Kongre’de ABD Savaş Bakanı Hegseth’e karşı görevden azledilmesi girişimihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339576-kongre%E2%80%99de-abd-sava%C5%9F-bakan%C4%B1-hegseth%E2%80%99e-kar%C5%9F%C4%B1-g%C3%B6revden-azledilmesi-giri%C5%9Fimi
Kongre’de ABD Savaş Bakanı Hegseth’e karşı görevden azledilmesi girişimi
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Beyaz Saray’da düzenlenen bir etkinlikte (AP)
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, İran’a karşı yürütülen savaş nedeniyle ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında dün görevden azil süreci başlattı. Demokratların ara seçimler sonucunda Kongre’de çoğunluğu elde etmesinin ancak ocak ayında gerçekleşecek olması nedeniyle girişimin Hegseth’in görevden alınmasıyla sonuçlanmasının beklenmediği bildirildi. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Kentucky eyaletini temsil eden Massie, azil sürecine dayanak oluşturan 8 maddelik bir metin sundu. Massie, Hegseth’i özellikle Kongre’den yasal yetki almadan savaşa girmekle ve Savaş Bakanı olarak sahip olduğu yetkileri kötüye kullanmakla suçladı.
Öte yandan Hegseth dün yaptığı açıklamada, görevden azledilmesine yönelik girişimin oluşturduğu riski önemsizleştirerek Savaş Bakanlığı’ndaki (Pentagon) icraatlarını savunmaya hazır olduğunu belirtti. Reuters’ın haberine göre Hegseth, azil sürecine ilişkin değerlendirmesinde girişimden endişe duymadığını ifade etti.
Azil maddelerinin reddedilmesi için yeterli Cumhuriyetçi desteğe sahip olup olmadığı yönündeki soruya Hegseth, “Bu konuda endişeli değiliz” cevabını verdi.
Kongre’de ABD Savaş Bakanı Hegseth’e karşı görevden azledilmesi girişimihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339576-kongre%E2%80%99de-abd-sava%C5%9F-bakan%C4%B1-hegseth%E2%80%99e-kar%C5%9F%C4%B1-g%C3%B6revden-azledilmesi-giri%C5%9Fimi
Kongre’de ABD Savaş Bakanı Hegseth’e karşı görevden azledilmesi girişimi
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, Beyaz Saray’da düzenlenen bir etkinlikte (AP)
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, İran’a karşı yürütülen savaş nedeniyle ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında dün görevden azil süreci başlattı. Demokratların ara seçimler sonucunda Kongre’de çoğunluğu elde etmesinin ancak ocak ayında gerçekleşecek olması nedeniyle girişimin Hegseth’in görevden alınmasıyla sonuçlanmasının beklenmediği bildirildi. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Kentucky eyaletini temsil eden Massie, azil sürecine dayanak oluşturan 8 maddelik bir metin sundu. Massie, Hegseth’i özellikle Kongre’den yasal yetki almadan savaşa girmekle ve Savaş Bakanı olarak sahip olduğu yetkileri kötüye kullanmakla suçladı.
Öte yandan Hegseth dün yaptığı açıklamada, görevden azledilmesine yönelik girişimin oluşturduğu riski önemsizleştirerek Savaş Bakanlığı’ndaki (Pentagon) icraatlarını savunmaya hazır olduğunu belirtti. Reuters’ın haberine göre Hegseth, azil sürecine ilişkin değerlendirmesinde girişimden endişe duymadığını ifade etti.
Azil maddelerinin reddedilmesi için yeterli Cumhuriyetçi desteğe sahip olup olmadığı yönündeki soruya Hegseth, “Bu konuda endişeli değiliz” cevabını verdi.
