Bilim insanları şaşkın: Yakınlaşan kara delikler ışık hızının yüzde 10'una ulaşıyor

"Geri tepme hızı" saatte 102 milyon kilometreyi aşıyor

Yeni bulgular, kara deliklerle ilgili, cevapları bilinmeyen sorulara ışık tutabilir (NASA)
Yeni bulgular, kara deliklerle ilgili, cevapları bilinmeyen sorulara ışık tutabilir (NASA)
TT

Bilim insanları şaşkın: Yakınlaşan kara delikler ışık hızının yüzde 10'una ulaşıyor

Yeni bulgular, kara deliklerle ilgili, cevapları bilinmeyen sorulara ışık tutabilir (NASA)
Yeni bulgular, kara deliklerle ilgili, cevapları bilinmeyen sorulara ışık tutabilir (NASA)

Araştırmacılar evrenin en ekstrem olaylarından biri olan kara delik çarpışmaları için yeni bir hız sınırı belirledi.

Hakemli bilimsel dergi Physical Review Letters'ta yayımlanan araştırmaya göre, çarpışan kara deliklerin "mümkün olan maksimum geri tepme hızı" saatte 102 milyon kilometreyi aşıyor.

Bu da ışık hızının yaklaşık 10'da biri kadar.

İki kara delik birleştiğinde ortaya çıkan nihai cisim, çarpışmanın enerjisine bağlı olarak yeni bir yörünge ve hıza ulaşmasını sağlayan bir geri tepme üretiyor.

Bu geri tepme, birleşme öncesi kara delik çiftinin kütlelerinin ve dönüş hızlarının bir sonucu.

Önceki tahminler, maksimum geri tepme hızının çok daha düşük olduğunu öngörüyordu.

ABD'deki Rochester Teknoloji Enstitüsü'nden araştırmacılarsa bu hızı yeniden hesaplamak için iki kara deliğin yakınlaşmasını defalarca simüle etti.

Toplamda 1381 simülasyon gerçekleştiren araştırmacılar, saatte 100 milyon kilometrenin üzerinde hızlara ulaştı.

İnsanlar tarafından şimdiye kadar yapılmış en hızlı nesne, 2021'de saatte 586 bin kilometreye ulaşan uzay aracı Parker Solar Probe olmuştu.

Yeni keşif, temel fizik yasalarına dair de yeni öngörüler ortaya koyabilir.

Çalışmanın ortak yazarı Carlos Lousto, "Bunun daha evrensel bir tanımı olabilir. Biz sadece yüzeyi görüyoruz" diye konuştu:

Yeni keşfedilen bu hız sınırı evrendeki en küçük nesnelerden en büyüğüne kadar her şeyi etkileyen daha büyük bir dizi fiziksel yasanın parçası olabilir.

Independent Türkçe



Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
TT

Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)

Elon Musk'ın bugüne kadarki en büyük süper bilgisayarı yapmayı planladığı bildirildi. Milyarder, bilgisayarın yapay zeka sohbet botu Grok'u geliştirmek üzere üretileceğini söyledi. 

Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'ın geliştireceği bilgisayarda Nvidia H100 çipleri kullanılacak. 

Teknoloji odaklı yayın yapan Information'ın dün aktardığı üzere Musk, yatırımcılara bu ay yaptığı açıklamada bu çiplerin meydana getirdiği GPU (grafik işlem birimi) kümesinin, mevcut bilgisayarların "en az 4 katı" büyüklüğe sahip olacağını öne sürdü.

Musk geçen ay Grok 2'nin 20 bin adet Nvidia H100 GPU gerektirdiğini ve üçüncü sürümde muhtemelen 100 bin tane kullanılacağını söylemişti. Sohbet botunun halka açık mevcut sürümü Grok 1.5 adını taşıyor.

Yapay zeka alanında OpenAI, Google ve Meta gibi teknoloji devleriyle yarışan xAI'ın, yüksek talepten dolayı bu kadar çipi temin edip edemeyeceği belli değil.

Information, teknoloji milyarderinin yeni süper bilgisayarın 2025'in sonbaharında faaliyete geçmesi için bizzat kolları sıvadığını da aktardı. Bu devasa bilgisayarın yapımında xAI'ın, yazılım şirketi Oracle'la işbirliği kurması bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla'nın patronu Musk, süper bilgisayarın "bilişimin gigafactory'si" olacağını da söyledi. Bir milyara karşılık gelen ölçüm birimi "giga"dan türeyen gigafactory terimini Musk ortaya atmıştı ve artık büyük ölçekte elektrikli araç bataryası üreten bütün fabrikalar için kullanılıyor.    

Geçen yıl kurulan xAI'ın sohbet botu Grok halihazırda premium X (Twitter) üyeliğine sahip kullanıcılara açık. Ayrıca yapay zeka aracı, Musk'a ait sosyal medya platformundaki verilere erişebiliyor. 

OpenAI'ın ortak kurucularından Musk, 2018'de şirketten ayrılmış ve daha sonra CEO Sam Altman'ın yönetimindeki kurumun kâr odaklı yaklaşımından rahatsız olduğunu dile getirmişti. 

Teknoloji milyarderi, kâr amacı gütmemeye yönelik misyonundan kaydığı suçlamasıyla OpenAI'a bu yıl martta dava açmıştı. ChatGPT'nin yaratıcısı bu iddiaların "kurmaca" olduğunu ve Musk'ın şirketin başarısını "kendisine mal etmek istediğini" öne sürmüştü.

Independent Türkçe, Reuters, France 24, CNN