Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda enfeksiyonlar artıyor

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
TT

Norovirüs hakkında ne biliyoruz nasıl korunabiliriz?

Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)
Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla (Reuters)

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinden (CDC) alınan son verilere göre, kusma ve ishale neden olan oldukça bulaşıcı bir hastalık olan norovirüs vakaları son zamanlarda Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda artış gösterdi.

Gözetim verileri, norovirüs enfeksiyonlarının kış aylarında tipik olarak yaptığı gibi, ülke çapında pozitif test sonuçlarında bir artış olduğunu gösteriyor ancak kuzeydoğu eyaletleri özellikle ağır etkilendi.

Şarku’l Avsat’ın Health web sitesinden aktardığı habere göre Norovirüs hakkında bilmeniz gerekenler ve kendinizi hastalığa yakalanmaktan korumanın en iyi yolları işte bunlar:

Buffalo Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalıklar bölümü profesörü ve şefi olan Thomas Russo'ya göre, norovirüs vakalarındaki mevcut artış endişe verici olsa da yılın bu dönemi için tipiktir. Hastalığa yılın herhangi bir zamanında yakalanabilirsiniz ancak soğuk aylarda yakalanma ihtimaliniz daha fazla. Health'e konuşan Russo, "Hastalık genellikle Kasım'dan Nisan'a kadar yayılıyor ancak genellikle Ocak ayında zirveye ulaşıyor" dedi.

Norovirüs oldukça bulaşıcı olarak kabul edilir çünkü bir kişiye hastalığı bulaştırmak için sadece 100'den az miktarda partikül gerekir. Norovirüs ile enfekte olan bir kişi dışkı ve kusmukla milyarlarca virüs partikülü saçabilir.

Virüs enfeksiyonu genellikle kış aylarında insanların yakın yerlerde bulunmasıyla birleşerek vakalarda artışa neden olmaktadır. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi'nde kıdemli bir akademisyen olan bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. Amesh A. Adalja, Health'e konuştu: "Her türlü sosyal etkileşim sizi bu hastalığa sahip insanlarla temas ettirecektir."

Çoğu zaman virüs, hasta bir arkadaşa veya aile üyesine bakmak gibi enfekte bir kişiyle doğrudan temas yoluyla yayılır. Ayrıca, kontamine yiyecekleri yemek veya kontamine sıvıları içmek (bu genellikle restoranlarda olur), enfeksiyon partikülleri içeren yüzeylere dokunmak ve ardından yüzünüze veya ağzınıza dokunmak veya hasta bir kişiyle bardak veya mutfak eşyalarını paylaşmak yoluyla da bulaşır.

Kendinizi ve başkalarını nasıl koruyabilirsiniz?

Russo, norovirüsün "şu anda neredeyse her yere" yayıldığını söylese de uzun süre bu şekilde kalmayacağını umuyor.

Ne olacağını tahmin etmek imkansız olsa da uzmanlar, bahara girerken ABD genelinde artan sıcaklıkların virüsün yayılmasını yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini öne sürdü.

Bu arada, kendinizi enfeksiyondan korumanın en iyi yolu iyi hijyen  ve belki de hijyene normalden daha fazla dikkat etmek.

Adalja, "Ellerinizi iyice yıkayın" önerisinde bulunuyor çünkü ona göre el dezenfektanı norovirüse karşı pek işe yaramıyor.

Adalja ayrıca virüs tipik olarak yemek servisi çalışanları tarafından bulaştığından bölgenizde vakalar özellikle yüksekse restoranlarda yemek yemekten kaçınmak isteyebileceğinizi söyledi.

Bulaşıcı hastalıklar konusunda uzmanlaşmış bir doktor ve Vanderbilt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde profesör olan William Schaffner, evinizdeki birine "norovirüs" bulaşmışsa, kirlenmiş yüzeyleri çamaşır suyu solüsyonu kullanarak iyice temizlemenin önemli olduğunu açıkladı. Kapı kolları ve uzaktan kumandalar gibi sık dokunulan diğer yüzeylerin de temiz tutulması tavsiyesinde bulundu.