Ukrayna ve İran, G7 dışişleri bakanları toplantısına damga vurduhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339560-ukrayna-ve-i%CC%87ran-g7-d%C4%B1%C5%9Fi%C5%9Fleri-bakanlar%C4%B1-toplant%C4%B1s%C4%B1na-damga-vurdu
G7 ülkelerinin dışişleri bakanları ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi dün Paris’teki Fransa Dışişleri Bakanlığı’nda bir araya geldi. (AP)
Ukrayna ve İran, G7 dışişleri bakanları toplantısına damga vurdu
G7 ülkelerinin dışişleri bakanları ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi dün Paris’teki Fransa Dışişleri Bakanlığı’nda bir araya geldi. (AP)
Paris’te bir araya gelen G7 ülkelerinin dışişleri bakanları, müzakere masasındaki iki temel dosyada (İran savaşı ve Rusya-Ukrayna savaşı) ABD’nin belirleyici tutumunun öneminin farkında. Bu nedenle ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun toplantıya katılması kilit bir unsur olarak değerlendiriliyor. Özellikle Rubio’nun, Washington yönetiminin söz konusu iki dosyaya ilişkin politikasında yaşanabilecek gelişmeler veya değişiklikler konusunda mevkidaşlarının sorularını yanıtlaması gerekecek.
Rubio, 30-31 Ekim tarihlerinde, G20 toplantısı vesilesiyle Georgia eyaletinin başkenti Atlanta’da G7 ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla bir araya gelmişti. Söz konusu toplantı, ABD’de siyasi deprem etkisi yaratan ve ülke dışında da çok sayıda soru işaretine yol açan ara seçimlerden önce gerçekleşmişti. Cumhuriyetçi Parti’nin ağır yenilgiye uğraması ve Başkan Donald Trump’ın Senato ile Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluğu kaybetmesi, bu soru işaretlerinin başlıca nedenleri arasında yer almıştı. Görüş ayrılıkları nedeniyle Atlanta toplantısının ardından nihai bir bildiri yayımlanamamıştı. Aynı durumun Paris’te de tekrarlanması ihtimal dahilinde.
İran’la savaş mı, yoksa savaş yok mu?
Paris’teki toplantı, Fransa’nın dönem başkanlığı süresince gerçekleştirdiği son önemli faaliyet olma özelliğini taşıyor. Fransa, davet kapsamını genişleterek Suudi Arabistan, Mısır, Brezilya, Güney Kore ve Ukrayna’yı da toplantıya dahil etti. Ortadoğu’daki sıcak gelişmelerin özel önem taşıması nedeniyle Paris yönetimi, ABD-İran savaşının ele alınacağı görüşmelere Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ile Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati’nin katılımını sağladı. Söz konusu savaş, şu anda ‘ne savaş ne barış’ olarak nitelendirilen bir süreçten geçiyor. Görüşmelerde savaşın izlediği seyir bir yönüyle, diğer yönüyle ise Hürmüz ve Babu’l Mendeb boğazlarında seyrüsefer özgürlüğüne yönelik devam eden tehdit ele alınacak. Ayrıca petrol ve doğal gaz sevkiyatının uluslararası pazarlara ulaştırılmasını güvence altına alacak alternatif güzergâhlar aranacak. Bakanlar, savaşın Lübnan, Yemen ve Suriye üzerindeki yansımalarını da değerlendirecek.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, dün Paris’te düzenlenen G7 toplantılarına katılmak üzere gelen bir dizi meslektaşıyla birlikte (AFP)
Fransız kaynaklar, Paris’in bu toplantıdan, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin sona ermesine yaklaşılması ve bugüne kadar herhangi bir alternatif çözümün bulunmaması çerçevesinde Lübnan dosyasını gündeme getirmek için yararlanmak istediğini belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşının kritik bir dönemeçten geçtiği göz önünde bulundurulduğunda, Paris’in Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha’yı ülkesini ilgilendiren görüşmelere katılmak üzere davet etmesi doğal karşılanıyor.
