Ünlü doktor cevapladı: Akıllı saatlerin verileri ne kadar güvenilir?

Kalp atış hızından oksijen seviyelerine kadar pek çok şeyi ölçüyorlar

Uzmanlar akıllı saatlerin ne kadar kalori yakıldığını isabetli bir şekilde ölçemediğini söylüyor (Unsplash)
Uzmanlar akıllı saatlerin ne kadar kalori yakıldığını isabetli bir şekilde ölçemediğini söylüyor (Unsplash)
TT

Ünlü doktor cevapladı: Akıllı saatlerin verileri ne kadar güvenilir?

Uzmanlar akıllı saatlerin ne kadar kalori yakıldığını isabetli bir şekilde ölçemediğini söylüyor (Unsplash)
Uzmanlar akıllı saatlerin ne kadar kalori yakıldığını isabetli bir şekilde ölçemediğini söylüyor (Unsplash)

Telefonların pek çok özelliğini barındıran akıllı saatler, sağlık verilerini de takip edebiliyor. 

Özellikle günlük atılan adım sayısını izlemede kullanılan bu teknolojik araçların bazı modelleri, kalp atış hızından oksijen seviyelerine kadar çeşitli ölçümler yapabiliyor. 

Öte yandan bu verilerin doğruluğu uzmanlar tarafından tartışılıyor. 

CNN'in sağlıklı yaşam uzmanı Dr. Leana Wen, akıllı saatlerin yaptığı ölçümlere ne kadar güvenilmesi gerektiğini detaylıca açıkladı. 

Kendisi de akıllı saat kullanan Dr. Wen, ABD merkezli yayın kuruluşuna verdiği söyleşide, bu cihazlardan nasıl daha çok fayda sağlanabileceğine dair önerilerini de paylaştı. 

Pek çok uzman akıllı saatlerin adım sayma özelliğinin genellikle doğru sonuçlar verdiğini söylüyor. 

Dr. Wen günlük adım sayısı hedefi belirlemenin, kalp hastalıkları riskini düşürebileceğini belirterek akıllı saatlerin bu açıdan yararlı olduğunu ekliyor:

İnsanlara hedeflerini hatırlatarak onları daha fazla adım atmaya teşvik edebilir.

Uzman ayrıca kalp atış hızını ölçebilen cihazların, özellikle sporcular için elverişli olabileceği görüşünde. 

Öte yandan bu verilerin doğruluğu cihazın kalitesine göre değişiklik gösteriyor. 2023'te yapılan bir çalışmada, kalp atış hızı verilerinin egzersiz yoğunluğuna ve kişinin kollarını hareket ettirip ettirmemesine göre ciddi değişkenlik gösterdiği bulunmuştu.  

Bazı akıllı saatler, kalp ritmindeki düzensizlikleri ve vücudun oksijen seviyelerini de ölçüyor. Ancak Dr. Wen ve pek çok doktor, bu verilere her zaman güvenilmemesini tavsiye ediyor. 

Bu teknolojik aletlerin, tıbbi cihazların yerini alamayacağını söyleyen Dr. Wen, kişinin kendi vücuduna kulak vermesini söylüyor:

Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, baş dönmesi veya başka tuhaf duygular hissedince, akıllı saatiniz kalp atış hızı ve ritminizin normal olduğunu söylese bile doktorunuza başvurmalısınız.

Yine de ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) bazı modellere kalp ritim bozukluğunu ölçme açısından onay verdiğini ekliyor. Acil serviste çalışan doktor, akıllı saatin kalpte anormal bir durum yaşandığını göstermesi durumunda bir uzmana başvurulması gerektiğini söylüyor. 

Akıllı saatlerin oksijen seviyelerini yeterince iyi ölçmediği görülüyor. Dr. Wen, akciğerlerinde sorun olan kişilerin, daha güvenli sonuçlar veren pulse oksimetre adlı cihazlardan alabileceğini ifade ediyor. 

