Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Gollum yıldızından itiraf: Uykularım kaçıyor

Gollum, J.R.R. Tolkien evreninde Tek Yüzük'ün yozlaştırıcı gücüne yenik düşerek hem fiziksel hem de psikolojik olarak büyük bir yıkıma uğramış, özünde bir Hobbit olan trajik bir karakter (New Line Cinema)
Gollum, J.R.R. Tolkien evreninde Tek Yüzük'ün yozlaştırıcı gücüne yenik düşerek hem fiziksel hem de psikolojik olarak büyük bir yıkıma uğramış, özünde bir Hobbit olan trajik bir karakter (New Line Cinema)
TT

Gollum yıldızından itiraf: Uykularım kaçıyor

Gollum, J.R.R. Tolkien evreninde Tek Yüzük'ün yozlaştırıcı gücüne yenik düşerek hem fiziksel hem de psikolojik olarak büyük bir yıkıma uğramış, özünde bir Hobbit olan trajik bir karakter (New Line Cinema)
Gollum, J.R.R. Tolkien evreninde Tek Yüzük'ün yozlaştırıcı gücüne yenik düşerek hem fiziksel hem de psikolojik olarak büyük bir yıkıma uğramış, özünde bir Hobbit olan trajik bir karakter (New Line Cinema)

Andy Serkis, kendisini şöhrete kavuşturan Gollum rolüne dönmenin zorluklarını ve kendisini nasıl etkilediğini anlattı.

Serkis, yeni Yüzüklerin Efendisi (The Lord of the Rings) macerası The Hunt for Gollum'da hem Gollum'u yeniden canlandırıyor hem de filmi yönetiyor.

The Times'a verdiği röportajda Serkis, hayranların çok sevdiği karaktere dönüşünün uykularını kaçırdığını söyledi:

Gollum'la o kadar uzun zamandır yaşıyorum ki. Uykum zaten çok kötüdür. Zihnim epey hareketli. 26 yıl önce canlandırmaya başladığım karakteri yeniden oynamak çılgınca bir deneyim oldu. Bu yüzden geceleri uyanıyorum. Aslında uyuyor muyum, uyanık mıyım bilmiyorum ama aklımdan şunlar geçiyor: 'Ben mi seni yönetiyorum Gollum, yoksa sen mi beni? Tartışıyor muyuz?' Zihnim... Meşgul.

62 yaşındaki Serkis, geçen hafta Gollum'un meşhur "Kıymetlim" sözüne gönderme yapan My Pressures adlı anı kitabının tanıtımı için USA Today'e verdiği röportajda da canlandırdıkları karakterlerin oyuncuları nasıl değiştirdiğini anlatmıştı:

Canlandırdığınız her karakterin sizi bir oyuncu olarak değiştirdiğine hep inandım, hâlâ da inanıyorum. Kendiniz ya da dünya hakkında bir şey öğreniyorsunuz ve bu, dünyaya bakışınızı değiştiriyor. Bence bir bakıma kimyanız değişiyor. Bedeninizi, zihninizi, düşüncelerinizi ve ruhunuzu başka bir varlığa uyum sağlamak üzere kandırıyorsunuz.

Serkis, karakterlerin oyuncular üzerindeki etkisine ilişkin sözlerini şöyle sürdürmüştü:

Bazen bir karakterin etkisinden çıkmak uzun zaman alabiliyor.

Gollum sözkonusu olduğunda bu süreç hiç sona ermeyebilir. Serkis şöyle diyor:

Açıkçası Gollum'un beni bir gün bırakacağını sanmıyorum.

The Hunt for Gollum, Andy Serkis'i Yüzüklerin Efendisi (The Lord of the Rings) ve Hobbit üçlemelerinin arkasındaki yaratıcı ekip Peter Jackson, Fran Walsh ve Philippa Boyens'la yeniden bir araya getiriyor. 

Dev bütçeli yapımın kadrosunda Ian McKellen, Elijah Wood ve Lee Pace gibi isimler rollerine dönerken, ekibe Kate Winslet, Jamie Dornan, Leo Woodall ve Anya Taylor-Joy gibi yıldızlar katılıyor.

