Netflix'in tepki çeken yeni uyarlaması izleyenleri böldü

Game of Thrones'un yaratıcılarının dizisi Çin'de fikir ayrılıklarına ve milliyetçi öfkeye yol açtı

Dizinin 8 bölümden oluşan ilk sezonu için 160 milyon dolarlık bütçe ayrıldı (Netflix)
Dizinin 8 bölümden oluşan ilk sezonu için 160 milyon dolarlık bütçe ayrıldı (Netflix)
TT

Netflix'in tepki çeken yeni uyarlaması izleyenleri böldü

Dizinin 8 bölümden oluşan ilk sezonu için 160 milyon dolarlık bütçe ayrıldı (Netflix)
Dizinin 8 bölümden oluşan ilk sezonu için 160 milyon dolarlık bütçe ayrıldı (Netflix)

Netflix'in yeni dizisi 3 Cisim Problemi (3 Body Problem), Çin'deki izleyicilerden hararetli tepkiler çekerken, bilimkurgunun açılış sahnesi ABD'deki bazı muhafazakârlardan da övgü aldı.

Liu Cixin'in 2008 tarihli Hugo Ödüllü romanının büyük bütçeli uyarlaması, uzaylı istilasına hazırlanan insanlığın hikayesini anlatıyor.
 
Dizinin açılış sahnesi 1966'da geçiyor ve Pekin'deki bir üniversitede, Çin Kültür Devrimi'yle mücadele eden bir fizik profesörünün hükümetin görüşlerine uymayı reddettiği için Kızıl Muhafızlar tarafından kalabalığın önünde acımasızca dövüldüğü anları gözler önüne seriyor.

Hikaye için çok önemli olan ve doğrudan romandan alınan bu sekans, kitabın 30 bölümlük Çin uyarlamasında özellikle tasvir edilmemişti. Sahne ayrıca romanın Çince versiyonunun ortalarına gömülmüştü ancak İngilizce versiyonu için yazarın da onayıyla kitabın başına getirildi.

Bu sahne, bazılarının diziyi yasadışı yollardan izlemenin yollarını bulmayı başardığı Çin'de (Netflix Çin'de yasaklı) sosyal medyada tepki çekiyor.

ABD'deki bazı muhafazakârlar da bu sahneye dikkat çekerek, Hollywood'un kolektivist ideolojilerin çok ileri götürüldüğünde neler yaşanabileceğini gösterdiği nadir bir örnek olduğunu söylüyor.

Reuters'ın aktardığına göre dizi, Çin'de resmi yollardan izlenememesine rağmen sosyal medyada trend oldu. Weibo'da bir kullanıcı "İlk sahne ağzımı açık bıraktı" diye yazdı:

Bunu beklememe rağmen sahne beni yine de ürküttü.

CNN'e göre dizi, Çin'de "milliyetçi öfkeye" yol açtı ve bazıları Hollywood'u Kızıl Muhafız tasviriyle kasıtlı olarak ülkeyi kötü göstermeye çalışmakla suçladı. 

Diğerleriyse 3 Cisim Problemi'nin farklı ırklardan oyunculara sahip olmasını, romanın Çin'de geçmesine rağmen Netflix dizisinin Londra'da merkeze almasını ve hikayede yapılan "politik açıdan doğru" değişiklikleri eleştirdi. 

Sosyal medyada "Çin versiyonu kazandı" etiketinin de trend olduğu bildirildi.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bazı muhafazakârlar, yaşlı profesörün, düşüncelerini değiştirmeye çalışan genç devrimcilere karşı çıktığı açılış sahnesiyle ilgili övgü dolu yorumlarını aktarmak için sosyal medyaya akın etti.

Bir yorumda "Solun ne yaptığını anlamak için Netflix dizisi 3 Cisim Problemi'nin açılışını izlemenizi öneririm. Kültür devrimi sahnesi neler olup bittiğini gösteriyor" ifadeleri kullanıldı.

Başka biriyse şöyle yazdı:

Netflix'in 3 Cisim Problemi adlı dizisinin Çin Kültür Devrimi'nde yaşanan bir linci tasvir eden açılış sahnesini izledim ve duyar kasmanın bizi nereye götürdüğünü korkunç bir şekilde anımsattı: İfade ya da düşünce özgürlüğü yok, parti çizgisine uy ya da ortadan kaldırıl, karşı devrimi aklından bile geçirme.

