Yaşlandıkça kanser riski neden artıyor?

Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
TT

Yaşlandıkça kanser riski neden artıyor?

Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)
Kanser tedavisi gören bir hasta (Reuters)

Kanserin çoğunlukla orta yaşlı ya da yaşlı insanları hedef aldığı gerçeği, bilim insanlarını her zaman büyüleyen en büyük gizemlerden biri.

Şarku’l Avsat’ın New York Post'tan aktardığına göre Colorado Üniversitesi Kanser Merkezi Müdür Yardımcısı Dr. James Degregori, “Hayatınızın ilk elli yılında bir araba kazasında ölme ihtimaliniz kanserden ölme ihtimalinizden iki kat daha fazladır. Ancak bu durum, kanser vakalarının yüzde 90'ının görüldüğü 50 yaşından sonra aniden değişir” ifadelerini kullandı.

Bunun neden böyle olduğuna dair çeşitli teoriler var. Yakın zamanda yayınlanan bazı araştırmalar ana faktörün ‘iltihaplanma’ olduğunu öne sürüyor.

Manhattan'daki Icahn Genomik Enstitüsü Direktörü Dr. Brian Brown konuya dair şu ifadeleri kullandı: “Yaşlanmayla ilişkili iltihaplanma, yaşlı insanlarda kanser riskinin artmasına katkıda bulunan etkili bir faktördür. İnflamasyon özünde iyi bir şeydir. Vücudun bağışıklık tepkisinin bir parçasıdır ve her enfeksiyon kaptığımızda ölmememizin nedenidir. Ancak yaşlandıkça bu durum değişir. Özellikle 40 yaşından sonra vücudumuz inflamasyonu azaltmakta zorlanır. Örneğin, yaşlı insanların ciddi Kovid-19 semptomları geliştirmesinin nedeni budur. Birçok yaşlı insanı öldüren virüs değildi. Virüsün neden olduğu iltihaplanmaydı. Bunu durduramadılar.”

Kolumbia Üniversitesi Tıp Merkezi'nde yardımcı doçent olan ve A Silent Fire: The Story of Inflammation, Diet, and Disease (Sessiz Bir Yangın: Enflamasyon, Diyet ve Hastalığın Hikayesi) kitabının yazarı Shilpa Ravella, “Bilimin bir zamanlar inflamasyon hakkında düşündüğü her şey değişiyor. İnflamasyon ve kanser arasındaki ilişki daha önce düşünüldüğünden daha karmaşık. İnflamasyon aslında kanserin ayırt edici özelliklerinden biri” şeklinde konuştu.

efdfe
Kanser hücreleri (Reuters)

The Full-Body Fat Fix: The Science-Based 7-Day Plan to Cool Inflammation, Heal Your Gut, and Build a Healthier, Leaner You! (Tüm Vücut Yağ Onarımı: İnflamasyonu Sakinleştirmek, Bağırsaklarınızı İyileştirmek, Daha Sağlıklı ve Daha Zayıf Olmak için 7 Günlük Plan!) kitabının yazarı Stephen Perrine, “İnflamasyon bağışıklık sistemini yüksek alarm durumuna geçirir, bu ise sanılanın aksine bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tespit edememesine ve onlara etkili bir şekilde saldıramamasına neden olur. Yaşla birlikte, beyaz kan hücrelerinin sitokin üretme kabiliyeti artar, bu da sürekli bir iltihap durumuna neden olarak bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tespit etmesini ve onlara saldırmasını zorlaştırır” ifadelerini kullandı.

San Diego'daki California Üniversitesi'nde tıp profesörü olan Dr. Ian Neal'a göre teori nispeten yeni ve tartışmalı.

“İnflamasyon kronik hastalığın bir belirteci midir yoksa kronik hastalığa mı neden olur?” diye soran Neal, “İnflamasyon ve çeşitli hastalık durumları arasında birçok ilişki bulduk. Ancak bunlar her zaman nedensel bir ilişkiye dönüşmüyor. Başka bir deyişle, kronik inflamasyon ve kanser arasındaki ilişki halen tartışmaya açık” dedi.

Ancak Ravella, inflamasyon ve kanser arasındaki ilişkiyi ‘çift yönlü’ olarak görüyor.

Ravella, “İnflamasyon kanseri besler ve kanserin kendisi de daha fazla inflamasyonu besler. İnflamasyon vücutta ister kanser teşhisinden önce ister sonra mevcut olsun, kanserin varlığının ve gelişiminin tüm aşamalarını ya da başka bir deyişle tümör ortamını etkiler. Doktorların genellikle test etmediği düşük seviyedeki enflamasyon bile kanseri teşvik edebilir” şeklinde konuştu.

