Seth Rogen imzalı The Studio, Hollywood'un "Sanat mı para mı?" ikilemine sıkışanları öyle keskin bir mizahla anlatıyor ki, izledikten sonra aynı damarı taşıyan işler aramak kaçınılmaz hale geliyor.
Stüdyo koridorlarında dönen pazarlıklar, ego savaşları ve yaratıcı vizyonun toplantı odalarında budanarak kuşa dönmesi, diziyi sadece komik değil, aynı zamanda tuhaf biçimde tanıdık kılıyor. Hollywood'da sanatla ticaret arasındaki bitmeyen bilek güreşini hem içeriden hem de acımasız bir mizahla anlatan The Studio'nun Altın Küre ve Emmy'deki başarısı, tam da bu sebeple neredeyse kaçınılmazdı.
İşte bu yüzden, The Studio'nun açtığı kapıdan geçip eğlence endüstrisinin arka odalarına bakan dizileri bir araya getirmek istedik.
Listemizdeki kimi yapımlar sektörün şişkin kibriyle ince ince dalga geçiyor, kimiyse hayatı tel tel dökülen bir yazarın gözünden aynı çarkın insanı nasıl öğüttüğünü anlatıyor. Bazıları gülümsetirken iç acıtan bir karanlıkla, ünlü kültürünün ve endüstrinin yeniden ürettiği yaraları en çıplak haliyle açığa çıkarıyor, diğerleriyse sistemin dışarıdan görünen parıltısıyla içerideki gerçekliği arasındaki mesafeyi görünür kılıyor.
Eğer The Studio'nun o keskin, içeriden ve biraz da acı gülümseten tonunu sevdiyseniz, bu liste sizi farklı kapılardan aynı dünyaya sokacak. Hazırsanız Hollywood'un vitrinini geçip ışıltılı dünyaların karanlık tarafıyla yüzleşmeye gidiyoruz...
BoJack Horseman
Netflix'in kusursuz animasyon dizisi BoJack Horseman, insansı hayvanlar fikrinden yola çıkarak televizyonun Hollywood'a dair en acımasız ve psikolojik açıdan en katmanlı incelemelerinden birini sunuyor. 1990'ların sitcom yıldızı olarak parlayıp sönen bir karakterin etrafında kurulan hikaye, sektörün işleyişindeki arızaları, ünlü kültürünü ve çoğu zaman hem yaratıcı dehayı hem de kendini sabote etmeyi besleyen kişisel travmaları birer birer açığa çıkarıyor.
Sürreal mizahı ve görsel şakaları eksik etmese de BoJack Horseman, yeteneği sömüren, sonra da gözünü kırpmadan bir kenara atan; üstüne üstlük istismar döngülerini yeniden üreten eğlence endüstrisinin yıkıcı portresini çiziyor. Bağımlılık, depresyon ve şöhretin boş vaatlerine dair acımasız ve son derece dürüst yaklaşımıyla dizi, The Studio'ya karanlık bir karşılık veriyor; Rogen'ın yüksek enerjisi yerine daha varoluşçu, daha sarsıcı bir ton öneriyor.
IMDb: 8,8
Nereden izlenir: Netflix
The Offer
Sinema tarihinin en ikonik filmlerinden Baba (The Godfather) pek çoklarına göre tartışmasız bir başyapıt. Peki bu başyapıtın yapım süreci neden dizi olmasın? The Offer, The Studio'ya kısmen benzer bir yerden yola çıkıyor ama odağı, Francis Ford Coppola'nın efsanevi filminin prodüksiyon süreci. Toplam 10 bölümde Coppola'nın gangster klasiğinin perde arkasını adım adım takip ediyoruz. Dizi, Whiplash'le yıldızı parlayan Miles Teller'ın canlandırdığı yapımcı Albert S. Ruddy'nin perde arkasında yaşadığı zorlukları, stüdyo yöneticileriyle çatışmaları, mafya baskısını ve Coppola'yla yaşanan yaratıcı gerilimleri de gözler önüne seriyor.
Tıpkı The Studio gibi The Offer da sektörün iç işleyişine eleştirel bir bakış sunuyor; büyük yapımların ortaya çıkışında şişen egoların, güç mücadelelerinin ve türlü engellerin nasıl devreye girdiğini göstererek izleyiciyi hızla içine çekiyor. İki yapım arasındaki en temel fark ise dönem: The Studio günümüz Hollywood'una odaklanırken, The Offer bizi 1970'lere götürerek o yılların endüstri iklimine dair ilgi çekici bir perspektif sunuyor. Özellikle zekice diyaloglarla mizaha yaslandığı anlar olsa da genel olarak daha dramatik bir tona yakın durduğu için "daha ciddi" bir seyirlik arayanlar için iyi bir seçenek.
