Gazze'deki savaş ölümcül bir yeni aşamaya girdi, peki sırada ne var?

Savaş mevcut seyrinde sürdükçe İsrail'in müttefikleri için yeni ikilemler yaratıyor ve zor soruları cevaplamak zorunda kalabilirler

İsrail tarafından bombalanmasının ardından Gazze'deki bir binanın yıkıntıları arasında duran Filistinliler (AP)
İsrail tarafından bombalanmasının ardından Gazze'deki bir binanın yıkıntıları arasında duran Filistinliler (AP)
TT

Gazze'deki savaş ölümcül bir yeni aşamaya girdi, peki sırada ne var?

İsrail tarafından bombalanmasının ardından Gazze'deki bir binanın yıkıntıları arasında duran Filistinliler (AP)
İsrail tarafından bombalanmasının ardından Gazze'deki bir binanın yıkıntıları arasında duran Filistinliler (AP)

Donald Macintyre 

Yaşananların İsrail ordu sözcüsü Yarbay Richard Hecht'in 10 gün önce topyekün bir kara harekatına alternatif olabileceğini söylediği o "farklı şey" olup olmadığını söylemek mümkün değil. Muhtemelen, Gazze'yle dış dünya arasındaki iletişim halihazırda büyük oranda kesilmemiş olsaydı da bu durum değişmezdi.

Fakat bir anlamda bunun pek de önemi yok. İsrail Savunma Güçleri'nin zaten yıkıcı olan, esasen Gazze Şeridi'nin kuzeyinde yürütülen operasyonunun yeni bir aşamasının başladığı açık. Son derece yoğunlaştırılmış hava bombardımanı ve topçu ateşiyle desteklenen zırhlı kara kuvvetleri bölgeye şiddetli bir şekilde girdi. Zaten korkunç olan ve artık İsrail askerlerinin de hesaba katılabileceği ölü sayısı ancak daha da artabilir.

İran'ın Lübnan'daki vekil gücü Hizbullah, İsrail'in kuzey sınırında ön cephede yer aldığından, bu hamle bölgede gerginliğin artması riskini de beraberinde getiriyor. Bu muhtemelen, İsrail'in 2020'de tarihi "normalleşme" anlaşmasını imzaladığı Birleşik Arap Emirlikleri ve Hamas'ın 7 Ekim'de çoğu savunmasız sivillerden oluşan 1400 İsrailliye yönelik korkunç ve eşi benzeri görülmemiş vahşetinden önce müzakerelerde bulunduğu Suudi Arabistan da dahil Arap ülkelerinin halihazırda yaptığı ateşkes çağrılarını da yoğunlaştıracak.

Ancak uluslararası alandaki mevcut tartışmaların büyük kısmı (yalnızca bölgesel liderler değil, aynı zamanda uluslararası yardım kuruluşları, BM Genel Kurulu [Güvenlik Kurulu'nun aksine] ve Britanya dahil İsrail'in Batılı müttefiklerinin bazılarının iç siyasetinde giderek artan şekilde dillendirilen) bu türden ateşkes talepleri hakkında olduğundan, başka bir şey savaşın sisinde biraz kayboldu.

Bu da İsrail'in, fena halde ihtiyaç duyulan insani yardımın güneydeki Refah geçiş noktası üzerinden Gazze'nin zor durumdaki sivil nüfusuna ulaşması için güvenli ve uygulanabilir bir koridor oluşturulmasına fırsat verecek daha az sayıdaki "duraklama" çağrılarını bile bugüne kadar reddetmiş olması. Geçen hafta AB'nin tüm üye devletleri, Birleşik Krallık'ın sadık İsrail yanlısı başbakanı Rishi Sunak ve şimdi de (biraz tereddütten sonra da olsa) ABD tarafından böyle bir duraklama çağrısı yapıldı.

