen uygulanmasını zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andarabi ise İslamabad'ın, söz konusu anlaşmanın özellikle ABD ile İran arasında mutabakat zaptı çerçevesinde yürütülen teknik görüşmelerin yeniden başlamasına zemin hazırlamasını umduğunu ifade etti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de müzakereleri "karmaşık ve inişli çıkışlı" olarak nitelendirerek, sürecin zaman alacağını ve İran yönetimi içinde görüş ayrılıklarının bulunduğunu söyledi.
