İddia: İran, Umman'a ait bir adadaki deniz seyrüsefer sistemlerine saldırdı

Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
TT

İddia: İran, Umman'a ait bir adadaki deniz seyrüsefer sistemlerine saldırdı

Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)

Reuters'a konuşan konu hakkında bilgi sahibi üç kaynak, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki Umman'a ait Didamar Adası'nda gemi seyrüsefer sistemlerine saldırdığını söyledi. Saldırılar, Tahran'ın Körfez'den petrol sevkiyatının yeniden başlamasını sağlayacak altyapıyı hedef alma kapasitesini ortaya koyuyor.

Üç kaynak da saldırıların yol açtığı hasara ilişkin bir değerlendirmede bulunmadı. Reuters ise Tahran'ın salı günü duyurduğu saldırılarda herhangi bir seyrüsefer sisteminin imha edilip edilmediğini bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.

Petrol ihracatçıları, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışını artırmak için alternatif yöntemlere giderek daha fazla başvuruyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu yöntemler arasında, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında petrol yüklerinin bir gemiden diğerine aktarılması da bulunuyor.

ABD-İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a karşı başlattığı savaşın ardından İran saldırılarının boğazdaki deniz trafiğini aksatması üzerine ABD ordusu, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine yardımcı oluyor.

Uydu görüntüsünde, 6 Kasım'da Umman kıyıları açıklarında petrol sızıntısından kaynaklandığı değerlendirilen leke görülüyor (Reuters).
Uydu görüntüsünde, 6 Kasım'da Umman kıyıları açıklarında petrol sızıntısından kaynaklandığı değerlendirilen leke görülüyor (Reuters).

Deniz taşımacılığı sektöründen iki kaynak ve deniz güvenliği alanından bir kaynak, Didamar Adası'na yönelik saldırıların boğazdaki ticari deniz trafiği üzerindeki etkisinin muhtemelen sınırlı kalacağını belirtti. Kaynaklardan biri, bunun nedenini farklı noktalarda başka seyrüsefer sistemlerinin bulunmasıyla açıkladı.

İran devlet medyası ise salı günü, Devrim Muhafızları Ordusu'nun adadaki "düşmana ait seyrüsefer sistemlerini" imha eden saldırılar düzenlediğini duyurmuştu.

Reuters, adadan yükselen dumanları gösteren bir video görüntüsünü doğruladı, ancak neyin yandığının belirlenemediğini bildirdi. Avrupa'nın Copernicus uydu programına ait bir görüntüde de ısı kaynaklı hareketlilik tespit edildi.

Saldırılar, Körfez ülkelerinin petrol ihracatının eylül ve ekim aylarında savaş öncesi seviyelerin yüzde 80'inin üzerine çıkmasının ardından gerçekleşti. Bu toparlanmada, ABD ordusunun desteğiyle gemilerin boğazdan geçiş yapması ve Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatındaki artış etkili oldu.

Çoğunluğu çok büyük ham petrol tankerlerinden oluşan dev tankerler, Körfez limanlarından aldıkları petrol yüklerini Umman'ın Sohar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre kentleri açıklarındaki gemiden gemiye transfer noktalarına taşıyor.



İddia: İran, Umman'a ait bir adadaki deniz seyrüsefer sistemlerine saldırdı

Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
TT

İddia: İran, Umman'a ait bir adadaki deniz seyrüsefer sistemlerine saldırdı

Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)
Umman'a ait Didamar Adası'nın 26 Eylül 2023 tarihli uydu görüntüsü (Reuters)

Reuters'a konuşan konu hakkında bilgi sahibi üç kaynak, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki Umman'a ait Didamar Adası'nda gemi seyrüsefer sistemlerine saldırdığını söyledi. Saldırılar, Tahran'ın Körfez'den petrol sevkiyatının yeniden başlamasını sağlayacak altyapıyı hedef alma kapasitesini ortaya koyuyor.

Üç kaynak da saldırıların yol açtığı hasara ilişkin bir değerlendirmede bulunmadı. Reuters ise Tahran'ın salı günü duyurduğu saldırılarda herhangi bir seyrüsefer sisteminin imha edilip edilmediğini bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.

