Uzayda şaşırtıcı bir örüntüde dizilmiş gizemli yapılar bulundu

Görünüşe göre bu "şeritler", Samanyolu galaksimizin merkezindeki kara deliği işaret ediyor

James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen veriler, evrenin yaklaşık 300 ila 500 milyon yaşında olduğu döneme ait 4 galaksiyi doğruladı (Pexels)
James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen veriler, evrenin yaklaşık 300 ila 500 milyon yaşında olduğu döneme ait 4 galaksiyi doğruladı (Pexels)
TT

Uzayda şaşırtıcı bir örüntüde dizilmiş gizemli yapılar bulundu

James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen veriler, evrenin yaklaşık 300 ila 500 milyon yaşında olduğu döneme ait 4 galaksiyi doğruladı (Pexels)
James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen veriler, evrenin yaklaşık 300 ila 500 milyon yaşında olduğu döneme ait 4 galaksiyi doğruladı (Pexels)

Bilim insanları evrenimizde beklenmedik bir örüntüde sıralanmış bir dizi "şerit" buldu.

Samanyolu galaksimizin ortasında yer alan bu devasa yapılar, galaksinin merkezindeki karadeliği işaret ediyor. Araştırmacılar bunlardan, her biri 5 ila 10 ışık yılı uzunluğunda yüzlercesinin olduğunu söylüyor.

Northwestern Üniversitesi'nden araştırmayı yöneten Ferhat Yusuf-Zade, "Karadeliğe doğru işaret ediyor gibi görünen yapılardan oluşan yeni bir popülasyonu birdenbire bulmak sürpriz oldu" diyor.

Bunları gördüğümde gerçekten afalladım. Kendimizi kandırmadığımızdan emin olmak için çok çalışmak zorunda kaldık. Ve bu filamentlerin rasgele değil, karadeliğimizin dışarıya madde atmasına bağlı gibi göründüğünü bulduk. Onları inceleyerek karadeliğin dönüşü ve yığılma diskinin yönelimi hakkında daha fazla bilgi edinebiliriz. Galaksimizin çekirdeği gibi kaotik bir alanın ortasında düzen bulmak tatmin edici bir şey.

Bilim insanlarının bu yapıların nereden geldiğine dair doğrulanmış bir açıklaması yok ve varlıkları hakkında pek çok şey gizemini koruyor. Fakat olası açıklamalardan biri, birkaç milyon yıl önceki bazı hareketliliklerin ardından dışarı atıldıkları.

1980'lerin başında Profesör Yusuf-Zade, Samanyolu'nun merkezindeki Sagittarius A* adlı karadeliğin yakınında galaksimiz boyunca salınan bir dizi devasa, tek boyutlu filament bulmuştu. Daha önce keşfedilmeyen bu yeni filamentler çok daha kısa ve boylu boyunca uzanarak karadelikten dışarı doğru yayılıyor.

Yusuf-Zade, "Her zaman dikey filamentleri ve kökenlerini düşünüyorduk" dedi.

Dikey olmalarına alışkınım. Düzlem boyunca başkalarının da olabileceğini hiç düşünmemiştim.

Bu filamentler başka açılardan da farklılık gösteriyor: Daha önce keşfedilen filamentler çok daha uzun ve sayıca çok daha fazla.

Araştırma The Astrophysical Journal Letters'da yayımlanan, "The Population of the Galactic Center Filaments: Position Angle Distribution Reveal a Degree-scale Collimated Outflow from Sgr A* along the Galactic Plane" (Galaktik Merkez Filamentleri Popülasyonu: Pozisyon Açısı Dağılımı, Galaktik Düzlem Boyunca Sgr A*'dan Derece Ölçekli Koşutlanmış Dışa Akışı Ortaya Çıkarıyor) başlıklı yeni makalede açıklandı.



8 dakikada bir radyo sinyali gönderen tuhaf yıldız sistemi keşfedildi

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
TT

8 dakikada bir radyo sinyali gönderen tuhaf yıldız sistemi keşfedildi

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)

Uzayda her 8 dakikada bir titreşen gizemli bir radyo sinyalinin, Dünya'dan binlerce ışık yılı uzaklıktaki bir yıldız sisteminden geldiği tespit edildi.

