ChatGPT 'çöküyor' ve hiç bu kadar insani olmamıştı

Yapay zeka teknolojisi orta yaş bunalımı yaşıyor gibi görünüyor ve sorulara anlamsız ya da tehditkar cevaplar veriyor. Ve bize hiç bu kadar benzememişti

Reuters
Reuters
TT

ChatGPT 'çöküyor' ve hiç bu kadar insani olmamıştı

Reuters
Reuters

Ryan Coogan

Şu sıralar yapay zeka teknolojileri üzerine pek çok tartışma var. Bazıları iş bulmanın zaten imkansız olduğu bir ekonomide bu teknolojilerin işçilerin yerini alacağından endişe ediyor. Diğerleriyse yaratıcılık duygumuza ne yapacakları hakkında endişeli ve yapay sanatının yaygınlaşmasını giderek düşen kültürel standartlarımızın örneği olarak görüyor.

Bunlar haklı endişeler fakat yapay zeka, günün sonunda insanların kullandığı sadece bir başka araç. Kullanıcılara yalın, inkar edilemez gerçeklere kolay erişim sağlamak için mantığa dayanan tarafsız bir hesaplama sistemi. Bir gün kontrolümüzden çıkacağı fikri bilimkurgudan ibaret ve gerçekten ciddiye almamız gereken bir şey değil.

Şimdi kahvemden büyük bir yudum alayım ve eski dostumuz ChatGPT'yle ilgili son gelişmelerin neler olduğuna bir bakayım...

Ne yazık ki görüş yazıları yazılı bir mecra, dolayısıyla OpenAI'ın dost canlısı sohbet robotunun bir tür orta yaş krizi geçiriyor gibi göründüğünü ve basit sorular sorulduğunda kullanıcılara saçma sapan yanıtlar vermeye başladığını okuduğumda ağzımdaki yudumu komik derecede abartılı şekilde püskürtüşümü hepiniz kaçırdınız. Yanıtlar, en iyi şekilde "anlamsız" diye tanımlanabilecek şeylerden, bazı kullanıcıların "tehdit" diye yorumladığı şeylere kadar değişiyor.

OpenAI resmi durum sayfasında sorunları kabul etti ancak henüz bunlar için bir açıklama yapmadı. Bazıları bu olayın ChatGPT'nin yaratıcılık parametrelerinin çok yükseğe ayarlanmasından kaynaklanabileceğini ve bunun da soruları daha az odaklanma ve netlikle yanıtlamasına yol açabileceğini öne sürdü.

Dürüst olmak gerekirse bu kadar büyütülecek ne var bilmiyorum. Bilakis bu, şimdiye kadar yapay zeka teknolojisinden gördüğüm en ilginç çıktı. Twitter/X akışımı her gün dolduran yavan "Pokemon gerçek olsaydı ne olurdu?" sunumlarına göre "sanat"a kesinlikle çok daha fazla yakın.

İnsanların Reddit'te yayımladıkları yanıtlardan bazıları neredeyse avangard. Ezra Pound'un "The Cantos" şiirinin en karmaşık halini çağrıştıracak şekilde (sıklıkla konuşmanın ortasında bir tür berbat Spanglish [İspanyolca-İngilizce] kullanarak) diller arasında geçiş yapıyor. "Bilgisayar nedir?" sorusuna verilen bu yanıtı okuyun ve bana bunun kulağa Gertrude Stein'ın Hassas Düğmeler'de yazabileceği bir şey gibi gelmediğini söyleyin:

Bunu ülke için bir sanat ağının iyi bir işi, bilimin bir faresi, üzgün bir azınlığın kolay bir çizimi ve son olarak, sanatın küresel evi olarak yapar, geri kalan her şeyde sadece bir işte.

Eskiden üniversite düzeyinde modernist şiir öğretirdim ve bunların bazıları üzerine rahatlıkla iki ya da üç ders yapabilirdim. Bu ChatGPT'den ziyade eğitim sistemimiz hakkında bir şey mi söylüyor? Bunu söylemek bana düşmez. Demek istediğim, her zaman aldığım sıkıcı müşteri hizmetleri yanıtları yerine yapay bir süper zekanın tuhaf, aklı başında olmayan saçmalıklarını okumayı tercih ederim.

