Google'ın OpenAI'a karşı en büyük kozu: GeminiAI'la ilgili bilinenler

Teknoloji devinin en verimli üretken yapay zeka modeli

OpenAI'ın GPT-3,5'i piyasaya sürmesinden sadece bir yıl sonra GeminiAI'ın gelmesi analistlere bunun aceleci bir iş olduğunu düşündürdü (Google)
OpenAI'ın GPT-3,5'i piyasaya sürmesinden sadece bir yıl sonra GeminiAI'ın gelmesi analistlere bunun aceleci bir iş olduğunu düşündürdü (Google)
TT

Google'ın OpenAI'a karşı en büyük kozu: GeminiAI'la ilgili bilinenler

OpenAI'ın GPT-3,5'i piyasaya sürmesinden sadece bir yıl sonra GeminiAI'ın gelmesi analistlere bunun aceleci bir iş olduğunu düşündürdü (Google)
OpenAI'ın GPT-3,5'i piyasaya sürmesinden sadece bir yıl sonra GeminiAI'ın gelmesi analistlere bunun aceleci bir iş olduğunu düşündürdü (Google)

Google, bugüne kadar ürettiği en yetenekli yapay zeka modelini duyurdu.

GeminiAI adlı model, Google'ın ABD'li yapay zeka firması OpenAI'ın geliştirdiği ChatGPT'ye karşı en büyük kozu olarak görülüyor.

Gemini; Ultra, Pro ve Nano olmak üzere üç farklı optimizasyona sahip. Böylece veri merkezlerinden mobil cihazlara kadar pek çok farklı seviyede ihtiyacı karşılayabilmesi için tasarlandı.

Çok daha karmaşık görevler için en büyük model olan Gemini Ultra kullanılabilir. Çeşitli görevlerde Gemini Pro'nun kullanılması öngörülürken, mobil cihazlarda en verimli model de Gemini Nano olarak görülüyor.

Kurumsal müşteriler için Gemini Pro

Dün çevrimiçi basın toplantısı düzenleyen Google araştırmacıları, Gemini 1.0 diye anılan sürümün kapasitesine dair genel bir özet sundu.

Buna göre Gemini Ultra, Gemini'ın amiral gemisi modeli. Pro ise daha "hafif" bir model.

Gemini Pro'yu denemek için en kolay yer Google'ın ChatGPT'ye rakip olan sohbet botu Bard. Sohbet botu dün itibarıyla Gemini Pro'nun ince ayarlı bir sürümüyle desteklenmeye başladı.

Google Asistan ve Bard Genel Müdürü Sissie Hsiao, ince ayarlı Gemini Pro'nun, Bard'ın ardındaki önceki modele kıyasla daha gelişmiş muhakeme, planlama ve anlama yetenekleri sunduğunu söyledi.

Öte yandan bu iyileştirmelerin hiçbiri bağımsız gazeteciler tarafından doğrulanamadı. Zira Google, muhabirlerin modelleri tanıtılmadan önce test etmelerine izin vermedi ve basın toplantısı sırasında canlı demolar da göstermedi.

Gemini Pro ayrıca Google'ın makine öğrenimi platformu Vertex AI'ı kullanan kurumsal müşteriler için de 13 Aralık'ta piyasaya sürülecek.

Mobil cihazlar için Gemini Nano

Nano modeliyse mobil cihazlarda çalışacak şekilde saflaştırılmış.

Gemini Nano, şimdilik Android 14'e özel olarak, Google'ın kısa süre önce yayınladığı AI Core uygulaması aracılığıyla kullanıcıya sunulacak.

Modeli uygulamalarına dahil etmek isteyen Android geliştiricileri, programa erkenden kısa bir göz atmak için kaydolabiliyor.

Model, ilk olarak Google'ın Pixel 8 Pro'sunda ve gelecekte diğer Android cihazlarda kullanılabilecek. Modelin özetleme ve mesajlaşma uygulamalarında yanıtlar oluşturmak üzere kullanılabileceği düşünülüyor.

ChatGPT'den daha mı yetenekli?

Hsiao'nun sunumunda Gemini Pro'nun içeriği özetleme, beyin fırtınası yapma ve yazma gibi görevlerde OpenAI'ın GPT-3,5 modelinden daha yetenekli olduğu savunuldu.

Ayrıca ilkokul seviyesinde matematik yeteneğinin de daha iyi olduğu iddia edildi.

