Chat GPT yapay zekanın hakimiyeti

Lansmanının ilk yılı için dersler

Chat GPT yapay zekanın hakimiyeti
TT

Chat GPT yapay zekanın hakimiyeti

Chat GPT yapay zekanın hakimiyeti

Chat GPT, 30 Kasım 2022'de piyasaya sürüldü. Birçok kişinin yapay zekanın yayılma yılı olarak adlandırdığı yılın başlangıcına işaret etti. "Chat GPT" yayınlandıktan birkaç gün sonra herkesin diline düştü ve yaptığı konuşmaların fotoğrafları sosyal ağ sitelerini doldurdu ve kullanıcı sayısı onu geliştiren şirketi şaşırtan seviyelere yükseldi. Ocak 2023 itibariyle bot günde 13 milyon ziyaretçi kaydederek bir tüketici uygulaması için en hızlı büyüyen kullanıcı platformu rekorunu kırdı.

Yapay zekanın gücü

Bu yayılma yılı boyunca Chat GPT, iyi bir mecranın gücünü ve abartı ile coşkunun tehlikelerini ortaya koyarak yeni bir insan davranışı tarzının tohumlarını attı.

Teknoloji ve insan bilgi davranışını inceleyen bir araştırmacı olarak, Chat GPT’nin toplumdaki gücünün, insanların teknolojiyi görme ve kullanma biçimlerinden kaynaklandığını gördüm.

Chat GPT’ye benzer yapay zeka sistemleri kayda değer bir çoğalmaya tanık oluyor. Sonuncusunun lansmanından bu yana sunumlarda, konuşmalarda ve makalelerde yapay zekadan bahsetmek bir nevi zorunlu hale geldi. Bugün, Chat GPT’nin geliştiricisi Open AI, botu her hafta 100 milyon kişinin kullandığını iddia ediyor.

İnsanlar evlerinde GPT sohbet ile etkileşime giriyor ve her türden çalışan bunu kullanıyor. Teknoloji dünyasında, jeneratif yapay zeka, 2007 yılında doğan iPhone'dan bu yana en büyük platform olarak anılmaya başlandı. Tüm büyük oyuncular bu teknoloji üzerine bahis oynuyor ve gelişmekte olan yapay zeka şirketlerine yapılan yatırımlarda bir patlama yaşanıyor.

Öte yandan Chat GPT sohbeti, yanlış bilgilendirme, dolandırıcılık, fikri mülkiyet sorunları ve ayrımcılığın sonuçları gibi birçok endişeyi de beraberinde getiriyor.

Özellikle lisansüstü eğitim dünyasında, kopya çekmeye karşı uyarı sesleri daha yüksek çıkmaya başladı.

İlk yıl dersleri

ChatGPT'nin ilk yılından ne gibi dersler çıkardık? Chat GPT’nin başarısı her şeyden önce iyi bir aracının gücünü yansıtmaktadır.

Yapay zeka, Spotify ve Netflix gibi platformlardan Facebook ve Google Maps'e kadar günlük kullanımdaki pek çok üründe yer alıyor. Chat GPT'ye güç veren yapay zeka modeli GPT'nin ilk sürümü 2018 yılına dayanıyor. Şirketin DAL gibi yapay zeka destekli diğer ürünlerinin, GPT'nin ulaştığı etkileyici yayılma dalgasına ulaşamadığını belirtmek de gerekiyor. "Chat GPT” lansmanından hemen sonra, yayılmanın arkasındaki nedenin sohbet ortamı olduğu anlamına geliyor.