Toplantıya katılan bakanlar, Rubio’nun İran dosyasına ilişkin yönetiminin planlarını kendilerine açıklamasını umuyor. Avrupa ülkeleri ve Avrupa dışındaki ülkeler arasında, savaşın yeniden alevlenmesinden kaçınılması gerektiği konusunda bir tür görüş birliği bulunuyor. Bu yaklaşımda, savaşın ekonomik sonuçları (enflasyon ve hayat pahalılığı) ile sosyal etkileri (petrol ürünleri ve doğal gaz fiyatlarındaki artış nedeniyle birçok ülkede düzenlenen gösteriler) belirleyici oluyor.
Paris’te bulunan Fransa Dışişleri Bakanlığı binasındaki tarihi Salon de l’Horloge salonunda toplantı başlamadan önce, 9 Kasım 2026 (EPA)
Gözlemcilerin kafasını karıştıran husus, başta Trump olmak üzere ABD’li yetkililerin açıklamalarındaki çelişkiler. İran’ın gelişmiş nükleer faaliyetler için kullandığı düşünülen Kazma Dağı’nın hedef alınması ihtimalini dışlamayan Trump, pazar günü ise müzakereler devam ettiği ve ‘sağlam’ bir anlaşmaya varıldığı takdirde ‘çatışmaların yeniden başlamasının son derece düşük bir ihtimal’ olduğunu açıkladı. Bu tutum iki noktaya işaret ediyor: İlk olarak, itidalli davranılması ve kibirli, tehditkâr söylemden vazgeçilmesi; ikinci olarak ise müzakerelere bir fırsat daha tanınmak istenmesi. Bununla birlikte, Rubio’nun Paris’e gitmek üzere uçağa binmeden önce yaptığı açıklamalar iyimserlik yaratmıyor. ABD Dışişleri Bakanı, anlaşmaya varılması ihtimalini düşük göstererek şu ifadeleri kullandı: “Müzakerelerde bir atılımın eşiğinde olduğumuzu düşünmüyorum. Şu ana kadar yürütülen çabalar büyük ölçüde sonuçsuz kaldı. Çünkü İran’ın talepleri yalnızca kabul edilemez olmakla kalmıyor, bazı durumlarda aşırı, saçma ve gerçekçilikten tamamen uzak bir nitelik taşıyor.”
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, dün Paris’teki G7 toplantı merkezine vardığında ABD’li mevkidaşı Marco Rubio’yu karşıladı. (AP)
ABD’nin sergilediği belirsizlik, temsilcileri arabulucuların yürüttüğü yoğun temasların fiilen dışında bırakıldıklarından şikâyet eden G7 ülkelerini rahatsız ediyor. Çok sayıda analizde, Avrupalıların geçen şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşı başladığından bu yana sergiledikleri karşıt tutum nedeniyle fiilen müzakere sürecinin dışına itildikleri belirtiliyor. Bu durum, Avrupalıların daha sonra Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların temizlenmesi ve savaşın sona ermesinin ardından gemilerin boğaza giriş ve çıkışlarına eşlik edecek uluslararası bir ‘deniz misyonu’ oluşturulması yönünde sundukları tekliflere ve bunun için ABD ile İran'dan güvence talep etmelerine rağmen değişmedi.
Avrupa’nın kenara itilmesi
Paris toplantıları, Ukrayna dosyasına ilişkin bugün ve yarın Abu Dabi’de yapılması planlanan görüşmelerle eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor. Fransız kaynaklar, toplantının en önemli hedeflerinden birinin Ukrayna’ya mali ve askerî desteğin sürdürülmesi ve Rusya üzerindeki baskının devam ettirilmesi konusunda uzlaşma sağlamak olduğunu vurguluyor. Avrupalılar ise Başkan Donald Trump yönetiminin üç konuda atabileceği adımları büyük endişeyle takip ediyor: Rusya’ya uygulanan yaptırımların hafifletilmeye devam edilmesi ve Ukrayna’da çözüm konusunda Rusya’nın bazı yaklaşımlarının benimsenmesi; planlanan üçlü görüşmelerde Avrupa’nın devre dışı bırakılması; Ukrayna’daki savaşın sona ermesinin ardından Avrupa’daki güvenlik mimarisinin Avrupalıların katılımı olmaksızın müzakere edilmesi.
