Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Matt Damon doğruladı: Jason Bourne geri dönüyor

Robert Ludlum'un aynı adlı romanından uyarlanan 2007 yapımı Son Ültimatom (The Bourne Ultimatum) hafızasını kaybetmiş eski CIA ajanı Jason Bourne'un geçmişini ortaya çıkarma serüvenini anlatıyordu (Universal Pictures)
Robert Ludlum'un aynı adlı romanından uyarlanan 2007 yapımı Son Ültimatom (The Bourne Ultimatum) hafızasını kaybetmiş eski CIA ajanı Jason Bourne'un geçmişini ortaya çıkarma serüvenini anlatıyordu (Universal Pictures)
TT

Matt Damon doğruladı: Jason Bourne geri dönüyor

Robert Ludlum'un aynı adlı romanından uyarlanan 2007 yapımı Son Ültimatom (The Bourne Ultimatum) hafızasını kaybetmiş eski CIA ajanı Jason Bourne'un geçmişini ortaya çıkarma serüvenini anlatıyordu (Universal Pictures)
Robert Ludlum'un aynı adlı romanından uyarlanan 2007 yapımı Son Ültimatom (The Bourne Ultimatum) hafızasını kaybetmiş eski CIA ajanı Jason Bourne'un geçmişini ortaya çıkarma serüvenini anlatıyordu (Universal Pictures)

Jason Bourne serisinin geleceğine ilişkin ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

Matt Damon'ın Christopher Nolan imzalı The Odyssey'deki rol arkadaşı Zendaya'nın, yeni Bourne filminde aktörün yerine geçmesi için görüşmeler yürütüldüğüne dair söylentiler dolaşıyordu. Ancak 55 yaşındaki oyuncunun açıklamalarıyla bunun doğru olmadığı anlaşıldı.

Serinin hayranlarını heyecanlandıran müjdeli haber bizzat Damon'dan geldi. Usta aktör, efsanevi ajanı yeniden canlandırmayı planladığını duyurdu.

The Rich Eisen Show'a konuk olan Damon, yeni Bourne projesi için ilk somut adımların atıldığını şu sözlerle doğruladı:

Evet, şu anda görüşme halindeyiz. Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok'u (All Quiet on the Western Front) çeken Ed Berger'le çalışıyoruz. Kendisi şahane bir sinemacı ve projeyi birlikte şekillendiriyoruz. Hikayeyi tam olarak oturtmaya çalışıyoruz çünkü bu işi yapmayı gerçekten çok istiyorum. Tek mesele şu ki, eğer bu filmi çekeceksek, kalitesinin ilk üç film gibi olmasını istiyoruz.

"James Bond gibi değil"

Devam filmi senaryosu yazmanın zorluklarına değinen Damon, Bourne serisinin diğer ajan filmlerinden farkını şu sözlerle açıkladı:

Bu kolay bir iş değil. Çünkü Bourne serisi, her filmin bağımsız bir macera anlattığı James Bond gibi tasarlanmadı. Bond'da başrol oyuncusunu değiştirseniz bile hikaye yoluna devam edebiliyor. Ancak Bourne, doğrusal ilerleyen bir hikayeye sahip. Bu yüzden hem serinin ruhunu koruyan hem de izleyiciye yeni bir şey vaat eden bir devam filmi yapmak çok daha zor. Yine de bunu başarabileceğimize inanıyorum. Nasıl ilerleyeceğimize dair net bir vizyonumuz var.

Paul Greengrass'ın yönettiği son Jason Bourne filmi 2016'da izleyiciyle buluşmuştu. 2002'de başlayan ve sinema dünyasında casus türünün çehresini değiştiren aksiyon serisi, bugüne kadar toplam 5 filmle beyazperdede boy göstermişti.