Bu da birkaç soruyu gündeme getiriyor: İsrail'in şimdiye kadar büyük oranda Batılı ülkelerden oluşan müttefikleri, endişelerinin bu şekilde geçiştirilmesine nasıl tepki verecek? İsrail, böyle bir duraklamanın Gazze'nin şimdiye kadar yaşadığı en uzun süreli saldırıdan sonra Hamas'ın güçlerini yeniden toplamasına hizmet edeceği ve böylece Hamas'ın silahlı kuvvetlerinin ve Gazze üzerindeki hakimiyetinin ortadan kaldırılması hedefine ulaşılmasını geciktireceği yönündeki argümanını ne kadar sürdürebilecek? Bu durum, Hamas'ın elindeki ve her biri de anlaşılır şekilde ailelerinin gece gündüz aklından çıkmayan 229 İsrailli rehinenin kaderi için ne anlama geliyor?

Son olarak, sadece askeri saldırılar nedeniyle değil, hastalık, açlık ve sağlık hizmetlerinin çökmesi nedeniyle Filistinli sivillerin ölümü söz konusu olduğunda İsrail, yalnızca uluslararası itibarı pahasına bile olsa, nasıl bir bedel ödemeye hazır?

Elbette, savaş bitene kadar, Hamas yönetimindeki sağlık bakanlığının halihazırda isimlerini verdiği 6 bin 747 ölü arasında kadın ve çocuklar da dahil kaç sivilin bulunduğunu tam olarak bilmek mümkün olmayabilir. İsrail bu sayının güvenilirliğini sorguluyor ve hem bu sayının hem de toplam ölü sayısının 7 binin üzerinde olduğu iddialarının abartılı olabileceğini öne sürüyor. Ancak en azından önceki savaşlarda Filistin Sağlık Bakanlığı'nın verdiği sayılarla BM İnsan Hakları İzleme Örgütü ve İsrailli B'Tselem gibi kuruluşların topladığı sayılar arasında çok fazla tutarsızlık yoktu. Şu ana kadar doğrulanamamış olsa da hayatını kaybeden toplam sivil sayısının birkaç bini bulması muhtemel görünüyor.

O zamana kadar İsrail'in kararlarının ve stratejisinin tam olarak ne olduğunu bilemeyebiliriz. Ancak dışarıdan bakıldığında İsrail şimdilik daha çok, generaller tarafından Beyrut'un bir mahallesine ve Hizbullah'ın kalesine atfen isimlendirilen Dahiya doktrini gibi bir şey uyguluyor gibi görünüyor. 2006'daki Lübnan savaşında silahlı grubun dayandığı sivil altyapıyı yok etmek için bu mahallenin büyük bir kısmı yerle bir edilmişti. İki yıl sonra, Hizbullah'ın İsrail'e yönelik saldırılarına devam etmesi halinde bunun tekrarlanacağı tehdidinde bulunan dönemin İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot, Dahiya'da yaşananların Hizbullah'ın konuşlandığı her yerde yeniden yaşanacağını söylemiş ve eklemişti:

[Onlara] karşı orantısız güç kullanarak muazzam hasar ve yıkıma neden olacağız.

İsrailli yetkililer yabancı basına Gazze'deki sivil halkla değil Hamas'la savaştıklarını ve bazı sivil kayıplar kaçınılmaz olsa da bunlardan kaçınmak için adımlar attıklarını defalardır vurguluyor. Ancak, iki hafta önce İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un gazetecilerin sivil kayıplarla yakından ilgilenmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdiği bir basın toplantısında, Herzog şunu ilan edince bir an için de olsa farklı bir duruş ortaya çıktı:

Sivillerin farkında olmadıkları, işin içinde olmadıkları söylemi doğru değil... Ayaklanabilirlerdi, Gazze'yi bir darbeyle ele geçiren o şeytani rejime karşı savaşabilirlerdi.