Resmi bir tavsiye olmasa da Russo, hasta bir kişiye bakarken maske ve eldiven takmanın yardımcı olabileceğini, çünkü virüsün kusma sırasında damlacıklar ve partiküller yoluyla yayılabileceğini sözlerine ekledi.

Russo, norovirüs için özel bir tedavi olmadığını, ancak hastalanırsanız bol su içmenin önemli olduğunu açıkladı.

Kusma ve ishal yoluyla çok fazla sıvı kaybederseniz, susuz kalabilirsiniz ve rehidrate olmak için intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaç duyabilirsiniz.

Kendinizi daha iyi hissetmeye başladıktan sonra iki haftaya kadar virüsü yaymaya devam edebileceğiniz için el yıkama hastalar için de önemli bir tavsiyedir. Norovirüs ile enfekte olmuş kişiler, semptomlar durduktan sonra en az 48 saat boyunca başkalarıyla yakın etkileşimde bulunmamalıdır (yemek hazırlamak, sağlık hizmeti vermek de dahil)

Schaffner, çoğu insanın virüsten nispeten hızlı bir şekilde kurtulmasına rağmen, enfeksiyonun hala çok küçük çocuklarda veya yaşlılarda ciddi hastalıklara veya ölüme neden olabileceğini söyledi.

Ayrıca emetofobi olarak bilinen yoğun kusma korkusu olan kişiler de var ve bu kişiler kusmaları ya da kusan birinin yanında bulunmaları halinde büyük sıkıntı yaşayabilirler.



Sardinya'da 10 ila 65 yaşındakilere plaj şemsiyesi yasağı

Punta Molentis, geçen yıl kundaklama sonucu çıkan yangınlardan etkilendi (Unsplash)
Punta Molentis, geçen yıl kundaklama sonucu çıkan yangınlardan etkilendi (Unsplash)
TT

Sardinya'da 10 ila 65 yaşındakilere plaj şemsiyesi yasağı

Punta Molentis, geçen yıl kundaklama sonucu çıkan yangınlardan etkilendi (Unsplash)
Punta Molentis, geçen yıl kundaklama sonucu çıkan yangınlardan etkilendi (Unsplash)

Yaz sezonu öncesinde yetkililerin yeni ve sıkı kuralları uygulamaya koymasıyla Sardinya'nın popüler bir plajında 10 ile 65 yaşlarındaki kişilerin şemsiye kullanması yasaklandı.

Sardinya'nın güneybatı ucundaki Villasimius'un belediye meclisi, doğal ortamı korumak amacıyla Punta Molentis Plajı'nda bu önlemi uygulamaya koydu.

Yeni kurala göre, en fazla 10 yaşında çocuğu olan her aile bir adet plaj şemsiyesi getirebilir.

Ayrıca 65 yaş ve üzeri kişilerin de plajda kişi başına bir adet şemsiye kullanmasına izin veriliyor.

Belediye meclisi yeni yönetmelikte, grup üyelerinden biri bu yaş aralığında olmadığı sürece "plaj şemsiyeleri veya başka herhangi bir gölgelik kurmanın yasaklandığını" belirtiyor.

Çardak ve çadır gibi diğer gölgelik türleri de yasaklandı ancak yetkililerin plajlara koyduğu "kurulumlara" müsaade ediliyor.

Yetkililer plaja erişim sınırlamaları da getirdi. Günde sadece 70 aracın park etmesine ve kumullara aynı anda en fazla 150 kişinin girmesine izin veriliyor.

Plaja erişmek için gelmeden önce internetten rezervasyon yapılması ve kişi başı 10 euro ödenmesi gerekiyor. Maksimum kapasiteye ulaşıldığında erişim askıya alınıyor ve park biletlerinin görünür bir şekilde sergilenmesi zorunlu tutuluyor.

Plaja tekneyle gelenler, kumullar üzerinde yalnızca bir saat kalabiliyor ve sırt çantaları veya soğutucu çantalarla karaya çıkmalarına izin verilmiyor.