Orta Dünya ekibiyle yeniden buluşması hakkında temmuzda Variety'ye konuşan Serkis, hislerini şu sözlerle özetlemişti:

Daha iyisi olamazdı. Sadece yıllarca birlikte çalıştığım ve çok sevdiğim o çekirdek kadro değil, neredeyse 25 yıl önceki set ekibinin tamamı yeniden burada. Üstelik artık onların çocukları da bizimle çalışıyor. Bu yüzden adeta büyük bir aile buluşması yaşıyoruz.

The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum, 17 Aralık 2027'de sinemalarda vizyona girecek.
Independent Türkçe, Deadline, The Times, USA Today, Variety


Nicolas Cage, 2,6 milyar dakika izlenen dizisi iptal edilince rahatlamış

1930'ların New York'unda geçen Spider-Noir'da Oscar ödüllü Nicolas Cage, yaşlı ve şanssız özel dedektif Ben Reilly rolünde (Amazon Prime Video)
1930'ların New York'unda geçen Spider-Noir'da Oscar ödüllü Nicolas Cage, yaşlı ve şanssız özel dedektif Ben Reilly rolünde (Amazon Prime Video)
TT

Nicolas Cage, 2,6 milyar dakika izlenen dizisi iptal edilince rahatlamış

1930'ların New York'unda geçen Spider-Noir'da Oscar ödüllü Nicolas Cage, yaşlı ve şanssız özel dedektif Ben Reilly rolünde (Amazon Prime Video)
1930'ların New York'unda geçen Spider-Noir'da Oscar ödüllü Nicolas Cage, yaşlı ve şanssız özel dedektif Ben Reilly rolünde (Amazon Prime Video)

Spider-Noir'ın yalnızca bir sezonun ardından Prime Video tarafından iptal edilmesi dizinin hayranlarını şaşırtsa da başrol oyuncusu Nicolas Cage kararı memnuniyetle karşıladı. Oyuncu, Ben Reilly'nin hikayesini sürdürmek istemediğini söyledi.

Elveda Las Vegas'la (Leaving Las Vegas) Oscar kazanan yıldız oyuncu, IGN'e verdiği röportajda, özel dedektif Ben Reilly'nin hikayesinde anlatılacak başka şeyler olup olmadığı sorusuna kısaca "Hayır" yanıtını verdi.

Kusursuz bir sezon. Aynı karakteri tekrar tekrar canlandırıp durarak insanları bıktırmak istemezsiniz. Ben Reilly nevi şahsına münhasır biri. Son derece riskli bir şey yapıyordum, adeta ip üstünde yürüyordum. Bunu ikinci, üçüncü sezonda da sürdürürseniz insanları gerçekten bıktırabilirsiniz.

Cage, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu yüzden yeni sezon onayı vermediklerinde, 'Oh be, teşekkürler!' dedim. Çünkü şimdi True Detective'te oynuyorum ve onda da yalnızca bir sezon yer alacağım. Böylesi daha iyi, biliyorsunuz. Aynı şeyi tekrar tekrar yapmak istemiyordum. Kendimi tekrarlamayı sevmiyorum. Kusursuz bir iş, o karakteri de o sezonu da seviyorum. Hep var olacak ve her zaman tazeliğini koruyacak.

62 yaşındaki Cage, geçen ay dizinin iptal haberinin ardından Amazon'u eleştirmiş, şirketin kendisinden yapay zeka kullanımına izin veren bir belge imzalamasını istediğini söylemişti.

Deadline'ın aktardığına göre, New York Comic Con'daki bir panelde konuşan oyuncu şunları söylemişti:

Amazon, yapay zekaya çok sıcak bakan bir şirket, OpenAI'a yaptığı 50 milyar dolarlık yatırım da bunun göstergesi. Ben ise yapay zekaya sıcak bakan bir oyuncu değilim. Gerisini siz düşünün! Ben onların kulübünden değilim. Spider-Noir'da yapay zeka kullanmalarına izin veren belgeyi imzalamadım. Muhtemelen o stüdyoyla bir daha çalışmayacağım ama sorun değil.

Reyting ölçüm şirketi Nielsen'ın dijital platformlardaki izlenme verilerine göre Spider-Noir, ilk 6 haftasında toplam 2,6 milyar dakika izlenmişti. Dizi, 11 Emmy adaylığı elde etmiş ve 5 ödül kazanmıştı.

Spider-Noir sona ermiş olsa da Cage, HBO'nun sevilen dizisi True Detective'in 5. sezonunda Antonio Banderas'la başrolü paylaşacak.