Elon Musk, soruları ChatGPT gibi sistemlere benzer şekilde ancak daha gayri resmi, konuşma tonunda yanıtlayabilmesi beklenen kendi sohbet robotu Grok'u kısa süre önce piyasaya sürdü. Ortaya çıkan sonuç daha çok 52 yaşındaki bir adamın 1990'ı yılların sonlarında popüler olan Joss Whedonvari üzgün alaycı üslubu taklit etme çabasına benziyor ve bir insandan nefret ettiğim gibi bir makineden nefret etmeye hiç bu kadar yaklaşmamıştım (ki bu da bazı açılardan onu muazzam bir başarı haline getiriyor).

Buna kıyasla, ChatGPT'de olanlar çok daha insani hissettiriyor. Bu teknolojinin şimdiye kadar gördüğüm tüm versiyonlarından daha etkili bir insan düşüncesi kapasitesine işaret eden bir tür uzun ve tutarsız bilinç akışı. Elbette gerçekte olan şey bu değil (ChatGPT temelde çok gelişmiş bir tahmini metin oluşturucu) ancak yanılsama, karlı dağ yamaçlarının prosedürlere göre oluşturulmuş milyonlarca sıkıcı videosundan veya kaçak Pixar animasyonlarından daha rahatsız edici.

ChatGPT'yi eminim "düzeltecekler" ve her şirketin hayalindeki steril müşteri hizmetleri temsilcisi olmaya geri dönecek. Ancak bu arada, bu teknolojinin gerçekten ama gerçekten tuhaflaşmasına izin verildiğinde neye benzediğini görmek güzel.

Independent Türkçe



NASA, Mars'ta akan suyun en eski kanıtlarından birini buldu

Perseverance, Mars'ta geçirdiği 5 yılda yaklaşık 40 kilometre yol kat etti (NASA)
Perseverance, Mars'ta geçirdiği 5 yılda yaklaşık 40 kilometre yol kat etti (NASA)
TT

NASA, Mars'ta akan suyun en eski kanıtlarından birini buldu

Perseverance, Mars'ta geçirdiği 5 yılda yaklaşık 40 kilometre yol kat etti (NASA)
Perseverance, Mars'ta geçirdiği 5 yılda yaklaşık 40 kilometre yol kat etti (NASA)

NASA'nın keşif aracı Perseverance, Mars'ta bir zamanlar akan su kütleleri olduğuna dair bugüne kadarki en eski kanıtlardan birini buldu.

Su, yaşam için elzem olduğundan bilim insanları Mars'ın geçmişinde bu bileşiği özellikle arıyor. 

Son yıllarda giderek artan bulgular Kızıl Gezegen'in, yaklaşık 4,5 milyar yıllık ömrünün ilk dönemlerinde su ve belki de mikrobiyal yaşama ev sahipliği yaptığına işaret ediyor.

2021'den beri gezegenin Jezero Krateri'nde keşif çalışmaları yürüten Perseverance, yerin altında eski bir deltanın kalıntılarını tespit ederek bu kanıtlara bir yenisini ekledi. 

NASA'nın keşif aracındaki RIMFAX radarı, aşağıya gönderdiği dalgalarla yeraltındaki yapıların haritasını çıkarabiliyor.

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles kampüsünden araştırmacılar, cihazın Eylül 2023 ila Şubat 2024'teki verilerini inceleyerek 35 metre derinlikteki nehir deltasını ortaya çıkardı. RIMFAX daha önce bu kadar derinden veri sunmamıştı.

Bulgular, bir nehrin göl gibi daha büyük bir su kütlesine girdiği yerde oluşan, yelpaze şeklinde geniş bir tortu birikimine işaret ediyor.

rtgrt
RIMFAX, Mars yüzeyinin altındaki nehir sistemini ortaya çıkardı (NASA)

Bilim insanları deltanın yaklaşık 3,7 ila 4,2 milyar yıllık olduğunu tespit etti. Bu yapının yakınlarında, yüzeyde saptanan Batı Deltası isimli oluşum ise 3,5 ila 3,7 milyar yıl önceye tarihlenmişti.

Yeni keşfedilen delta, Mars'ın geçmişinde akan su olduğuna dair en eski kanıtlardan biri.

Bulguları hakemli dergi Science Advances'ta dün (18 Mart) yayımlanan çalışmanın başyazarı Emily Cardarelli şöyle diyor:

RIMFAX'in haritaladığı özelliklerden yola çıkarak Jezero Krateri'nin, Jezero'nun Batı Deltası'nın oluşumundan önce var olan ve biyoimzaların korunmasına elverişli, su açısından zengin eski bir ortama ev sahipliği yaptığına inanıyoruz.

