Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Miley Cyrus adını değiştirdi

Cyrus, geçen ay "aşk hikayesi" diye tanımladığı yeni albümü hakkında ipucu vermişti (AFP)
Cyrus, geçen ay "aşk hikayesi" diye tanımladığı yeni albümü hakkında ipucu vermişti (AFP)
TT

Miley Cyrus adını değiştirdi

Cyrus, geçen ay "aşk hikayesi" diye tanımladığı yeni albümü hakkında ipucu vermişti (AFP)
Cyrus, geçen ay "aşk hikayesi" diye tanımladığı yeni albümü hakkında ipucu vermişti (AFP)

Yeni müzik çalışmalarının yolda olduğuna dair ipuçları veren Miley Cyrus, görünüşe göre sahne adını değiştirdi.

33 yaşındaki sanatçı, pazartesi günü Instagram'da kırmızı tonların hakim olduğu bir fotoğrafını paylaşarak gönderisine tek kelimelik bir not düştü:

MILEY.

Tam adını Google'da aradığınızda ise arama motoru özel bir düzeltme öneriyor:

Şunu mu demek istediniz... sadece: miley

Bu değişiklik, hayranların geçen mayısta yayımlanan Something Beautiful'dan sonra sanatçının 10. stüdyo albümünü beklerken yaşandı.

Cyrus, geçen ay Wonderland dergisi için Bıçak Sırtı (Blade Runner) ve Kill Bill yıldızı Daryl Hannah'yla yaptığı söyleşide yeni albümü hakkında ipuçları vermişti.
 

scdfergt
Miley Cyrus, Instagram'da yeni tek isimli dönemini duyurdu ve gönderiye sadece "MILEY" yazdı (miley/Instagram)
csdfvghy
Google artık Cyrus'ın tam adını ararken sadece "Miley"yi öneriyor (Google)
cdfrgtbhy
Miley'nin Instagram hesabı (miley/Instagram)

Cyrus, oyuncuya "Bu albüm bir aşk hikayesi ama aşk hikayeleri asla tek boyutlu olmaz. Her zaman katmanlıdır" dedi.

Albümün başından sonuna uzanan romantik bir damar kesinlikle var çünkü tüm albümlerim gibi bu da hayatımın hangi noktasında olduğumu yansıtıyor. Ancak bu albüm benim için özellikle anlamlı çünkü bu duygu hayatımın farklı dönemlerinde de benimle kaldı. Bu, daha önce pek deneyimlemediğim bir şeydi. Son üç albümümde huzurlu bir aşk teması ön plana çıktı. Yalnızca başka biriyle paylaştığım sevgi değil, kendime karşı hissetmeyi öğrendiğim sevgi de. Bu muhtemelen en büyük evrim oldu. Kendinizle olan ilişkiniz değiştiğinde, etrafınızdaki her ilişki de değişir. Bence bu albüm her ikisini de eşit derecede kutluyor.

Bu gelişme, Cyrus'ın vaftiz annesi Dolly Parton'ın ölümünün üzerinden henüz bir hafta bile geçmeden yaşandı.

Şarkıcı, Tennessee'nin Nashville kentinde 80 yaşında hayatını kaybetti. Ailesi, hangi tür olduğu açıklanmayan bir kanserle "kısa süreli bir mücadele" verdiğini belirtti.

Haberin ardından Cyrus, country müziğinin efsanevi ismi için Instagram'da duygusal bir anma mesajı paylaşarak şunları yazmıştı:

Dolly Teyzemi kaybetmenin yarattığı duygular, paylaşmayı doğru bulduğum sınırların ötesinde. En özel ve kutsal anlarımız yalnızca bize aitti; sahne arkasında, ihtişamın ardında ve kalplerimizin arasında kalmaya devam edecekler. Bildiğim şey şu ki, Dolly bunu hissetmemi, bunun hakkında bir şarkı yazmamı ve sonra yola devam edip güçlü olmamı isterdi. Yanımda bir melek var. Her vardı. Son konuşmalarımızdan biri müzik ve dönüşüm hakkındaydı. Onu her zaman seveceğim ve onu gururlandırmak istiyorum.

Sözlerini şöyle tamamladı:

Onu derinden özleyecek ailesi, arkadaşları ve tüm dünya için kalbim parçalanıyor. Bu hepimizin kaybı ve onu en güzel şeylerde göreceğiz.

Independent Türkçe


Usta yönetmenle Paul Mescal'ın arasını Gladyatör 2 fiyaskosu mu açtı?