Avrupalıların endişelerini artıran gelişmelerden biri de Trump’ın geçtiğimiz perşembe günü Rusya ile Ukrayna konusunda ‘Avrupa’nın tamamını kapsayabilecek çok büyük bir anlaşmaya’ varılmasının ihtimal dahilinde olduğunu söylemesiydi. Bu açıklama, ABD’nin Avrupalıları devre dışı bırakarak Avrupa’yı doğrudan ilgilendiren güvenlik düzenlemeleri konusunda Rusya ile anlaşma sağlamak istediğine işaret ediyor.
Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand dün AFP’ye yaptığı açıklamada, “Her iki tarafın (Rusya ve Ukrayna) olası bir çözümü müzakere etmeye hazır olması olumlu bir gelişme. Haftalardır böyle bir durumla karşılaşmamıştık” dedi. Anand, ‘gıda güvenliği konusunun da görüşmelerin bir parçası olmasını’ umduğunu belirtti. Ayrıca Rus güçlerinin Ukrayna’daki enerji tesislerini hedef almasının durdurulmasına da odaklanılması çağrısında bulundu.
Paris toplantılarına başkanlık eden Barrot, pazar günü yaptığı açıklamada Fransa, İngiltere, Almanya ve Avrupa Birliği (AB) temsilcilerinin Abu Dabi’deki görüşmelere katılacağını doğruladı. Ancak bu durum, Avrupalıların tutum ve kaygılarının dikkate alınacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle Rubio’nun Paris’te yapacağı açıklamalar önem taşıyor. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul dün, ABD’nin Körfez savaşı nedeniyle dikkatini Ukrayna’dan uzaklaştırmasının ardından bu dosyada ‘yeniden aktif bir rol üstlenmesini’ memnuniyetle karşıladı. Bununla birlikte Wadephul, ‘Avrupa’nın müzakere masasında yer alması gerektiğini’ vurguladı.
Öte yandan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de yapılması planlanan görüşmelerin Rusya ve Ukrayna heyetlerinin katılımıyla ve ABD arabuluculuğunda gerçekleştirileceğini, Avrupa ülkelerinden temsilcilerin ise toplantılarda yer almayacağını doğruladı.
Şarku’l Avsat’ın Rus Sputnik haber ajansından aktardığına göre Peskov, “Önümüzdeki günlerde Abu Dabi’de yaşanacak olanlar, Rusya ve Ukrayna arasında ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilecek üçlü görüşmelerdir. Avrupalıların katılımına gelince, Amerikalıların Avrupalılar ve Ukraynalılarla kendilerine ait iletişim kanalları bulunduğunu biliyorsunuz. Görünüşe göre kendi koordinasyon mekanizmalarını da oluşturuyorlar. Ancak bir kez daha vurguluyorum, söz konusu olan üçlü görüşmelerdir” ifadelerini kullandı. Peskov, Moskova’nın gelecekteki güvenlik müzakerelerinin modellerini kamuoyu önünde tartışmayacağını da belirtti.
Bununla birlikte Rubio’nun pazar günü yaptığı açıklamalar Avrupalıların endişelerini gidermedi. Rubio, “Çatışmanın sona ermesinin ardından Avrupa’da bu güvenlik yapısının nasıl şekillenebileceği konusunda bir miktar ilerleme kaydedilmiş olabilir. Ancak henüz nihai bir anlaşmaya varılmadı. Abu Dabi’de bir miktar ilerleme sağlanabilir” dedi. Rubio ayrıca savaş sonrası dönemde Ukrayna ve diğer Avrupa ülkelerine verilecek güvenlik garantilerinin müttefiklerin başlıca gündem maddelerinden biri olduğunu belirtti.