Sohbetin çekici bir yanı bulunuyor. İnsanlar dil konusunda yetenekli ve sohbet, insanların birbirleriyle akıllı bir şekilde etkileşime geçmelerinin birincil yolu. Sohbet ortamı, doğal bir etkileşim aracı ve insanların bir yapay zeka sisteminin "akıllılığını" deneyimlemesinin de bir yolunu teşkil ediyor. ChatGPT'nin olağanüstü başarısı, kullanıcı medyasının Mac'lerden tarayıcılara ve iPhone'lara kadar teknolojinin yaygın olarak benimsenmesini sağladığını ve farkı yaratanın tasarım olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Öte yandan, teknoloji ikna edici bir dil üretme konusunda önemli bir güce sahip ve bu da onu yanlış veya yanıltıcı bilgi üretebilir hale getiriyor. Chat GPT, sohbet ve diğer üretken yapay zeka sistemleri, suçluların ve propaganda yapanların savunmasız kullanıcıları avlamasını kolaylaştırıyor. Kısacası, bu teknolojinin dolandırıcılık ve dezenformasyonu artırma potansiyeli, bir tür yasal düzenleme gerektiriyor.

Üretken yapay zekanın vaatleri ve riskleri arasında bu teknoloji, yutturmacanın gücüne dair bir başka ders daha verdi. Geçtiğimiz yıl, yapay zekanın toplumun her alanında yaratacağı dönüşümden ve teknolojinin yayılmasının nasıl bir gerçeklik ve kaçınılmaz olduğundan bahseden çok sayıda makalenin yayınlanmasına tanıklık etti.

Chat GPT "bir sonraki kuantum sıçraması" olarak tanımlanan ilk teknoloji değil ancak muhtemelen aynı zamanda varoluşsal bir tehdit olarak tanıtılan tek teknoloji. Birçok teknoloji devi ve yapay zeka araştırmacısı, süper zeki yapay sistemlerin insanların yerini alması tehlikesine karşı uyarıda bulunuyor.

Medya ortamı, yapay zeka konusunda bugünün abartısını ve ek yatırımları destekleme eğiliminde.

Gelecek beklentileri

Yapay zeka akışı 2023 yılında başladı ancak önümüzdeki yıl bu alanda bir yavaşlamaya tanık olabiliriz çünkü gelişimi muhtemelen teknik engellerle ve çip üretimi ve sunucu kapasitesindeki eksiklikler gibi altyapısındaki engellerle karşılaşabilir. Aynı zamanda, muhtemelen yapay zeka konusunda bir düzenleme yılı ile karşı karşıyayız.

Bu yavaşlama, Chat GPT’nin kullanılacağı sosyal olarak kabul edilebilir yer ve zamanı belirleyen görgü kuralları düzeyinde ve verimlilik düzeyinde, yani ChatGPT’nin yararlı olduğu yer ve zamanda, insan davranış standartlarının oluşmasına yer açmalı.

"Chat GPT” ve benzerleri olan üretken yapay zeka sistemleri, insanların çalışmalarında önemli bir yer tutacak ve çalışanların bazı görevleri daha hızlı ve daha az hatayla gerçekleştirmelerine olanak sağlayacak. Tıpkı insanların bilgi aramak için Google'ı kullanmayı öğrendikleri gibi, üretken yapay zeka araçlarıyla çalışmak için de yeni uygulamalar öğrenmeleri gerekecek.

Ancak 2024 için beklentiler tamamen pembe değil, çünkü dünya çapında seçimler açısından tarihi bir yıl olacak ve üretken yapay zeka ile yapılan içeriğin kitlelerin görüşlerini etkileyeceğine ve bölünmelere yol açacağına şüphe yok. Meta, siyasi reklamlarda üretken yapay zeka kullanımını yasaklamış olabilir ancak muhtemelen Chat GPT’nin ve benzerlerinin yanlış veya yanıltıcı içerik üretmek ve yaymak için kullanılmasını engellemeyecektir.

Siyasi yanlış bilgi 2016 ve 2020'de sosyal medya ağlarında yayıldı ve 2024'te bu çabaları tamamlamak için üretken yapay zekanın kullanılacağına şüphe yok, özellikle de Chat GPT ve benzerleriyle yapılan konuşmalar sosyal medyadan uzakta bile yanlış bilgi kaynağı olacaktır.

Sonuç olarak, Chat GPT kullanan ve kullanmayan herkesin öğrenmesi gereken bir başka ders daha var; o da herhangi bir teknolojinin ömrünün ikinci yılında her türlü dijital medya söz konusu olduğunda dikkatli olunması gerektiği.