Peki bu konuda ne yapabiliriz?

Geçmişte doktorlar iltihaplanmayı tamamen durdurarak bazı hastalıkları tedavi etmeye çalıştılar. Ancak bu biraz polis teşkilatının tamamını kovarak, polis yolsuzluğunu düzeltmeye çalışmaya benziyor.

Brown, “İnflamasyon doğal bağışıklık sürecinin bir parçasıdır. Bunu ortadan kaldırmak muhtemelen birinin bağışıklığını bastırmak anlamına gelecektir ki, bunu yapmak istemeyiz. Çünkü enfeksiyonlarla ve hatta kanserlerle savaşmak için inflamatuar süreçlere ihtiyacımız vardır. Yapmak istediğimiz şey sadece aşırı iltihaplanmayı engellemektir”dedi.

Bunun doğru beslenme yoluyla ele alınabileceğini söyleyen Perrine ise anti-inflamatuar diyetlerin, inflamasyonu artıran yüksek oranda işlenmiş gıdaları ortadan kaldırmayı ve bitki bazlı gıdaların çeşitli bir karışımını yemeyi içerdiğini belirtti.

Perrine, “Diyetinizde ne kadar çok bitki çeşidi olursa (haftada en az 30 farklı çeşit), mikrobuyomunuz o kadar sağlıklı olur ve o kadar az iltihaplanırsınız” dedi.



İki Michelin yıldızlı restoran temizlikten sınıfta kaldı

Ynyshir, Galler'de iki Michelin yıldızına sahip tek restoran (Unsplash)
Ynyshir, Galler'de iki Michelin yıldızına sahip tek restoran (Unsplash)
TT

İki Michelin yıldızlı restoran temizlikten sınıfta kaldı

Ynyshir, Galler'de iki Michelin yıldızına sahip tek restoran (Unsplash)
Ynyshir, Galler'de iki Michelin yıldızına sahip tek restoran (Unsplash)

Birleşik Krallık'ta (BK) iki Michelin yıldızlı restoran, hijyen denetiminde 5 üzerinden 1 yıldız aldı.

Ynyshir'de prestijli Michelin rehberinin "gerçekten eşsiz" diye tanımladığı 5 saatlik restoran deneyiminin fiyatı 468 sterlinden (yaklaşık 27 bin TL) başlıyor.

Ancak 30 çeşitlik tadım menüsü sunan tesis bu kez yemek kalitesiyle değil, BK devletine bağlı Gıda Standartları Ajansı'nın (FSA) hijyen denetimi nedeniyle gündem oldu.

FSA'nın yerel yetkililerle işbirliği içinde yürüttüğü Gıda Hijyeni Derecelendirme programı, tüketicilere "gıdaları nereden satın alacakları ve nerede yiyecekleri konusunda daha bilinçli seçimler yapma" imkanı sunmayı amaçlıyor.

Program, işletmeleri sıfırdan 5'e kadar derecelendiriyor.

FSA müfettişlerinin 5 Kasım'da tesiste yaptığı incelemelerde restorana 5 üzerinden 1 yıldız verildi.

Gıda güvenliğinde "önemli iyileştirmeler" yapılması gerektiğini belirten müfettişler, bina ve tesisin genel temizliğinin de çok yetersiz kaldığını vurguladı.

Konuklarına geceleyebilecekleri odalar da sunan Ynyshir, 2022 ve 2023'te Britanya'nın en iyi restoranı seçilmişti.

BK'deki en iyi restoran ödüllerini veren National Restaurant Awards'ın internet sitesinde, kendi DJ'i de olan Ynyshir'in "Asya esintili yemeklerden oluşan bir tadım menüsü ve hareketli bir atmosfer sunduğu" belirtiliyor.

BBC'nin irtibata geçtiği restoranın sahibi ve baş şefi Gareth Ward, FSA'nın puanlaması nedeniyle "utanacak bir şeyinin olmadığını" söyledi.

"Dünyanın dört bir yanından en iyi malzemeleri satın alıyoruz ve bunların çoğunu çiğ olarak servis ediyorum" diyen şefe göre denetçilerin sorunlu gördüğü konulardan biri Ynyshir'de çiğ malzeme kullanılmasıydı:

Japonya'dan saşimi kalitesinde balık satın alıyorum, onlar da ‘Su kalitesini bilmiyoruz, saşimi kalitesinde olduğunu nasıl bilebiliriz?' diye sorguluyor. Ancak bunlar saşimi kalitesinde. Bu ürünler dünyanın her yerinde çiğ olarak yeniyor ve sırf bizim kurallarımız onların kurallarına uymadığı için bunu sorguluyorlar.