Biyoimza, yaşamın varlığına işaret eden kimyasal veya fiziksel kanıtları ifade ediyor. Çalışma aynı zamanda gezegende yaşamın var olabileceği tarihi de geriye atıyor.

Cardarelli "RIMFAX, bugünkü deltadan daha eski bir yeraltı delta ortamını ortaya çıkardı ve bu, Jezero'daki potansiyel yaşanabilirlik dönemini daha da geriye götürüyor" ifadelerini kullanıyor.

Daha önce NASA'nın hem Perseverance hem de Curiosity araçları, Mars'ta antik yaşamın varlığına güçlü bir şekilde işaret eden bulgular tespit etmişti.

Çin'in Zhurong aracıysa Mars'ta yaklaşık 3,6 milyar yıl önce bir okyanusun yanı sıra "tatil yeri tarzı" plajlar olabileceğini bulmuştu. 

Cardarelli "Zaman içinde çeşitli araçların iniş alanlarında, geçtiğimiz bölgelerde ve yörünge görüntülerinde Mars yüzeyinde sıvı su olduğuna dair giderek daha fazla kanıt gördük. Suyun akmış olabileceği kanalları, bir zamanlar suyun biriktiği krater göllerini ve kaya çıkıntıları olarak biriken ve artık yerin altına gömülü kalıntılar olan delta tortularını bu araştırmayla gördük" diyerek ekliyor:

Mars çeşitliliğe sahip bir gezegen ve her keşif görevi, kayalık komşumuzun gizemli geçmişi ve erken gelişiminin bir başka parçasını ortaya çıkarıyor.

Independent Türkçe, Reuters, IFLScience, Science Advances


Samanyolu'nun komşu galaksisi, uzaya dair anlayışımızı değiştiriyor

Fotoğraf: NASA
Fotoğraf: NASA
TT

Samanyolu'nun komşu galaksisi, uzaya dair anlayışımızı değiştiriyor

Fotoğraf: NASA
Fotoğraf: NASA

Araştırmacılar, bizimkine komşu bir galaksinin beklenmedik şekillerde dönüşüm geçirdiğini ve bunun uzaya bakış açımızı değiştirebileceğini söylüyor.

Samanyolu Galaksisi'nin en yakın komşularından Küçük Macellan Bulutu (KMB), Dünya'dan çıplak gözle görülebiliyor. Adından da anlaşılacağı gibi, yüksek miktarda gazdan meydana gelen bu küçük galaksi, yoldaşı olan Büyük Macellan Bulutu'yla (BMB) birlikte, kütleçekim kuvvetiyle bizim galaksimize bağlı.

Bizimki de dahil bu üç galaksi yüz milyonlarca yıldır birbirleriyle etkileşim halinde. Bu yakın ilişki, KMB'nin en çok incelenen galaksilerden biri olmasına yol açarken gökbilimciler, bu gökadanın yıldızları ve gazına dair ayrıntılı kataloglar oluşturarak nasıl hareket ettiğini anlamaya çalışıyor.

Ancak bu araştırmalar, galaksinin sıradışı yapısı hakkındaki basit bir soruyu yanıtlayamıyordu. Yıldızları, normaldeki gibi merkezinin etrafında dönmüyor ve gökbilimciler bunun nedenini anlamakta zorlanıyor.

Araştırmacılar, bu sıradışı hareketi artık anlamış olabileceklerini düşünüyor. Yeni çalışmayı yürüten gökbilimciler, bunun KMB'yle BMB arasındaki bir çarpışma sonucu gerçekleştiğini öne sürüyor.

Bulgular, bu gizemi açıklamaya yardım etse de uzayın geri kalanını anlamamız üzerinde de sonuçlar doğurabilir çünkü KMB, diğer galaksileri anlamada sıklıkla bir referans noktası olarak kullanılıyor.

Arizona Üniversitesi'nde lisansüstü öğrencisi ve makalenin başyazarı Himansh Rathore, "Bir galaksinin dönüşümünü canlı canlı izliyoruz" diyor. 

KMB, galaksilerin nasıl evrimleştiği açısından kritik önem taşıyan son derece dönüştürücü bir süreci ön sıradan izleme fırsatı sunuyor.