Avustralya'daki Curtin Üniversitesi ve Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nden gökbilimciler, bu kısa radyo dalgası patlamalarının alışılmadık bir yıldız çiftinden geldiğini cuma günü duyurdu.

Bu çift, dönüşünü 8 dakikada tamamlayan bir beyaz cüce yıldız (aktif bir yıldızın ölmüş çekirdeği) ve genellikle sarı cüce denen, Güneş gibi bir G-tipi anakol yıldızından oluşuyor.

Bilim insanları, bu tür sinyallerin bu yıldızlarda ilk kez tespit edildiğini söylüyor. Bu sinyaller genellikle daha küçük ve soğuk kırmızı cücelerin bulunduğu sistemlerde görülüyor. Kırmızı cüce, uzaydaki en küçük ve en soğuk yıldız türü.

Keşfi yapan Dr. Sam McSweeney, yeni araştırmayla birlikte yayımlanan açıklamada, "Titreşimlere ilişkin veriler ilk kez, beyaz cücenin yoldaş yıldızının yörüngesinde döndüğünü görmemizi sağlayacak kadar net. Bu sayede titreşimlerin beyaz cüceye yakın bir bölgeden, hatta belki de beyaz cücenin kendisinden geldiğini biliyoruz" diyor.

McSweeney ve ekibi, "GPM J071507−114153" adını verdikleri yıldız sistemindeki beyaz cücenin hareketini doğrulamak için Batı Avustralya'daki Pawsey Süperbilgisayar Araştırma Merkezi'nde 100 saatten fazla veriyi işledi.

Daha önce araştırmacılar, bunun gibi başlayıp duran radyo sinyalleri üreten benzer cisimler içeren sistemler keşfetmişti ancak bu sinyalleri hangi yıldızın yarattığı belirlenememişti.

2021'de bu türden ilk sistem keşfedildiğinden beri yaklaşık bir düzine benzer yıldız sistemi bulundu.

GPM J071507−114153, Samanyolu'nu taramak için geliştirilen ve yine Batı Avustralya'da yer alan Murchison Widefield Array teleskobu kullanılarak tespit edildi.

Curtin Üniversitesi'nden Doçent Natasha Hurley-Walker, "Ardından tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobunu kullandık" diyor.

Araştırmacılar ayrıca Hawaii'deki W.M. Keck Gözlemevi'nden yararlanarak G-tipi anakol yıldızının varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, yıldız sisteminin tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisini kullandı. Bu dizi, 64 adet radyo çanağından oluşuyor (AFP)
Araştırmacılar, yıldız sisteminin tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisini kullandı. Bu dizi, 64 adet radyo çanağından oluşuyor (AFP)

Ancak buldukları bunlarla sınırlı değildi.

Bilim insanları Güneş'e benzeyen yıldızda, Dünya'daki kuzey ışıklarını oluşturan parlamalara benzer yıldız parlamalarını titreşimler sayesinde saptadı.

Hurley-Walker şu ifadeleri kullanıyor:

Radyo dalga boylarını kullanarak 5 bin ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızdaki fırtınaları tespit edebilmemiz harika bir şey.

Independent Türkçe,independent.co.uk/space


Microsoft, 24 saatten uzun süren küresel kesintinin ardından tüm hizmetlerini yeniden devreye aldığını duyurdu

Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
TT

Microsoft, 24 saatten uzun süren küresel kesintinin ardından tüm hizmetlerini yeniden devreye aldığını duyurdu

Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)

Microsoft bugün yaptığı açıklamada, Teams, Outlook ve Copilot başta olmak üzere tüm hizmetlerini yeniden kullanıma açtığını duyurdu. Böylece şirketlerin ve kamu kurumlarının dijital iletişimini 24 saatten uzun süre aksatan küresel kesinti sona erdi.