OpenAI, GPT-3,5 modelini geçen yıl piyasaya sürmüştü.

Bu noktada Gemini Ultra modeli de OpenAI'ın dil modelinin son sürümü GPT-4'le kıyaslanıyor.

Google'ın yapay zeka yan şirketi DeepMind'ın ürün başkan yardımcısı Eli Collins, Gemini Ultra'nın metin, görsel, ses ve kodlardaki "incelikli" bilgileri kavrayabildiğini söyledi.

Collins modelin özellikle de matematik ve fizik gibi "karmaşık" konularla ilgili soruları yanıtlayabildiğini iddia ediyor.

Buna göre Gemini Ultra, konuşmaları da yazıya dökebiliyor ve ses ya da videolarla ilgili soruları (örneğin "Bu videoda neler söyleniyor?") yanıtlayabiliyor.

Google, Gemini Pro'nun halka sunulmadan önce bir dizi standart için karşılaştırma testinden geçirildiğini ve bu testlerin 8'inden 6'sında GPT-3,5'ten daha iyi performans gösterdiğini söylüyor.

Öte yandan Google, Gemini modelini eğitmede kullanılan verilerin nasıl toplandığı ve nereden geldiği gibi soruları yanıtlamayı defalarca reddetti.

Collins, verilerin en azından bir kısmının halka açık internet kaynaklarından geldiğini ve Google'ın bunları inceleyerek kaliteli verileri ayrıştırdığını, uygunsuz olanlarınsa filtrelendiğini dile getirdi.

Gemini'ın eğitim verilerine farkında olmadan katkıda bulunmuş olabilecek içerik üreticilerinin telif isteyip istemeyeceğiyse bilinmiyor.

Şirketin en verimli üretken yapay zeka modeli

Dün yayımlanan teknik incelemeye göre Gemini Pro'nun eğitimi "birkaç hafta" sürdü. Gemini Ultra'nın eğitimiyse muhtemelen çok daha fazla vakit aldı.

Collins, Gemini'ın Google'ın bugüne kadarki "en verimli" büyük üretken yapay zeka modeli olduğunu söyledi. Metin, görüntü ve ses gibi çeşitli içerik türleri üretebilen yapay zeka sistemlerin tümüne üretken yapay zeka (generative AI) adı veriliyor. Bu teknoloji ilk kez 1960'larda sohbet botlarıyla tanıtılmıştı.

Collins ayrıca modelin maliyetinin de öncüllerine göre daha az olduğunu vurguladı.

Öte yandan onu eğitmek için kaç tane çip kullanıldığı ve tam olarak ne kadara mal olduğu açıklanmadı. Eğitim sürecinin çevresel etkisine de değinilmedi.

Daha önce araştırmacılar, GPT-4 boyutunda bir modelin eğitiminin 15 tondan fazla karbondioksit yaydığını ortaya çıkarmıştı. Bu yaklaşık bin Amerikalının yıllık emisyonuna eşdeğer.

Google'ın konuyla ilgili soruları yanıtlamayı reddetmesiyse merakı kamçılıyor.

Bard'ı nasıl güçlendirecek?

Gemini'ın Bard'a entegrasyonu iki aşamada gerçekleşecek. İlk etapta Bard, Gemini Pro'nun özel olarak ayarlanmış bir sürümüyle yükseltilecek.

Şirket 2024'te, Gemini Ultra'dan başlayarak kullanıcıların en iyi yapay zeka modeline erişmesini sağlayacak Bard Advanced'i tanıtacak.

Bard'ın Gemini Pro'lu sürümü ilk olarak dünya çapında 170'den fazla ülke ve bölgede İngilizce olarak kullanıma sunulacak. Yakın zamanda daha fazla dil desteği eklenmesi bekleniyor.

Yukarıda bahsi geçen basın toplantısında Hsiao, "Bu, Bard'ın lansmanından bu yana kalite alanında yaptığımız en büyük iyileştirme" dedi.

Hsiao, Gemini Pro'nun ilk olarak Bard'daki metin tabanlı istemleri güçlendireceğini, ancak gelecek aylarda çok modlu desteğe (metinler, görseller veya diğer yöntemler) erişebileceğini söyledi.

İnsanlardan iyi kod yazabilen AlphaCode

Google, Gemini üretken yapay zeka modelinin yanı sıra kod yazma aracının yeni sürümü AlphaCode 2'yi de duyurdu.

Bu modeli yaklaşık bir yıl önce Google'ın DeepMind laboratuvarı tanıtmıştı.