Aynı anda sadece 100 kişinin tekneyle plajı ziyaret etmesine olanak tanınırken, kişi başı ücret 5 euro tutarında. 

Ayrıca plaj, 08.00'dan 21.00'a kadar açık. Uzatılmadığı takdirde tüm düzenlemeler 31 Ekim'e kadar yürürlükte kalacak.

Temmuz 2025'te yüz hektarlık bir alandaki bitki örtüsünde çıkan yangınlar Punta Molentis'i tehlikeye atmış ve sahildekilerin motorlu tekne ve sandallarla tahliye edilmesine yol açmıştı.

Herhangi bir can kaybı bildirilmese de otoparktaki birkaç araba tamamen yanmıştı.

Geçen yılki yangınlar ve diğer hava olaylarının, kumulların kapasitesini azaltıp habitatları tehlikeye atması nedeniyle belediye, plajdaki insan etkisini sınırlamak "gerektiğini" belirtiyor.

Independent Türkçe


İki Oscar'lı aktör: En İyi Oyuncu ödülü seslendirme sanatçılarına da verilmeli

Oyuncak Hikayesi'nin tüm filmlerinde başroldeki Woody karakterini Hanks seslendirdi (AFP)
Oyuncak Hikayesi'nin tüm filmlerinde başroldeki Woody karakterini Hanks seslendirdi (AFP)
TT

İki Oscar'lı aktör: En İyi Oyuncu ödülü seslendirme sanatçılarına da verilmeli

Oyuncak Hikayesi'nin tüm filmlerinde başroldeki Woody karakterini Hanks seslendirdi (AFP)
Oyuncak Hikayesi'nin tüm filmlerinde başroldeki Woody karakterini Hanks seslendirdi (AFP)

Oyuncak Hikayesi (Toy Story) serisinin 5. halkasında bir kez daha Woody karakterini seslendiren Tom Hanks, Pixar Animasyon Stüdyoları'nda Gold Derby'ye röportaj verdi.

İki Oscar'lı aktör, Kaliforniya merkezli Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi'nin seslendirme dalında yeni bir ödül kategorisi açmasına gerek olmadığını söyledi:

Yeterince kategorileri olduğunu düşünüyorum. İşin aslı bir seslendirme sanatçısı da En İyi Oyuncu ödülünü kazanabilmeli. 'Sizi etkileyen herhangi bir performans' mantığı üzerinden muhakeme yapılmalı.

69 yaşındaki Amerikalı, Yüzüklerin Efendisi (Lord of the Rings) ve Maymunlar Cehennemi (Planet of the Apes) serilerinde oynayan Andy Serkis'e işaret etti:

Andy Serkis olarak görünmese de tüm malzemeyi sağlıyor. Kamera önünde görünmeden kazanmaya yaklaşanlar oldu. Bu imkan sadece sesi duyulan bir oyuncuya da tanınabilir.

1995'te Pixar'ın ilk filmiyle başlayan Oyuncak Hikayesi serisi, kovboy Woody'yi seslendiren Tom Hanks ve uzay kaşifi Buzz Lightyear'a hayat veren Tim Allen'la, tamamı bilgisayar animasyonuyla yapılmış ilk uzun metraj film olarak sinema tarihine geçmişti. 

2019'da vizyona giren Oyuncak Hikayesi 4, dünya çapında 1 milyar doları aşan gişesiyle büyük başarı elde etmiş, ayrıca En İyi Animasyon Filmi dalında Oscar kazanmıştı. 

5. filmde kadroya Conan O'Brien katılırken Ernie Hudson, hayatını kaybeden Carl Weathers'ın rolünü devralıyor.

Oyuncak Hikayesi 5, 19 Haziran'da sinemaseverlerle buluşacak. 

Film, oyuncakların sahibi Bonnie'ye hediye edilen dijital tablet Lilypad'in, çocuğun vaktini gittikçe daha fazla tüketmesini ve bunun sonucunda aksiyon figürlerinden oluşan asıl grubun yalnız kalmasını anlatıyor. Film, birçok ebeveynin kafasını kurcalayan bir soruyu ele alıyor: Teknoloji, geleneksel oyuncakların yerini mi alıyor?