Şirket, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, kesintiye yol açan temel sorunun giderilmesine yönelik çalışmaların tamamlandığını ve hizmetlerin kesintiden etkilenen müşteri ve bölgelerde yeniden erişime açıldığını bildirdi.

Microsoft, kesintinin daha önce gerçekleştirilen bir ağ kapasitesi yükseltmesiyle bağlantılı teknik bir sorundan kaynaklandığını açıkladı. Sorunun, ağ üzerinde yakın zamanda yapılan değişikliğin ardından ortaya çıktığı belirtildi. Şirket, olayın herhangi bir siber saldırıyla veya yapay zekâ ve akıllı ajan teknolojileriyle bağlantılı olmadığının altını çizdi.

Şirket, temel teknik sorunun giderildiğini ve hizmetlerin hâlâ kesintiden etkilenen müşteri ve bölgelerde yeniden sağlanması için çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti. Yoğun talep nedeniyle hizmetlerin kademeli olarak devreye alındığı, her aşamada sistemlerin kararlılığının kontrol edildiği ve böylece hizmetlerin güvenilir biçimde yeniden sunulmasının amaçlandığı ifade edildi.


Microsoft kesintisi... Daha fazla bağlantı kurarken iletişim kurma becerimizi mi kaybediyoruz?

 Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
TT

Microsoft kesintisi... Daha fazla bağlantı kurarken iletişim kurma becerimizi mi kaybediyoruz?

 Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)

Hayal edin: Her zamanki gibi bir iş gününe başlıyorsunuz ancak e-posta gönderemediğinizi, iş arkadaşlarınızla Teams üzerinden iletişim kuramadığınızı veya ihtiyaç duyduğunuz dosyalara erişemediğinizi fark ediyorsunuz. Bilgisayarınız çalışıyor, internet bağlantınız kesilmemiş; ancak işlerinizi yürütmek için ihtiyaç duyduğunuz hizmetler cevap vermiyor. Hatta iletişim kurabileceğiniz pek çok araç bulunmasına rağmen, alışık olduğunuz platformun dışında ihtiyaç duyduğunuz kişiye nasıl ulaşacağınızı bilemediğinizi fark ediyorsunuz.

12 Kasım 2026'da Microsoft hizmetlerinde meydana gelen ve etkileri ertesi güne de uzanan geniş çaplı kesinti, teknik sorunun ötesinde bir soruyu yeniden gündeme getirdi: İletişim araçlarının çoğalması bizi birbirimizle iletişim kurma konusunda daha mı yetkin hâle getirdi, yoksa bu sistemleri sağlayan altyapılara daha mı bağımlı kıldı?

Outlook ve Teams'in yanı sıra Microsoft 365 ekosistemine bağlı diğer uygulamalar da kesintiden etkilendi. Bu durum, yazışma, toplantı ve bilgi paylaşımı için söz konusu hizmetlere güvenen kullanıcıların ve kurumların işleyişini aksattı.

Her zaman bağlantıdayız... Ama tek bir platform üzerinden

Son yıllarda iş hayatında iletişim hiç olmadığı kadar kolaylaştı. Farklı ülkelerde çalışanlar saniyeler içinde toplantı düzenleyebiliyor, dosyaları anında paylaşabiliyor, yazışmaları ve projeleri tek bir cihaz üzerinden takip edebiliyor.

Ancak bu kolaylık, dikkat çekici bir çelişkiyi de beraberinde getiriyor. Birden fazla uygulama kullandığımızı ve farklı seçeneklere sahip olduğumuzu düşünüyoruz. Oysa bu uygulamaların tamamı ortak bir teknolojik altyapıya dayanabiliyor. Söz konusu altyapı devre dışı kaldığında, aynı anda birden fazla iletişim aracını kaybedebiliyoruz.

Artık mesele yalnızca e-postanın kesilmesi değil. İşlerimizin ve mesleki ilişkilerimizin, çalışması veya yeniden devreye alınması üzerinde doğrudan kontrol sahibi olmadığımız hizmetlere ne ölçüde bağlı olduğu da önem taşıyor.

