Fransız sivil toplum kuruluşlarından milletvekillerine, İsrail yerleşimlerinden gelen ürünleri yasaklayan yasa tasarısını kabul etme çağrısı

Yerleşimciler, bölgedeki yerleşimleri yeniden inşa etmelerinin ardından Cenin kentine giden ana yol üzerinde İsrail bayrakları astı (Arşiv- AP)
Yerleşimciler, bölgedeki yerleşimleri yeniden inşa etmelerinin ardından Cenin kentine giden ana yol üzerinde İsrail bayrakları astı (Arşiv- AP)
TT

Fransız sivil toplum kuruluşlarından milletvekillerine, İsrail yerleşimlerinden gelen ürünleri yasaklayan yasa tasarısını kabul etme çağrısı

Yerleşimciler, bölgedeki yerleşimleri yeniden inşa etmelerinin ardından Cenin kentine giden ana yol üzerinde İsrail bayrakları astı (Arşiv- AP)
Yerleşimciler, bölgedeki yerleşimleri yeniden inşa etmelerinin ardından Cenin kentine giden ana yol üzerinde İsrail bayrakları astı (Arşiv- AP)

13 sivil toplum kuruluşu dün Fransız milletvekillerine, işgal altındaki Batı Şeria’da kurulan İsrail yerleşimlerinden gelen ürünleri yasaklayan yasa tasarısını kabul etme çağrısında bulundu.

Sekiz parlamento grubundan 100’den fazla milletvekilinin desteklediği ve ilgili komisyondan geçen tasarı, 19 Kasım’da Genel Kurul’da görüşülecek.

Tasarı, özellikle Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden kaynaklanan ürünlerin ithalatının, satın alınmasının ve satışının yasaklanmasını öngörüyor.

Uluslararası Af Örgütü’nün Fransa şubesi, Oxfam Fransa ve İnsan Hakları Birliği’nin de aralarında bulunduğu kuruluşlar, yayımladıkları ortak açıklamada, hükümete tasarıyı açıkça destekleme çağrısı yaptı. Kuruluşlar, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot’nun iki ay önce yaptığı ve Fransa’nın söz konusu ticari faaliyetleri yasaklamayı planladığını belirttiği açıklamayı hatırlattı.

Oxfam Fransa Genel Direktörü Cecile Duflot, “Yerleşimlerle yapılan ticaret, görmezden gelinemeyecek insani bir gerçeği gizliyor: İşgal ve yerleşim politikaları nedeniyle yaşamları giderek daralan Filistinlilerin gerçeğini” ifadelerini kullandı.

İnsan Hakları Birliği Başkanı ise milletvekillerinin önünde basit bir tercih bulunduğunu belirterek, “Ya uluslararası hukuktan yanasınız ya da ona karşısınız” dedi.

Sivil toplum kuruluşları, yürütme organından parlamento çoğunluğuna tasarı lehinde oy kullanılması yönünde talimat vermesini istedi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre kuruluşlar ayrıca Filistin Devleti'nin diplomatik olarak tanınmasının somut adımlarla desteklenmemesinden duydukları üzüntüyü dile getirdi.

Doğu Kudüs hariç yaklaşık 3 milyon Filistinli, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da yaşıyor. Bölgede ayrıca uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimlerde 500 binden fazla İsrailli bulunuyor.

İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da şiddet olayları, 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde savaşın başlamasıyla birlikte tırmanışa geçti. İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları da son aylarda arttı. Saldırganlar, yıllardır büyük ölçüde İsrail makamlarının hukuki takibinden uzak kalıyor.

Filistin Yönetimi verilerine göre, Gazze savaşının başlamasından bu yana Batı Şeria’da aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu en az bin 116 Filistinli, İsrail askerlerinin veya yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti.

Buna karşılık İsrail’in resmî verileri, Filistinlilerin düzenlediği saldırılarda veya İsrail güçleriyle yaşanan çatışmalarda asker ve sivillerden oluşan en az 51 İsraillinin öldüğünü gösteriyor.

Şiddet olaylarının artması üzerine Fransa'nın da aralarında bulunduğu birçok ülke, eylül ayında İsrail yerleşimleriyle ticarete yaptırım uygulama niyetini açıkladı.

Fransa parlamentosunun bir komisyonu da pazartesi günü, İsrail yerleşimlerinden ürün ithalatını ve bu yerleşimlerin inşasına katkıda bulunan hizmetleri yasaklamayı amaçlayan yasa tasarısını kabul etmişti.