Trump’ın damadı ve Ukrayna dosyasındaki özel temsilcilerinden biri olan Jared Kushner ise Washington’ın ‘müzakereler sırasında Avrupalı ortaklarıyla yakın istişarelerde bulunacağını’ açıkladı. İlerleme sağlanması halinde ‘Avrupalıların doğrudan katılımıyla daha geniş ve çok taraflı bir formata geçilebileceğini’ de sözlerine ekledi.
Avrupalılar, ABD-Rusya-Ukrayna arasındaki üçlü görüşmelerin dışında bırakılmaktan ve kendileriyle yalnızca görüşmelerin kenarında istişarelerde bulunulmasıyla yetinilmesinden endişe ediyor. Bu durumun yalnızca Ukrayna’yı değil, Avrupa’nın uluslararası alandaki rolünü de zayıflatacağını düşünüyorlar. Bununla birlikte AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Abu Dabi toplantılarından çıkabilecek sonuçlara şüpheyle yaklaştı. Kallas dün Reuters’a yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sona erdirecek bir çözüm için müzakere etme konusunda gerçek bir istek taşıdığına dair kayda değer bir işaret görmediğini söyledi. Moskova’nın daha önce Avrupa güvenliğinin temelini oluşturan çok sayıda anlaşmaya imza attığını ancak bunlara uymadığını belirten Kallas, gelecekte Avrupa güvenliğine ilişkin yapılacak her türlü görüşmenin geçici formüller veya resmî çerçeveler dışındaki özel düzenlemeler yerine, AB’nin antlaşmaları ve kurumsal yapıları doğrultusunda AB öncülüğünde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Rubio ve Kushner’ın açıklamaları, Avrupa’daki çok yönlü endişeleri daha da pekiştirecek nitelikte. Bu endişelerin başında, NATO’nun Avrupa kanadını oluşturan ve ABD’nin kendilerini terk etmesinden kaygı duyan Avrupalılar dışarıda bırakılarak Avrupa’nın güvenliğine ilişkin daha önce de görüşmeler yapılmış olması geliyor. İkinci endişe kaynağını ise Avrupalıların geçen yıl, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’ya güvenlik garantileri sağlamak amacıyla ‘Gönüllüler Koalisyonu’ adı verilen girişimi başlatmış olması oluşturuyor. Ancak bu girişim, ABD’nin de güvenlik garantileri vermesi şartına bağlanmıştı. Bugün itibarıyla belirsizlik sürüyor. Öte yandan önümüzdeki birkaç gün içinde Polonya’da, Ukrayna’da cephe gerisindeki hatlara konuşlandırılmaya hazırlık amacıyla askerî tatbikatlar düzenlenecek. Bu nedenle Avrupalılar, özellikle Ukrayna’ya sağlanan askerî ve mali desteğin büyük bölümünün kendi sorumluluklarında olması nedeniyle, sürece etkin biçimde katılmalarının kendileri açısından temel önem taşıdığını düşünüyor.
Paris’te istişare edilen diğer konular arasında yapay zekâ da bulunuyor. Bu alanda özel bir toplantı düzenlenirken uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele konusunda da ayrı bir toplantı gerçekleştirildi. Bu kapsamda 17 limanı kapsayan bir ağ oluşturuldu. Ayrıca Ukrayna’da füze saldırısında hasar gören Çernobil sahasındaki kubbenin yeniden inşası için gerekli mali kaynakların bir araya getirilmesi amacıyla Fransa Ekonomi Bakanı başkanlığında bir toplantı düzenlendi. Gelecek yıl G7 dönem başkanlığı ABD’ye geçecek.
