Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Hideo Kojima, Odyssey'yi yere göğe sığdıramadı: Muazzam

Christopher Nolan'ın rekortmen filmi Odyssey'de Matt Damon, İthaka Kralı Odysseus'u Zendaya ise bilgelik ve savaş tanrıçası Athena'yı canlandırıyor (Universal)
Christopher Nolan'ın rekortmen filmi Odyssey'de Matt Damon, İthaka Kralı Odysseus'u Zendaya ise bilgelik ve savaş tanrıçası Athena'yı canlandırıyor (Universal)
TT

Hideo Kojima, Odyssey'yi yere göğe sığdıramadı: Muazzam

Christopher Nolan'ın rekortmen filmi Odyssey'de Matt Damon, İthaka Kralı Odysseus'u Zendaya ise bilgelik ve savaş tanrıçası Athena'yı canlandırıyor (Universal)
Christopher Nolan'ın rekortmen filmi Odyssey'de Matt Damon, İthaka Kralı Odysseus'u Zendaya ise bilgelik ve savaş tanrıçası Athena'yı canlandırıyor (Universal)

Oyun dünyasının en önemli ve tanınmış isimlerinden Hideo Kojima, Christopher Nolan'ın yeni filmi Odyssey'yi (The Odyssey) izledi ve yapıma hayran kaldı.

Metal Gear serisinin yaratıcısı Kojima, X hesabından Odyssey hakkındaki ilk izlenimlerini paylaştı.

Seyir deneyimini anlatan Kojima, "Ekranı izlemekten ziyade, bütün o süre boyunca bizzat oradaymışım gibi hissettim. Bu, bir seyir deneyiminden fazlasıydı, yaşananlara doğrudan tanıklık etmek gibiydi" dedi.

Filmi 70 mm IMAX formatında izleyen ünlü oyun tasarımcısı, paylaşımında şunları söyledi:

Çocukken izlediğim, Kirk Douglas'ın başrolünde yer aldığı 1954 yapımı versiyon ve siyah-beyaz uyarlamalar sayesinde hikayeyi zaten çok iyi biliyordum. Ancak bu tamamen farklı bir deneyimdi. Benim için daha önce yaşadığım hiçbir şeye benzemeyen, bambaşka bir Odyssey oldu.

Nolan'la uzun yıllardır birlikte çalışan görüntü yönetmeni Hoyte van Hoytema'nın sinemacıyla kurduğu ortaklığı öven Kojima, filmin son derece kişisel ve samimi bir atmosfer yakaladığını belirtti.

Ayrıca Nolan'ın Başlangıç (Inception) ve Oppenheimer gibi filmlerinden aşina olduğumuz, farklı zaman çizgilerini titizlikle iç içe geçiren anlatımına dikkat çekti.

Kojima değerlendirmesini, "Bütün bu unsurlar, dünyanın en tanınmış klasik destanlarından birini derinlikli ve insanı merkeze alan bir dramaya dönüştürüyor. Gerçekten muazzamdı" sözleriyle tamamladı.

Kojima, filmi Los Angeles'taki David Keighley Salonu'nda yalnızca özel davetlilere açık bir gösterimde izledi.

Nolan'ın kariyerindeki en yüksek açılış hafta sonu hasılatına ulaşan Odyssey, yönetmenin gişedeki başarılarına bir yenisini ekledi. 17 Temmuz'da vizyona giren film küresel gişe hasılatında bir milyar dolar sınırını geçti.

Üç haftadır gösterimde olan film, Kuzey Amerika'da 430, dünyanın geri kalanındaysa yaklaşık 579 milyon dolar gişe geliri elde etti. 

Böylece Nolan, 2012'de gösterime giren Kara Şövalye Yükseliyor'dan (The Dark Knight Rises) bu yana ilk kez bir filmiyle milyar dolar barajını aştı.

Ayrıca Odyssey, 2008'de vizyona giren Kara Şövalye'nin (The Dark Knight) toplamda kazandığı 1,008 milyar doları ve Kara Şövalye Yükseliyor'un 1,085 milyar dolarlık hasılatını da geçerek Nolan'ın en fazla gişe geliri elde eden filmi oldu. 