Petrol ihracatçıları, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışını artırmak için alternatif yöntemlere giderek daha fazla başvuruyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu yöntemler arasında, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında petrol yüklerinin bir gemiden diğerine aktarılması da bulunuyor.

ABD-İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a karşı başlattığı savaşın ardından İran saldırılarının boğazdaki deniz trafiğini aksatması üzerine ABD ordusu, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine yardımcı oluyor.

Uydu görüntüsünde, 6 Kasım'da Umman kıyıları açıklarında petrol sızıntısından kaynaklandığı değerlendirilen leke görülüyor (Reuters).
Uydu görüntüsünde, 6 Kasım'da Umman kıyıları açıklarında petrol sızıntısından kaynaklandığı değerlendirilen leke görülüyor (Reuters).

Deniz taşımacılığı sektöründen iki kaynak ve deniz güvenliği alanından bir kaynak, Didamar Adası'na yönelik saldırıların boğazdaki ticari deniz trafiği üzerindeki etkisinin muhtemelen sınırlı kalacağını belirtti. Kaynaklardan biri, bunun nedenini farklı noktalarda başka seyrüsefer sistemlerinin bulunmasıyla açıkladı.

İran devlet medyası ise salı günü, Devrim Muhafızları Ordusu'nun adadaki "düşmana ait seyrüsefer sistemlerini" imha eden saldırılar düzenlediğini duyurmuştu.

Reuters, adadan yükselen dumanları gösteren bir video görüntüsünü doğruladı, ancak neyin yandığının belirlenemediğini bildirdi. Avrupa'nın Copernicus uydu programına ait bir görüntüde de ısı kaynaklı hareketlilik tespit edildi.

Saldırılar, Körfez ülkelerinin petrol ihracatının eylül ve ekim aylarında savaş öncesi seviyelerin yüzde 80'inin üzerine çıkmasının ardından gerçekleşti. Bu toparlanmada, ABD ordusunun desteğiyle gemilerin boğazdan geçiş yapması ve Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatındaki artış etkili oldu.

Çoğunluğu çok büyük ham petrol tankerlerinden oluşan dev tankerler, Körfez limanlarından aldıkları petrol yüklerini Umman'ın Sohar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre kentleri açıklarındaki gemiden gemiye transfer noktalarına taşıyor.


İsrail'in Gazze'deki Nasır Hastanesi Kompleksi'ne düzenlediği saldırıda 5 kişi hayatını kaybetti

İsrail'in Han Yunus'taki Nasır Hastanesi'ni hedef alan hava saldırısının ardından kaçan Filistinliler (Arşiv – AP)
İsrail'in Han Yunus'taki Nasır Hastanesi'ni hedef alan hava saldırısının ardından kaçan Filistinliler (Arşiv – AP)
TT

İsrail'in Gazze'deki Nasır Hastanesi Kompleksi'ne düzenlediği saldırıda 5 kişi hayatını kaybetti

İsrail'in Han Yunus'taki Nasır Hastanesi'ni hedef alan hava saldırısının ardından kaçan Filistinliler (Arşiv – AP)
İsrail'in Han Yunus'taki Nasır Hastanesi'ni hedef alan hava saldırısının ardından kaçan Filistinliler (Arşiv – AP)

Gazze Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal, bugün yaptığı açıklamada, İsrail'in bugün erken saatlerde Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinde bulunan Nasır Tıp Kompleksi'ndeki bir binaya düzenlediği saldırıda, aralarında bir cerrahın da bulunduğu en az 5 kişinin hayatını kaybettiğini, 20 kişinin yaralandığını bildirdi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Basal yaptığı açıklamada, İsrail hava saldırısının Nasır Tıp Kompleksi'nin cerrahi bölümünü hedef aldığını ve ağır hasara yol açtığını belirtti.

Sağlık görevlileri, hayatını kaybeden cerrahın Genel Cerrahi Bölümü'nde görev yapan Dr. Rızk Ebu Şuayra olduğunu belirledi.


Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
TT

Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)

Iraklı siyasetçi Ahmed el-Alvani'nin, 2003 sonrası Irak'ta yaşanan siyasi dönüşüm ve çatışmalardan bağımsız olmayan siyasi kariyeri, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bir dairede cesedinin bulunmasıyla yeniden gündeme geldi. El-Alvani, parlamentodaki görevinden eski Başbakan Nuri el-Maliki hükümetine karşı düzenlenen protestoların ön saflarına geçmiş, ardından Ramadi kentindeki evine düzenlenen kanlı güvenlik operasyonunun ardından 11 yılı aşkın süre tutuklu kalmıştı. Nisan 2025'te serbest bırakılmasının ardından yeniden kamuoyunun karşısına çıkmıştı.

El-Alvani, Irak'ın batısındaki Anbar vilayetinin büyük aşiretlerinden el-Bu Elvan aşiretine mensuptu. Eski Başbakan İyad Allavi liderliğindeki Irakiye Listesi'nin üyelerinden olan el-Alvani, Irak Parlamentosu'nda Anbar vilayetini temsil ediyordu. Bağdat Üniversitesi Jeoloji bölümünden doktora derecesine sahip olan siyasetçi, parlamentonun Ekonomi Komisyonu Başkanlığı görevini de yürütmüştü.

El-Alvani'nin adı, 2012 yılının sonlarında Anbar'da başlayarak Sünni nüfusun çoğunlukta olduğu diğer vilayetlere yayılan protesto hareketine katılmasıyla öne çıktı. Ramadi, Felluce ve vilayetin diğer kentlerindeki oturma eylemi alanlarında yoğunlaşan gösterilerde, katılımcıların siyasi marjinalleştirme ve Sünni kesime yönelik güvenlik operasyonları olarak nitelendirdikleri uygulamaların sona erdirilmesi ve hükümetin ülkenin batısındaki bölgelere yönelik politikalarının gözden geçirilmesi talep ediliyordu.

Maliki ile karşı karşıya geldi

El-Alvani, protestocuların taleplerini en güçlü şekilde savunan ve Maliki hükümetiyle siyasi gerilimi artıran isimlerden biriydi. Yalnızca gösterilere destek vermekle kalmayan el-Alvani, dönemin başbakanına yönelik sert eleştirileriyle de dikkat çekti. Böylece Bağdat yönetimi ile Anbar'daki Sünni siyasi liderler arasında yaşanan siyasi mücadelenin öne çıkan figürlerinden biri haline geldi.

Buna karşılık hükümetten ve Şii siyasi çevrelerden bazı kesimler, oturma eylemlerini siyasi ve güvenlik istikrarına yönelik bir tehdit olarak değerlendirdi. Bazı göstericileri, silahlı grupların protesto alanlarından yararlanmasına izin vermekle suçladı. Gerilimin artmasıyla gösteriler, Irak'taki siyasi ayrışmanın en belirgin alanlarından birine dönüştü. Bu süreç, 2014 yılında Anbar'ın geniş kesimlerinde güvenlik durumunun çökmesinden ve DEAŞ'ın yükselişinden önce yaşandı.

El-Alvani'nin siyasi kariyerindeki en önemli kırılma noktası, 28 Aralık 2013'te Ramadi'deki evine düzenlenen baskın sırasında güvenlik güçlerince gözaltına alınması oldu. Operasyon öncesinde, gözaltı kararını uygulamakla görevlendirilen güvenlik gücü ile el-Alvani'nin korumaları ve aile üyeleri arasında silahlı çatışma yaşandı. Çatışmada kardeşi Ali ve bazı korumaları ile bir subay ve güvenlik gücünün bazı mensupları hayatını kaybetti.