Dan Weiss ve Alexander Woo'yla birlikte 3 Cisim Problemi'nin ortak dizi sorumlusu olan David Benioff'a, 2022'de dizi setine yapılan bir ziyaret sırasında açılış sahnesindeki ilerici otoriter hava sorulmuştu. O sırada yapım ekibi koronavirüs karantinasından yeni çıkmıştı.

Hollywood Reporter'a konuşan Benioff, "Bu, iptal kültürü üzerine bir yorum değil" diyerek eklemişti:

Ancak insanlık tarihi bakımından döngüler halinde hareket etme eğilimindeyiz ve şu anda döngünün belirli bir döneminden geçiyoruz. İçinde bulunduğumuz dönemle Çin Kültür Devrimi arasında çok önemli farklar var. Ancak bazı benzerlikler de var. Hiçbir zaman 'Bu diziyi yapmalıyız çünkü bununla ilgili bir yorum yapmak istiyoruz' dediğimiz bir şey olmadı. Ancak paralelliklerin orada olması ilginç ve görmezden gelinmesi zor.

Bir diğer dizii sorumlusu Woo, kısa süre önce New York Times'a sahne hakkında konuştu:

Bırakın çekilmesini, tarihin kurgu olarak bile hakkında çok fazla şey yazılmadığı bir parçası ve hem benim ailem hem de ilk iki bölümü yöneten Derek Tsang'ın ailesi de bunu yaşadı. Bunu hayata geçirdiği için ona çok teşekkür ediyoruz. Her ayrıntının olabildiğince gerçekçi bir şekilde tasvir edilmesi için büyük çaba sarf etti. Filmi anneme gösterdiğimde tüylerinin diken diken olduğunu görebiliyordunuz. Şöyle dedi: 'Bu gerçek. Gerçekten böyle oldu.' Ve ekledi: 'Neden böyle bir şey gösteriyorsun? Neden insanlara bu kadar korkunç bir şey yaşatıyorsunuz?' Ama biz işimizi yaptığımızı böyle anladık.

Independent Türkçe, Hollywood Reporter, CNN, New York Times, Reuters



Yavru kurdun midesi yünlü gergedanların yok oluşuna ışık tuttu

Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
TT

Yavru kurdun midesi yünlü gergedanların yok oluşuna ışık tuttu

Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)

Bilim insanları binlerce yıl önce ölen bir yavru kurdun midesindeki yünlü gergedan kalıntılarını kullanarak türün neslinin tükenme hikayesine ışık tuttu.

Sibirya'daki Tubat köyünde 2011'de yapılan çalışmalarda donmuş bir kurdun midesinin yünlü gergedanla dolu olduğu bulunmuştu. 

Yavru hayvanın yaklaşık 14 bin 400 yıl önce bir toprak kayması sonucu yuvasının çökmesiyle öldüğü düşünülüyor. 

Soğuk koşullar hayvanın cesedinin son derece iyi bir şekilde korunmasını sağlarken, muhtemelen son yemeğini kısa süre önce yediği için midesindeki kalıntılar da varlığını sürdürdü.

Binlerce yıl önce ölen hayvan kalıntılarından elde edilen DNA, genellikle tam genomu çıkarmaya elverişli olmuyor. Ancak donmuş topraktan çıkarılan örnekler genetik veriyi daha iyi koruyor.

İsveç'teki Paleogenetik Merkezi'nden araştırmacılar, kurdun midesindeki kalıntılardan yünlü gergedanın genomunu elde ederek yaklaşık 14 bin yıl önce soyu tükenen bu türün son birkaç yüzyılı hakkında bilgi edindi. Başka bir hayvanın midesindeki bir Buzul Çağı hayvanının tüm genomu ilk kez dizilendi.

sdfrgt
Yavru kurt, donmuş toprak sayesinde son derece iyi korundu (Mietje Germonpré)

Bilim insanları bir tür yok olmadan hemen önce yaşamış hayvanların genomuna ulaşmanın da zorlu bir iş olduğunu söylüyor. Ancak bu veri, nesillerinin neden tükendiği hakkında önemli bilgiler sunabilir.

Bir türün yok oluş süreci uzun bir zamana yayılırsa çiftleşilebilecek hayvan sayısı da zamanla azalır. Bu durum akrabaların birbiriyle çiftleşmesine ve genetik çeşitliliğin azalmasına yol açar.