Bu saçmalık, zira Herzog, Hamas'ın iç tehditleri bastırma kabiliyetinin son derece sağlam olduğunu biliyor olmalı. Eğer Hamas aşiretlerin belalı savaş ağalarıyla ve kendisinden bile daha aşırı olan silahlı Selefi gruplarla başa çıkabiliyorsa ki yıllardır çıkabiliyor, çoğunlukla silahsız olan sivil halkın Hamas'a karşı "ayaklanma" şansı sıfırdır. Ancak Herzog, İsrail'in siyasi elitlerinden halihazırda askeri stratejiye karar veren bazıları arasındaki gizli bir görüşü ifşa etmek için maskesini mi düşürüyordu? Yoksa sadece öfke içinde kendi başına mı hareket etmişti?

Her iki durumda da savaşın mevcut yönü İsrail'in müttefikleri için ikilemler yaratıyor (ya da yaratmalı). Kaç sivil ölümü kabul edilebilir? Bu ölümleri İsrail'in kendini savunma hakkının kaçınılmaz sonucu olarak görmeye en kararlı olanlar bile, muhtemelen Joe Biden'ın geçen hafta sorduğu ve umarım şu an İsrail'deki yetkililerinin hâlâ sorduğu şu soruyu sormak zorunda: Bu ölümler İsrail'in Hamas'ı, en azından daha da şiddetli bir "Hamas 2"nin doğmasına yol açmadan ortadan kaldırmasını sağlayacak mı? Ve rehineleri geri getirmeye bir yararı olacak mı?

Donald Macintyre, "Gaza: Preparing for Dawn" (Gazze: Şafağa Hazırlık) kitabının yazarıdır.

Independent Türkçe



Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı
TT

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Koalisyon, Riyad'a yönelen İHA'yı düşürdü... Yemen ordusu Husilerin mevzilerini hedef aldı

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, pazar günü yaptığı açıklamada, Husilerin Riyad bölgesine doğru fırlattığı insansız hava aracının (İHA) önlenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklama, koalisyonun bir gün önce yine Riyad bölgesine yönelen bir İHA'yı ve ülkenin batısında bir balistik füzeyi imha ettiğini bildirmesinin ardından geldi.

Koalisyon, cuma günü de Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan'daki sivilleri hedef almak amacıyla yürüttüğü askeri faaliyetlerde kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek üzere kapsamlı bir operasyon düzenlediğini açıklamıştı. Açıklamada, operasyon kapsamında Husilerin silah kaçakçılığı ve füze sevkiyatında kullandığı belirtilen Hudeyde Limanı'ndaki operasyonel kabiliyetlerin hedef alındığı kaydedilmişti.

Öte yandan Yemen Silahlı Kuvvetleri, son 24 saat içinde Husilere karşı Yemen Şafağı operasyonu kapsamında 816 askeri operasyon düzenlediğini duyurdu.

Yemen ordusundan yapılan açıklamada, operasyonların 699'unun sahra topçularıyla bombardıman, 65'inin insansız hava araçlarıyla saldırı, 38'inin çok namlulu roketatarlarla atış ve 14'ünün hava saldırısı şeklinde gerçekleştirildiği belirtildi. Saldırıların Husi milislerinin mevzilerini, takviye birliklerini ve toplanma noktalarını hedef aldığı aktarıldı.

Operasyonlarda Husilerin 149 saha komutanı ve mensubunun öldürüldüğü veya yaralandığı, 71 askeri araç ve teçhizatın ise imha edildiği ya da kullanılamaz hale getirildiği bildirildi.

Yemen ordusu, güçlerinin Husilerin Lahic, Dali ve Ebyen vilayetlerinde ilerleme ve sızma girişimlerini engellediğini, Aden çevresi ile güney vilayetlerinde milislere ağır kayıplar verdirdiğini açıkladı.

Açıklamada ayrıca Taiz'de gerçekleştirilen sızma girişimlerinin de püskürtüldüğü, saldırıya geçen Husi unsurlarının can ve mal kayıplarının ardından geri çekilmek zorunda kaldığı ifade edildi.


Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
TT

Ordu, Batı Kordofan'daki kuşatmasını sıkılaştırıyor ve Hızlı Destek Kuvvetleri Mavi Nil'deki kontrolünü genişlettiğini duyurdu

Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)
Hartum'un eteklerinde, Omdurman'ın batısında, Hızlı Destek Kuvvetleri'nden ayrılan silahlı kişiler silahları ve askeri araçlarıyla toplanmış, 18 Kasım 2026 (AP)

Cemal Abdulkadir el-Bedevi

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Kordofan, Mavi Nil ve Darfur'da pek çok cephede dönen çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte, ordu ve müttefikleri Batı Kordofan'daki en-Nuhud ve Ebu Zabad kasabalarında HDK’ye yönelik kuşatmayı sıkılaştırdı. Çevredeki dokuz köyün kontrolünü yeniden ele geçirdikten sonra, bu iki kasabayı geri almak için büyük bir kara harekatına hazırlık olarak bölgeye büyük takviyeler gönderdiler, geniş çaplı operasyonlar yürüttüler ve konuşlandırmada bulundular.

Askeri kaynaklar, ordunun ve müttefik kuvvetlerin Batı Kordofan Eyaleti'nde çeşitli cephelerde ilerleme kaydettiğini, şehrin güney ve kuzeybatısındaki birkaç kasabayı ele geçirdikten sonra en-Nuhud şehrine doğru ilerlediklerini bildirdi. Bu arada, HDK, ordunun yoğun baskısı altında Gubayş ve Darfur bölgesine doğru geri çekilmeye devam ediyor.

Batı Kordofan Özel Harekat Kuvvetleri'nin resmi sözcüsü Muhammed Didan, Kad el-Habub, Humayr Mukaddam, Dakka Salim el-Nur, el-Maşri, Dakka Tabir, el-Hantuta, Mabruka el-Firdevs, Tayba ve Um Cafala köylerini HDK mevzilerinden temizlediklerini vurguladı.

 Suçlamalar

Dar Hamar Acil Servisi, HDK’yi Ebu Kalb (el-Suk) bölgesinde sivillere karşı korkunç katliamlar gerçekleştirmek, vatandaşları kurşuna dizerek infaz etmek ve onlarca komşu köyü yağmalayıp talan etmekle suçladı. Bu durum, zorla yerinden edilen sakinlerden oluşan göç dalgalarını daha da kötüleştirerek yüzlerce ailenin çeşitli bölgelerde mahsur kalmasına neden oldu. Acil Servis'ten yapılan açıklamada, iki gün önce Ebu Kalb idari bölgesinden yaşanan göç dalgasının ardından yaşanan trajik durumun, HDK’nin işlemeye devam ettiği etnik temelli ihlaller nedeniyle Ebu Zabad bölgesindeki diğer köylere de yayıldığı belirtildi. Açıklamada, kaçanların bir kısmının ordu kontrolündeki bölgelere ulaştığı ve burada vahim insani koşullar altında bulunduğu, diğerlerinin akıbetinin ise bilinmediği kaydedildi.

Acil Servis, sorumlu makamlara ve insan hakları ve insani yardım kuruluşlarına, bu bölgelerde mahsur kalan ve sessizce soykırım ve zulme maruz kalan aileleri kurtarmak için hemen harekete geçme çağrısında bulundu. Açıklamada ayrıca, Ebu Kalb bölgesinden Car el-Asal ve Um Jakru bölgelerine kadarki bölgelerin yağmalanmasının ve sakinlerinin yerinden edilmesinin yanı sıra, suikast ve adam kaçırma eylemlerinin gerçekleştirildiği, su pompalarını çalıştıran yakıtın çalındığı da belgelendi. Bu durum su istasyonun tamamen kapanmasına, bu bölgelerdeki mal ve gıda tedarikinin tamamen kesilmesine ve sağlık tesislerinin yokluğu nedeniyle kamusal yaşamın tamamen felç olmasına yol açtı.

