Çin'de yürütülen çalışmaların yeni bir incelemesine göre 40 yaşından sonra tek bir kez düşmek, kişinin gelecekteki demans riskini yüzde 20'den fazla artırabilir.
Changchun Çin Tıbbı Üniversitesi'nden bilim insanları, bu yaştan sonra birden fazla sefer düşen kişilerde gelecekteki riskin yüzde 74'e kadar artabileceğini söylüyor.
Araştırmacılar hakemli dergi Journal of Post-Acute and Long-Term Care Medicine'da yayımlanan çalışmada, "Tekrarlayan düşmeler, yüksek risk altındaki bireyleri belirlemek için potansiyel bir klinik belirteç görevi görebilir" diye yazıyor.
Hem demans hem de düşmeler yaşlı nüfusu etkileyip genellikle yaşlanmayla ilişkilendirilirken, birçok çalışmada bu ikisi arasındaki bağlantı araştırılıyor.
Çalışmalarda hem düşmeler hem de demansla bağlantılı ortak nörolojik sorunlar olabileceğinin görülmesi, düşüşlerin bilişsel gerilemenin erken belirtisi olabileceğine işaret ediyor.
Demanslı yaşlı yetişkinler de daha sık düşüyor ancak düşmelerin özellikle demansın öncülü olup olmadığı belirsizliğini koruyor.
Bilim insanları, "Sistematik inceleme ve meta analize dayanan bu çalışma, orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerdeki düşme geçmişiyle sonraki demans riski arasındaki ilişkiyi gösteren ilk nicel kanıtı sunuyor" diye yazıyor.
Bilim insanları inceleme çalışmasında, başlangıçta demans tanısı konmamış 40 yaş ve üzeri yaklaşık 3 milyon katılımcının vaka raporlarını içeren 7 çalışmayı değerlendirdi.
Derlenen analizde, düşme geçmişi olan yaklaşık 1,25 milyon orta yaşlı ve yaşlı yetişkin arasında gelecekte demans görülme sıklığı yüzde 11'in üzerindeydi.
Demans görülme sıklığı, 60 yaş ve üzeri yetişkinlerde yüzde 12,3'le daha yüksekti.
Bilim insanları şu ifadeleri kullanıyor:
Hem tek bir kez düşmek hem de çoklu düşmeler, gelecekteki tüm nedenlere bağlı demans riskini artırırken birden fazla düşüş geçmişi, gelecekteki demansın daha güçlü bir göstergesiydi.
7 çalışmanın üçüne ilişkin ayrı bir analiz, tek seferlik bir düşmenin yüzde 20, birden fazla kez düşmenin ise yüzde 74 daha yüksek demans riskiyle ilişkili olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar "Sonuçlar, düşme sıklığının demans riskiyle doz-yanıt ilişkisi gösterdiğine işaret ediyor" diye yazıyor.
Araştırmacılara göre bulgular, düşüşlerin "sadece tesadüf olmadığını, aynı zamanda hızlanan nörodejeneratif gerilemenin erken bir klinik belirteci görevi gördüğünü" gösteriyor.
Bilim insanları bu bağlantının arkasında üç olası mekanizma olabileceğinden şüpheleniyor.
Bunlardan biri, düşmek yaralanmalara yol açtığı için bilişsel gerilemeyi tetikleyerek veya hızlandırarak doğrudan demansa yol açabileceği.
Araştırmacılar buna alternatif olarak, resmi bir demans tanısı konmadan çok önce nörodejenerasyonun başlamış olabileceğinden ve bunun da düşmelere katkıda bulunduğundan şüpheleniyor.
Bu, daha sık düşmenin daha ileri düzeyde demansa yol açabileceği gözlemiyle örtüşüyor.
Araştırmacılar ayrıca bir kısır döngünün sözkonusu olabileceğinden şüpheleniyor.
Tek bir kez düşen orta yaşlı bir kişi, daha fazla düşme korkusu geliştirebilir ve demansa karşı koruyan fiziksel ve sosyal aktivitelerini azaltabilir.
Bilim insanları her halükarda, demansın erken teşhis edilebilmesi için hekimlerin tekrarlayan düşme geçmişi olan orta yaşlı ve yaşlı yetişkinlerde bilişsel gerilemeye karşı fazladan dikkatli olması çağrısı yapıyor.
Gelecekteki çalışmaların bu ilişkiyi daha da netleştirebileceğini ve yaşlanan nüfuslarda önleyici stratejileri destekleyebileceğini umuyorlar.
Independent Türkçe