İngiliz Bakan: Babülmendeb, Hürmüz Boğazı kadar önemli

Cumhurbaşkanı Reşad el-Alimi, İngiltere’nin Ortadoğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty’yi kabul etti. (SABA)
Cumhurbaşkanı Reşad el-Alimi, İngiltere’nin Ortadoğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty’yi kabul etti. (SABA)
TT

İngiliz Bakan: Babülmendeb, Hürmüz Boğazı kadar önemli

Cumhurbaşkanı Reşad el-Alimi, İngiltere’nin Ortadoğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty’yi kabul etti. (SABA)
Cumhurbaşkanı Reşad el-Alimi, İngiltere’nin Ortadoğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty’yi kabul etti. (SABA)

İngiliz diplomat, Babülmendeb Boğazı’nın öneminin Hürmüz Boğazı ve dünya genelindeki diğer önemli deniz ticaret yollarından aşağı olmadığını belirtti.

İngiltere’nin Ortadoğu’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty, Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda, seyrüsefer özgürlüğünün yalnızca teorik bir ilke olmadığını vurgulayarak ülkesinin, bu suların açık ve güvenli kalması için müttefikleri ve ortaklarıyla birlikte çalışma kararlılığını teyit etti.

Doughty, Yemen’deki gerilimden ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırılardan Husileri, onlara silah sağlayan ve destek veren tarafları sorumlu tuttu. Havalimanlarının ve sivil yerleşimlerin füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alınmasını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. İran’ın Husilere verdiği desteğin de çatışmanın ve bölgesel istikrarsızlığın derinleşmesinde başlıca etkenlerden biri olduğunu ifade etti.

İngiliz Bakan, ülkesinin Suudi Arabistan ve Yemen’in meşru hükümetinin yanında durduğunu yineledi. Bu kapsamda Suudi Arabistan’ın savunma faaliyetlerini desteklemek amacıyla havada yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları ve askerî danışmanlar görevlendirildiğini belirtti.

Doughty, Taiz’de yaşananları ise “acı verici” olarak nitelendirerek, Husilere kent üzerindeki kuşatmayı kaldırma çağrısında bulundu.


Netanyahu, İran’a karşı savaş başlatarak Eisenkot hükümetinin kurulmasını engellemeye mi çalışıyor?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Knesset üyesi Gadi Eisenkot, salı günü İsrail Parlamentosu’nda milletvekillerinin yemin töreninin ardından çekilen toplu fotoğrafta (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Knesset üyesi Gadi Eisenkot, salı günü İsrail Parlamentosu’nda milletvekillerinin yemin töreninin ardından çekilen toplu fotoğrafta (AP)
TT

Netanyahu, İran’a karşı savaş başlatarak Eisenkot hükümetinin kurulmasını engellemeye mi çalışıyor?

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Knesset üyesi Gadi Eisenkot, salı günü İsrail Parlamentosu’nda milletvekillerinin yemin töreninin ardından çekilen toplu fotoğrafta (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Knesset üyesi Gadi Eisenkot, salı günü İsrail Parlamentosu’nda milletvekillerinin yemin töreninin ardından çekilen toplu fotoğrafta (AP)

İsrail’de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot’un, İran’la savaşın üçüncü dalgasına ilişkin siyasi ve askerî liderlik arasında kapalı kapılar ardında yürütülen tartışmaları kamuoyuna taşımasının ardından, görev süresi sona ermek üzere olan Başbakan Binyamin Netanyahu’ya açık bir uyarıda bulundu. Eisenkot, Netanyahu’yu kişisel ve siyasi hedeflerine hizmet etmek amacıyla İran’a karşı yeni bir askerî operasyon başlatmaması konusunda uyardı. Bunun üzerine Netanyahu, gelen baskılara cevap vererek Eisenkot ile bir görüşme gerçekleştirdi ve kendisini güvenlik alanındaki gelişmeler hakkında bilgilendirdi.

Eisenkot, Netanyahu’yu acil bir gereklilik bulunmadığı hâlde savaş çıkarmaya çalışmakla suçladı. Bu girişimin amacının, Netanyahu’nun iktidarına son verecek alternatif hükümet kurma çabalarını baltalamak olduğunu söyledi.

Eisenkot’un bu açıklamalarının, Netanyahu’yu askerî planlarına uygun olmayan yeni bir savaş çıkarmaya çalışmakla suçlayan komutanların büyük çoğunluğunun görüşlerini yansıttığı anlaşılıyor.

Haaretz gazetesinin askerî muhabiri Amos Harel, son gelişmelerden ortaya çıkan tablonun, Netanyahu’nun çatışmayı yeniden tırmandırmaya çalıştığını açıkça gösterdiğini belirtti. Harel, bunun önleyici bir saldırı girişimiyle ya da İran’ı yeniden çatışmaya sürüklemeyi amaçlayan bilinçli bir taktikle gerçekleşebileceğini ifade etti.