Teller'a geçen yıl Dept. Q'yla kalplerimize taht kuran Matthew Goode ve Dan Fogler eşlik ediyor. Yönetici yapımcılar arasında, Teller'ın canlandırdığı Albert S. Ruddy'nin ta kendisinin de yer aldığını hatırlatalım.
IMDb: 8,6
Nereden izlenir: TV+
Entourage
Entourage, yükselişteki oyuncu Vincent Chase ve çocukluk arkadaşlarının Los Angeles'ta şöhretin, paranın ve sektör oyunlarının içine dalışını anlatan hızlı tempolu bir Hollywood komedisi. Dizi, Mark Wahlberg'ün kariyerinin ilk yıllarından esinleniyor; bu yüzden "içeriden" bir dünyanın kapısını aralıyormuş hissi veriyor. En unutulmaz yanı ise Jeremy Piven'ın canlandırdığı sert ve patavatsız menajer Ari Gold; sektörün acımasız dilini kurarken dizinin komedi damarını da besliyor.
The Studio'yu sevenler burada da kamera arkasındaki pazarlıkları, egoları, güç ilişkilerini ve "işlerin nasıl döndüğünü" bol mizahla izliyor. Fark şu: The Studio stüdyo yöneticilerinin karar masasına bakarken, Entourage hikayeyi şöhretin tam ortasındaki "yetenek" cephesinden, yani oyuncu ve yakın çevresinden anlatıyor. İki diziyi birbirine yaklaştıran bir başka unsur da konuk yıldızlar: Entourage, ünlü kameolarıyla Hollywood atmosferini daha da gerçek ve eğlenceli kılıyor. 8 sezonluk uzun soluklu yapısıyla, Hollywood'un parlak vitrinine bakıp altındaki karmaşayı görmeyi sevenleri içine çeken bir seyir sunuyor.
IMDb: 8,4
Nereden izlenir: HBO Max
Californication
Californication, bilimkurgu efsanesi The X-Files'la tanınan David Duchovny'nin canlandırdığı romancı Hank Moody'yi takip ediyor. Hank, kitabının filme uyarlanması için Los Angeles'a geldiğinde, yaratıcılık tıkanması ve kişisel dağınıklığın tam ortasına düşüyor. Dizi, sektörün mutfağını ayrıntılı biçimde göstermese de Hollywood'un "aşırılıklarının" sanatçı üzerinde nasıl aşındırıcı bir etki yarattığını iyi yakalıyor. Hank'in hedonist hayatı; seks, bağımlılık ve kendini sabote etme döngüsü üzerinden, yaratıcı kariyerlerin karanlık komedisini kuruyor. Uyarlama sürecinde yazarın bir yandan el üstünde tutulup diğer yandan sistem tarafından "ehlileştirilmesi", hikayenin en acı-tatlı tarafı.
The Studio'yu sevenlerin burada da yakalayacağı ortak damar şu: İkisi de eğlence endüstrisinin parlak vitrininin arkasındaki çarpık güç ilişkilerine bakıyor. The Studio stüdyo koridorlarına bakarken, Californication bir yazarın Los Angeles'ta dağılan hayatı üzerinden aynı çarkın nasıl işlediğini ifşa ediyor. Ton olarak Californication daha cüretkar ve daha "kirli" ama taşlaması net: Hollywood, yaratıcı enerjiyi hem besliyor hem de tüketiyor. Sonuçta Californication, kahkahayla rahatsızlığı aynı anda yaşatan, "başarı" denen şeyin bedelini dürüstçe kurcalayan bir Los Angeles masalı.
IMDb: 8,3
Nereden izlenir: Türkiye'de bir platformda yer almıyor
Extras
Ricky Gervais ve Stephen Merchant imzalı Extras, figüranlık yaparak geçinmeye çalışan oyuncu Andy Millman'ı takip ediyor. Andy, setlerin görünmez yüzünden sıyrılıp "gerçek" bir oyunculuk kariyerine geçmenin yolunu arıyor. Dizi Kate Winslet, Samuel L. Jackson ve David Bowie gibi isimlerin de aralarında bulunduğu etkileyici konuk oyuncu kadrosuyla dikkat çekiyor. Üstelik bu yıldızlar, kendilerinin korkunç ve gülünç versiyonlarını canlandırarak şöhretin kibir ve güvensizlik yanını acımasızca deşiyor.
Extras'ı özel kılan şey, başarı fikrine farklı açılardan bakması: Önce Andy'nin kimsenin tanımadığı dönemindeki hayal kırıklıklarını gösteriyor; ardından da şöhrete, giderek nefret ettiği ve sloganlara yaslanan bir sitcom sayesinde ulaşınca içine düştüğü yaratıcı tavizleri izliyoruz. Dizi, eğlence endüstrisinin yaratıcı arzuları çoğu zaman tatmin etmediğini; tersine insanı sanatsal dürüstlükle ticari görünürlük arasında seçim yapmaya zorladığını dokunaklı bir biçimde hatırlatıyor.