Tribune Medya Hizmetleri



Sovyetler'den kalma uydu Dünya'ya meteor gibi çarpabilir

Sovyet Venera projesine özel posta pulu (Wikimedia Commons)
Sovyet Venera projesine özel posta pulu (Wikimedia Commons)
TT

Sovyetler'den kalma uydu Dünya'ya meteor gibi çarpabilir

Sovyet Venera projesine özel posta pulu (Wikimedia Commons)
Sovyet Venera projesine özel posta pulu (Wikimedia Commons)

Vishwam Sankaran Bilim ve Teknoloji Muhabiri 

Bir uydu takipçisi, Venüs'e iniş yapabilecek dayanıklılıkta tasarlanan yarım tonluk Sovyet uzay sondasının iki hafta içinde Dünya'ya geri döneceği ve meteor gibi "sert düşebileceği" uyarısında bulundu.

1972'de fırlatılan uzay aracı hiçbir zaman Dünya'nın yörüngesini geçemedi ve kalıntıları 50 yılı aşkın süredir gezegenin etrafında dönüyor.

Sonda, 10 Mayıs civarında alevler içinde Dünya'ya geri düşmeye başlayacak.

Hollandalı uydu takipçisi Marco Langbroek blog yazısında, "Bundan yaklaşık 2 hafta sonra, alışılmadık bir kontrolsüz yeniden giriş gerçekleşecek: Başarısız bir Sovyet Venera görevinden 53 yıllık iniş kapsülü Dünya yörüngesinde sıkışıp kaldı" dedi.

Uzay sondasının yeniden giriş sırasında yanma ihtimali az da olsa var ancak Venüs'e inişe dayanmak üzere inşa edildiği için bu pek olası görünmüyor.

Delft Teknoloji Üniversitesi'nde uzay durumsal farkındalığı dersi veren Dr. Langbroek, "Bu, Venüs atmosferinden geçerken hayatta kalmak üzere tasarlanmış bir iniş aracı olduğundan, Dünya atmosferine yeniden girişte ve çarpışmada sağlam kalması mümkün" dedi.

Uzay aracı paraşütle donatılmış olsa da bu paraşüt çalışır durumda olmayabilir.

Dr. Langbroek, Popular Science'a "Eğer yeniden girişten sağ çıkarsa, sertçe düşecektir" diye konuştu.

Dr. Langbroek, yaklaşık 1 metre genişliğinde ve 500 kg'ın biraz altında ağırlığa sahip sondanın atmosfere yeniden girebileceğini ve saatte yaklaşık 250 km hızla Dünya'ya çarpabileceğini, bunun da meteor çarpmasına benzer riskler oluşturduğunu söyledi.

Casus uydu, meteor ve asteroitleri izleyen öğretim görevlisi, "Söz konusu riskler özellikle yüksek olmasa da sıfır da değil" dedi.

Düşen sondanın ne zaman ve nereye çarpabileceği belirsizliğini koruyor.

Dr. Langbroek, "51,7 derecelik yörünge eğimiyle, yeniden giriş 52 Kuzey ve 52 Güney enlemleri arasında herhangi bir yerde gerçekleşebilir" dedi.

Bu, Birleşik Krallık kadar kuzeyden Yeni Zelanda kadar güneye herhangi bir yer olabilir.

Gök cismi takipçisi, "Mevcut modellememize göre yeniden giriş, aşağı yukarı 10 Mayıs civarında gerçekleşecek" dedi.

Geçen birkaç ay boyunca, model sürekli 9-10 Mayıs 2025'ten civarında yeniden girişe işaret ediyor.

İzleyiciler daha fazla veri toplamak ve ne zaman ve nereye çarpabileceğini belirlemek için uzay sondasını gözlemlemeyi sürdürüyor.

Dr. Langbroek, "Yeniden giriş tarihindeki belirsizlik, gerçek yeniden girişe yaklaştıkça azalacak ancak o gün bile belirsiz oranı hâlâ yüksek olacak" dedi.

Independent Türkçe, independent.co.uk/space