Savaşlar ve güvenceler

Bu eksenlerde sahada kontrolün sağlandığına ilişkin çelişkili açıklamalar arasında, ordu ve müttefikleri, günlerdir Mavi Nil ekseninde HDK ve müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile şiddetli çatışmalara girişmiş durumda. Çatışmalara ordunun savaş uçaklarının HDK’nin mevzilerine ve kalelerine yönelik sürekli hava saldırıları eşlik ediyor. Bölgesel kaynaklar, ordunun, saatlerce süren şiddetli bir çatışmanın ardından, bölgenin güneyindeki Bav bölgesine bağlı Diring bölgesinin kontrolünü yeniden ele geçirdiğini teyit etti. Çatışmanın ardından bölgeden çekilen HDK, birçok unsurunu kaybetti ve onlarca savaş aracı imha edildi. Bu arada, HDK, bölgenin başkenti Damazin şehrini çevreleyen son savunma hatları ve kaleler olan 11, Sinca Nabk el-Kubra, el-Taka ve Hor el-Mak bölgelerinin kontrolünü ele geçirdiğini vurguladı.

Mavi Nil Eyaleti hükümeti, sahadaki güvenlik ve askeri durumun istikrarlı olduğuna ve vatandaşların güvenliğinin ve mallarının korunmasının en büyük öncelikleri olduğuna dair güvence veren bir açıklama yayınladı. Hükümet sözcüsünün ofisinden yapılan açıklamada, eyalet valisinin, siyasi ve askeri liderlerle sürekli koordinasyon ve iletişim halinde olduğu, genel güvenlik durumunu doğrudan denetlemeye ve izlemeye devam ettiği, sahadaki gelişmeleri yakından takip ettiği ve mevcut aşamanın gerekliliklerine göre gerekli önlemleri aldığı belirtildi. Bu arada, Kurmuk şehri valisi Abdulati el-Faki, ordunun Dernak bölgesine yönelik HDK saldırısını püskürttüğünü ve saldırgan güçlere ağır can ve askeri teçhizat kaybı verdirdiğini doğruladı.

Sahada genişleme

Buna karşılık, HDK, müttefiki Joseph Tuka liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N) ile birlikte Cuma günü eyalette beş bölgenin kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Daha önceki açıklamasında HDK, stratejik konumu ve askeri önemi olan Bav şehrinin yanı sıra Kaysan vilayetindeki 12 şehrini de kontrol altına aldığını açıklamıştı.

Öte yandan, Bav valisi Abdulgani Dakis, eyaletin bazı bölgelerindeki askeri gelişmelerin gölgesinde, Etiyopya ve Güney Sudan'ı bölgenin istikrarsızlaştırılmasında doğrudan rol oynamakla suçladı. Dakis, son zamanlarda HDK tarafından ele geçirilen bölgelerin askeri olarak önemini küçümseyerek, bu bölgelerin son 10 yıldır herhangi bir askeri varlıktan arındırılmış olduğunu belirtti.

Uyarılar ve takviyeler

İlgili bir gelişmede, Kaysan valisi, Facebook'ta yaptığı bir paylaşımda, 12. köydeki son askeri gelişmelerin önemini küçümseyerek, yaşananların savaşın askeri yönetimi içindeki bir vur-kaç taktiği olduğunu ve ordu için bir yenilgi anlamına gelmediğini vurguladı. Bu arada, gözlemciler, Mavi Nil Eyaleti'ndeki saha ve insani durumun çok tehlikeli bir hal aldığı ve askeri liderlikten kararlı bir eylem gerektiren göstergeler taşıdığı uyarısında bulundu.