İroniden güç alan Extras da The Studio gibi hikayeyi hareketlendiren bol yıldızlı konuk oyuncu performanslarına yaslanıyor. Ama odağında, figüranlıktan çıkıp parlamaya çalışan oyuncuların mücadelesi olduğu kadar, bu yolculuğun duygusal bedeli ve yalnızlığı da var. Bu da The Studio'yu seven pek çok izleyiciye tanıdık gelecek bir damar. Özetle Extras, mizahı ustalıkla kuruyor ama perde arkasındaki kırılgan, sahici ve fazlasıyla insani anları da gözden kaçırmıyor.
IMDb: 8,3
Nereden izlenir: Türkiye'de bir platformda yer almıyor
30 Rock
Tina Fey'in NBC için yarattığı 30 Rock, izleyiciyi kurgusal bir skeç programının perde arkasına götürürken, Fey'in Saturday Night Live deneyimlerinden beslenen keskin bir "işyeri komedisi"ne dönüşüyor. Dizinin merkezindeki Liz Lemon, canlı yayın temposu, tuhaf yazar kadrosu, kaprisli yıldızlar ve tepeden yağan kurumsal talimatlar arasında hem programı ayakta tutmaya hem de kendi sinir uçlarını sağlam tutmaya çalışıyor. Sonuç, televizyon endüstrisinin iç işleyişini acımasızca tiye alan, bol kaoslu bir sektör hicvi.
The Studio kadar "kulis" duygusuna yaslanmasa da iki yapımın kesiştiği yer çok net: Kurumun çıkarlarıyla yaratıcı vizyonun sürekli çarpışması. 30 Rock bu gerilimi daha yüksek perdeden, daha karikatürize bir mizahla kuruyor ama özünde aynı soruyu soruyor:
Reyting ve kâr baskısıyla yaratıcılık neye dönüşür?
7 sezon süren 30 Rock, sayısız unutulmaz anıyla popüler kültürde kendine kalıcı bir yer edindi; hatta birçok esprisi zamanla ortak hafızaya karıştı. Dizi, modern komedilerin en iyi örneklerinden biri olarak, karakterlere alıştıkça daha da açılan bir yapı kuruyor ve bir kere izlemek yetmiyor. The Studio'yu sevdiyseniz, medya dünyasının absürtlüğünü bu denli rafine bir dille yakalayan az dizi bulursunuz.
IMDb: 8,3
Nereden izlenir: Türkiye'de bir platformda yer almıyor
Hacks
Hacks, şov dünyasının "ışıltılı" tarafını değil, o ışıltıyı ayakta tutan görünmez emeği ve pazarlıkları anlatan en iyi komedilerden biri. Kariyerini yeniden parlak günlerine taşımaya çalışan efsane komedyen Deborah Vance'la, Los Angeles'ta "iptal" edilince kapılar yüzüne kapanan genç yazar Ava'yla kurduğu mecburi ortaklığı üstünden kuşak çatışmasını keskin ama sıcak bir yerden kuruyor. Jean Smart ve Hannah Einbinder'ın kimyası, dizinin yakıtı: Aynı odada kalmaları bile hem komik hem de can yakarcasına gerçek.
Dizi bir yandan espri temposunu hiç düşürmezken, diğer yandan özgürce üretmek ve geniş kitleye hitap etme zorunluluğu arasındaki ikilemi her bölümde yeniden kurcalıyor. Deborah'nın seyirciyi memnun etmeyi öğrenmiş profesyonelliğiyle Ava'nın idealist "yaratıcı saflığı" çarpıştıkça, eğlence sektörünün kadınlara ve yaşa dair önyargıları da netleşiyor.
The Studio'yu sevenler, burada da benzer şekilde endüstrinin iç dinamiklerini, bu kez yönetici masası yerine yaratıcıların hayatta kalma savaşını izlemenin keyfini çıkarabilir. İkisi de "komedi üretmek" denen şeyin aslında ne kadar politik, hesaplı ve kırılgan olduğunu gösteriyor. Üstelik en güzeli şu: Tüm bu sert gerçekler, iki karakterin istemeden birbirini dönüştüren ilişkisi sayesinde hiç didaktikleşmeden, çok doğal bir akışla izleyicide kalıyor.