ABD'nin kısıtlamalarına rağmen Nvidia çipleri Çin’e nasıl ulaşıyor?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339569-abdnin-k%C4%B1s%C4%B1tlamalar%C4%B1na-ra%C4%9Fmen-nvidia-%C3%A7ipleri-%C3%A7in%E2%80%99e-nas%C4%B1l-ula%C5%9F%C4%B1yor
Nvidia CEO’su Jensen Huang, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Trump ve Şi Cinping onuruna düzenlenen resmî akşam yemeği öncesinde salona gelirken (Arşiv-AFP)
ABD'nin kısıtlamalarına rağmen Nvidia çipleri Çin’e nasıl ulaşıyor?
Nvidia CEO’su Jensen Huang, Pekin'deki Büyük Halk Salonu'nda Trump ve Şi Cinping onuruna düzenlenen resmî akşam yemeği öncesinde salona gelirken (Arşiv-AFP)
Nvidia Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, evlilik dışı bir ilişki yaşadığını kabul etti. Söz konusu ilişkinin, merkezi Singapur'da bulunan bir şirkette görev yapan Çinli bir kadın yöneticiyle yaşandığı öne sürülüyor. ABD, bu şirketin yapay zekâ uygulamalarında kullanılan çiplerin Çin'e kaçırılmasına karıştığından şüpheleniyor.
Skandal, yapay zekâ alanında önemli bir güç olan Çin'in, ABD'nin ihracat kısıtlamalarına rağmen gelişmiş çiplere nasıl erişebildiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Nvidia çipleri neden bu kadar önemli?
Nvidia, başlangıçta video oyunlarında üç boyutlu grafiklerin işlenmesi amacıyla geliştirilen ve Grafik İşlem Birimleri (GPU) olarak bilinen gelişmiş bileşenler tasarlıyor.
Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre bu birimler, çok büyük miktarda dijital veriyi işleyebilme kapasiteleri sayesinde yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesinde ve çalıştırılmasında da yaygın biçimde kullanılıyor.
ChatGPT'nin 2022 yılında piyasaya sürülmesi, yapay zekânın sahip olduğu potansiyeli gözler önüne sererken, hükümetlerin ve büyük teknoloji şirketlerinin bu alanda geliştirme yarışına girmesiyle büyük bir yatırım rekabetini tetikledi.
Çiplere yönelik siparişlerin hızla artmasıyla Nvidia'nın piyasa değeri 4,5 trilyon dolara yükseldi. Şirket, Apple ile birlikte dünyanın en değerli iki şirketinden biri hâline geldi.
ABD hangi çiplerin ihracatına kısıtlama getiriyor?
Washington yönetimi, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin olası askerî kullanımına ilişkin güvenlik endişelerini gerekçe göstererek, Nvidia'nın en gelişmiş grafik işlem birimleri Blackwell ve Rubin'in Çin'e ihracatını yasaklıyor. Bu politika aynı zamanda önde gelen ABD yapay zekâ laboratuvarlarının küresel üstünlüğünü korumayı amaçlıyor.
Huang, ihracat kısıtlamalarının yerli rakiplerin yükselişini hızlandırdığı uyarısında bulunarak, ABD hükümetine Nvidia çiplerinin Çin'e satışına izin verilmesi için baskısını artırdı.
Washington, daha önce ihracatı yasaklanan ancak daha düşük performansa sahip H200 çipine yönelik kısıtlamaları bu yıl gevşetti. Yeni düzenlemeye göre ABD, bu çiplerin satış gelirlerinin yüzde 25'ini alacak.
Ancak Washington'un belirlediği şartlar, söz konusu çiplerin sevkiyatına onay verilmesini zorlaştırdı. Öte yandan, yerli çip sektörünün giderek güçlenmesiyle Pekin'in de H200 satın alma konusunda isteksiz davrandığı bildirildi.
Çin çiplere nasıl ulaşıyor?
Moonshot AI, Z.ai ve DeepSeek gibi Çinli girişimlerin yakın dönemde yüksek performanslı yapay zekâ modelleri piyasaya sürmesi, ABD'li rakipler üzerindeki baskıyı artırdı.