Bulguları hakemli dergi Genome Biology and Evolution'da dün (14 Ocak Çarşamba) yayımlanan çalışmada bütün genomu elde edilen yünlü gergedanın genetik verisi, biri 18 bin 500 ve diğeri de 48 bin 500 yıl önce ölmüş diğer iki yünlü gergedanla karşılaştırıldı.

Araştırmacılar türün yok olmasından önce genetik açıdan istikrarını kaybettiğine dair kanıt bulamadı.

Çalışmanın yazarlarından Edana Lord şöyle diyor: 

Analizlerimiz, yünlü gergedanların yok olmasından önceki onbinlerce yıl boyunca akrabalarıyla çiftleşme seviyelerinde hiçbir değişiklik olmadığını, şaşırtıcı derecede istikrarlı bir genetik model sergilediğini gösterdi.

Bulgular, yünlü gergedanların nispeten hızlı bir şekilde, 300-400 yılda yok olduğuna işaret ediyor.

Araştırmacılar bu nedenle hayvanların, insanların avlamasından ziyade çevresel koşullar sonucu yok olduğunu düşünüyor.

Makalenin bir diğer yazarı Love Dalén, "Sonuçlarımız, Sibirya'nın kuzeydoğusuna ilk insanların gelmesinden sonra yünlü gergedanların 15 bin yıl boyunca sürdürülebilir bir nüfusa sahip olduğunu gösteriyor" diyerek ekliyor: 

Bu da neslinin tükenmesine insan avcılığının değil, iklimin ısınmasının yol açtığına işaret ediyor.

Independent Türkçe, Guardian, Science Alert, Genome Biology and Evolution


Beyindeki Alzheimer proteinleri ses terapisiyle temizlendi

12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
TT

Beyindeki Alzheimer proteinleri ses terapisiyle temizlendi

12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)

Bilim insanları, beynin belirli bir frekansta invaziv olmayan bir şekilde sesle uyarılmasının, Alzheimer hastalığıyla bağlantılı toksik proteinleri temizleyebileceğini gösterdi. Bu da düşük maliyetli bir tedaviye önayak olabilir.

Alzheimer hastalığının hafıza kaybıyla dil ve düşünme sorunları da dahil belirtileri, beyinde amiloid adı verilen anormal proteinlerin yüksek seviyeleriyle bağlantılı. Bu proteinler hücrelerin etrafında plak oluşturuyor.

Bu proteinler beyinde kademeli olarak birikerek sinaps diye bilinen sinir hücreleri arasındaki bağlantıları öldürebilir, sonunda nöronları boğarak beyin dokusunun ölümüne neden olabilir.

Mevcut tedaviler bazı semptomları iyileştirse de bu zayıflatıcı durum için uzun vadeli bir tedavi yok.

Şimdiyse ilk kez, bilim insanları 40 Hz'lik işitsel uyarımın, yaşlı rhesus maymunlarının beynindeki amiloid protein seviyelerini önemli ölçüde değiştirebileceğini ve bu etkinin 5 haftadan fazla sürdüğünü gösterdi.

Bulgular, 40 Hz uyarımının Alzheimer hastaları için invaziv olmayan bir fizik tedaviye dönüştürülebileceğine işaret ediyor.

thyuı8
Yaşlı maymunlarda 40 Hz işitsel uyarımının illüstrasyonu (KIZ)

Çalışmada, Çin Bilimler Akademisi'nden araştırmacılar, 26 ila 31 yaşındaki 9 rhesus makak maymununda işitsel uyarım tekniğini test etti.

Maymunların beyinlerinde yaygın spontan amiloid-β (Aβ) protein kümeleri gelişmişti. Bu da insan Alzheimer hastalığının patolojik özelliğini bilfiil taklit ederek onları ideal bir hayvan araştırma modeli haline getiriyordu.

Çalışmadaki bir grup maymun, 7 gün boyunca günde 1 saat 40 Hz işitsel uyarım aldı.

Araştırmacılar, ses uyarımından sonra maymunların beyin-omurilik sıvısındaki (BOS) temel amiloid proteinlerinin seviyelerinin başlangıç ​​seviyelerinin üç katına çıktığını buldular.

PNAS adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, "7 günlük uyarım, BOS'taki Aβ'da yüzde 200'den fazla hızlı bir artışa neden oldu" diye yazdılar.

Bilim insanları, sonuçların farelerden elde edilen önceki bulgularla da tutarlı olduğunu ve 40 Hz ses uyarımının, Alzheimer'la ilişkili toksik amiloid proteinlerinin beyinden beyin-omurilik sıvısına taşınarak temizlenmesini kolaylaştırdığını öne sürüyor.