 Bu arada, askeri kaynaklar, Sudan ordusuna ve Mavi Nil bölgesindeki destek güçlerine yeni askeri takviyelerin ulaştığını doğrulayarak, çatışmaları kesin olarak sona erdirmeyi ve bölgeyi her türlü güvenlik tehdidinden korumayı amaçladıklarını belirtti. Aynı zamanda, 4. Piyade Tümeni Komutanı Tümgeneral Abdulmunim Abdulbasıt, ordunun isyanı bastırıp yakında bölgeye güvenlik ve istikrarı geri getirebilecek kudrette olduğunu vurguladı.

Tavila’da açlık

Darfur'da, Darfur Mağdurlarını Destekleme Örgütü ile Güvenli Sığınak Örgütü’nün ortak açıklamasında, saha raporlarının Darfur bölgesinde yeni göç dalgalarına ve kötüleşen insani duruma işaret ettiği uyarısında bulunuldu. Bu durum, kötüleşen açlık, kuraklık, kötü geçen hasat dönemi ve devam eden çatışmalardan kaynaklanıyor. Söz konusu koşullar, daha fazla ailenin yiyecek ve sığınak arayışı içinde evlerini terk etmesine neden oluyor. Açıklamada, göç eden ailelerin, bölgede yeni kurulan Yeni Tina kampına nakledilmeyi beklerken geçici olarak Tavila el-Umda kampında barındırıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, 6-11 Kasım tarihleri ​​arasında bölgeye yaklaşık 1.117 yerinden edilmiş kişinin, yani 223 ailenin yerleştirildiği eklendi.

Bir insan hakları örgütü olan Darfur Gençlik Örgütü (MASHAD), HDK ve müttefiklerinin Darfur bölgesindeki çiftçilere ve sakinlere karşı işlediği ciddi ve devam eden ihlalleri kınadı. MASHAD, açıklamasında, ihlallerin çiftçilere yönelik fiziksel saldırıları, dayak, hakaret ve aşağılamaları, çiftliklerin ve mahsullerin kasıtlı olarak tahrip edilmesini, hasat edilmiş mahsulleri yemeleri ve henüz tam olarak hasat edilmemiş mahsullere de zarar vermeleri için tarım arazilerine hayvanların salınmasını, tarım ürünlerinin yağmalanmasını, çiftçilerin tehdit ve baskı altında hasat ettikleri mahsullerini teslim etmeye zorlanmasını içerdiğini açıkladı. Açıklamada, bu saldırıların milyonlarca dolar olarak tahmin edilen muazzam maddi ve tarımsal kayıplara yol açtığı, sivilleri meşru üretimlerinden, geçim kaynaklarından ve topraklarından ve mülklerinden yararlanma haklarından mahrum bıraktığı belirtildi. Devam eden savaş ve ihlallerden kaynaklanan kıtlık ve insani krizin ortasında, mahsullerin tahrip edilmesi ve yağmalanmasının ve çiftçilerin ürünlerinden mahrum bırakılmasının, insani yardıma yönelik engellemeler ve saldırılarla birleştiğinde, gıda güvensizliğini derinleştirdiği konusunda uyarıda bulunuldu.

 Haavisto ve Demokratik Blok

Siyasi olarak, “Demokratik Blok”un kurucu partilerinin ve hareketlerinin temsilcilerinden oluşan ve Asıl Demokratik Birlik Partisi’nin önderliğindeki bir heyet, Mısır'ın başkenti Kahire’de BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto ile bir araya gelerek Sudan'daki gelişmeleri, insani ve siyasi konuları, savaşı sona erdirme ve barışı sağlama çabalarını görüştü. Blok içindeki siyasi kaynaklar, iki tarafın barışı sağlama ve siyasi süreci destekleme yollarını, kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşma çabalarını kolaylaştırmada “Beşli Mekanizma”nın rolünü gözden geçirdiğini belirtti. Ayrıca, Sudan'da kapsayıcı bir Sudan iç diyaloğu başlatmak için elverişli bir ortam yaratmanın önemini de vurguladılar.

