Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Karşıya geçeceğinizi gözünüzden anlayan sistem devreye girdi

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Karşıya geçeceğinizi gözünüzden anlayan sistem devreye girdi

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Las Vegas, yaya geçitlerini daha güvenli hale getirmek ve yayaları sürücüler için daha görünür kılmak amacıyla tasarlanmış yapay zeka destekli bir aydınlatma sistemini test ediyor.

İlk kurulum, Circa, Binion's ve California Hotel & Casino gibi önemli cazibe merkezlerinin yakınındaki First Street ve Ogden Avenue kavşağına yapıldı.

Bu kavşak aynı zamanda, teknolojiyi geliştiren Intelligent Security Systems şirketine göre, yılda 24 milyondan fazla ziyaretçi çeken neon ışıklı açık hava eğlence merkezi Fremont Street Experience'a sadece birkaç adım uzaklıkta.

SecurOS Soffit sistemi, yaya geçidine giren yayaları algılıyor ve onları karşıya geçene kadar LED ışıklarla takip ediyor. Bir basın açıklamasına göre hedefli aydınlatma, göz kamaştırmadan veya gereksiz ışık kirliliğine yol açmadan yayaları sürücüler için daha görünür kılmak üzere tasarlandı. Sistem, yaya geçidini kullanan kimse olmadığında standart aydınlatma sağlıyor.

Güvenlik sistemleri şirketine göre ABD'de 70'ten fazla kent bu teknolojiyi kullanmaya başladı.
 

gbhj
İlk kurulum, Circa, Binion's ve California Hotel & Casino gibi önemli cazibe merkezlerinin yakınında, First Street ve Ogden Avenue'da yapıldı (Intelligent Security Systems)

Bu deneme, Las Vegas'ın Fremont Caddesi ve çevresindeki 16 kavşağı gelişmiş sinyalizasyon teknolojisiyle donatma planının bir parçası.

Las Vegas Belediyesi, projeyi şubatta duyururken teknolojinin yayaları daha iyi algılamak ve yoğun kavşaklardaki güvenliği artırmak için yapay zekadan yararlanacağını açıklamıştı.

Nevada Üniversitesi, Las Vegas'ın Savunmasız Yol Kullanıcıları Projesi Direktörü Erin Breen, o dönemde Fox 5 Las Vegas'a, "Göz hareketlerinizden karşıya geçmeyi planlayıp planlamadığınızı anlayabiliyor" diye konuşmuştu.

dsfghyjukı
Aydınlatma, göz kamaştırmadan veya gereksiz ışık kirliliği yaratmadan yayaların görünürlüğünü artırmak ve kimse geçmediğinde standart aydınlatma sağlamak üzere tasarlandı (Intelligent Security Systems)

Şehir, bu yıl başlaması beklenen proje için Federal Karayolu İdaresi'nden 1,4 milyon dolar aldı. 16 kavşağın tamamı sistemle donatıldıktan sonra pilot program iki yıl sürecek.

Fox 5'in haberine göre, Belediye Başkanı Shelley Berkeley, duyurunun yapıldığı sıralarda düzenlediği basın toplantısında, "Eğer işe yararsa, bunu şehir genelinde uygulayacağız" dedi.

İşe yaramazsa yeniden düğmeye basma yöntemine döneceğiz.

Berkeley, "Bazen eski yöntemler daha iyi sonuç veriyor ama ne olacağını göreceğiz" diye ekledi.

The Independent, konuyla ilgili yorum almak için Intelligent Security Systems ve Las Vegas Belediyesi'yle iletişime geçti.

Independent Türkçe


Anna Paquin üç çocuk yıldızın ölümünün ardından sektöre seslendi

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

Anna Paquin üç çocuk yıldızın ölümünün ardından sektöre seslendi

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

36 yaşında hayatını kaybeden Hayden Panettiere için taziye mesajı yayımlayan Anna Paquin, çocuk oyunculuk pratiğine eleştirilerde bulundu.

Panettiere, 16 Ağustos'ta Güney Karolina'nın Greenville kentindeki bir apartman dairesinde hayatını kaybetmişti. Panettiere, yetişkinliğinde Heroes ve Nashville dizilerinde başarı yakalamadan önce, Unutulmaz Titanlar (Remember the Titans, 2000), Ally McBeal (2002), Ice Princess (2005) ve Bring It On: All or Nothing (2006) gibi çok sayıda projede önemli roller üstlenmiş bir çocuk oyuncuydu.

Paquin de eski bir çocuk oyuncu: 1993'te, çarpıcı romantik dram The Piano'daki rolüyle 11 yaşında Oscar kazanarak bu ödülü alan en genç ikinci oyuncu olmuştu.

Paquin, Instagram'da, "Özellikle henüz çocukken cinselleştirilen eski kız çocuk "yıldızlardan" birçoğunun son derece üzücü hayatlar yaşaması ve zamansız ölmesi tesadüf değil" diye yazdı.

Kağıt üzerinde harika görünen 'sistemler' tarafından, olması gerektiği kadar korunmuyorduk.

Paquin, geçen yıl 39 yaşında hayatını kaybeden Buffy the Vampire Slayer oyuncusu ve eski çocuk yıldız Michelle Trachtenberg'e ve haziranda 35 yaşında hayatını kaybeden Karanlık Yolculuk'un (Donnie Darko) çocuk yıldızı Daveigh Chase'e de değindi.