30 yaşındaki İrlandalı aktör Paul Mescal, Gladyatör 2'de Lucilla ve Maximus'un gizli oğlu Lucius Verus rolündeydi (Paramount Pictures, DreamWorks Pictures)
30 yaşındaki İrlandalı aktör Paul Mescal, Gladyatör 2'de Lucilla ve Maximus'un gizli oğlu Lucius Verus rolündeydi (Paramount Pictures, DreamWorks Pictures)
TT

Usta yönetmenle Paul Mescal'ın arasını Gladyatör 2 fiyaskosu mu açtı?

30 yaşındaki İrlandalı aktör Paul Mescal, Gladyatör 2'de Lucilla ve Maximus'un gizli oğlu Lucius Verus rolündeydi (Paramount Pictures, DreamWorks Pictures)
30 yaşındaki İrlandalı aktör Paul Mescal, Gladyatör 2'de Lucilla ve Maximus'un gizli oğlu Lucius Verus rolündeydi (Paramount Pictures, DreamWorks Pictures)

Ridley Scott ve Paul Mescal arasında gerginlik yaşandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Oscar adayı yönetmenin, Euphoria'yla tanınan Jacob Elordi'yi başrole taşıyan son filmi Köpek ve Yıldızlar (The Dog Stars) vizyona girdi. 

Filmin gösterime girmesiyle hayranlar, çekimler başlamadan projeden ayrılan Paul Mescal başrolde kalsaydı nasıl bir yapım ortaya çıkacağını tartışmaya başladı.

Ödüllü dizi Normal People'la çıkış yakalayan Mescal'ın, kıyamet sonrası macera filminde Gladyatör 2 (Gladiator II) yönetmeni Scott'la yeniden çalışması planlanıyordu. Ancak Mescal'ın çekim takvimi projeyle uyuşmadı.

Puck yazarı Matt Belloni ise Mescal'ın projeden ani ayrılışının arkasında başka bir neden bulunduğunu öne sürdü. Haberde, Scott'ın Gladyatör 2'nin gişede beklentilerin altında kalmasından Mescal'ı sorumlu tuttuğu iddia edildi. Yönetmenin ayrıca oyuncuyu yeterince "eril" bulmadığı ve bu nedenle rolü son anda bir diğer Oscar adayı Jacob Elordi'ye verdiği öne sürüldü.

Ridley Scott cephesinden yalanlama

Scott'ın temsilcisi, Entertainment Weekly'ye yaptığı açıklamada sözkonusu iddiaları kesin bir dille yalanladı. 

Temsilci "Bu iddia kesinlikle doğru değil" dedikten sonra şöyle devam etti:

Ridley, Paul'u çok seviyor ve Gladyatör 2'deki harika işbirliğinin ardından Köpek ve Yıldızlar'da da onunla çalışacağı için heyecan duyuyordu. Ne yazık ki Paul'un başka bir film için katılması gereken provalar, Ridley'nin filminde rol almasına engel oldu.

Temsilci ayrıca, "Ridley, Paul'la çalışma fırsatını kaçırdığı için üzülse de rolün hakkını veren Jacob'la çalışmış olmaktan son derece memnun" dedi.

Mescal'ın Köpek ve Yıldızlar'dan ayrılması daha önce, Sam Mendes'in Beatles üyelerini konu alan 4 filmlik serisinde Paul McCartney'yi canlandıracak olmasına bağlanmıştı.

Scott da 2024'te Amerika Yönetmenler Birliği'nin bir etkinliğinde, Mescal'ın Mendes'in Beatles filmlerinde rol alacağını ağzından kaçırmış ve bu nedenle oyuncuyla Köpek ve Yıldızlar'da muhtemelen çalışamayacaklarını söylemişti. Scott o dönemde, "Paul'un takvimi dolu, sırada Beatles projesi var. Bu yüzden onu azat etmek zorunda kalabilirim" demişti.

Gladyatör 2 dünya çapında 462 milyon dolar hasılat elde etse de yapım bütçesinin 300 milyon doları aştığı, ayrıca film için yüksek miktarda pazarlama harcaması yapıldığı bildirilmişti.

Bağımsız projelerle rüştünü ispatladıktan sonra ilk kez bu ölçekte bir yapımda başrol üstlenen Mescal'ın performansı eleştirmenleri ikiye bölse de Scott, oyuncusuna duyduğu güveni her fırsatta dile getirmişti.

88 yaşındaki Scott, filmin vizyona girmesinden önce yaptığı açıklamada, "İşim gereği sürekli beni çileden çıkaran şüphecilerle uğraşıyorum. Ancak Formula 1 aracını pistte defalarca kullanmış biri olarak virajları nasıl alacağımı çok iyi biliyorum" demişti.

Yönetmen ayrıca Mescal'ın performansının, ilk filmle Oscar kazanan Russell Crowe'unkiyle "boy ölçüşebilecek düzeyde" olduğunu söylemişti.

