İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

Sürdürülebilir havacılık yakıtı, karbon salımlarının azaltılmasında önemli rol oynayacak

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı
TT

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

Birleşik Krallık (BK) merkezli biyoyakıt şirketi Firefly, insan dışkısını uçak yakıtına dönüştürmeye hazırlanıyor.

Firefly, kanalizasyon atıklarının sürdürülebilir havacılık yakıtına (sustainable aviation fuel / SAF) dönüştürülmesini sağlayacak ticari bir rafineri kurmak üzere Macaristan merkezli havayolu şirketi Wizz Air'la anlaşmaya vardı. 

BK'nin Essex bölgesine kurulacak rafineri, 2028'de Londra'daki havalimanlarına hizmet vermek üzere ticari amaçlı SAF tedarikine başlayabilecek. Fakat Firefly'ın ürettiği SAF, hâlâ yasal denetim sürecinden geçiyor. 

Biyoyakıt şirketi ürünlerinin, jet yakıtından "kimyasal açıdan ayırt edilemediğini" öne sürüyor. Firefly CEO'su James Hygate "Kanalizasyon atıklarını jet yakıtına dönüştürüyoruz. Bundan daha havalı pek bir şey düşünemiyorum" diyor. 

Düşük maliyetli havayolu şirketi Wizz, Firefly'ın atık bazlı yakıtından gelecek 15 yıl için 525 bin tona kadar sipariş vererek yatırım yaptığını açıkladı.

SAF üretmenin çeşitli yolları olsa da bunların çoğu normal jet yakıtı kerosenden çok daha pahalı ve kullanılmış yemeklik yağ gibi atık hammaddelerin tedariki sınırlı. Firefly Baş İşletme Görevlisi Paul Hilditch, kanalizasyon atığından dönüştürülen SAF'in daha ucuza ve daha çok miktarda üretileceğini iddia ediyor. 

Wizz Air'ın çevresel, sosyal ve kurumsal yönetim sorumlusu Yvonne Moynihan şöyle diyor:

SAF, filo yenileme ve operasyonel verimlilikle birlikte, havacılıktan kaynaklanan karbon salımlarının azaltılmasında kritik rol oynuyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'ne göre SAF, 2050'de net sıfır karbondioksit salımına ulaşmak için havacılığın azaltması gereken emisyonların yaklaşık yüzde 65'inin azaltılmasını sağlayabilir. Uluslararası Enerji Ajansı, küresel çaptaki enerji kaynaklı karbon salımlarının yüzde 2'sini havacılığın oluşturduğunu ve bu oranın diğer taşımacılık sektörlerinden daha hızlı arttığını belirtiyor.

Independent Türkçe, RT, Guardian, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, Uluslararası Enerji Ajansı



Trump, Çin'in DeepSeek yapay zeka aracını ABD için bir 'uyandırma çağrısı' olarak değerlendirdi

Trump Miami'deki Cumhuriyetçi Parti Temsilciler Meclisi politika toplantısına katıldı (AFP)
Trump Miami'deki Cumhuriyetçi Parti Temsilciler Meclisi politika toplantısına katıldı (AFP)
TT

Trump, Çin'in DeepSeek yapay zeka aracını ABD için bir 'uyandırma çağrısı' olarak değerlendirdi

Trump Miami'deki Cumhuriyetçi Parti Temsilciler Meclisi politika toplantısına katıldı (AFP)
Trump Miami'deki Cumhuriyetçi Parti Temsilciler Meclisi politika toplantısına katıldı (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump dün, Çin'in düşük maliyetli yapay zeka modeli DeepSeek'i, Çin’in yapay zeka aracının piyasaya sürülmesiyle küresel teknoloji hisselerinin düşmesinin ardından ABD şirketleri için bir ‘uyandırma çağrısı” olarak tanımladı.

Miami'deki Cumhuriyetçi Parti Temsilciler Meclisi politika toplantısında konuşan Trump, “Çinli bir şirketin DeepSeek yapay zekası aracını piyasaya sürmesi, kazanmak için rekabet etmeye odaklanmamız gerektiği konusunda bizim endüstrilerimiz için bir uyandırma çağrısı olmalı” dedi. Bu şokun aynı zamanda Silikon Vadisi'ni daha düşük maliyetle inovasyon yapmaya itmesi açısından ‘olumlu’ olabileceğini belirten ABD Başkanı, “Milyarlar harcamak yerine, aynı çözüme ulaşacağınız umuduyla daha az harcayacaksınız” ifadelerini kullandı.

Çin’in DeepSeek yapay zeka aracını piyasaya sürmesi, yapay zeka endüstrisine yarı iletkenler sağlayan Amerikan şirketi Nvidia'nın tarihi bir kayıp yaşamasına ve hisselerinin yüzde 17 oranında düşmesiyle piyasa değerinde yaklaşık 600 milyar dolar kaybetmesine neden oldu. Çin'in doğusundaki Hangzhou kentinde bulunan DeepSeek adlı startup tarafından geliştirilen chatbot, küçük bir yatırım karşılığında ABD merkezli yapay zeka şirketleriyle rekabet edebileceğini gösterdi.

Geçtiğimiz hafta ikinci başkanlık dönemi için göreve başlayan Trump, Japonya merkezli SoftBank Group ve ABD merkezli OpenAI ve ChatGPT şirketleri öncülüğünde ABD'de bir yapay zeka altyapısı oluşturmak için 500 milyar dolarlık bir projeyi duyurmuştu.