Harel, “Ordu bu ihtimalden endişe duyuyor. Ayrıca böyle bir adımın İsrail’deki sağlıklı siyasi süreci sekteye uğratmasından da kaygı duyuyor. Önceki gün Knesset’te yaptığı sert konuşmada da görüldüğü üzere Netanyahu, iktidarda kalabilmek için her yolu deniyor. Değişim Bloku, hükümeti kurma çalışmalarının yanı sıra, başbakanın iktidarda kalmak uğruna ülkeyi yeni ve tehlikeli askerî maceralara sürüklememesine de dikkat etmeli” değerlendirmesinde bulundu.

Harel ayrıca, “Başbakan Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki savaşı sona erdirme niyetine ilişkin verdiği güçlü mesajlardan etkilenmiyor gibi görünüyor” ifadelerini kullandı.

Halkın devlet kurumlarına duyduğu güveni boşa çıkarmayın

Bu hafta hükümeti kurmakla görevlendirilen Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, dün akşam Netanyahu’ya dikkat çekici bir mesaj gönderdi.

Eisenkot mesajında şu ifadeleri kullandı:

“İçinde bulunduğumuz hassas dönemde ulusal sorumluluk üstlenmeniz gerekiyor. Yeni hükümet yemin ederek göreve başlayıp Knesset’in güvenoyunu alana kadar ertelenebilecek tehlikeli adımlar konusunda dikkatli ve itidalli davranmalısınız. Halkın devlet kurumlarına ve karar alma süreçlerine duyduğu güveni boşa çıkarmayın. Acil ve doğrudan bir tehdit bulunmaksızın güvenlik güçlerinin harekete geçirilmesi, İsrail demokrasisi açısından ağır sonuçlara yol açabilir. Güvenlik kurumlarının başındaki isimleri anayasal açıdan çelişkili bir konumda bırakmayın.”

xdcfv
İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ve üst düzey İsrail ordu komutanları, geçen haziran ayında İran’a yönelik saldırıları yönetirken (İsrail ordusu)

Başbakanlık Ofisi ise açıklamasında, “Bütün kararlar tamamen güvenlik gerekçeleriyle ve güvenlik kurumlarıyla tam koordinasyon içinde alındı. Eisenkot’un mesajı sorumsuzca atılmış bir adımdır. Korku ve bölünmeyi körüklemek yerine sorumlu davranmalıyız” ifadelerine yer verdi.

Eisenkot ayrıca, hükümetin hukuk danışmanı Gali Baharav-Miara’ya da ayrı bir mektup gönderdi. Eisenkot, muhalefet liderinin bulunmaması ve kendisinin hükümeti kurmakla görevlendirilmesi nedeniyle Netanyahu’nun düzenli güvenlik bilgilendirme raporlarını kendisine sunmasının sağlanması için hukuk danışmanından müdahale etmesini istedi.

Lieberman komisyonu

Eisenkot’un sert açıklamaları, perde arkasında devam eden tartışmaları ve Knesset’te giderek derinleşen siyasi mücadeleyi gözler önüne seriyor.

Değişim İttifakı, İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman’ı Knesset Dışişleri ve Güvenlik Komisyonu başkanlığına getirmek için harekete geçti.

Eisenkot ve ortaklarının hükümet kurmayı başarıp başaramayacağı henüz belli olmadan atılan bu adımın amacı, mevcut güvenlik koşullarının hassasiyeti ve Güvenlik Kabinesi’nin uzun süredir toplanmaması nedeniyle Netanyahu’nun güvenlik kurumları nezdindeki girişimleri üzerindeki parlamenter denetimi güçlendirmek.

Lieberman, İsrail iç istihbarat servisi Şin Bet Başkanı David Zini ile Polis Genel Müfettişi Danny Levy’yi komisyona çağıracağını açıkladı. Görüşmede, Arap köylerindeki sandıklarda seçim sonuçlarının tahrif edildiği iddialarına ilişkin iki kurumun yürüttüğü soruşturmanın aslında başbakanın yakın çevresi tarafından yönlendirildiği ve bunun seçim sonuçlarının tanınmasını engelleme amacı taşıdığı yönündeki iddiaların ele alınması bekleniyor.

İran meselesinin de bu tartışmaların arka planında yer aldığı ortaya çıktı. Bu nedenle Likud Partisi, komisyonun en azından gelecek pazartesi gününe kadar toplanmasını engelledi.

İttifakın harekete geçmesinde, Netanyahu’nun Lieberman başkanlığındaki Dışişleri ve Güvenlik Komisyonu toplanmadan önceki beş gün içinde İran’a yönelik yeni bir askerî operasyon başlatmaya hazırlandığına ilişkin haberler etkili oldu. İttifak, Lieberman’ın komisyon kararıyla böyle bir savaşı engelleyebileceğinden endişe ediyor.