Independent Türkçe, Entertainment Weekly, World of Reel, LadBible, Puck


Matthew Perry'nin hayatı Netflix belgeseliyle ekrana taşınıyor

Matthew Perry'nin Friends'de canlandırdığı Chandler Bing, Courteney Cox'un hayat verdiği Monica Geller karakteriyle 7. sezonun sonunda evlenmişti (NBC)
Matthew Perry'nin Friends'de canlandırdığı Chandler Bing, Courteney Cox'un hayat verdiği Monica Geller karakteriyle 7. sezonun sonunda evlenmişti (NBC)
TT

Matthew Perry'nin hayatı Netflix belgeseliyle ekrana taşınıyor

Matthew Perry'nin Friends'de canlandırdığı Chandler Bing, Courteney Cox'un hayat verdiği Monica Geller karakteriyle 7. sezonun sonunda evlenmişti (NBC)
Matthew Perry'nin Friends'de canlandırdığı Chandler Bing, Courteney Cox'un hayat verdiği Monica Geller karakteriyle 7. sezonun sonunda evlenmişti (NBC)

Friends yıldızı Matthew Perry'nin hayatını, kariyerini ve verdiği kişisel mücadeleleri anlatan üç bölümlük The One About Matthew Perry adlı belgesel, 27 Ekim'de Netflix'te yayımlanacak.

Belgeselde, Perry ailesinin özel arşivinden daha önce yayımlanmamış fotoğraf ve videolar da bulunuyor. Yapımın ana anlatıcılığını oyuncunun kız kardeşi Mia Perry Bowick üstleniyor.

Netflix'e göre belgesel, Perry'nin yükselen bir komedi yıldızıyken tüm dünyanın "en sevdiği Friends karakteri" olarak bağrına bastığı bir isme dönüşmesini anlatıyor. Yapım aynı zamanda oyuncunun özel hayatında verdiği mücadelelere dair samimi ayrıntıları gün yüzüne çıkarırken, dürüstlüğü ve yarattığı farkındalıkla geride bıraktığı mirası da onurlandırıyor.

Friends oyuncularının belgeselde yer alıp almayacağı henüz bilinmiyor. Ancak Netflix, yapımda Perry'nin hayatı boyunca yanında olan yakın arkadaşlarının ve birlikte üretim yaptığı çalışma arkadaşlarının anlatımlarına yer verildiğini belirtiyor.

Çocuk Programlarının Karanlık Yüzü'yle (Quiet on Set: The Dark Side of Kids TV) tanınan Mary Robertson, projenin yönetmenliğini ve yönetici yapımcılığını üstleniyor. 

Mia Perry Bowick, belgeselle ilgili duygularını şu sözlerle anlattı:

Bu anıları ve Matthew'yu hayatının tüm karmaşasıyla sevmenin nasıl bir his olduğunu paylaşmaya hazır hissetmem zaman aldı. Onu sadece Chandler olarak ya da sadece bağımlılıkla mücadele eden biri olarak değil, tüm yönleriyle görmesini istedim. Kız kardeşi olarak, bugün olduğum kişiyi, olmak istediğim insanı ve hayatımı adadığım işi o şekillendirdi. Matthew'nun kocaman bir kalbi ve cömert bir ruhu vardı. En karanlık anlarında bile sizi güldürür, sevildiğinizi hissettirirdi. Umarım bu belgesel, onu seven herkesin Matthew'nun gerçekte nasıl biri olduğunu ve geride bıraktığı mirası daha iyi anlamasını sağlar.

Yönetmen Robertson ise, "Matthew Perry çağımızın komedi dehalarından biriydi" diyerek ekledi: 

Rol aldığı çok sayıda film, dizi ve tiyatro yapımının yanı sıra unutulmaz Chandler Bing karakteriyle de milyonlarca insanı güldürdü, insanları birbirine yakınlaştırdı ve kendilerini daha az yalnız hissetmelerini sağladı. Ayrıca bağımlılıkla mücadelesini açıkça anlatarak bu konudaki farkındalığın artmasına önemli katkıda bulundu. Ancak kamuoyunun bildikleri, onun hikayesinin yalnızca bir kısmından ibaretti. Bu belgeseli yapmaya karar vermemizin nedeni de tam olarak buydu: Matthew'yu tanıyan ve seven insanlara, kamuoyunun tanıdığı ismin ardındaki gerçek Matthew'yu anlatma fırsatı vermek.

Matthew Perry, Ekim 2023'te evindeki jakuzide 54 yaşında hayatını kaybetmişti. Adli tıp raporunda ölümün başlıca nedeni "ketaminin akut etkileri" diye belirlenirken, boğulmanın da ölüme katkıda bulunan etkenlerden biri olduğu açıklanmıştı.

Independent Türkçe, Variety, Hollywood Reporter