Kan şekeri seviyesini takip etmek için de akıllı saatlerin kullanılmamasını belirten doktor şöyle ekliyor: 

İlaç dozunu belirlemek için doğru ölçümlere ihtiyaç duyan diyabet hastaları, kan şekeri ölçümleri yanlışsa çok az veya çok fazla ilaç alabilir. Bu da tehlikeli olabilir. 

Bazı akıllı saatler sağlık verilerinin yanı sıra uyku durumunu da takip ediyor. Dr. Wen bu bilgilerin, daha iyi bir uyku çekmesine yardımcı olduğunu söylüyor:

Akıllı saatimin bana uyku kalitesi ve süresiyle ilgili sunduğu verileri seviyorum. Bunları uyduğum ortamda yaptığım değişimlerle kıyaslayarak hangi değişikliklerin işe yarayıp yaramadığını görebiliyorum.

Öte yandan vücudun hareketlerine göre uykuyu takip eden cihazların verisi pek güvenli olmayabilir. Uzmanlar daha yeni modellerin bu açıdan gelişme kaydettiğini söylüyor.

Independent Türkçe, CNN, Australian Broadcasting Corporation, National Library of Medicine 



Bilim insanları yeni bir grip ilacı üretmek için alpakalardan elde edilen antikorları kullanıyor

İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
TT

Bilim insanları yeni bir grip ilacı üretmek için alpakalardan elde edilen antikorları kullanıyor

İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)

Şarku'l Avsat'ın Telegraph'tan aktardığı habere göre bilim insanları, AstraZeneca tarafından yürütülen 33 milyon sterlinlik (42,5 milyon dolar) bir proje kapsamında pandemik gribi tedavi etmek için alpakalardan elde edilen antikorları yeni bir ilaçta kullanıyor.

Deneme başarılı olursa, Ortadoğu Solunum Sendromu (MERS), Ebola gibi ciddi ve çeşitli bulaşıcı hastalıklara karşı korunmak için yeni bir uygun fiyatlı antikor tedavileri çağının önünü açabilir.

Virüsleri ve bazı kanserleri hedef almak ve etkisiz hale getirmek için üretilen monoklonal antikorların kullanımı son yıllarda hız kazandı, ancak bunun etkisiz ve pahalı olduğu kanıtlandı.

Yeni proje, etkili, hassas ve stabil olan VHH antikorları veya 'nanobody'ler kullanarak bunun üstesinden gelmeyi amaçlıyor.

Bunlar aynı zamanda çok daha egzotiktir; deve, lama ve birkaç köpekbalığı türü de dahil olmak üzere sınırlı sayıda hayvandan elde edilirler.

AstraZeneca liderliğindeki denemede bilim insanları alpakaları dört grip türüyle aşılayacak. Daha sonra hayvanlar tarafından yanıt olarak üretilen koruyucu antikorları çıkaracaklar ve bunları insanlar için potansiyel yeni önleyici ilaçlar geliştirmek için kullanacaklar.

Bunun, alpakalardan elde edilen VHH antikorlarının tehlikeli virüslere karşı tedavi geliştirmek için ilk kez kullanıldığı bir çalışma olduğuna inanılıyor.

Başarılı oldukları varsayılırsa, VHH antikorlarının üretiminin daha ucuz ve monoklonal antikorlardan daha etkili olacağı umuluyor.

Potansiyelleri nedeniyle daha düşük konsantrasyonlarda kullanılabilirler ve daha stabil oldukları için soğuk zincir gerektiren düşük sıcaklıklarda tutulmaları gerekmeyebilir.

Bu özellik aynı zamanda alpaka antikorlarını yılan ısırığı zehirleri için bir antivenom adayı haline getirmiştir.

Daha da önemlisi, VHH antikorları monoklonal antikorlardan çok daha küçüktür ve virüsün geleneksel antikorların hedefleyemediği kısımlarını hedefleyebilmelerini sağlar. Bilim insanları bunun, 'viral kaçış' gibi önemli bir sorunun çözümüne yardımcı olacağını umuyor.