Şarku’l Avsat’ın Maariv gazetesinden aktardığına göre güvenlik kaynakları Netanyahu’nun savaş yoluyla seçim sonuçlarını boşa çıkarmayı hedeflediği konusunda uyarıda bulundu. Gazeteye göre Netanyahu, 5 Ekim’den bu yana ilk kez İran dosyasını görüşmek üzere Güvenlik Kabinesi’ni dün toplantıya çağırdı.

Trump ile görüş ayrılığı

Siyasi kaynaklar, Netanyahu ile ABD yönetimi arasında bu konuda ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu belirtiyor.

Yedioth Ahronoth gazetesi dün yayımladığı haberde, Netanyahu’nun Trump’ı İran’a saldırmaya ikna etmek amacıyla kendisiyle her gün görüştüğünü yazdı. Haberde, Trump’ın cumartesi günü söz konusu savaşa karşı çıkarken sesini giderek yükselttiği ve tepkisinin son derece sert olduğu belirtildi.

yj78k
ABD Başkanı Donald Trump (sağda), Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşürken (Reuters)

Gazete ayrıca İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in de şu aşamada savaşa karşı çıktığını bildirdi. Zamir’in, böyle bir savaşın acil olmadığını ve İsrail’deki siyasi durum istikrara kavuşana, yeni bir hükümet kurulana ve kararlar tamamen profesyonel değerlendirmeler doğrultusunda alınana kadar beklenebileceğini belirttiği ifade edildi.

Kanal 12 televizyonu da daha önce Netanyahu ile Genelkurmay Başkanı Zamir arasında İran’a yönelik atılması planlanan adımlar konusunda görüş ayrılığının yeniden ortaya çıktığını bildirmişti. Habere göre Zamir, Netanyahu’nun gerçekleştirmek istediği adımları ihtiyatsız buluyor ve bunların yeni bir çatışmaya yol açabileceğini düşünüyor. Bu tartışmalar, yeni hükümetin nasıl kurulacağı ve mevcut hükümetin ne kadar süre görevde kalacağı konusundaki belirsizliğin sürdüğü bir dönemde yaşanıyor.

Haberde, İsrail yönetiminin kapalı kapılar ardında İran’a yönelik seçenekleri değerlendirdiği toplantılarda görüş ayrılıklarının yeniden gündeme geldiği belirtildi. Zamir, özellikle ABD Başkanı Trump’ın yeni bir çatışmaya girme isteği göstermediği mevcut dönemde ihtiyatlı davranılması gerektiği görüşünü savunuyor.


ABD’de Demokrat Cindy Holscher, Kansas eyaletinin yeni valisi seçildi

Kansas Valisi seçilen Demokrat Cindy Holscher (AP)
Kansas Valisi seçilen Demokrat Cindy Holscher (AP)
TT

ABD’de Demokrat Cindy Holscher, Kansas eyaletinin yeni valisi seçildi

Kansas Valisi seçilen Demokrat Cindy Holscher (AP)
Kansas Valisi seçilen Demokrat Cindy Holscher (AP)

Demokrat Cindy Holscher, ABD’nin Kansas eyaletinde valilik yarışını kazanarak Cumhuriyetçi rakibi Ty Masterson’ı az farkla geride bıraktı. Böylece valilik makamını partisinde tutmayı başaran Holscher, Demokratların ülke genelinde eyalet düzeyinde elde ettiği geniş çaplı seçim kazanımlarına bir yenisini ekledi.

Demokratlar, Kansas’taki başa baş geçen yarışın sonucu açıklanmadan önce de ABD’deki valilik makamlarının çoğunluğunu, son 20 yıl içinde ilk kez elde etmeyi garantilemişti.

Eyalet Senatosu üyesi olan Holscher, yeni veri merkezlerinin kurulmasını durdurma sözü vermişti. Holscher, Cumhuriyetçilerin, partilerinin kontrolündeki Eyalet Senatosu’nun Başkanı Masterson’ı desteklemek amacıyla kampanyaya aktardığı büyük miktardaki paraya rağmen yarışı kazandı. Holscher, görev süresi sona eren Demokrat Vali Laura Kelly’nin yerini alacak.

Holscher, seçim sonuçlarının açıklanmasından iki gün önce, salı günü internette yayımlanan bir video mesajında, “Kansas halkı, eyaletimizin ilerlemeye devam etmesini istediklerine dair açık bir mesaj verdi” ifadelerini kullandı.

Holscher, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Görevi devralmaya yönelik hazırlık çalışmaları şimdiden başladı.”

Masterson ise Kansas Eyalet Senatosu’ndaki en üst düzey Cumhuriyetçi isim olmayı sürdürüyor. Seçim sonuçları açıklanmadan önce yaptığı açıklamada, kampanyasının en önemli vaatlerinden biri olan emlak vergilerinin düşürülmesi, daha güvenli toplumlar ve daha iyi okullar için mücadele etmeye devam edeceğini söylemişti.