İkinci Titanik faciasının başrolündeki şirketin kurucusu gözünü Venüs'e dikti

2009'da Stockton Rush'la birlikte OceanGate'i kuran Guillermo Söhnlein, 2013'te şirketin kontrolünü devretmişti

NASA'nın sağladığı bu fotoğrafta Güneş Dinamikleri Gözlemevi'nin (SDO) uydusunun 6 Haziran 2012'de yakaladığı, Venüs'ün Güneş'in önünden geçişinin ultra yüksek çözünürlüklü bir görüntüsü görülüyor (SDO/NASA)
NASA'nın sağladığı bu fotoğrafta Güneş Dinamikleri Gözlemevi'nin (SDO) uydusunun 6 Haziran 2012'de yakaladığı, Venüs'ün Güneş'in önünden geçişinin ultra yüksek çözünürlüklü bir görüntüsü görülüyor (SDO/NASA)
TT

İkinci Titanik faciasının başrolündeki şirketin kurucusu gözünü Venüs'e dikti

NASA'nın sağladığı bu fotoğrafta Güneş Dinamikleri Gözlemevi'nin (SDO) uydusunun 6 Haziran 2012'de yakaladığı, Venüs'ün Güneş'in önünden geçişinin ultra yüksek çözünürlüklü bir görüntüsü görülüyor (SDO/NASA)
NASA'nın sağladığı bu fotoğrafta Güneş Dinamikleri Gözlemevi'nin (SDO) uydusunun 6 Haziran 2012'de yakaladığı, Venüs'ün Güneş'in önünden geçişinin ultra yüksek çözünürlüklü bir görüntüsü görülüyor (SDO/NASA)

Titanik'in enkazına yapılan talihsiz deniz gözlem aracı yolculuğunu yöneten şirketin kurucu ortağı artık insanları Venüs'e gönderme çabalarına öncülük ediyor.

Humans2Venus'ün de kurucusu ve başkanı olan Guillermo Söhnlein, Insider'a verdiği röportajda yeni şirketinin Güneş Sistemi'ndeki en sıcak gezegende bin kişilik bir koloni kurabileceğine dair umutlu olduğunu söyledi.

OceanGate'in kurucu ortağı ve Söhnlein'in arkadaşı Stockton Rush'la diğer 4 yolcunun, şirketin Titan adlı deniz gözlem aracının 3 bin 660 metreden fazla derinlikte içe doğru patlaması sonucu hayatını kaybetmesinin üzerinden iki aydan kısa süre geçmesinin ardından bu yeni girişim gündeme geldi. 2009'da Stockton Rush'la birlikte OceanGate'i kuran Guillermo Söhnlein, 2013'te şirketin kontrolünü devretmişti.

Guillermo Söhnlein (60 Minutes)
Guillermo Söhnlein (60 Minutes)

Söhnlein "OceanGate'i unutun. Titan'ı unutun. Stockton'ı unutun. İnsanlık büyük bir atılımın eşiğinde olabilir ve biz (tür olarak) kapatılıp statükoya geri itileceğimiz için bundan yararlanamayabilir" dedi.

[Venüs'e insan göndermek] ... Bu yüksek bir hedef ama bence 2050'ye gelindiğinde gayet gerçekleştirilebilir de.

Söhnlein, NASA'nın yeni bulgularının Venüs'ün atmosferinin yüzeyden yaklaşık 48 km uzaklıktaki küçük bir bölümünde insanların yaşama ihtimalinin bulunduğunu gösterdiğini savundu.

NASA'ya göre Venüs karbondioksitle dolu çok zehirli bir atmosfere sahip ve sürekli "ısıyı hapsederek kaçak sera etkisine neden olan kalın, sarımsı renkte sülfürik asit bulutlarıyla kaplı". Space.com'a göre uzmanlar insanların Venüs'te yaşamasının neredeyse imkansız olduğunu düşünüyor.

Öte yandan Söhnlein, bu engellerin inovasyonla aşılabileceğini ifade ediyor.

Söhnlein, Humans2Venus internet sitesindeki bir gönderide "İnsanlığa Dünya'dan uzakta kalıcı bir yuva hayal etmek sözkonusu olduğunda, beni hep rahatsız eden bir zorluk var" diye belirtti.