Independent Türkçe, CNN, BBC


Marvel yıldızı sinyali verdi: Yeni Barbenheimer geliyor

Demir Adam'ın yıldızı Robert Downey Jr.'ın Doomsday'in kötü karakteri Doctor Doom'u canlandıracağı bu temmuzda açıklanmıştı (AFP)
Demir Adam'ın yıldızı Robert Downey Jr.'ın Doomsday'in kötü karakteri Doctor Doom'u canlandıracağı bu temmuzda açıklanmıştı (AFP)
TT

Marvel yıldızı sinyali verdi: Yeni Barbenheimer geliyor

Demir Adam'ın yıldızı Robert Downey Jr.'ın Doomsday'in kötü karakteri Doctor Doom'u canlandıracağı bu temmuzda açıklanmıştı (AFP)
Demir Adam'ın yıldızı Robert Downey Jr.'ın Doomsday'in kötü karakteri Doctor Doom'u canlandıracağı bu temmuzda açıklanmıştı (AFP)

Robert Downey Jr. ve Timothée Chalamet, 2023'te Barbenheimer'ın gösterdiği büyük başarıyı, 2026'da "Dunesday"le tekrarlamaya çalışıyor.

Downey Jr., merakla beklenen Avengers: Doomsday'de kötü karakter Doctor Doom'u canlandırırken, Chalamet de Denis Villeneuve'ün Dune serisinin üçüncü filminde Paul Atreides rolüne geri dönüyor. Her iki filmin de bu yıl 18 Aralık'ta vizyona girmesi planlanıyor ve bu, yılın en büyük sinema rekabetlerinden biri ya da nadir görülen bir çifte vizyon fenomeni olabilir.

Chalamet'nin filmi Muhteşem Marty'nin (Marty Supreme) özel gösterimi için çarşamba günü Los Angeles'ta oyuncuyla birlikte sahneye çıkan Downey Jr., iki filmin ortak vizyon tarihinden benzer bir gişe başarısına ulaşma ihtimaline işaret etti.

Downey Jr., "İkimizin de 18 Aralık'ta vizyona girecek filmleri var ve bunu bir slogan haline getirmeye karar verdik... 'Dunesday' diye düşünüyoruz" dedi.

O zaman hâlâ arkadaş olup olmayacağımızı göreceğiz.

frgtuı
Timothee Chalamet, Muhteşem Marty'deki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında Altın Küre kazandı (AFP)

Barbenheimer diye bilinen olayda Greta Gerwig'in Barbie ve Christopher Nolan'ın Oppenheimer filmlerinin Temmuz 2023'te aynı anda vizyona girmesi sayesinde, izleyiciler potansiyel bir gişe rekabetini kültürel bir etkinliğe dönüştürmüş, pek çok kişi iki filmi arka arkaya izlemeyi tercih etmişti.

Her iki film de küresel gişede beklentileri aşmış, Barbie dünya çapında 1,4 milyar dolardan fazla hasılat elde ederken, Oppenheimer ise 1 milyar dolara yaklaşmıştı.

O zamandan beri aynı gün veya yakın zamanlarda vizyona giren diğer filmler bu ivmeyi yeniden yaratmaya çalışsa da hiçbiri Barbenheimer'ın kapsamına veya etkisine ulaşamadı.

Jon M. Chu'nun sinemaya uyarladığı Wicked ve Ridley Scott'ın yönetmeni olduğu Gladyatör'ün (Gladiator) devam filminin aynı anda gösterime girmesiyle internet dünyası geçen yıl "Glicked" adı altında bu büyüyü yeniden yaratmaya çalışmıştı. Ancak gişe rakamları kesinlikle küçümsenecek gibi olmasa da Barbenheimer'ın 244 milyon dolarlık rekor açılışını yakalayamadılar.

Demir Adam'ın (Iron Man) yıldızı Robert Downey Jr.'ın, Avengers: Endgame'le MSE'den (Marvel Sinematik Evreni) ayrılmasından 7 yıl sonra geri dönerek Doomsday'in kötü karakteri Doctor Doom'u canlandıracağı bu temmuzda açıklanmıştı. Kalabalık oyuncu kadrosundaki Chris Evans (Steve Rogers/Kaptan Amerika), Chris Hemsworth (Thor), Anthony Mackie (Falcon/Kaptan Amerika), Sebastian Stan (Bucky Barnes), Tom Hiddleston (Loki) ve Letitia Wright (Black Panther'dan Shuri) gibi birçok yıldız da geri dönüyor.