Omdia şirketinin kıdemli analisti Lian Jye Su, AFP'ye yaptığı açıklamada, kısıtlamalara rağmen Çinli tedarikçilerin modellerini eğitmek için hâlâ gelişmiş Nvidia çiplerini kullandığını söyledi.
Çipler Çin'e kaçak yollarla sokulabiliyor. Çinli şirketler ayrıca üçüncü ülkelerde, çoğunlukla Güneydoğu Asya'da bulunan ve Nvidia çipleriyle donatılmış veri merkezlerinden işlem kapasitesi kiralayarak bu teknolojiden yararlanabiliyor.
Carthage Capital yatırım fonunun kurucusu Stephen Wu, ABD'nin ihracat kontrollerinin çipin kim tarafından kullanılacağını değil, nereye gönderileceğini sınırladığını belirtti.
Wu'ya göre bu durum, Nvidia grafik işlem birimlerinin Malezya'nın Johor bölgesinde kurallara tamamen uygun biçimde bulunmasına, Shenzhen'deki bir müşterinin ise bu çiplere uzaktan erişmesine imkân tanıyor.
Beyaz Saray danışmanı Michael Kratsios, bu yaz yaptığı açıklamada, Moonshot AI'ın Tayland'da gelişmiş Nvidia çiplerine erişim sağladığını söyledi.
Washington ayrıca Çinli yapay zekâ laboratuvarlarını, ABD'li modellerin yeteneklerini taklit etmek amacıyla kendi sistemlerini eğitmekle suçladı.
Teknoloji haber platformu The Information aralık ayında yayımladığı haberde, DeepSeek'in yeni modelini, yurt dışında sökülerek Çin'e taşınan binlerce çipi kullanarak geliştirdiğini bildirdi.
DeepSeek o dönemde yorum talebine cevap vermedi. Nvidia ise The Information'a yaptığı açıklamada, söz konusu kaçakçılık faaliyetlerine ilişkin herhangi bir kanıt görmediğini belirterek, bu tür operasyonların gerçekleşmesini «son derece düşük bir ihtimal» olarak nitelendirdi.
Çin'in kendi çipleri ne durumda?
Hello China Tech analiz platformunun kurucusu Bo Zhao, Nvidia çiplerinin gelişmiş yapay zekâ çalışmalarını hâlâ daha hızlı ve kolay hâle getirdiğini, ancak artık tek seçenek olmadığını ifade etti.
Zhao, asıl belirsizliğin maliyet olduğuna işaret ederek, Çin üretimi çiplerle model eğitmenin genellikle daha uzun sürdüğünü ve daha fazla mühendislik çalışması gerektirdiğini belirtti.
Huawei, ABD'li teknoloji devinin gerisinde kalmasına rağmen, Nvidia'nın Çin'deki en önemli rakibi olarak öne çıkıyor. DeepSeek'in bir sonraki ana modelini Huawei çipleriyle eğiteceği yönünde haberler bulunuyor.
Lian Jye Su, Çin'de üretilen çiplerin hızla geliştiğini belirterek, bu alanda daha fazla iş birliği yapılmasını beklediğini ifade etti.
Huawei, eylül ayında yeni yapay zekâ çipinin 2027'nin ilk çeyreğinde hazır olacağını duyurdu. Bu tarih, şirketin daha önce belirlediği takvimden üç çeyrek daha erken.
Stephen Wu ise Çin üretimi çiplerin işlem kapasitesini artırmak için yapay zekâ şirketlerinin bu çiplerden daha fazla sayıda kullanması gerektiğini belirtti.
Wu, bu tercihin enerji tüketimi ve maliyet açısından dezavantaj yarattığını, ancak Çin'de elektriğin ucuz olması ve çip sektörünün devlet desteğinden yararlanması sayesinde şirketlerin bu maliyetleri karşılayabildiğini ifade etti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