Iraklı yetkililer o gün, güvenlik gücünün el-Alvani'nin kardeşi Ali hakkında çıkarılan mahkeme kararını uygulamak üzere harekete geçtiğini ve kendilerine ateş açılması sonucu ölü ve yaralıların olduğunu açıkladı. Ancak el-Alvani'nin gözaltına alınması, özellikle milletvekili dokunulmazlığına sahip olması nedeniyle siyasi ve hukuki itirazlara yol açtı. Olay, merkezi hükümet ile Anbar'daki protesto hareketi arasındaki gerilimi daha da artırdı.

Operasyonun sonuçları gözaltıyla sınırlı kalmadı. Ardından hükümet, Ramadi'deki oturma eylemini sona erdirme kararı aldı. Anbar'da silahlı çatışmalar patlak verirken DEAŞ, 2014 yılının başlarında Felluce ve diğer bölgelere yayıldı.

Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)
Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)

İdam ve hapis cezaları

El-Alvani, gözaltına alınmasına eşlik eden çatışmalarla bağlantılı bir dizi adli suçlamayla karşı karşıya kaldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Merkezi Ceza Mahkemesi, Kasım 2014'te çatışma sırasında iki güvenlik görevlisinin öldürülmesi suçlamasıyla hakkında idam cezası verdi. Ayrıca güvenlik gücünün bazı mensuplarının yaralanmasıyla bağlantılı diğer davalarda müebbet hapis cezalarına çarptırıldı.

El-Alvani suçlamaları reddederken insan hakları örgütleri, yargılama sürecinin güvencelerine ve savunma hakkına ilişkin sorunlara dikkat çekerek hukuki sürecin güvenilirliğini sorguladı. Parlamentolar Arası Birlik de davayı yıllarca takip etti ve gözaltının milletvekili dokunulmazlığının ihlal edildiği koşullarda gerçekleştirildiği değerlendirmesinde bulundu.

Hakkında idam kararları bulunmasına rağmen el-Alvani, genel af düzenlemesi kapsamındaki işlemlerden yararlanana kadar on yılı aşkın süre cezaevinde kaldı.

23 Nisan 2025'te, hukuki ve aşiretsel bir uzlaşmanın ardından serbest bırakıldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre uzlaşma kapsamında, baskın sırasında hayatını kaybeden kurbanlardan birinin ailesi şikâyetini geri çekti ve maddi tazminatı kabul etti. Böylece el-Alvani'nin genel af yasasından yararlanmasının önü açıldı.

Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).
Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).

Son yolculuk

Cezaevinden çıktıktan sonra parlamento görevine dönmeyen el-Alvani, siyasi ve toplumsal temaslarını yeniden başlattı. Bir süre Ramadi'de kaldıktan sonra Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'e taşındı.

Siyasi ve aşiret çevrelerinden isimlerle yeniden temas kurması, özellikle Sünni bölgelerin geleceğine ilişkin tartışmalar çerçevesinde, önümüzdeki dönemde nasıl bir rol üstleneceği sorusunu gündeme getirdi. Bu tartışmalar arasında Anbar ve diğer bölgeleri kapsayacak federal bir bölge kurulması fikri de yer alıyordu.

Beyrut'a yaptığı son yolculuk, bu ayın 5'inde Erbil'den hareket etmesiyle başladı. Lübnan basınında yer alan bilgilere göre el-Alvani kısa süre Hamra bölgesindeki bir otelde kaldıktan sonra, başka kişiler tarafından kiralanan Tarik el-Cedide bölgesindeki bir daireye geçti.

Birkaç gün boyunca kendisinden haber alınamamasının ardından el-Alvani'nin cesedi söz konusu dairede bulundu. İlk güvenlik ve adli raporlarda, boğularak öldürüldüğü bildirildi.

El-Alvani'nin öldürülmesi, Irak'ta 2011 sonrasında yaşanan sert siyasi kutuplaşma, protestolar, güvenlik güçleriyle çatışmalar ve Anbar başta olmak üzere ülke genelinde güç dengelerindeki değişimlerle siyasi yükselişi bağlantılı olan isimlerden birini yeniden gündeme taşıdı.

Ancak Beyrut'taki ölümünün şartları ve cinayetin siyasi faaliyetleriyle ya da son dönemdeki temas ve hareketliliğiyle bağlantılı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.