Programın daha önce katıldığı yarışmalarda insanlardan daha iyi kod yazabildiği görülmüştü. 

Nitekim AlphaCode 2'nin de Python, Java, C++ ve Go'nun da aralarında yer aldığı dillerde kodlama yapabildiği ve rakiplerin yüzden 85'inden daha iyi performans gösterdiği belirtildi.

Yeni sürümün Gemini modeliyle güçlendirildiği söyleniyor.

Independent Türkçe



8 dakikada bir radyo sinyali gönderen tuhaf yıldız sistemi keşfedildi

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
TT

8 dakikada bir radyo sinyali gönderen tuhaf yıldız sistemi keşfedildi

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)
Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nin hazırladığı bu tasvirde, bir beyaz cüceden gelen ışınlar başka bir yıldızın atmosferinden geçiyor. Bilim insanları, bu titreşimlerin her 8 dakikada bir oluştuğunu söylüyor (ICAR)

Uzayda her 8 dakikada bir titreşen gizemli bir radyo sinyalinin, Dünya'dan binlerce ışık yılı uzaklıktaki bir yıldız sisteminden geldiği tespit edildi.

Avustralya'daki Curtin Üniversitesi ve Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi'nden gökbilimciler, bu kısa radyo dalgası patlamalarının alışılmadık bir yıldız çiftinden geldiğini cuma günü duyurdu.

Bu çift, dönüşünü 8 dakikada tamamlayan bir beyaz cüce yıldız (aktif bir yıldızın ölmüş çekirdeği) ve genellikle sarı cüce denen, Güneş gibi bir G-tipi anakol yıldızından oluşuyor.

Bilim insanları, bu tür sinyallerin bu yıldızlarda ilk kez tespit edildiğini söylüyor. Bu sinyaller genellikle daha küçük ve soğuk kırmızı cücelerin bulunduğu sistemlerde görülüyor. Kırmızı cüce, uzaydaki en küçük ve en soğuk yıldız türü.

Keşfi yapan Dr. Sam McSweeney, yeni araştırmayla birlikte yayımlanan açıklamada, "Titreşimlere ilişkin veriler ilk kez, beyaz cücenin yoldaş yıldızının yörüngesinde döndüğünü görmemizi sağlayacak kadar net. Bu sayede titreşimlerin beyaz cüceye yakın bir bölgeden, hatta belki de beyaz cücenin kendisinden geldiğini biliyoruz" diyor.

McSweeney ve ekibi, "GPM J071507−114153" adını verdikleri yıldız sistemindeki beyaz cücenin hareketini doğrulamak için Batı Avustralya'daki Pawsey Süperbilgisayar Araştırma Merkezi'nde 100 saatten fazla veriyi işledi.

Daha önce araştırmacılar, bunun gibi başlayıp duran radyo sinyalleri üreten benzer cisimler içeren sistemler keşfetmişti ancak bu sinyalleri hangi yıldızın yarattığı belirlenememişti.

2021'de bu türden ilk sistem keşfedildiğinden beri yaklaşık bir düzine benzer yıldız sistemi bulundu.

GPM J071507−114153, Samanyolu'nu taramak için geliştirilen ve yine Batı Avustralya'da yer alan Murchison Widefield Array teleskobu kullanılarak tespit edildi.

Curtin Üniversitesi'nden Doçent Natasha Hurley-Walker, "Ardından tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobunu kullandık" diyor.

Araştırmacılar ayrıca Hawaii'deki W.M. Keck Gözlemevi'nden yararlanarak G-tipi anakol yıldızının varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, yıldız sisteminin tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisini kullandı. Bu dizi, 64 adet radyo çanağından oluşuyor (AFP)
Araştırmacılar, yıldız sisteminin tam konumunu belirlemek için Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisini kullandı. Bu dizi, 64 adet radyo çanağından oluşuyor (AFP)

Ancak buldukları bunlarla sınırlı değildi.

Bilim insanları Güneş'e benzeyen yıldızda, Dünya'daki kuzey ışıklarını oluşturan parlamalara benzer yıldız parlamalarını titreşimler sayesinde saptadı.

Hurley-Walker şu ifadeleri kullanıyor:

Radyo dalga boylarını kullanarak 5 bin ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızdaki fırtınaları tespit edebilmemiz harika bir şey.