Ne mühendisim ne de bilim insanı ama her ikisinin de yeteneklerine sonsuz inancım var. Bu nedenle her zaman uzayın ekstrem ortamında karşılaştığımız sayısız zorluğun üstesinden gelebileceklerini düşündüm: radyasyon, sıcaklık, basınç, yiyecek, su, solunabilir hava, vb. Tüm bunların üstesinden gelinebilir.

Rush'ın Titan'la ilgili güvenlik endişelerine dair çeşitli uyarıları görmezden geldiği yönündeki eleştirilere karşı Söhnlein, hayatını kaybeden yatırımcıyı şiddetle savundu.

Söhnlein, Insider'a "Bunun olumsuz çağrışımlar yapması gerektiğini düşünmüyorum çünkü bunun, insanlığın ilerlemesi için neredeyse kritik bir unsur olduğunu iddia edebilirsiniz" dedi.

Eğer böyle kişiler olmasaydı, muhtemelen hepimiz hâlâ mağaralarda olurduk.

Merkezi Washington'ın Everett şehrinde yer alan OceanGate, önceki haftalarda tüm faaliyetlerini askıya aldığını duyurmuştu.

Titan'ın 18 Haziran'da yıkıcı bir şekilde içe doğru patlaması, ABD Sahil Güvenlik Teşkilatı'nın yanı sıra Kanada Ulaştırma Güvenliği Kurulu ve Fransız Deniz Kazaları Soruşturma Kurulu da dahil çok sayıda denizcilik otoritesi tarafından soruşturulmaya devam ediyor.

ABD Sahil Güvenlik Teşkilatı geçen ay bir Deniz Soruşturma Kurulu toplayarak deniz gözlem aracının arızalanmasına neyin sebep olduğunun belirlenmesinin ardından kamuya açık bir duruşma düzenleyeceğini açıklamıştı.

Independent Türkçe



Ebola salgınındaki en büyük gizem çözülemiyor

Ebola'nın temsili görseli
Ebola'nın temsili görseli
TT

Ebola salgınındaki en büyük gizem çözülemiyor

Ebola'nın temsili görseli
Ebola'nın temsili görseli

Kongo'da nisan ayından bu yana hızla yayılan Ebola virüsü, bin 200'ü aşkın vaka ve 360 ölümle, hastalığın 50 yıl önceki keşfinden bu yana kaydedilen üçüncü en büyük salgın haline geldi. Ancak bilim dünyasını asıl endişelendiren, virüsün kökenine dair süregelen derin belirsizlik.

Bilinmezliğin adı: Bundibugyo

Mevcut salgının arkasında, Ebola’ya yol açtığı bilinen üç ana türden biri olan ve hakkında çok az şey bilinen "Bundibugyo virüsü" bulunuyor. Bilim insanları, virüsün normalde hayvanlarda yaşadığına ve zaman zaman türler arası bariyeri aşarak insanlara geçtiğine inanıyor. Ancak yıllardır süren araştırmalara rağmen, virüsün insanlara geçmeden önce nerede saklandığı hala tespit edilebilmiş değil. Georgia Üniversitesi'nden ekolojist Mikala Sundaram, bu durumu "Bundibugyo virüsü hakkında en ufak bir bilgiye bile sahip değiliz" sözleriyle özetliyor.

İnsanlık neden tehdit altında?

Bu bilgi eksikliği, küresel sağlık güvenliğini de riske atıyor. Uzmanlara göre virüsün saklandığı "hayvan deposunu" (rezervuar) bilmeden önleyici adımlar atmak imkânsız. Ebola'nın diğer türleri ve henüz insanlara bulaşmamış ilişkili virüsler için de aynı tehlike geçerli.

Cehalet insanlığı tehlikeye atar.Cehalet insanlığı tehlikeye atar.