Henüz resmi bir vizyon tarihi bulunmayan yeni Bourne filmi için hazırlıklar sürerken Damon, şu sıralar sinemalarda fırtınalar estiren The Odyssey'de Zendaya, Tom Holland, Robert Pattinson, Anne Hathaway, Charlize Theron ve Jon Bernthal gibi isimlerden oluşan yıldızlarla dolu kadronun başını çekiyor.

Independent Türkçe, GamesRadar, The Rich Eisen Show, IGN


The Big Bang Theory'nin yıldızı: Dizi zirvedeyken ben perişandım

Amerikalı aktör Jim Parsons (sağda), The Big Bang Theory'de 187 IQ'ya sahip, dahi ve aynı zamanda sosyal becerileri son derece zayıf teorik fizikçi Sheldon Cooper'ı canlandırmıştı (CBS)
Amerikalı aktör Jim Parsons (sağda), The Big Bang Theory'de 187 IQ'ya sahip, dahi ve aynı zamanda sosyal becerileri son derece zayıf teorik fizikçi Sheldon Cooper'ı canlandırmıştı (CBS)
TT

The Big Bang Theory'nin yıldızı: Dizi zirvedeyken ben perişandım

Amerikalı aktör Jim Parsons (sağda), The Big Bang Theory'de 187 IQ'ya sahip, dahi ve aynı zamanda sosyal becerileri son derece zayıf teorik fizikçi Sheldon Cooper'ı canlandırmıştı (CBS)
Amerikalı aktör Jim Parsons (sağda), The Big Bang Theory'de 187 IQ'ya sahip, dahi ve aynı zamanda sosyal becerileri son derece zayıf teorik fizikçi Sheldon Cooper'ı canlandırmıştı (CBS)

Amerikalı aktör Jim Parsons (sağda), The Big Bang Theory'de 187 IQ'ya sahip, dahi ve aynı zamanda sosyal becerileri son derece zayıf teorik fizikçi Sheldon Cooper'ı canlandırmıştı (CBS)

Parsons, "Şimdi geriye dönüp baktığımda, hayatımın en iyi anlarından bazılarında aslında ne kadar perişan halde olduğumu fark ediyorum. Mutlu değildim, sürekli stres altındaydım" ifadelerini kullandı.

Yaşadığı yoğun baskıyı anlatan 53 yaşındaki ünlü oyuncu, sözlerine şöyle devam etti:

Sürekli kontrol altında tutmam gereken çok fazla şey olduğunu hissediyordum. Hayatımdaki tüm başarıların ve sahip olduğum güzel şeylerin sadece aşırı çalışmaya, disipline ve benzeri şeylere bağlı olduğunu düşünüyordum. Belki bunda biraz doğruluk payı vardı. Kesin bir şey söyleyemem çünkü o dönem dünyaya gerçekten böyle bakıyordum.

The Big Bang Theory'nin elde ettiği başarıya rağmen Parsons, o günleri "hiçbir bedel karşılığında" yeniden yaşamak istemeyeceğini vurguladı. 

Canlandırdığı Sheldon Cooper karakterinin her zaman kendisiyle anılacağını bildiğini söyleyen aktör, dizinin 2019'daki finalinden bu yana bu rolle kurduğu ilişkinin zaman içinde değiştiğini söyledi:

Bu ilişki zamanla evriliyor ve her geçen gün daha iyiye gidiyor. Şu an hissettiğim şey çok daha iyi ve sağlıklı. Geriye dönüp baktığımda, muhtemelen hiç kimsenin ve özellikle de benim, o dönem bununla baş edecek olgunluğa sahip olmadığımı görüyorum.

12 sezonluk bir ekran fenomeni

2007-2019'da 12 sezon boyunca toplam 279 bölümü yayımlanan The Big Bang Theory, sosyal açıdan beceriksiz bir grup dahi bilim insanıyla onların hayatına giren komşularının eğlenceli maceralarını konu alıyordu. 

Parsons, Johnny Galecki, Kaley Cuoco, Simon Helberg, Kunal Nayyar, Melissa Rauch ve Mayim Bialik gibi isimlerle başrolü paylaştığı bu yapımla televizyon tarihinin unutulmaz isimleri arasına girmişti.

