Lübnan makamları, Suriye eski ordusuna bağlı 17. Tümen komutanı Tümgeneral Adil İsa’yı, idari bir işlem yapmak üzere Beyrut’taki Suriye Büyükelçiliğine geldiği sırada gözaltına aldı. İsa hakkında, Suriye savaşı yıllarında işlendiği öne sürülen “cinayet, işkence ve insanlığa karşı suçlar” nedeniyle ciddi suçlamalar bulunuyor.
İsa’nın gözaltına alınması, Beyrut ile Şam arasındaki adli ve güvenlik alanındaki koordinasyonun giderek arttığı bir dönemde gerçekleşti. Suriye’deki yeni yönetimin, eski rejim döneminde Suriyelilere yönelik ihlallerde bulunmakla suçlanan eski yetkililerin peşine düşmesi de sürece siyasi ve güvenlik boyutu kazandırıyor. Bu olay, Lübnan’ın eski Suriye rejimine mensup bir subayı ilk kez gözaltına alması açısından da önem taşıyor. İsa, eski yönetim döneminde suç işlemekle itham edilen onlarca askeri ve güvenlik yetkilisinden biri.
Adli makamlar soruşturma başlattı
Lübnanlı üst düzey bir adli kaynak, Lübnan Temyiz Savcısı Yargıç Ahmed Rami el-Hac’ın, General İsa’nın soruşturma kapsamında gözaltına alınmasına karar verdiğini bildirdi.
Bunun üzerine Merkezi Ceza Soruşturmaları Şubesi’ne bağlı bir ekip Suriye Büyükelçiliğine gönderildi. Ekip, İsa’yı teslim alarak Beyrut Adalet Sarayı’ndaki nezarethanelere götürdü. Burada İsa’nın hukuki durumu ve hakkında yöneltilen suçlamalarla ilgili soruşturma başlatıldı.
Kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Yargıç el-Hac’ın Suriye başsavcısına bir yazı göndererek İsa hakkında hazırlanan adli dosyanın Lübnan makamlarına iletilmesini istediğini belirtti. Dosyanın, İsa’ya yöneltilen suçlamalar ile mevcut delillerin incelenmesi ve ardından İsa’nın Suriye makamlarına teslim edilip edilmeyeceğine ilişkin yasal prosedürün işletilmesi amacıyla istendiği kaydedildi.
İsa’nın ailesinden açıklama
Gözaltına alınan subayın ailesi ise insan hakları alanında faaliyet gösteren dernek ve kuruluşlara çağrıda bulunarak, İsa’nın serbest bırakılması için baskı yapılmasını istedi.
Ailenin yayımladığı açıklamada, General İsa’nın eski Suriye rejiminin devrilmesinden altı yıl önce emekliye ayrıldığı ve o tarihten beri Tartus şehrinde normal bir yaşam sürdüğü belirtildi.
Açıklamada, İsa’nın bir mali dosya kapsamında Suriye’deki bir mahkemede tanık olarak ifade verdiği ve bu süreçte herhangi bir sorunla karşılaşmadığı ifade edildi. Aile, evinin daha sonra kimliği belirlenemeyen silahlı bir grup tarafından basılması üzerine Suriye’den ayrıldığını bildirdi.
Ailenin anlatımına göre İsa, dün yasal bir vekâletname düzenlemek amacıyla Suriye Büyükelçiliğine gitti. İsa’nın içeri girmesinin ardından bir kişinin şoföründen telefonunu istediği ve telefonun İsa’ya büyükelçilik içerisinde gerektiğini söylediği ifade edildi. Şoförün, mesai saatlerinin sona ermesinin ardından dahi saatlerce İsa’yı beklediği, k sorduğunda ise “İsa’nın büyükelçilikten ayrıldığı” bilgisinin verildiği belirtildi.
Suriye makamlarınca aranıyordu
Ancak Lübnanlı adli kaynağın aktardığı bilgiler, ailenin açıklamasından farklılık gösteriyor.
Kaynağa göre İsa ilk sorgusunda, Suriye güvenlik birimlerinin kendisini takip ettiğini öğrenmesinin ardından birkaç ay önce ülkeden “yasa dışı yollarla” ayrıldığını kabul etti. İsa’nın daha sonra Lübnan’a geçtiği ve son dönemde burada yaşadığı kaydedildi.
Suriye makamlarınca arandığını bilmesine rağmen neden Suriye Büyükelçiliğine gittiği sorulan İsa’nın, “herhangi bir adli soruşturma kapsamında aranmadığına inandığını” söylediği ifade edildi. İsa, bu kanaatini Suriye’de herhangi bir suç işlemediğine ilişkin inancına dayandırdı.
İlk sorgusunda Suriye’de görev yaptığı dönemde herhangi bir suç işlemediğini belirten İsa, “Suriyelilerin öldürülmesine veya onlara karşı suç işlenmesine katılmadığını” savundu. Bununla birlikte, Suriye istihbarat teşkilatına bazı güvenlik görevlerinin yerine getirilmesinde destek verdiğini kabul eden İsa, söz konusu faaliyetleri suç teşkil eden eyleme katılım olarak değerlendirmediğini belirtti.
Suriye’den resmi olarak gözaltında tutulması talebi
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Şeybani’nin görüşmede, İsa’nın “gözaltında tutulmasını ve Suriye makamlarının hazırladığı adli dosya Lübnan’a ulaştırılana kadar serbest bırakılmamasını” talep ettiği öğrenildi.
Suriye’nin, dosya ile birlikte İsa’nın teslim edilmesi ve Suriye’de yargılanması yönünde resmi bir talep göndermeye hazırlandığı ifade edildi.
Lübnanlı adli kaynağa göre Yargıç el-Hac, Merkezi Ceza Soruşturmaları Şubesi’ne olaylar ve yürütülen işlemler hakkında resmi bir tutanak hazırlanması ve bütün sürecin yasal usullere uygun şekilde kayıt altına alınması talimatı verdi.
İsa’nın hukuki durumuna ilişkin bundan sonraki sürecin, Suriye makamlarınca gönderilecek adli dosyanın ulaşmasının ardından şekillenmesi bekleniyor. Özellikle Suriye’nin olası iade talebinin ve bu talebin yasal koşulları karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi, soruşturmanın sonraki aşamasını belirleyecek.