Araştırmacılar KMB'nin, yaklaşık birkaç yüz milyon yıl önce BMB'nin diskine tam ortadan çarptığını düşünüyor. Daha büyük komşunun kütleçekimi, KMB'nin yapısını değiştirerek yıldızlarını rastgele bir harekete soktu ve gazı da KMB'nin gazına baskı uygulayarak rotasyonunu bozdu.

Rathore, "Elinize su damlacıkları serpiştirip havada hareket ettirdiğinizi hayal edin; hava hızla geçerken, uyguladığı basınç nedeniyle damlacıklar savrulur. KMB, BMB'yi delip geçerken gazına buna benzer bir şey oldu" ifadelerini kullanıyor.

Araştırma, KMB'yi diğer galaksiler için bir tür ölçüt olarak kullanmanın yanlış olabileceğini öne sürüyor. Yeni makalenin bir diğer araştırmacısı Gurtina Besla "KMB sisteme büyük miktarda enerji yükleyen feci bir çarpışma yaşadı. Bu, kesinlikle 'normal' bir galaksi değil" diyor.

Çalışma, The Astrophysical Journal'da yayımlanan "A Galactic Transformation - Understanding the SMC’s Structural and Kinematic Disequilibrium" (Galaktik Bir Dönüşüm: KMB'nin Yapısal ve Kinematik Dengesizliğini Anlamak) başlıklı yeni makalede anlatılıyor.

Independent Türkçe


Apple, tartışmalı Sıvı Cam tasarımından vazgeçmiyor

Fotoğraf: Apple
Fotoğraf: Apple
TT

Apple, tartışmalı Sıvı Cam tasarımından vazgeçmiyor

Fotoğraf: Apple
Fotoğraf: Apple

Yeni bir habere göre Apple, şimdiye kadarki en tartışmalı tasarım kararlarından birine sadık kalıyor.

Geçen yıl Apple, iOS 26'yı ve bununla birlikte iPhone'un yanı sıra diğer işletim sistemlerinin görünümünü de değiştiren yeni tasarım "Sıvı Cam"ı piyasaya sürmüştü.

Apple, yeni tasarımın telefonun içeriğini vurguladığını ve görünümünü güncellediğini belirtmişti. Ancak birçok kullanıcıdan eleştiri almıştı; kullanıcılar tasarımın görsel bakımdan çekici olmadığından ve cihazların okunmasını zorlaştırdığından yakınmıştı.

Bu eleştiriler, Apple'ın baş tasarımcısı Alan Dye'ın Meta'ya gitmesi ve yerine uzun süredir Apple tasarımcısı olan Steve Lemay'in gelmesiyle geçen yılın sonunda doruk noktasına ulaşmış gibi görünüyordu. Bu durum, Apple'ın kararı geri alıp eski tasarımının bir kısmını geri getirebileceği yönünde spekülasyonlara yol açmıştı.

Bloomberg'ün yeni haberi, bunun gerçekleşmeyeceğini gösteriyor. Habere göre Lemay, yeni tasarımın "itici gücü" olmuş ve geliştirilmesine öncülük etmiş.

Ancak Bloomberg'ün haberine göre, şirketin güncellemelere gelecek yılın adını verme politikasına uygun olarak iOS 27 adını alacak iPhone yazılımının yaklaşan sürümü, kullanıcıların cam efektini azaltmasına olanak tanıyan bir kaydırma çubuğu içerebilir.

Apple, mevcut iOS 26'da da bu efekti azaltmak için bir kaydırma çubuğu üzerinde çalışmış ancak bunu yalnızca kilit ekranına dahil etmişti. Habere göre, kaydırma çubuğunu menülerin tasarımının diğer bölümleriyle uyumlu hale getirmekte zorlanmıştı.

Daha sonra şirket, cam efektinin bir kısmını da azaltan bir "şeffaflığı azalt" ayarı tanıttı.

Bloomberg'den Mark Gurman, bu özelliği tasarımın geri kalanına getirmek ve diğer tasarım iyileştirmelerine odaklanmanın, yeni tasarım hakkındaki tartışmaların "bir kez daha önemli ölçüde değişebileceği" anlamına gelebileceğini söylüyor. Gurman'ın, yaklaşan değişiklikleri Apple resmen duyurmadan bildirmek konusunda güçlü bir sicili var.

Independent Türkçe