Serinin başlangıcından beri yapımda yer alan Andrew Stanton, kendi senaryosundan yola çıkarak filmin yönetmenliğini üstleniyor. Kenna Harris ortak yönetmen olarak görev alırken, yapımcılığı Lindsey Collins yürütüyor.

Independent Türkçe, Gold Derby, Deadline


Netflix, yükselen yıldızla usta yönetmeni tekrar bir araya getiriyor

2024'ü harika geçiren Glen Powell, Hit Man'le En İyi Erkek Oyuncu dalında ilk Altın Küre adaylığını kazanmıştı (Netflix)
2024'ü harika geçiren Glen Powell, Hit Man'le En İyi Erkek Oyuncu dalında ilk Altın Küre adaylığını kazanmıştı (Netflix)
TT

Netflix, yükselen yıldızla usta yönetmeni tekrar bir araya getiriyor

2024'ü harika geçiren Glen Powell, Hit Man'le En İyi Erkek Oyuncu dalında ilk Altın Küre adaylığını kazanmıştı (Netflix)
2024'ü harika geçiren Glen Powell, Hit Man'le En İyi Erkek Oyuncu dalında ilk Altın Küre adaylığını kazanmıştı (Netflix)

Deadline'ın özel haberine göre Netflix, Richard Linklater'ın çektiği ve Glen Powell'ın başrolünde oynadığı Hit Man'in dizisi için kolları sıvadı. 

İkili, 2024'te vizyona giren filmin senaryosunu ve yapımcılığını da üstlenmişti. 

Dizideyse 37 yaşındaki Powell ve Hababam Rock (School of Rock) ve Çocukluk'un (Boyhood) yönetmeni Linklater'ın yalnızca yönetici yapımcılık yapacağı bildirildi. 

Hazırlık aşamasındaki projede senaryodan sorumlu isimse komedi dizisi You're the Worst'la bilinen Stephen Falk oldu. 

Hit Man dizisinin senaryosuna dair detaylar henüz sızmadı.

Son dönemde Ölüme Koşan Adam (The Running Man), Senden Başka (Anyone But You), Kasırgalar (Twisters) ve Top Gun: Maverick gibi filmlerle yıldızını parlatan Powell'a Adria Arjona'nın eşlik ettiği Hit Man, bir üniversitede öğretim görevlisi olan Gary'nin polis teşkilatında ek iş yaparken değişen hayatını konu alıyor.  

İş icabı tetikçi kılığına giren Gary, kiralık katil hizmetinden yararlanmak isteyen Madison'la tanıştığında aralarındaki çekim ikisini de tehlikeli ve şüpheli durumlara sürüklüyor.

Kısa bir süre sinemalarda gösterilen film, 20 milyonluk Netflix anlaşmasıyla birlikte dünyanın pek çok yerinde dijital yayın platformunun aboneleriyle buluşmuştu.

Hit Man'in Rotten Tomatoes'daki eleştirmen puanı 95, seyirci puanıysa 89. 

65 yaşındaki Richard Linklater, Hit Man sonrasında çektiği Nouvelle Vague ve Mavi Ay'la (Blue Moon) da beklentileri karşılamayı başardı. 

Linklater ve Powell, 2016 yapımı Herkes Biraz İster (Everybody Wants Some) ve 2022'de seyircilerle buluşan Apollo 10 1/2: Uzay Çağında Çocuk Olmak'ta (Apollo 10 1⁄2: A Space Age Childhood) da birlikte çalışmıştı.

İlk kez 14 yaşındayken Oyun Bitti'de (Spy Kids 3-D: Game Over) rol alan Powell, 2023'te verdiği bir röportajda "Herkes Biraz İster hayatım boyunca rol aldığım en favori filmim olacak. Bundan daha büyüleyici, daha hoş bir deneyim olamaz. O film bittiğinde ince bıyıklarımı tıraş ederken hıçkıra hıçkıra ağladım" demişti.

Independent Türkçe, Deadline, Empire