Çinli otomotiv devi SAIC Motor'un İspanya'nın kuzeybatısındaki Ferrol kentinde kurmayı planladığı elektrikli araç fabrikası, onlarca yıldır ekonomik durgunlukla mücadele eden Galiçya bölgesinde istihdam umudu yaratırken, Çin'e bağımlılık ve güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor.
Çin'in en büyük elektrikli otomobil üreticilerinden SAIC Motor, Ferrol yakınlarındaki bir limana fabrika kurma planını haziranda duyurmuştu. Binden fazla kişiye istihdam yaratması beklenen tesiste yılda 120 bin araç üretilmesi hedefleniyor.
Bir zamanlar İspanyol donanmasının önemli merkezlerinden olan Ferrol, sanayideki gerileme, işsizlik ve nüfus azalmasıyla mücadele ediyor. Yaklaşık 65 bin kişinin yaşadığı kentte donanmanın faaliyetlerini başka bölgelere kaydırması ve Asya'dan gelen rekabet, gemi inşa sektöründeki istihdamı azalttı.
Kent sakinleri, Çinli şirketin yatırımını ekonomik canlanma fırsatı olarak görüyor. Fabrikanın, İspanya otomotiv sektörünün elektrikli araçlara geçişinde de önemli rol oynayabileceği düşünülüyor. Otomotiv sektörü, ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yüzde 10'unu oluşturuyor. İspanya rekabetçi bir otomobil markasına sahip olmasa da Avrupa'nın Almanya'dan sonra en fazla otomobil ihraç eden ülkesi konumunda.
Ancak bazı uzmanlar, Çinli firmanın kritik teknolojileri İspanyol çalışanlarla paylaşmayabileceği uyarısında bulunuyor. Fabrikanın yalnızca araç montajı yapan veya Pekin'in, Avrupa'nın Çin ithalatına uyguladığı yüksek gümrük vergilerini aşmasını sağlayacak bir tesise dönüşebileceği savunuluyor.
İspanyol basınında ağustosta çıkan haberlerde, İspanyol istihbaratının tesisin "casusluk riski" yaratabileceğine ilişkin bir rapor hazırladığı öne sürülmüştü. İspanyol donanması için kilit öneme sahip bir liman ve NATO görevlerine katılan F-100 fırkateynlerinin bakım merkezi olan Ferrol'dan 5 kilometre uzaklıkta inşa edilecek tesisin, Çin istihbaratı tarafından gözetleme amaçlı kullanılabileceği iddia edilmişti.
İspanya'da 29 Kasım'da yapılması planlanan erken seçimler öncesinde Çin yatırımlarına yönelik genel desteğin sürmesi bekleniyor. Pedro Sanchez yönetiminin seçimlerden önce projeyi onaylayabileceği aktarılıyor.
İspanya Başbakanı Sanchez'in son 4 yılda Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'le 4 kez görüşmesi Brüksel ve Washington'da iki ülke arasındaki yakınlaşmaya dair endişe yaratmıştı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo'nun "Avrupa'nın Çin'le daha yakın bir uyum içinde olması gerektiği" yönündeki önerisini "Bu kendi boğazını kesmek olur" diyerek eleştirmişti.
Çin Komünist Partisi'nin İngilizce yayın organı Global Times'ın analizinde de Brüksel'in, Madrid ve Pekin arasında son yıllarda güçlenen işbirliğine yaklaşımı eleştirilmişti.
AB'nin "siyasi gürültü" nedeniyle İspanya'nın Çin'e yaklaşımında benimsediği "pragmatizm ve açıklığı" görememesinin Brüksel-Pekin ilişkilerinin geleceğine zarar verdiği ifade edilmişti.
Independent Türkçe, New York Times, Reuters, Global Times