1976’dan günümüze çözülemeyen iz

Ebola ilk kez 1976 yılında, o zamanki adıyla Zaire (bugünkü Demokratik Kongo Cumhuriyeti) ve Güney Sudan'da ortaya çıktı. Her iki bölgede de yüksek ateş, kusma ve kanama gibi benzer belirtiler gösteren virüslerin, "Filovirüs" ailesine mensup olduğu belirlendi. Ancak zamanla bu virüslerin "Ebola" ve "Sudan" olarak adlandırılan iki farklı tür olduğu anlaşıldı. O dönemden beri yürütülen saha araştırmalarında; yarasalardan farelere, tahtakurularından sivrisineklere kadar yüzlerce hayvan türü incelendi ancak virüsün orijinal kaynağına dair kesin bir kanıt bulunamadı.

"Gizli" bir taşıyıcı mı?

Ebola virüsü üzerine yapılan bazı çalışmalar, virüsün insan vücudunda gözler veya sperm gibi bölgelerde yıllarca "uykuda" kalabildiğini gösteriyor. Araştırmacılar, benzer bir kronik enfeksiyonun yarasalarda da olabileceğini düşünüyor. Sundaram, "Eğer virüs bu küçük ceplerde gizleniyorsa, geleneksel kan testleri onu tespit edemez" diyerek, yarasaların virüsü dışkı veya salya yoluyla meyve ağaçlarına bulaştırarak insanlara taşıyor olabileceği ihtimaline dikkat çekiyor.

Bilim dünyası strateji değiştiriyor

Şimdiye kadar yapılan araştırmalar çoğunlukla salgın patlak verdikten sonra gerçekleştirilen "anlık" müdahalelerle sınırlı kaldı. 2018'de bulunan ve yarasalarda tespit edilen "Bombali" virüsü gibi yeni türler, ağın ne kadar geniş olabileceğini kanıtlıyor.

Almanya'daki Helmholtz Tek Sağlık Enstitüsü Direktörü Fabian Leendertz, bu "tesadüfi" arama yönteminin değişmesi gerektiğini savunuyor. Şarku’l Avsat’ın New York Times’ten aktardığı habere göre Leendertz ve ekibi, Afrika'da uzun vadeli izleme istasyonları kurarak insanlar ve hayvanlardan düzenli olarak numune toplamaya başladı. Leendertz, bu stratejiyi şu sözlerle açıklıyor: "Virüsün hayvandan insana sıçraması tahmin ettiğimizden çok daha sık yaşanıyor. Bu karmaşık ekolojik ağı anlamak için sürekli ve sistematik bir takibe ihtiyacımız var."


Suudi Arabistan teknoloji dünyasının yeni merkezi... Yapay zekâ şirketleri bölgesel üs olarak Riyad'ı seçiyor

Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
TT

Suudi Arabistan teknoloji dünyasının yeni merkezi... Yapay zekâ şirketleri bölgesel üs olarak Riyad'ı seçiyor

Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)
Şirketin Riyad'da düzenlenen Küresel Yapay Zekâ Konferansı'na katılımından bir görüntü. (Şarku'l Avsat)

Suudi Arabistan artık yapay zekânın geleceğini bekleyen bir ülke değil, onu şekillendiren aktörlerden biri haline geldi. Ülkenin 2026 yılını "Yapay Zekâ Yılı" ilan etmesiyle birlikte Krallık, umut vadeden bir pazar olmanın ötesine geçerek küresel teknoloji şirketlerinin ilgi odağına dönüşürken, birçok uluslararası firma operasyonlarının merkezi olarak Suudi Arabistan'ı tercih ediyor.

Bu yatırım ivmesini yansıtan son gelişmelerden biri de veri analitiği ve yapay zekâ alanında faaliyet gösteren ABD merkezli SAS şirketinin, yaklaşık bir yıl önce Riyad'ı Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesi için bölgesel merkezi olarak seçmesi oldu.

1976 yılında ABD'de kurulan ve bu yıl 50. kuruluş yıl dönümünü kutlayan SAS, tahmine dayalı veri analitiği, veri yönetimi ve makine öğrenimi alanlarında dünyanın önde gelen şirketleri arasında yer alıyor. Şirket, enerji, finans ve sağlık başta olmak üzere birçok stratejik sektöre hem yerel hem de uluslararası ölçekte hizmet veriyor.