IMDb: 8,2
Nereden izlenir: HBO Max
Episodes
Episodes, Britanyalı evli senarist çift Sean ve Beverly Lincoln'ın kendi ülkelerinde çok tutan dizilerini bu kez Amerikan izleyicisine uyarlamak üzere ABD'ye çağrılmasıyla açılıyor. Ve daha ilk toplantıda, Hollywood'un o meşhur "iyi niyetli sabotajı" başlıyor. Amerikalı stüdyo yöneticileri, dizinin "Amerika'ya göre" yeniden şekillenmesi gerektiğine inanıyor; test gösterimleri ve içi boş sloganlar havada uçuşurken, yaratıcı vizyon adım adım sulandırılıyor. Üstelik bu dönüşümün merkezinde tek bir "zorunluluk" var: Başrole Matt LeBlanc'ı koymak.
LeBlanc, Friends'in yan dizisi Joey'den sonra televizyona ilk kez dönerken kendisinin abartılı, kurgusal bir versiyonunu canlandırıyor. LeBlanc'ın Sean'la yakınlaşıp Beverly'nin peşine düşmesi, setin ve yazar odasının gerilimini iyice artırıyor. Dizi, Britanya ve ABD'nin televizyon anlayışları arasındaki kültürel farkı ince ince didiklerken, ticari kaygıların yaratıcılığı nasıl budadığını da komik ama can yakan bir netlikle gösteriyor. Yöneticilerin marka ve daha geniş kitlelere oynama takıntısı arasında sanatın nasıl pazarlık masasına yatırıldığını izliyorsunuz. Episodes yer yer sinir bozucu, bir o kadar da bağımlılık yapan bir medya hicvi. Bu arada toplam 5 sezon ve 41 bölümlük dizinin LeBlanc'a Altın Küre kazandırıp Emmy adaylığı getirdiğini de hatırlatalım.
IMDb: 7,8
Nereden izlenir: Türkiye'de bir platformda yer almıyor
Hollywood
Ryan Murphy imzalı mini dizi, II. Dünya Savaşı sonrası Hollywood'una alternatif bir tarih kurgusu sunarak sektörün ırkçılık, cinsiyetçilik ve homofobiyle onlarca yıl daha erken yüzleştiği bir dünyayı hayal ediyor. Hicivden ziyade daha "umutlu" bir tona yaslanan dizi, tarihsel atmosferiyle yapısal sorunların kuşaklar boyunca nasıl inatla sürdüğünü görünür kılıyor.
Hollywood, klasik sinemaya duyduğu nostaljiyi eleştirel bakışla dengeleyerek The Studio'yla ilginç bir karşıtlık kuruyor. İki dizi de sinema tarihi sevgisini paylaşırken, sanatsal vizyonu sık sık törpüleyen ticari ve toplumsal baskıların farkında. Murphy'nin dizisi, Rogen'ın daha karamsar perspektifine kıyasla sektörün değişimine daha iyimser bir pencereden bakıyor. Buna rağmen iki yapım da Hollywood'un dışarıdan göründüğü gibi olmadığına; idealize edilen imajla sektörün gerçekliği arasındaki farkın hiç kapanmadığına dikkat çekiyor.
IMDb: 7,5
Nereden izlenir: Netflix
The Franchise
The Franchise, süper kahraman serisi çeken bir ekibin set arkasındaki kaosunu anlatan, Hollywood makinesine ince ince dokunduran bir hiciv. Hikayenin merkezinde, her gün dağılmanın eşiğindeki prodüksiyonu ayakta tutmaya çalışan birinci yardımcı yönetmen Daniel var. Daniel şişkin egolarla, tartışmalı yaratıcı kararlarla ve stüdyodan gelen bitmek bilmez baskıyla boğuşuyor. Dizi, parlak kostümlerin ve büyük sözlerin arkasında işlerin çoğu zaman ne kadar dağınık, aceleci ve absürt ilerlediğini gösteriyor. Süper kahraman sinemasının formüllerini, özellikle de büyük "evren" filmlerinin "sonsuz üretim" mantığını parodileştirmesi, diziyi tür meraklıları için ekstra keyifli kılıyor.
The Studio'yu sevenler için en tanıdık yanı, sektörün iç yüzünü gülerek ama acı bir gerçeklikle anlatması: Herkes "en iyi filmi" çekmek istiyor, sistem ise herkesi sürekli tökezletiyor. Fark şu ki The Studio daha çok stüdyo koridorlarındaki kurumsal kararları hedef alırken, The Franchise kameraların arkasındaki günlük set savaşlarına yakın plan giriyor. Zekice diyalogları ve ölçülü alaycılığıyla, bir projenin nasıl "idare edilerek" çekildiğini merak edenlere iyi bir seyir sunuyor. Erken bir iptal kararıyla (şaşırdık mı?) tek sezonda kalmış olsa da "bu iş böyle yürümüyor" hissini komediye çevirmekte hayli isabetli.
IMDb: 6,5
Nereden izlenir: HBO Max
Independent Türkçe