Independent Türkçe,independent.co.uk/space


Microsoft, 24 saatten uzun süren küresel kesintinin ardından tüm hizmetlerini yeniden devreye aldığını duyurdu

Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
TT

Microsoft, 24 saatten uzun süren küresel kesintinin ardından tüm hizmetlerini yeniden devreye aldığını duyurdu

Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)
Bir illüstrasyonda Microsoft Outlook uygulamasının simgesi (Reuters)

Microsoft bugün yaptığı açıklamada, Teams, Outlook ve Copilot başta olmak üzere tüm hizmetlerini yeniden kullanıma açtığını duyurdu. Böylece şirketlerin ve kamu kurumlarının dijital iletişimini 24 saatten uzun süre aksatan küresel kesinti sona erdi.

Şirket, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, kesintiye yol açan temel sorunun giderilmesine yönelik çalışmaların tamamlandığını ve hizmetlerin kesintiden etkilenen müşteri ve bölgelerde yeniden erişime açıldığını bildirdi.

Microsoft, kesintinin daha önce gerçekleştirilen bir ağ kapasitesi yükseltmesiyle bağlantılı teknik bir sorundan kaynaklandığını açıkladı. Sorunun, ağ üzerinde yakın zamanda yapılan değişikliğin ardından ortaya çıktığı belirtildi. Şirket, olayın herhangi bir siber saldırıyla veya yapay zekâ ve akıllı ajan teknolojileriyle bağlantılı olmadığının altını çizdi.

Şirket, temel teknik sorunun giderildiğini ve hizmetlerin hâlâ kesintiden etkilenen müşteri ve bölgelerde yeniden sağlanması için çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti. Yoğun talep nedeniyle hizmetlerin kademeli olarak devreye alındığı, her aşamada sistemlerin kararlılığının kontrol edildiği ve böylece hizmetlerin güvenilir biçimde yeniden sunulmasının amaçlandığı ifade edildi.


Microsoft kesintisi... Daha fazla bağlantı kurarken iletişim kurma becerimizi mi kaybediyoruz?

 Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
TT

Microsoft kesintisi... Daha fazla bağlantı kurarken iletişim kurma becerimizi mi kaybediyoruz?

 Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)
Teknik arızalar, alışageldiğimiz uygulamaların dışında insanlarla iletişim kurabilme kapasitemize ilişkin soru işaretleri doğuruyor (Adobe)

Hayal edin: Her zamanki gibi bir iş gününe başlıyorsunuz ancak e-posta gönderemediğinizi, iş arkadaşlarınızla Teams üzerinden iletişim kuramadığınızı veya ihtiyaç duyduğunuz dosyalara erişemediğinizi fark ediyorsunuz. Bilgisayarınız çalışıyor, internet bağlantınız kesilmemiş; ancak işlerinizi yürütmek için ihtiyaç duyduğunuz hizmetler cevap vermiyor. Hatta iletişim kurabileceğiniz pek çok araç bulunmasına rağmen, alışık olduğunuz platformun dışında ihtiyaç duyduğunuz kişiye nasıl ulaşacağınızı bilemediğinizi fark ediyorsunuz.

12 Kasım 2026'da Microsoft hizmetlerinde meydana gelen ve etkileri ertesi güne de uzanan geniş çaplı kesinti, teknik sorunun ötesinde bir soruyu yeniden gündeme getirdi: İletişim araçlarının çoğalması bizi birbirimizle iletişim kurma konusunda daha mı yetkin hâle getirdi, yoksa bu sistemleri sağlayan altyapılara daha mı bağımlı kıldı?

Outlook ve Teams'in yanı sıra Microsoft 365 ekosistemine bağlı diğer uygulamalar da kesintiden etkilendi. Bu durum, yazışma, toplantı ve bilgi paylaşımı için söz konusu hizmetlere güvenen kullanıcıların ve kurumların işleyişini aksattı.

Her zaman bağlantıdayız... Ama tek bir platform üzerinden

Son yıllarda iş hayatında iletişim hiç olmadığı kadar kolaylaştı. Farklı ülkelerde çalışanlar saniyeler içinde toplantı düzenleyebiliyor, dosyaları anında paylaşabiliyor, yazışmaları ve projeleri tek bir cihaz üzerinden takip edebiliyor.

Ancak bu kolaylık, dikkat çekici bir çelişkiyi de beraberinde getiriyor. Birden fazla uygulama kullandığımızı ve farklı seçeneklere sahip olduğumuzu düşünüyoruz. Oysa bu uygulamaların tamamı ortak bir teknolojik altyapıya dayanabiliyor. Söz konusu altyapı devre dışı kaldığında, aynı anda birden fazla iletişim aracını kaybedebiliyoruz.