İleri teknoloji çözümleri

Riyad'da 29-30 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenen Global AI Show (Küresel Yapay Zekâ Fuarı) kapsamında Şarku'l Avsat'a konuşan SAS Kıdemli Müşteri Hesapları Müdürü Halid Musa, Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu sayesinde ileri ve karmaşık teknoloji çözümlerini benimseyen ülkelerin başında geldiğini söyledi.

Musa, geliştirilen güçlü dijital altyapının karmaşık teknolojik operasyonların uygulanmasını mümkün kıldığını, bunun da SAS ve diğer teknoloji şirketlerinin çözümlerine yönelik talebi doğrudan artırdığını ifade etti.

Suudi Arabistan'ın kaydettiği hızlı büyümenin ABD başta olmak üzere dünya genelinde yakından takip edildiğini belirten Musa, bu durumun yabancı şirketleri Suudi pazarında kalıcı varlık göstermeye yönelttiğini dile getirdi.

SAS'ın 1984 yılından bu yana Suudi Arabistan'da faaliyet gösterdiğini hatırlatan Musa, "Bugün ise hem düzenleyici yapı hem de teknoloji çözümlerinin benimsenmesi açısından çok daha olgun bir pazarla karşı karşıyayız" dedi.

Stratejik sektörlerde faaliyet

Musa, SAS'ın Suudi Arabistan'da enerji başta olmak üzere birçok stratejik sektörde faaliyet gösterdiğini belirterek, dünyanın en büyük şirketlerinden biri olan Saudi Aramco ile yürütülen iş birliğine dikkat çekti.

Enerji alanında ayrıca Saudi Energy Company ile de çalıştıklarını ifade eden Musa, şirketin Suudi Arabistan'daki enerji tüketimini tahmin etmeye yönelik gelişmiş analiz çözümleri sunduklarını, bu sayede uzun vadeli planlama yapılmasına ve operasyonların daha verimli yönetilmesine katkı sağladıklarını söyledi.

Şirketin su sektörüne de sürdürülebilirliği destekleyen çok sayıda analitik çözüm sunduğunu belirten Musa, Suudi pazarının son yıllarda teknolojiye adaptasyon konusunda önemli bir olgunluk seviyesine ulaştığını yineledi.

Tahmine dayalı bakım çözümleri

Musa, SAS'ın öne çıktığı iki temel teknoloji alanı bulunduğunu söyledi.

Bunlardan ilkinin piyasa hareketlerinin tahmin edilmesi olduğunu belirten Musa, şirketin tahmine dayalı analitik çözümleri sayesinde kurumların gelecekteki eğilimleri daha doğru öngörebildiğini ve gereksiz maliyetlerin önüne geçebildiğini ifade etti.

İkinci alanın ise öngörücü (proaktif) bakım olduğunu vurgulayan Musa, fabrikaların makinelerin aşırı kullanımından kaynaklanabilecek arızaları önceden tespit etmeye büyük önem verdiğini belirterek, SAS'ın sunduğu çözümler sayesinde olası arızaların gerçekleşmeden önce tespit edilerek gerekli müdahalenin yapılabildiğini söyledi.

Yerli insan kaynağına yatırım

Musa, SAS'ın Suudi Arabistan'da ulusal yetenekleri yetiştirmeye yönelik sürdürülebilir programlar yürüttüğünü de belirtti.

Şirketin üniversitelerle doğrudan iş birliği yaparak öğrencilere altı ay süreyle ücretli staj imkânı sunduğunu aktaran Musa, bu programların gençlerin mezuniyet sonrasında iş hayatına daha donanımlı başlamalarını sağladığını ifade etti.

SAS'ın eğitim faaliyetlerinin üniversitelerle sınırlı olmadığını belirten Musa, çeşitli okul ve üniversitelerde öğrencilere yapay zekâ teknolojilerinin etkin kullanımını öğreten programlar düzenlediklerini, böylece geleceğin mesleklerine uygun insan kaynağı yetiştirmeyi hedeflediklerini söyledi.

80 ülkeden uzmanlar Riyad'da buluştu

Riyad'da düzenlenen Global AI Show, 80 ülkeden 100'den fazla uluslararası uzman ve teknoloji liderini bir araya getiriyor. Etkinliğe hükümet yetkilileri, dijital dönüşüm uzmanları ve teknoloji girişimcileri katılıyor.