Avengers: Doomsday; Ian McKellen, Patrick Stewart, James Marsden ve Rebecca Romijn gibi birçok X-Men yıldızını da geri getirecek.

Zendaya'nın Chani rolünü yeniden canlandıracağı Dune: Part Three'de Josh Brolin, Florence Pugh, Rebecca Ferguson ve Anya Taylor-Joy da geri dönüyor. İlk Dune'da rol alan ancak ikincide olmayan Jason Momoa, Duncan Idaho rolünü Part Three'de yeniden canlandıracağını doğrulamıştı.

World of Reel'a göre Zendaya'nın "kapsamlı, birden çok yerde aylarca sürecek çekimler" için kısa süre önce gittiği Budapeşte'de çekimler başladı.

Avengers: Doomsday ve Dune: Part Three, 18 Aralık 2026'da sinemalarda gösterime girecek.

Independent Türkçe


Yeni Lara Croft tartışma yarattı

İlk olarak 1996'da piyasaya sürülen Tomb Raider'ın 2026 ve 2027'de iki oyununun daha çıkması planlanıyor (Nerdtropolis)
İlk olarak 1996'da piyasaya sürülen Tomb Raider'ın 2026 ve 2027'de iki oyununun daha çıkması planlanıyor (Nerdtropolis)
TT

Yeni Lara Croft tartışma yarattı

İlk olarak 1996'da piyasaya sürülen Tomb Raider'ın 2026 ve 2027'de iki oyununun daha çıkması planlanıyor (Nerdtropolis)
İlk olarak 1996'da piyasaya sürülen Tomb Raider'ın 2026 ve 2027'de iki oyununun daha çıkması planlanıyor (Nerdtropolis)

Amazon'a bağlı Prime Video, Tomb Raider'ın merakla beklenen dizi uyarlamasından ilk görseli paylaştı.

Game of Thrones'la tanınan Sophie Turner'ın Lara Croft rolündeki hali büyük ilgi çekti. 

Sosyal medyada yapılan yorumlarda pek çok kişi, Turner'ın bu role cuk oturduğunu söyledi. 

Diğer yandan Turner'ın, Angelina Jolie'nin yerini dolduramayacağını savunanlar da oldu. 

Bu rolde pek beğenilmeyen Alicia Vikander'ı hatırlatanlardan bazıları, onun dahi Turner'dan iyi olduğunu öne sürdü. 

Mayıs 2024'te yeşil ışık verilen video oyunu uyarlaması şu anda prodüksiyon aşamasında.

Daha önce HBO Max yapımı The Staircase'le de izleyici karşısına çıkan Turner, Angelina Jolie ve Alicia Vikander'dan sonra maceracı arkeoloğu ete kemiğe büründüren üçüncü isim olacak.

Kadroda Turner dışında Martin Bobb-Semple, Sigourney Weaver, Jason Isaacs, Martin Bobb-Semple ve Jack Bannon gibi ünlü oyuncular var.

Fleabag'in ödüllü yıldızı Phoebe Waller-Bridge dizinin yazarlığını ve yürütücü yapımcılığını üstleniyor. 

Waller-Bridge'in Tomb Raider hayranı olduğu uzun süredir biliniyor. Projenin geliştirilmesine 2023'ün ilk aylarında başlanmıştı.

40 yaşındaki yıldız senarist eylülde başrolü açıklarken şu ifadeleri kullanmıştı: 

Sophie Turner'ı Lara rolünde duyurabildiğim için çok heyecanlıyım. Böylesine büyük ölçekli bir projeyi, çocukken hayranı olduğumuz bir karakterle hayata geçirmek çok nadir karşılaşılabilecek bir fırsat. Tüm ekip Lara'ya tutkuyla bağlı; onun kadar cesur, çılgın ve eğlenceli. Hazır olun, Croft geliyor.

frgty6u
15 yıl önce Sansa Stark rolüyle Games of Thrones'ta ilk kez yer alan Britanyalı, artık 29 yaşında (Jay Maidment/Prime)

Sophie Turner ise duygularını şu sözlerle dile getirmişti:

Lara Croft'u oynayacak olmaktan tarif edilemez bir mutluluk duyuyorum. O, pek çok kişi için çok şey ifade eden ikonik bir karakter ve ben de elimden gelenin en iyisini vereceğim. Angelina ve Alicia'nın güçlü performanslarının ardından bu rolü üstlenmek büyük bir sorumluluk. Ama Phoebe'nin önderliğinde, hem biz hem Lara çok emin ellerdeyiz. Seyircilerin neler hazırladığımızı görmesi için sabırsızlanıyorum.

Independent Türkçe, Deadline, Variety