Paquin şöyle devam etti:

Huzur içinde yatın [Hayden Panettiere], [Michelle Trachtenberg], [Daveigh Chase] ve daha niceleri. Ait olduğumuz tuhaf, küçük bir kulüp bu ve sektör bize kendimizi nasıl hissettirmiş olursa olsun desteği hak ediyorsunuz.Bana mesaj atın, gerçekten. Size inanıyorum ve yanınızda olacağım. Yalnız değilsiniz. Birbirimizin arkasını kollayalım. Bu, yaşadıklarımızı kamuoyuna açıklamayı biraz daha az korkutucu hale getirebilir.

Öte yandan Rose McGowan da Panettiere hakkında bir mesaj paylaşarak, çocukların gösteri dünyasında çalıştırılması uygulamasını eleştirdi ve Instagram'da şöyle yazdı:

Işıklar içinde uyu Hayden Panettiere. Çocukları gösteri dünyasına sokmayın. Bunların hiçbiri normal değil. Ruhu, buna sebep olanlardan azade olsun. 

McGowan, Panettiere'nin Çığlık 4 (Scream 4, 2011) ve Çığlık 6'da (Scream VI, 2023) yer almasından yıllar önce, 1996 yapımı Çığlık'ta (Scream) oynamıştı.

Çocukların gösteri dünyasında kullanılması sinemanın icadından öncesine dayanırken, bu uygulama yıllar içinde giderek daha tartışmalı hale geldi.

ABD'de genellikle "Shirley Temple Yasası" diye anılan düzenleme sayesinde iş mevzuatı kapsamında çocuk oyunculuğuna izin veriliyor. Sözkonusu yasa, 1938'de Roosevelt yönetiminde diğer meslek sektörlerinde çocuk işçiliğinin yasaklandığı bir dönemde yürürlüğe girmişti.

Independent Türkçe


Ünlü komedyeni, eskiden menajeri olan kardeşi soymuş

(AP)
(AP)
TT

Ünlü komedyeni, eskiden menajeri olan kardeşi soymuş

(AP)
(AP)

Inga Parkel 

Dane Cook'un üvey kardeşi Darryl McCauley, komedyenin 12 milyon dolarını zimmetine geçirmesiyle ünlenmişti. 

Yeni belgeselde, McCauley'nin çaldığı paranın bir kısmını domates sosu kavanozlarında sakladığı ortaya çıktı.

Bu tuhaf saklama yeri, Funny Money: The Dane Cook Story adlı belgeselin yeni fragmanında gözler önüne serildi. Belgesel, McCauley'nin şöhretinin zirvesindeki Cook'a nasıl ihanet ettiğini anlatıyor.

Fragmanda, makarna sosu dolu bir kaptan plastikle sarılmış paraların çıkarılmasının canlandırıldığı sahne eşliğinde duyulan ses, "Domates soslarının hepsinde yüz dolarlık banknot desteleri vardı" diyor. Bu sahne, The Bear'deki inanılmaz olay örgüsünü andırıyor.

McCauley'nin paranın geri kalanını bir kasada sakladığı da ortaya çıktı.

Fragmandaki başka bir anlatıcı, Cook'un kariyerinin ilk yıllarında iş menajerliğini yapan McCauley'nin "gelen her kuruşun her yönüyle ilgilendiğini" söylüyor.

Cook gözleme dayalı, müstehcen ve zaman zaman karanlık stand-up gösterileriyle tanınıyor. 2000'lerin başında hit komedi albümleri Harmful If Swallowed (2003) ve Retaliation (2005), 2006 tarihli HBO stand-up özel gösterisi Vicious Circle ve 2006 yapımı Ayın Elemanı (Employee of the Month), 2007 tarihli İyi Şanslar Chuck (Good Luck Chuck) ve 2008 çıkışlı Arkadaşımın Aşkı (My Best Friend's Girl) gibi romantik komedilerdeki rolleriyle ün kazandı.

Fragmanda anlatıcı, "Cook'un albümleri platin plak statüsüne ulaşmaya başlayınca her şey değişti" diyor. Ardından başka bir anlatıcı, "Başlangıçta 20 bin dolar olan para çekme işlemleri, önce 50 bin dolara, ardından 100 bin dolarlık banka havalelerine dönüştü" diye ekliyor.

Kardeşini "vaktinin çoğunu olmadığı biriymiş gibi davranarak geçiren biri" diye tanımlayan Cook, şunları ekliyor:

Adını koyamadığım farklı bir şey hissetmeye başlamıştım. Parayı farklı yerlerde mi saklıyordu? Bu parayı stokluyor muydu?

Eski cezaevi görevlisi olan McCauley, zimmete para geçirme, hırsızlık ve sahtecilik suçlarını 2010'da kabul etmişti. Eşi Erika da kocasının milyonlarca dolarlık zimmete para geçirme planıyla bağlantılı olarak hırsızlık ve hırsızlık için komplo kurma suçlarını işlediğini itiraf etmişti.

Çifte hapis cezası verilmişti; McCauley 6 yıl, Erika ise 2,5 yıl hapis yatmıştı. İkisine de tahliyelerinin ardından birkaç yıllık denetimli serbestlik cezası verilmiş, Cook'a 12 milyon dolar tazminat ödemelerine hükmedilmişti.

McCauley, hapisten çıktığından beri ortalıkta görünmüyor.

Cook fragmanda sözlerini şöyle tamamlıyor:

Hâlâ orada bir yerde daha fazla para olduğuna inanıyorum. Daha fazlasını bilen insanlar olduğuna inanıyorum. Nerede? Ne yaptı? Bu iş nasıl bitecek?

Funny Money: The Dane Cook Story, yayın platformlarında 29 Eylül itibarıyla isteğe bağlı olarak izlenebilecek. 

Independent Türkçe, https://www.independent.co.uk/arts-entertainment