Gazze’de “insani ateşkes” ve “geçiş süreci” hakkında konuşulanlarhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/4657201-gazze%E2%80%99de-%E2%80%9Cinsani-ate%C5%9Fkes%E2%80%9D-ve-%E2%80%9Cge%C3%A7i%C5%9F-s%C3%BCreci%E2%80%9D-hakk%C4%B1nda-konu%C5%9Fulanlar
Arap ülkeleri ve uluslararası kaynakların, İsrail ile Hamas Hareketi arasında Gazze Şeridi’nde devam eden savaşta, Hamas’ın elinde tuttuğu bazı rehineleri serbest bırakması karşılığında ‘insani ateşkese’ varılması yönündeki konuşmalar dün hız kazandı.
Gazze’de savaşın 33’üncü gününde de çatışmalar devam etti. İsrail ordusu, Gazze’nin içlerindeki tüm cephelerde yaşanan yoğun çatışmalar nedeniyle daha fazla ilerleyemedi. İsrail ordusu, Gazzelileri her gün 4 saatliğine açılan bir koridordan güneye doğru gitmeye zorlamak amacıyla kuzeyden başlattığı Gazze kuşatmasının kapsamını genişletti. İsrailli üst düzey bir yetkili, İsrail’in Gazze Şeridi’ni yeniden işgal etme ya da ‘uzun bir süre’ kontrol altında tutma niyetinde olmadığını söyledi.
Gerek Arap ülkelerinden gerek uluslararası camiadan kaynakların çoğu, dünkü açıklamalarında insani ateşkes görüşmelerine odaklandı. Bunun yanında ateşkes anlaşmasına varıldıktan sonra serbest bırakılacak rehinelerin sayısıyla ilgili bir kafa karışıklığı hakimdi. Serbest bırakılması istenen rehinelerin sayısı 10 ile 15 arasında değişiyordu.
Öte yandan Fransız Haber Ajansı (AFP), Hamas’a yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Katar'ın arabuluculuğunda yarısı ABD vatandaşı olan 12 rehinenin serbest bırakılması karşılığında üç günlük insani ateşkes ilan edilmesi konusunda müzakereler yapıldığını aktardı. Alqahera News adlı televizyon kanalı ise adı açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, Mısır'ın Gazze’de esir takası için insani ateşkese ulaşmaya yaklaştığını bildirdi.
Diğer yandan Şarku’l Avsat’a konuşan bir Arap kaynak, Batılı bazı yetkililerin son üç günde, savaş sonrası Gazze Şeridi’nin yönetimine ilişkin görüşler ortaya koyduklarını söyledi. Ancak şu an öncelikli meselenin ‘insani yardımların sağlanması ve insani ateşkes ilan edilmesi’ olduğuna dikkat çeken kaynak, ‘Gazze Şeridi’nin geleceğinin kapsamlı bir çözümün parçası olması gerektiğinin’ altını çizdi.
G7 ülkelerinin dışişleri bakanları dün, Gazze’ye insani yardımların girişine izin verilmesi için insani ateşkes yapılması çağrısında bulundu. Bakanlar, Gazze için uzun vadeli çözümler hazırlanması ve daha geniş bir barış sürecine girilmesi konusunda ısrarcı olduklarını vurguladı.
Arap Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Hüsam Zeki, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, cumartesi günü Suudi Arabistan’da yapılması planlanan Arap Birliği Olağanüstü Zirvesi’nde ‘Filistin’in haklarını destekleyen sağlam bir tutumun ortaya koyulacağını’ söyledi. Arapların, İsrail'in Filistinlileri topraklarından zorla sürmeye yönelik her türlü projesini engelleme sözü verdiklerini ifade eden Zeki, Arap Birliği’nin İsrail’in işlediği soykırım suçlarını takip etmek ve onları yasal olarak izlemek üzere bir mekanizma kuracağını da sözlerine ekledi.
CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurduhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5237416-centcom-bir-hafta-i%C3%A7inde-suriyedeki-dea%C5%9F-hedeflerine-kar%C5%9F%C4%B1-5-hava-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1
CENTCOM, bir hafta içinde Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu
ABD'ye ait bir Apache helikopteri, 14 Ağustos 2024'te gerçek mühimmatla yapılan eğitim tatbikatı sırasında (Reuters)
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yaptığı açıklamada, güçlerinin 27 Ocak ile 2 Şubat tarihleri arasında Suriye'deki DEAŞ hedeflerine karşı 5 hava saldırısı düzenlediğini duyurdu. X platformu üzerinden dün yayınlanan açıklamada CENTCOM, DEAŞ’ın iletişim merkezlerini ve silah depolarını tespit edip imha ettiğini belirtti.
CENTCOM Başkanı Brad Cooper, “Bu saldırılar, DEAŞ’ın Suriye'de yeniden güçlenmesini önleme kararlılığımızın altını çiziyor… ABD'nin, bölgenin ve tüm dünyanın güven içinde yaşayabilmesi için DEAŞ’ın kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasını sağlamak üzere Küresel Koalisyon ile koordineli olarak çalışıyoruz” dedi.