Film Çin'de 14 Ağustos'ta, Japonya'daysa 11 Eylül'de vizyona girecek. Bu gösterimler, 56 yaşındaki Nolan'ın filminin toplam hasılatını daha da artırma potansiyeli taşıyor.

Odyssey, Truva Savaşı'nın ardından yorgun düşen İthaka Kralı Odysseus'un tehlikelerle dolu denizleri aşarak evine dönme mücadelesini anlatıyor.

Filmin oyuncu kadrosu da adeta bir yıldızlar geçidi. Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Zendaya, Lupita Nyong'o, Charlize Theron, Samantha Morton, Mia Goth, Elliot Page ve Jon Bernthal, başroldeki Matt Damon'a eşlik ediyor.

Independent Türkçe, GamesRadar, ComicBookMovie.com


Veteriner, yapay zeka şirketine dava açtı

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Veteriner, yapay zeka şirketine dava açtı

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni bir davaya göre, ABD'nin New Jersey eyaleti merkezli bir hayvan sağlığı teknolojisi firması, yapay zeka teşhis aracının yanlış teşhis koyduğu 11 yaşındaki köpeğin ölümüyle ilgili olarak dolandırıcılık ve aldatıcı ticari uygulamalarla suçlanıyor.

Columbia Veteriner Hastanesi, perşembe günü Wasco County Mahkemesi'nde Zoetis Inc. aleyhine en az 50 bin dolar tazminat talebiyle dava açtı.

The Oregonian'un ulaştığı mahkeme belgelerine göre Oregon'un The Dalles kentindeki hastanenin veteriner hekimleri, Ekim 2025'te hızla büyüyen bir boyun kitlesiyle getirilen 11 yaşındaki Belçika Tervuren cinsi köpeğin doku örneklerini değerlendirmek için şirketin Vetscan Imagyst sistemini kullandı.

Yapay zeka yazılımı, kanserli tümörlerle bağlantılı mast ve iğsi hücre özelliklerini belirlemiş olsa da nihayetinde kitleyi kanser yerine iltihaplı bir lezyon olarak sınıflandırdı.

Yazılımın analizine güvenen klinik personeli, kitleyi ameliyatla çıkardı. Ancak Oregon Eyalet Üniversitesi Veteriner Teşhis Laboratuvarı'nın yaptığı daha sonraki doku incelemesi, tümörün agresif bir kanser türü olduğunu doğruladı.

Dava dilekçesine göre ilk işlem tüm kötü huylu dokuyu çıkaramadığı için köpek ikinci bir ameliyat geçirmek zorunda kaldı ve daha sonra ameliyat sonrası komplikasyonlardan öldü.

Davacılar dava dilekçesinde, "Hastanın ölümü, özellikle ilk ameliyattan bu kadar kısa süre sonra ikinci bir invaziv cerrahi işleme duyulan ihtiyaçtan doğrudan kaynaklanmıştır. Eğer Imagyst, davalı Zoetis'in iddia ettiği gibi tümörü kanserli olarak doğru bir şekilde tanımlamış olsaydı bu ameliyata gerek kalmazdı" diye belirtti.

Hastane, sistemi 2024'te uzman düzeyinde teşhis sağladığı izlenimiyle satın aldığını iddia ediyor.

Dava dilekçesinde Zoetis'in cihazı bilinen operasyonel sınırlamaları gizleyerek, belirli kanserleri doğru tespit edebilen "dünyanın en yetenekli veteriner yapay zeka analiz cihazı" diye yanlış bir şekilde tanıttığı iddia ediliyor.

Dava ayrıca, Zoetis'in klinik personelinin hatayı bildirmesinin ardından ilk yapay zeka teşhis raporunu değiştirdiğini de iddia ediyor. Şikayete göre yanlış teşhis bildiriminin ardından Zoetis, şirket temsilcilerinin özür dilediği, sorumluluğu kabul ettiği ve Imagyst platformunu kullanan diğer müşterilerde de benzer hataların meydana geldiğini itiraf ettiği bir telekonferans görüşmesi talep etti.

The Independent, yorum almak için Zoetis Inc.'le iletişime geçti.

