İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

Sürdürülebilir havacılık yakıtı, karbon salımlarının azaltılmasında önemli rol oynayacak

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı
TT

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

Birleşik Krallık (BK) merkezli biyoyakıt şirketi Firefly, insan dışkısını uçak yakıtına dönüştürmeye hazırlanıyor.

Firefly, kanalizasyon atıklarının sürdürülebilir havacılık yakıtına (sustainable aviation fuel / SAF) dönüştürülmesini sağlayacak ticari bir rafineri kurmak üzere Macaristan merkezli havayolu şirketi Wizz Air'la anlaşmaya vardı. 

BK'nin Essex bölgesine kurulacak rafineri, 2028'de Londra'daki havalimanlarına hizmet vermek üzere ticari amaçlı SAF tedarikine başlayabilecek. Fakat Firefly'ın ürettiği SAF, hâlâ yasal denetim sürecinden geçiyor. 

Biyoyakıt şirketi ürünlerinin, jet yakıtından "kimyasal açıdan ayırt edilemediğini" öne sürüyor. Firefly CEO'su James Hygate "Kanalizasyon atıklarını jet yakıtına dönüştürüyoruz. Bundan daha havalı pek bir şey düşünemiyorum" diyor. 

Düşük maliyetli havayolu şirketi Wizz, Firefly'ın atık bazlı yakıtından gelecek 15 yıl için 525 bin tona kadar sipariş vererek yatırım yaptığını açıkladı.

SAF üretmenin çeşitli yolları olsa da bunların çoğu normal jet yakıtı kerosenden çok daha pahalı ve kullanılmış yemeklik yağ gibi atık hammaddelerin tedariki sınırlı. Firefly Baş İşletme Görevlisi Paul Hilditch, kanalizasyon atığından dönüştürülen SAF'in daha ucuza ve daha çok miktarda üretileceğini iddia ediyor. 

Wizz Air'ın çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim sorumlusu Yvonne Moynihan şöyle diyor:

SAF, filo yenileme ve operasyonel verimlilikle birlikte, havacılıktan kaynaklanan karbon salımlarının azaltılmasında kritik rol oynuyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'ne göre SAF, 2050'de net sıfır karbondioksit salımına ulaşmak için havacılığın azaltması gereken emisyonların yaklaşık yüzde 65'inin azaltılmasını sağlayabilir. Uluslararası Enerji Ajansı, küresel çaptaki enerji kaynaklı karbon salımlarının yüzde 2'sini havacılığın oluşturduğunu ve bu oranın diğer taşımacılık sektörlerinden daha hızlı arttığını belirtiyor.

Independent Türkçe, RT, Guardian, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, Uluslararası Enerji Ajansı



Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
TT

Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)

Elon Musk'ın bugüne kadarki en büyük süper bilgisayarı yapmayı planladığı bildirildi. Milyarder, bilgisayarın yapay zeka sohbet botu Grok'u geliştirmek üzere üretileceğini söyledi. 

Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'ın geliştireceği bilgisayarda Nvidia H100 çipleri kullanılacak. 

Teknoloji odaklı yayın yapan Information'ın dün aktardığı üzere Musk, yatırımcılara bu ay yaptığı açıklamada bu çiplerin meydana getirdiği GPU (grafik işlem birimi) kümesinin, mevcut bilgisayarların "en az 4 katı" büyüklüğe sahip olacağını öne sürdü.

Musk geçen ay Grok 2'nin 20 bin adet Nvidia H100 GPU gerektirdiğini ve üçüncü sürümde muhtemelen 100 bin tane kullanılacağını söylemişti. Sohbet botunun halka açık mevcut sürümü Grok 1.5 adını taşıyor.

Yapay zeka alanında OpenAI, Google ve Meta gibi teknoloji devleriyle yarışan xAI'ın, yüksek talepten dolayı bu kadar çipi temin edip edemeyeceği belli değil.

Information, teknoloji milyarderinin yeni süper bilgisayarın 2025'in sonbaharında faaliyete geçmesi için bizzat kolları sıvadığını da aktardı. Bu devasa bilgisayarın yapımında xAI'ın, yazılım şirketi Oracle'la işbirliği kurması bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla'nın patronu Musk, süper bilgisayarın "bilişimin gigafactory'si" olacağını da söyledi. Bir milyara karşılık gelen ölçüm birimi "giga"dan türeyen gigafactory terimini Musk ortaya atmıştı ve artık büyük ölçekte elektrikli araç bataryası üreten bütün fabrikalar için kullanılıyor.    

Geçen yıl kurulan xAI'ın sohbet botu Grok halihazırda premium X (Twitter) üyeliğine sahip kullanıcılara açık. Ayrıca yapay zeka aracı, Musk'a ait sosyal medya platformundaki verilere erişebiliyor. 

OpenAI'ın ortak kurucularından Musk, 2018'de şirketten ayrılmış ve daha sonra CEO Sam Altman'ın yönetimindeki kurumun kâr odaklı yaklaşımından rahatsız olduğunu dile getirmişti. 

Teknoloji milyarderi, kâr amacı gütmemeye yönelik misyonundan kaydığı suçlamasıyla OpenAI'a bu yıl martta dava açmıştı. ChatGPT'nin yaratıcısı bu iddiaların "kurmaca" olduğunu ve Musk'ın şirketin başarısını "kendisine mal etmek istediğini" öne sürmüştü.

Independent Türkçe, Reuters, France 24, CNN