Libya Temsilciler Meclisi: Zaviye operasyonu siyasallaştırılmamalı

Libya milletvekilleri, Zaviye'ye yönelik hava saldırılarının ‘siyasallaştırılmasını’ eleştiriyor

Libya Temsilciler Meclisi: Zaviye operasyonu siyasallaştırılmamalı
TT

Libya Temsilciler Meclisi: Zaviye operasyonu siyasallaştırılmamalı

Libya Temsilciler Meclisi: Zaviye operasyonu siyasallaştırılmamalı

Libya Temsilciler Meclisi (TM) üyeleri, ülkenin doğusundaki Bingazi kentinde yaptıkları toplantıda, silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) başkent Trablus'un batısında bulunan Zaviye kentindeki sivil bölgeleri ‘siyasi amaçlar’ için bombaladığını söylediler. TM Başkanı Akile Salih, bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) hitap etmeyi önerdi ve buna karşı bir açıklama yapılması çağrısında bulundu.

Salih canlı olarak yayınlanan oturumun canlı yayınının kesilmesi talimatı verirken TM Sözcüsü Abdullah Bileyhik kapalı oturuma geçildiğini duyurdu.

(foto)

Aynı bağlamda protestocular, el-Matrad ve Surman bölgeleri arasındaki sahil yolu olan Zaviye'deki hava saldırılarını silahlı araçlarla ve toprak kumullarıyla kapattı.

Bingazi merkezli Libya İstikrar Hükümeti (LİH) İçişleri Bakanı İsam Ebu Zeribe, Zaviye şehrinin doğusundaki el-Maya Limanı noktasına düzenlenen saldırıda batı bölgesindeki Sahil Güvenlik Güçleri'nin iki üyesinin öldürüldüğünü duyurdu. Ebu Zeribe, “Bölge sakinleri, ülkenin ve vatandaşların çıkarları pahasına kişisel hesaplaşma için kullanılan sahte bahanelerle sürekli bombardımana maruz kaldı” dedi.

(foto altı) Trablus Emniyeti (AFP)
Trablus Emniyeti (AFP)

Yerel basında çıkan haberlere göre, bombardımanda 5 kişinin öldüğü ve 9 kişinin de yaralandığı belirtilirken, video görüntüleri Zaviye'nin doğusundaki el-Maya Limanı sahil güvenlik noktasında Libya donanmasına ait bir gambotun bombalandığını gösterdi.

Diğer yandan, Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Libya Ulusal Birlik Hükümeti’ne (UBH) bağlı silahlı milisler arasında şiddetli çatışmaların yaşandığı kanlı bir gecenin ardından Libya başkentine yeniden temkinli sükûnet geri döndü. Bu durum bölgedeki güvenlik durumunun kırılganlığını gösteriyor.

Dibeybe, hükümete bağlı Organize Suç ve Terörle Mücadele Caydırıcılık Birimi ile 444. Tugay arasında çıkan çatışmaları görmezden geldi. Ancak dün (Pazartesi) Trablus'ta 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin üyeleriyle yaptığı görüşmede, Libya askeri kurumunu birleştirme, güvenlik ve istikrarı sağlama ve seçimlere giden siyasi süreci destekleme çabalarını yineledi.

libya

Dibeybe’nin ofisi tarafından sunulan bir bildiride, komite üyeleri tarafından, Berlin Konferansı’ndan çıkan güvenlik çalışma grubuyla geçen hafta Trablus'ta yaptıkları toplantının sonuçları hakkında kendisine bilgi verildiği ifade edildi.

Teorik olarak Libya ordusunun en yüksek komutanı olarak kabul edilen Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, çatışmalardan uzaklaşmak için el-Nufeliyn bölgesindeki evinden Trablus'taki bir otele kaçtığı yönünde basında çıkan haberler hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Yerel medya tarafından yayınlanan video görüntüleri, 444. Tugay’dan Yüzbaşı Musab el-Zureyk'in Organize Suç ve Terörle Mücadele Caydırıcılık Birimi tarafından Trablus'taki eş-Şaab Limanı önünde tutuklandıktan sonra serbest bırakıldığını gösteriyor.

Trablus'un Ayn Zara bölgesinde 444. Tugay ile çıkan çatışmada Organize Suç ve Terörle Mücadele Caydırıcılık Birimi mensubu bir kişi ağır yaralanarak hayatını kaybederken, ambulans ve acil servis ekipleri araçlarından birine ateş açıldıktan sonra geçici olarak hizmet dışı kaldığını açıkladı. Ambulanstaki sağlık çalışanlarından birinin arabanın ön camını kıran gerçek bir kurşunla yaralandığına dikkat çekildi.

Organize Suç ve Terörle Mücadele Caydırıcılık Birimi, savaşan tarafları sivillerin güvenliğinden sorumlu tuttu ve ‘aklı hakem yapma ve silahlı anlaşmazlıklardan uzaklaşma’ talebinde bulundu. Ayrıca Trablus Üniversitesi, çalışmaların askıya alındığını ve sınavların ertelendiğini duyurdu.

(foto altı) Libya başkentinden (AFP)
Libya başkentinden (AFP)

Trablus Emniyet Müdürlüğü dün gece bir trafik polisinin görevini yerine getirirken şarapnel parçasıyla yaralandığını doğrulasa da, kent sakinlerine asayiş durumunun güvenli olduğu ve tüm yolların açık olduğu konusunda güvence verdi. Trablus Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, özellikle Ayn Zara Yolu, Üniversite Yolu, el-Cerabe Caddesi, Ras Hasan bölgesi ve Selahaddin Yolu olmak üzere trafiğin normale döndüğü belirtildi.

Trablus Emniyet Müdürü Halil Vehibe, olayların meydana geldiği bölgeleri ve iki okulda sınavların işleyişini incelediğini söyledi. Öğrencilere ve sınav komisyonlarına ‘durumun güvenli olduğu ve Emniyet Müdürlüğü çalışanlarının sınavları güvence altına almak için hiçbir çabadan kaçınmayacakları’ güvencesini verdi.

Görgü tanıkları Şarku’l Avsat’a, ordu ve güvenlik teşkilatlarının liderlerinin Trablus'ta yaptıkları bir toplantıda tüm kuvvetlerin geri çekilmesi ve mevzilerine geri döndürülmesi konusunda anlaşmaya varmasının ardından, Emniyet Müdürlüğü'ne ait silahlı araçlardan oluşan bir konvoyun çatışmaları durdurmak için Trablus'taki el-Cerabe Caddesi'ne hareket ettiğini gözlemlediklerini aktardılar.

libya

Tacura Devrimciler Platformu ise Trablus’un Ras Hasan bölgesinde Abdurrauf Kara liderliğindeki Organize Suç ve Terörle Mücadele Caydırıcılık Birimi ile Mahmud Hamza komutasındaki 444. Tugay arasındaki silahlı anlaşmazlığın çözüme ulaştığını duyurdu. Ayrıca askeri liderlerin müdahalesiyle tüm çatışmaların nihayete erdirildiğine dikkat çekildi.

Suku’l-Cuma Belediye Başkanı Hüsam bin el-Hac'a göre, Ras Hasan bölgesi Pazar akşamı hafif çatışmalara sahne oldu.

Trablus'ta güvenlik takviyeleri (AFP)
Trablus'ta güvenlik takviyeleri (AFP)

Öte yandan Libya Ulusal Ordusu (LUO) Başkomutanı Halife Hafter, İngiltere Büyükelçisi Caroline Hurndall ile Bingazi kentindeki karargahında görüştüğünü belirterek, görüşmenin içeriğini açıklamadı.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.