ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio dün Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede, Lübnan’daki durumu, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin sona ermesini ve BM’nin yeni genel sekreterinin belirlenmesine yönelik süreci ele aldıklarını açıkladı. UNIFIL’in görev süresi, İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki geniş bölgeleri işgal etmeyi sürdürdüğü bir dönemde 31 Aralık’ta sona erecek.
Rubio, Paris’te düzenlenen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında Macron ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Amaç, pilot bölgelerde tarafların çerçeve anlaşmanın hükümlerine uyup uymadığını denetleyebilecek, sahada güvenilir bir mekanizmanın bulunmasıdır. Bunun mutlaka UNIFIL’in yürüttüğü gibi askerî bir misyon olması gerekmiyor. Sivil bir yapı da olabilir” dedi.
Lübnan, Hizbullah’ın 28 Şubat’ta İran’a yönelik ilk ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden İran Dini Lideri Ali Hamaney’in öldürülmesine karşılık olarak İsrail’e füze fırlatmasının ardından 2 Mart’ta savaşa dahil olmuştu. İsrail ise yoğun hava saldırıları ve kara harekâtıyla karşılık vermiş, Lübnan’ın güneyindeki onlarca belde ve köyü işgal ederek, geniş çaplı yıkım gerçekleştirmişti.
Haziran ayında İran ile ABD arasında bir mutabakat zaptına varılmasının ardından Lübnan ile İsrail arasında çerçeve anlaşmasının imzalanmasının sonrasında çatışmaların şiddeti azaldı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre söz konusu anlaşma, Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, İsrail’in Lübnan’ın güneyinde girdiği bölgelerden aşamalı olarak çekilmesini ve Lübnan ordusunun iki “pilot bölgeden” başlayarak bölgeye konuşlandırılmasını öngörüyor.
Paris yönetimi, ABD’nin baskısı üzerine BM Güvenlik Konseyi tarafından belirlenen takvim doğrultusunda UNIFIL’in görev süresinin sona ermesinin ardından bölgede uluslararası varlığın devamını sağlayacak bir mekanizma oluşturmayı hedefliyor. Fransa, İtalya ile iş birliği içinde UNIFIL’in yerini alacak çok uluslu bir güç kurulmasını istiyor.
BM’nin bir sonraki genel sekreterinin seçilmesine ilişkin süreç hakkında da konuşan Rubio, “Süreci yakından takip ediyoruz. Sonuçta bizim için en önemli husus, seçilecek kişinin Birleşmiş Milletler’de reform yapılmasına bağlı olmasıdır” dedi.
Rubio, BM’yi kurtarabilecek unsurlardan birinin reform olduğunu belirterek, “Reform gerçekleşmezse Birleşmiş Milletler çok ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacak. Genel sekreterlik makamında reform konusuna bağlı, hatta bu konuda son derece kararlı bir isim görmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD’nin belirli bir adayı desteklediği yönündeki iddiaları reddeden Rubio, böyle bir tutumun söz konusu adayı “kaybetmeye mahkûm edeceğini” savundu. Rubio, “Son derece nitelikli iki veya üç aday olduğunu düşünüyoruz. Oylama sürecinin kendi seyrinde ilerlemesine izin vereceğiz. Sonuçta dünya kimi istediğine karar verecek” diye konuştu.
30 Ekim’de gerçekleştirilen BM Güvenlik Konseyi’nin olası genel sekreter adaylarına ilişkin yedinci gayriresmî yoklama oylamasında, 70 yaşındaki Kosta Rikalı eski Devlet Başkan Yardımcısı ve eski BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan ilk sırada yer aldı.
Grynspan’ı, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) mevcut Genel Direktörü Arjantinli Rafael Grossi ve Guyana’nın eski Dışişleri Bakanı Carolyn Rodrigues-Birkett takip etti.