Independent Türkçe


Squid Game'in Amerikan uyarlamasından kötü haber

Squid Game, borç batağındaki 456 kişinin, devasa bir para ödülü için hayatlarını riske atarak geleneksel çocuk oyunlarının ölümcül versiyonlarında yarışmasını anlatıyordu (Netflix)
Squid Game, borç batağındaki 456 kişinin, devasa bir para ödülü için hayatlarını riske atarak geleneksel çocuk oyunlarının ölümcül versiyonlarında yarışmasını anlatıyordu (Netflix)
TT

Squid Game'in Amerikan uyarlamasından kötü haber

Squid Game, borç batağındaki 456 kişinin, devasa bir para ödülü için hayatlarını riske atarak geleneksel çocuk oyunlarının ölümcül versiyonlarında yarışmasını anlatıyordu (Netflix)
Squid Game, borç batağındaki 456 kişinin, devasa bir para ödülü için hayatlarını riske atarak geleneksel çocuk oyunlarının ölümcül versiyonlarında yarışmasını anlatıyordu (Netflix)

Netflix'in fenomen dizisi Squid Game'in hayranlarını üzecek bir haber geldi. David Fincher'ın geliştirdiği, İngilizce çekilmesi planlanan Squid Game yan dizisinin rafa kaldırıldığı bildirildi.

The Playlist'in aktardığına göre Heckler çalışma adıyla geliştirilen ve Birleşik Krallık'ta çekilmesi planlanan proje, Güney Kore yapımı gerilim dizisinin Amerikan uyarlaması olarak tasarlanmıştı.

Senaryosunu gerilim dizisi Utopia'yla tanınan Dennis Kelly'nin kaleme aldığı yapımın, Netflix'in değişen yayın stratejisi ve öncelikleri nedeniyle iptal edildiği öne sürülüyor.

Cate Blanchett'li final Amerika'yı işaret etmişti

Squid Game'in üçüncü sezon finali, Amerika'da geçecek yeni bir hikayenin sinyallerini vermişti.

Sezonun son bölümünde Lee Byung-hun'un canlandırdığı Front Man, Gi-hun'un kazandığı parayı kızına teslim etmek için Amerika'ya gitmişti.

Sahnede Cate Blanchett'in canlandırdığı, oyunlara yarışmacı toplayan bir görevlinin potansiyel bir yarışmacıyla ddakji oynadığı görülmüştü. Bu an, ölümcül oyunların dünyanın farklı yerlerinde sürdüğünün işareti olarak yorumlanmıştı.

Blanchett'in sürpriz sahnesinin ardından yeni projede rol alacağı yönündeki beklentiler artsa da oyuncunun katılımı hiçbir zaman resmen doğrulanmadı.

Çekimlerine 2026'da başlanacağı konuşulan proje, Netflix tarafından hiçbir zaman resmen doğrulanmamıştı.

Küresel yan projeler gündemde

Amerikan uyarlaması rafa kaldırılmış olsa da Squid Game evreni, farklı ülkelerde geçen yapımlarla genişlemeye devam edebilir.

Netflix'in tek bir Amerikan uyarlaması yerine Fransa veya Norveç gibi farklı ülkelere özgü yerel hikayeler anlatan bağımsız diziler geliştirmek istediği ifade ediliyor.

Fransa ve Norveç projeleri şimdilik iddia aşamasında. The Playlist’e göreyse Amerikan uyarlaması tamamen rafa kaldırıldı.

Platform, evreni şimdilik popüler yarışma programı Squid Game: The Challenge'la canlı tutuyor.

Fincher'ın yeni adresi Tarantino'nun devam filmi

Squid Game projesinin rafa kaldırılmasının ardından David Fincher, Quentin Tarantino'nun yazdığı Bir Zamanlar... Hollywood'da'nın (Once Upon a Time in... Hollywood) devamı The Adventures of Cliff Booth'a yöneldi.

İlk filmdeki olayların 8 yıl sonrasında geçen yapımda Brad Pitt, Hollywood'da "kriz çözücü" olarak çalışan eski dublör Cliff Booth rolüne geri dönüyor. 

Yapım, kasımda sınırlı sayıda sinema salonunda gösterildikten sonra 23 Aralık'ta Netflix'te yayımlanacak.

Independent Türkçe, GamesRadar, The Playlist, Digital Spy