10 binden fazla ziyaretçinin beklendiği konferansta 100'ün üzerinde katılımcı şirket ve sponsor yer alırken, yaklaşık 200 uluslararası medya kuruluşu da etkinliği takip ediyor. Organizasyon, uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi ve geleceğin teknoloji politikalarının şekillendirilmesine katkı sağlamayı amaçlayan küresel karar vericilerin önemli buluşma platformlarından biri olarak öne çıkıyor.


Çin, Silikon Vadisi’yle arayı kapatıyor

Yarı iletken çipler üzerinden yürüyen yapay zeka yarışı, yeni dil modelleriyle kızışıyor (AP)
Yarı iletken çipler üzerinden yürüyen yapay zeka yarışı, yeni dil modelleriyle kızışıyor (AP)
TT

Çin, Silikon Vadisi’yle arayı kapatıyor

Yarı iletken çipler üzerinden yürüyen yapay zeka yarışı, yeni dil modelleriyle kızışıyor (AP)
Yarı iletken çipler üzerinden yürüyen yapay zeka yarışı, yeni dil modelleriyle kızışıyor (AP)

Çinli yapay zeka şirketleri düşük maliyetli ve yüksek performanslı modellerle OpenAI, Anthropic ve Google'ın teknolojik üstünlüğüne meydan okuyor.

New York Times'ın (NYT) analizine göre özellikle Çinli girişim Z.ai'nin geliştirdiği yeni GLM-5.2 modeli, ABD'li rakiplerine kıyasla çok daha düşük maliyetle benzer seviyede performans sunarak küresel yapay zeka yarışında dengeleri değiştiriyor.

Donald Trump yönetimi ulusal güvenlik ve siber güvenlik endişelerini gerekçe göstererek, ABD vatandaşı olmayanların Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 yapay zeka modellerine erişimini yasaklamıştı.

Pentagon'la yaşadığı tartışmalarla gündem olan şirketten 12 Haziran'da yapılan açıklamada, sözkonusu modellere erişimin küresel olarak kaldırıldığı duyurulmuştu.

Analize göre bu hamle bazı şirketleri alternatif yapay zeka modelleri aramaya itti.

Geçen hafta tanıtılan GLM-5.2 özellikle yazılım geliştirme ve yapay zeka ajanları alanında öne çıkıyor. Bazı görevlerde Anthropic'in Claude Opus 4.8 modelinin yaklaşık sekizde biri maliyetle çalışabiliyor.

Teknoloji analiz şirketleri Graphistry ve Semgrep tarafından yapılan iki ayrı güvenlik değerlendirmesinde, GLM-5.2'nin siber güvenlik ve güvenlik açığı tespiti testlerinde önde gelen ABD modelleriyle aynı seviyede performans gösterdiği ortaya kondu.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın geçen yıl kara listeye aldığı Z.ai'nin modelinin açık kaynak olarak yayımlanması da geliştiricilerin bunu ücretsiz biçimde kullanıp özelleştirebilmesini sağlıyor. Öte yandan aynı özellik, kullanıcıların güvenlik kontrollerini kaldırmasını da mümkün kılıyor. Bu da bilgisayar korsanlarının modeli siber saldırılarda kullanmasının önünü açıyor.

Anthropic ve ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI, Çinli şirketleri kendi modellerinden izinsiz veri toplamakla suçluyor. Anthropic'in ABD'li senatörler Tim Scott ve Elizabeth Warren'a 10 Haziran'da gönderdiği mektupta, şirketin Claude modelinin bazı özelliklerinin Çinli teknoloji devi Alibaba tarafından kopyalandığı öne sürülmüştü. Şirketten suçlamalara henüz yanıt gelmedi.

Yapay zeka şirketi Baseten'dan Charles O'Neill ise Çinli yapay zeka modellerinin başarısının sadece bununla açıklanamayacağına dikkat çekiyor:

Bu modellerin tüm kapasitesinin Anthropic'ten geldiğine yönelik anlatı tam olarak gerçeği yansıtmıyor.

Independent Türkçe, New York Times, Axios