Birbirimize nasıl ulaşacağımızı biliyor muyuz?

Yıllardır bir iş arkadaşımızla Teams üzerinden iletişim kurduğumuzu düşünelim. Peki, telefon numarasına sahip miyiz? Mesajlaşma platformu aniden devre dışı kalırsa çalışma ekibimiz nasıl hareket edeceğini biliyor mu? Ya iletişim listesi ve kesinti sırasında yapılması gerekenlere ilişkin talimatlar, tam da erişilemeyen sistemin içinde kayıtlıysa?

Bunlar geçmişe dönme çağrısı değil. Aksine, her gün kullandığımız uygulamalardan bağımsız iletişim kanallarını koruyabilme kapasitemize ilişkin sorular.

Başkalarına ulaşmak, çoğu zaman alternatif iletişim araçlarından ziyade onların dijital hesaplarına bağlı hâle geldi. Bir mesaj gönderiyor ve yerine ulaşacağını varsayıyoruz. Toplantı planlıyor ve bağlantının çalışacağına güveniyoruz. Bilgilerimizi ise sürekli erişilebilir olacağını düşündüğümüz platformlarda saklıyoruz.

Oysa iletişim bir uygulamayla başlamaz ve onunla sona ermez. Bir kişiye ulaşabilmek, onunla bilgi paylaşabilmek ve alışılmış iletişim yöntemi kullanılamadığında harekete geçebilmek, her türlü mesleki ve insani ilişkinin temel unsurları olmaya devam ediyor.

Kolaylık ne zaman bağımlılığa dönüşüyor?

Dijital platformların çalışma biçimimizi geliştirdiği, mesafeleri ortadan kaldırmaya ve zamandan tasarruf etmeye yardımcı olduğu tartışılmaz. Ancak bu hizmetler birbirleriyle daha fazla entegre oldukça, tek bir arızanın birden fazla işlevi etkileme ihtimali de artıyor.

Yapay zekânın e-posta, toplantı, dosya yönetimi ve görevlerin yürütülmesi gibi alanlara girmesiyle bu bağımlılık ağı daha da genişliyor. Temel bir hizmetin devre dışı kalması, tamamen farklı işlevlere sahip olsa bile ona dayanan diğer araçların da çalışmasını engelleyebiliyor.

Bu, çözümün daha fazla uygulama kullanmak olduğu anlamına gelmiyor. Çünkü farklı arayüzlere sahip olmak, bunların üzerinde çalıştığı altyapıların birbirinden bağımsız olduğunu garanti etmiyor. Aynı şekilde teknolojiden vazgeçmek de gerekmiyor. Önemli olan, alternatifleri önceden düşünmek ve temel hizmetler devre dışı kaldığında nelerin çalışmaya devam edebileceğini bilmek.

İletişim teknolojiden daha fazlasıdır

Microsoft kesintisi, teknik ekiplerin müdahalesiyle giderilen ve hizmetlerin yeniden normale dönmesiyle sona eren geçici bir operasyonel sorun olarak değerlendirilebilir. Ancak bu olay, başkalarıyla iletişim kurma biçimimizi nasıl şekillendirdiğimiz üzerine düşünmek için de bir fırsat sunuyor.

Teknolojik ilerleme, insanlara ulaşma hızımızı daha önce görülmemiş ölçüde artırdı. Ancak bu kapasitenin her koşulda kullanılabilir kalacağını garanti etmiyor. Onlarca uygulamaya sahip olmakla ihtiyaç duyduğumuz insanlara ulaşabileceğimiz gerçek bir iletişim kanalını korumak arasında, ancak hizmetler durduğunda farkına vardığımız önemli bir ayrım olabilir.

Belki de bu kesintinin ardından sorulması gereken en önemli soru, e-postanın veya çevrim içi toplantıların ne zaman yeniden çalışacağı değil, çok daha basit bir şey: Yarın kullandığımız uygulamalar devre dışı kalırsa, kaç kişiye hâlâ ulaşabiliriz?