Yayın hayatı boyunca toplam 10 Emmy kazanan dizide Jim Parsons, Sheldon Cooper performansıyla 4 kez Komedi Dalında En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülmüştü.

Independent Türkçe, Variety, People, Deadline, All Out with Jon Dean


Dünya Kupası evsizleri yerinden etti: Bize çöp muamelesi yaptılar

Donald Trump seçim kampanyasında evsizlerin sokaklardan uzaklaştırılması gerektiğini savunmuştu (Reuters)
Donald Trump seçim kampanyasında evsizlerin sokaklardan uzaklaştırılması gerektiğini savunmuştu (Reuters)
TT

Dünya Kupası evsizleri yerinden etti: Bize çöp muamelesi yaptılar

Donald Trump seçim kampanyasında evsizlerin sokaklardan uzaklaştırılması gerektiğini savunmuştu (Reuters)
Donald Trump seçim kampanyasında evsizlerin sokaklardan uzaklaştırılması gerektiğini savunmuştu (Reuters)

ABD, Meksika ve Kanada'da düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası sona ermeye hazırlanıyor. 

Maçların düzenlendiği kentlerdeki evsizler, benzer pek çok organizasyonda olduğu gibi şehir merkezlerinden uzaklaştırıldı. 

Guardian, ABD'nin Atlanta kentine giderek orada yaşayan evsizlerle konuştu. 

Kentte evsizlerin birlikte kaldığı alanların Dünya Kupası öncesinde boşaltıldığı aktarıldı. 

500 civarında kişiyi barındıran Freedom Park adlı bir evsiz yerleşimindeki çadırların, ilaçların, kimliklerin ve diğer kişisel eşyaların bir anda kaldırıldığı vurgulandı. 

Evsizlerden Drayvon Clark "Topluluğumuzun büyük bir kısmı Dünya Kupası nedeniyle dışarı itildi. Biz sadece dolar işaretinden ibaret değiliz, bundan çok daha fazlasıyız. Biz insanız ve bize bu muameleyi göstermemelerinden dolayı hayal kırıklığı içindeyiz" dedi. 

Yetkililerse yüzlerce kişinin barınma sorununun çözüldüğünü öne sürdü. 

Kent dışındaki bir tesise gönderilen Sirius, kendilerine seçim şansı tanınmadığını belirtti:

Beni gecenin bir yarısı oraya bıraktılar. Oraya Mormon merkezi falan deseler de polislerle dolu bir depodan başka bir şey değil. Bir Federal Acil Durum Yönetim Kurumu kampına benziyordu. Görür görmez oradan ayrıldım ve buraya kadar yürüyerek geri geldim. Bu, Dünya Kupası yüzünden oluyor. Etrafın turistlere iyi görünmesini sağlamaya çalışıyorlar. Etrafta kötü görüntü oluşturan şeyler istemiyorlar.

Birleşik Krallık merkezli gazete; Los Angeles, Dallas ve Seattle gibi Dünya Kupası maçlarına ev sahipliği yapan diğer Amerikan kentlerinde de benzer adımların atıldığını vurguladı. 

Geçmişte Olimpiyatlar sırasında da evsizlerin kent merkezlerinden uzaklaştırıldığı hatırlatıldı. 

Bu uygulamalara karşı çıkanlar, FIFA'nın "dünyayı bir araya getiren" bir organizasyon olarak lanse ettiği turnuvanın evsizleri bir kenara attığını söylüyor. 

ABD'deki resmi makamların, ülkedeki evsiz sayısını 770 bin olarak tahmin ettiği de bildiriliyor. 

Haber Sirius'un şu ifadeleriyle bitiriliyor:

Bize çöp gibi davranıyorlar ve üzerimize basıp geçiyorlar. Ama Amerika zaten böyle bir yer, değil mi?
 

Independent Türkçe, Guardian, AP