Bilim insanları, uyarım sona erdikten 5 hafta sonra bile omurilik sıvısındaki amiloid protein seviyelerinin yüksek kaldığını ve tedavinin uzun vadeli ve sürdürülebilir bir etkisinin olduğunu buldu.

Araştırmacılar, erken evre Alzheimer hastalığını yavaşlatmak için kullanılan mevcut antikor tedavilerine kıyasla, ses uyarımının invaziv olmayan, düşük maliyetli bir fiziksel müdahale olarak geliştirilebileceğini söylüyor.

Araştırmacılar, "Bu çalışma, 40 Hz işitsel uyarımın beyindeki Aβ metabolizmasını sürdürülebilir bir şekilde düzenleyebileceğine dair ilk primat kanıtını sunarak, invaziv olmayan bir Alzheimer tedavi yöntemi olarak potansiyelini destekliyor" diye yazdı.

Independent Türkçe


T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
TT

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ve nihai boyutlarına yaklaşık 40 yılda ulaştığı tespit edildi.

Dinozor kemiklerinin tıpkı ağaçlar gibi büyüme halkaları var. Ancak bunları okumak her zaman çok kolay olmayabiliyor.

Ayrıca T-rex kemikleri çoğu zaman yalnızca 10 ila 20 yıla ait büyüme izlerini koruduğu için gelişim sürecini çözmek zorlaşıyor.

Daha önce yapılan çalışmalarda bu meşhur türün üyelerinin 25 yaşında büyümeyi bıraktığı öne sürülmüştü. 

Ancak Oklahoma Eyalet Üniversitesi'nden Holly Woodward ve ekibinin yeni tekniklerle yaptığı analizler, önceki hesaplamaların yanlış olabileceğini gösterdi.

Bilim insanları yavrulardan devasa boyutlardaki yetişkinlere kadar 17 Tyrannosaurus örneğini inceledi. 

Araştırmacılar yeni analizde, gelişmiş istatistiksel algoritmalar kullandı ve önceki çalışmalarda gözden kaçan gizli büyüme halkalarını gösteren özel bir ışık altında kemikleri inceledi. 

Bulguları hakemli dergi PeerJ'de dün (14 Ocak Çarşamba) yayımlanan çalışmaya göre T-rex, 40 yıl boyunca büyümeye devam ediyor ve bu süreç son yıllarda yavaşlıyordu. 

Woodward "Bu, Tyrannosaurus rex için şimdiye kadar derlenmiş en büyük veri seti" diyerek ekliyor:

Fosilleşmiş kemiklerde korunan büyüme halkalarını incelemek, hayvanların büyüme öykülerini yıl yıl takip etmemizi sağladı.

Yeni istatistiksel analizi yürüten Nathan Myhrvold da şu ifadeleri kullanıyor:

Farklı örneklerden elde edilen büyüme kayıtlarını bir araya getiren yeni bir istatistiksel yaklaşım geliştirdik. Bu yaklaşım, T-rex'in tüm yaşam aşamalarındaki büyüme eğrisini, önceki çalışmalardan daha ayrıntılı bir şekilde tahmin etmemizi sağladı.

Bilim insanları veri setindeki iki dinozorun diğerleriyle aynı büyüme eğrisine sahip olmadığını da saptadı. Bunun nedeni henüz bilinmiyor ancak bu iki örneğin başka bir türe ait olabileceği düşünülüyor.

Kısa süre önce yapılan bir çalışmada da bu iki dinozorun aslında yavru T-rex'ler değil, Nanotyrannus adlı başka bir cinsin yetişkin üyeleri olduğu sonucuna varılmıştı. 

T-rex'lerin hızla yetişkinliğe ulaşmadan yavaş ve istikrarlı bir büyüme sergilemesi, yaşamları boyunca farklı roller üstlendikleri anlamına gelebilir.

Makalenin bir diğer yazarı Jack Horner "40 yıllık bir büyüme evresi, genç T-rex'lerin çevrelerinde çeşitli ekolojik roller üstlenmesine olanak sağlamış olabilir" diyerek ekliyor:

Bu, süper avcılar olarak Kretase Dönemi'nin sonuna hükmetmelerini sağlayan faktörlerden biri olabilir.

Independent Türkçe, IFLScience, Phys.org, PeerJ