Artık mesele yalnızca e-postanın kesilmesi değil. İşlerimizin ve mesleki ilişkilerimizin, çalışması veya yeniden devreye alınması üzerinde doğrudan kontrol sahibi olmadığımız hizmetlere ne ölçüde bağlı olduğu da önem taşıyor.

Birbirimize nasıl ulaşacağımızı biliyor muyuz?

Yıllardır bir iş arkadaşımızla Teams üzerinden iletişim kurduğumuzu düşünelim. Peki, telefon numarasına sahip miyiz? Mesajlaşma platformu aniden devre dışı kalırsa çalışma ekibimiz nasıl hareket edeceğini biliyor mu? Ya iletişim listesi ve kesinti sırasında yapılması gerekenlere ilişkin talimatlar, tam da erişilemeyen sistemin içinde kayıtlıysa?

Bunlar geçmişe dönme çağrısı değil. Aksine, her gün kullandığımız uygulamalardan bağımsız iletişim kanallarını koruyabilme kapasitemize ilişkin sorular.

Başkalarına ulaşmak, çoğu zaman alternatif iletişim araçlarından ziyade onların dijital hesaplarına bağlı hâle geldi. Bir mesaj gönderiyor ve yerine ulaşacağını varsayıyoruz. Toplantı planlıyor ve bağlantının çalışacağına güveniyoruz. Bilgilerimizi ise sürekli erişilebilir olacağını düşündüğümüz platformlarda saklıyoruz.

Oysa iletişim bir uygulamayla başlamaz ve onunla sona ermez. Bir kişiye ulaşabilmek, onunla bilgi paylaşabilmek ve alışılmış iletişim yöntemi kullanılamadığında harekete geçebilmek, her türlü mesleki ve insani ilişkinin temel unsurları olmaya devam ediyor.

Kolaylık ne zaman bağımlılığa dönüşüyor?

Dijital platformların çalışma biçimimizi geliştirdiği, mesafeleri ortadan kaldırmaya ve zamandan tasarruf etmeye yardımcı olduğu tartışılmaz. Ancak bu hizmetler birbirleriyle daha fazla entegre oldukça, tek bir arızanın birden fazla işlevi etkileme ihtimali de artıyor.

Yapay zekânın e-posta, toplantı, dosya yönetimi ve görevlerin yürütülmesi gibi alanlara girmesiyle bu bağımlılık ağı daha da genişliyor. Temel bir hizmetin devre dışı kalması, tamamen farklı işlevlere sahip olsa bile ona dayanan diğer araçların da çalışmasını engelleyebiliyor.

Bu, çözümün daha fazla uygulama kullanmak olduğu anlamına gelmiyor. Çünkü farklı arayüzlere sahip olmak, bunların üzerinde çalıştığı altyapıların birbirinden bağımsız olduğunu garanti etmiyor. Aynı şekilde teknolojiden vazgeçmek de gerekmiyor. Önemli olan, alternatifleri önceden düşünmek ve temel hizmetler devre dışı kaldığında nelerin çalışmaya devam edebileceğini bilmek.

İletişim teknolojiden daha fazlasıdır

Microsoft kesintisi, teknik ekiplerin müdahalesiyle giderilen ve hizmetlerin yeniden normale dönmesiyle sona eren geçici bir operasyonel sorun olarak değerlendirilebilir. Ancak bu olay, başkalarıyla iletişim kurma biçimimizi nasıl şekillendirdiğimiz üzerine düşünmek için de bir fırsat sunuyor.

Teknolojik ilerleme, insanlara ulaşma hızımızı daha önce görülmemiş ölçüde artırdı. Ancak bu kapasitenin her koşulda kullanılabilir kalacağını garanti etmiyor. Onlarca uygulamaya sahip olmakla ihtiyaç duyduğumuz insanlara ulaşabileceğimiz gerçek bir iletişim kanalını korumak arasında, ancak hizmetler durduğunda farkına vardığımız önemli bir ayrım olabilir.

Belki de bu kesintinin ardından sorulması gereken en önemli soru, e-postanın veya çevrim içi toplantıların ne zaman yeniden çalışacağı değil, çok daha basit bir şey: Yarın kullandığımız uygulamalar devre dışı kalırsa, kaç kişiye hâlâ ulaşabiliriz?