Kaynaklar, toplantıda kötüleşen insani durumun, iklimdeki şiddetli dalgalanmalar nedeniyle başarısız olan tarım sezonunun ve milyonlarca Sudanlının gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını tehdit eden sonuçlarının ele alındığını, uluslararası ve bölgesel çabaların acil insani yardım sağlamak için yoğunlaştırılması gerektiğinin vurgulandığını belirttiler.

Demokratik Blok heyeti, mevcut aşamanın koordineli çabalar ve daha geniş bir siyasi katılım gerektirdiğini, ulusal çıkarların önceliklendirilmesi gerektiğini ve sürdürülebilir barışa ulaşmak ve Sudan'ı barış, istikrar ve demokratik geçiş yoluna sokmak için çalışılması gerektiğini vurguladı.

Kapalı oturum

Böyle bir atmosferde, BM Güvenlik Konseyi, sivilleri ve hayati altyapıyı hedef alan artan insansız hava aracı saldırılarının gölgesinde, kötüleşen gıda güvensizliği krizi ile Sudan'daki kötüleşen insani durumla ilgili olarak cuma akşamı kapalı bir istişare oturumu düzenledi. Bu oturum, 11 Aralık'ta sona erecek olan Sudan'a uygulanan yaptırım rejiminin yenilenmesine ilişkin beklenen müzakerelerden önce gerçekleşti.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre İngiltere ve Danimarka'nın talebi üzerine toplanan oturumda, Konsey, BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Yahya'nın insani krizdeki gelişmeler ve çatışmadan etkilenen bölgelere yardım ulaştırılmasının önündeki zorluklar hakkındaki brifingini dinledi. Yahya, Sudan'daki insani durumu felaket olarak nitelendirerek, çatışma, yerinden edilme, kuraklık ve ciddi fon yetersizliğinin ülkedeki gıda krizini daha da kötüleştirdiğini belirtti.

ABD-BAE görüşmeleri

Son gelişmeler kapsamında, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, BAE Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al-Nahyan ile bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmelerde bölgesel gelişmeler, Sudan'daki savaş ve insani sonuçları ele alındı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Rubio'nun bin Zayed'e insani bir ateşkes sağlanmasının, kalıcı barış sağlanarak savaşın sona erdirilmesinin ve Sudan'da sivil bir hükümete geçişin önemini vurguladığı belirtildi.


Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
TT

Hartum'da insansız hava araçları evleri hedef aldı

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki çatışmalarda hasar gören bir bina, Hartum (Arşiv – AFP)

Sudan'ın başkenti Hartum ve çevresindeki yerleşim bölgeleri, pazar günü erken saatlerde insansız hava araçlarının (İHA) saldırısına uğradı. Görgü tanıklarına göre saldırılarda çok sayıda ev yıkıldı.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber AFP’nin görgü tanıklarına dayandırdığı haberinden  aktardığı bilgilere göre saldırıların ardından bölge sakinlerinin enkaz altında kalan yakınlarını kurtarmaya çalışıyor. Yetkililerden saldırılarda can kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.

Tanıkların aktardığına göre patlamalar yerel saatle gece 02.00 sıralarında başladı ve sabah 04.30'a kadar kentin farklı bölgelerinde devam etti.

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023'ten bu yana devam eden savaşta, yardım kuruluşlarının tahminlerine göre 200 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Çatışmalar ayrıca dünyadaki en büyük açlık ve yerinden edilme krizlerine yol açtı.

Birleşmiş Milletler (BM), iki tarafın da insansız hava araçlarını yoğun şekilde kullanmasını defalarca eleştirdi. BM verilerine göre İHA saldırıları, 2026'nın ilk altı ayında 1.100'den fazla kişinin ölümüne neden oldu.

BM, geçen hafta yaptığı açıklamada, bu yıl hayatını kaybeden veya yaralanan yüzlerce çocuğun üçte ikisinin İHA saldırılarında öldüğünü ya da yaralandığını bildirdi.