Amerikalı oyuncu ayrıca John Madden'ın hayatını anlatan David O. Russell imzalı Madden filminde de başrolde. Resmi konu özetine göre yapım, Madden'ın "Al Davis ve Raiders'la Super Bowl zaferi getiren işbirliğinden video oyunu serisi Madden NFL'i yaratmasına ve Amerikan futbolu tarihinin en tanınmış seslerinden biri olmasına uzanan yolculuğunu" anlatıyor.

Madden, 11 Kasım'da ABD'deki seçili sinemalarda gösterime girecek, 18 Kasım'da ise dünya genelinde Prime Video'da yayımlanacak.

Independent Türkçe, Variety, IGN, Deadline


Pennywise'ın yıldızının gözü James Bond'da

İsveçli aktör Bill Skarsgård, Stephen King'in ölümsüz eseri O'nun (IT) öncesini anlatan HBO Max dizisi Welcome to Derry'de Pennywise rolünde (HBO Max)
İsveçli aktör Bill Skarsgård, Stephen King'in ölümsüz eseri O'nun (IT) öncesini anlatan HBO Max dizisi Welcome to Derry'de Pennywise rolünde (HBO Max)
TT

Pennywise'ın yıldızının gözü James Bond'da

İsveçli aktör Bill Skarsgård, Stephen King'in ölümsüz eseri O'nun (IT) öncesini anlatan HBO Max dizisi Welcome to Derry'de Pennywise rolünde (HBO Max)
İsveçli aktör Bill Skarsgård, Stephen King'in ölümsüz eseri O'nun (IT) öncesini anlatan HBO Max dizisi Welcome to Derry'de Pennywise rolünde (HBO Max)

Bill Skarsgård, kötü karakterleri canlandırmaktan dolayı kendisini "tükenmiş" hissettiğini söyledi.

36 yaşındaki oyuncu, O (It) filmlerinde Pennywise'ı, Nosferatu'da Kont Orlok'u, The Crow: Ölümsüz'de (The Crow) Eric Draven'ı ve John Wick 4'te (John Wick: Chapter 4) Marquis Vincent Bisset de Gramont'u canlandırdığı karanlık rolleriyle tanınıyor.

Ancak Josh Horowitz'in Happy Sad Confused adlı podcast programına konuk olan Skarsgård, kötü karakter rollerini kabul ederken artık daha seçici davrandığını anlattı.

Bir kötü karakteri canlandıracaksam bana özgün gelen, daha önce yapmadığım bir şey olmalı. Bu tür rollerden biraz yorulduğumu hissediyorum. Ama doğru rolü bulursanız, farklı yönleriyle oynaması çok eğlenceli olabilecek kötü karakterler de var.

Horowitz daha sonra oyuncunun uzun süredir bir James Bond filminde kötü karakter oynamaya ilgi duyduğunu hatırlattı.

Skarsgård, esprili bir yanıt verdi:

Evet! Çünkü James Bond için beni aramadılar. Nedenini bilmiyorum. Belki de 'Bu karakteri bir İsveçliye oynatamayız' diye düşündüler. Beni adaylar arasına bile almadılar.

Kopma Noktası (Dead Man's Wire) yıldızı, kendisini 10 ya da 15 yıl boyunca James Bond rolüne bağlamak istemeyebileceği konusunda Horowitz'e katıldı. Bunun yerine, Mads Mikkelsen ve Javier Bardem'i örnek göstererek yalnızca tek bir film için kötü karakter rolünü üstlenmeye sıcak baktığını söyledi.

Skarsgård bu açıklamaları, Denis Villeneuve'ün yöneteceği yeni filmde 007'yi canlandıracak oyuncu için arayış sürerken yaptı.

Hollywood Reporter, daha önce Callum Turner, Jack Lowden ve Josh O'Connor'ın rol için kamera denemesine katıldığını bildirmişti. Cuma günkü haberindeyse Robert Pattinson'ın da denemeye katıldığını yazdı. Nicholas Hoult'un adı da adaylar arasında anılıyor.

Skarsgård ise şu sıralar ABD sinemalarında gösterilen, Peter Berg imzalı Savaş Kupası'nda (The Mosquito Bowl) başrolde. Film, 25 Kasım'da Netflix'te yayımlanacak.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, Happy Sad Confused