CENTCOM açıklamasında, askeri operasyonlarının son iki ayda 50'den fazla DEAŞ üyesinin öldürülmesi veya yakalanmasıyla sonuçlandığı vurgulandı.
Irak, 350 bin Suriyeli mülteciyi kabul ettiği haberlerini reddediyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5237364-irak-350-bin-suriyeli-m%C3%BClteciyi-kabul-etti%C4%9Fi-haberlerini-reddediyor
Irak, 350 bin Suriyeli mülteciyi kabul ettiği haberlerini reddediyor
Irak İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir güvenlik görevlisi
Irak İçişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Irak'ın Suriyeli mültecilere sınırlarını açtığı ve 350 bin mülteciyi kabul edeceği yönündeki haberleri yalanladı.
Irak İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, "Bu haberleri kesinlikle yalanlıyoruz, ancak bilgi aktarımında doğruluğa ve haberlerin yalnızca resmi kaynaklardan alınmasına, kötü niyetli söylentilerden kaçınılması gerektiğini uyarıyoruz" denildi.
Şarku'l Avsat'ın DPA'dan aktardığına göre bakanlık açıklamasında ayrıca, "blog yazarlarının yanlış bilgi yaymaktan kaçınmaları ve yetkili kurumların resmi web sitelerini takip etmenin önemini" vurguladı.
Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğindehttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5237290-maliki-irak-ba%C5%9Fbakanl%C4%B1k-yar%C4%B1%C5%9F%C4%B1nda-%C3%A7ekilmenin-e%C5%9Fi%C4%9Finde
Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğinde
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
Irak’ta Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’nin üçüncü kez başbakanlık koltuğuna oturma ihtimali, artan Amerikan baskısı ve Koordinasyon Çerçevesi içindeki derinleşen bölünmeler nedeniyle giderek zayıflıyor. Buna karşılık Kürt tarafı, cumhurbaşkanlığı makamının akıbetinin, bir sonraki başbakanın ismi netleşmeden karara bağlanamayacağı görüşünde.
Koordinasyon Çerçevesi’nden üst düzey bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Nuri el-Maliki’nin üçüncü dönem şansı ciddi biçimde geriliyor” dedi. Kaynağa göre Maliki’nin adaylıkta ısrarı, “fiilen yeniden başbakan olmak istemesinden ziyade, Muhammed Şiya es-Sudani’nin bu makama gelmesini engelleme” amacını taşıyor.
İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, Sudani’nin daha önce Maliki lehine geri adım attığını, bunun karşılığında ise Maliki’nin hükümet kuramaması hâlinde kendisini destekleyeceği yönünde bir taahhütte bulunduğunu, Maliki’nin bugün bu durumu siyasi bir koz olarak kullanmaya çalıştığını belirtti. Kaynak, Kanun Devleti Koalisyonu liderinin, kazanamasa bile “alternatif adayın belirlenmesinde etkili bir söz sahibi olmak” istediğini vurguladı.
Bağdat’ta ABD Büyükelçiliği yakınında Maliki’ye destek amacıyla düzenlenen gösteride, Maliki taraftarları (DPA)
Aynı kaynak, Maliki’nin adaylığına karşı olduğu yönündeki Amerikan mesajlarının, resmi adaylık açıklamasından önce bile Koordinasyon Çerçevesi içindeki herkes tarafından bilindiğini ifade etti.
Maliki, televizyon röportajında, Sudani’nin destek karşılığında kendisinden herhangi bir güvence talep etmediğini savunarak, başbakanlıktan çekilme kararının Sudani’ye ait olduğunu ve bunun kendisini şaşırttığını söyledi.
Koordinasyon Çerçevesi’nin Kürdistan çıkarması
Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak, Muhammed Şiya es-Sudani başkanlığında ve Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri ile El-Esas İttifakı Başkanı Muhsin el-Mandalavi’nin de yer aldığı Koordinasyon Çerçevesi heyetinin Erbil ve Süleymaniye’ye yaptığı ziyaret, cumhurbaşkanlığı dosyasında Kürt tutumunu yumuşatmayı başaramadı.
Siyasi kaynaklara göre heyet, cumhurbaşkanlığıyla ilgili tek bir krizi çözmek için gitti, ancak Kürt bakış açısıyla birbirine bağlı iki krizle — cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık — geri döndü. Kürtler , “Şii siyasi liderliğin başbakanlık makamını fiilen belirlediği” kanaatine varmış durumda.
Kaynaklar, Erbil ve Süleymaniye’de Kürt tarafının tek bir tutum ortaya koyduğunu; bunun da, özellikle ABD baskısının arttığı bir ortamda, başbakanın ismi netleşmeden cumhurbaşkanlığı meselesinin karara bağlanamayacağı yönünde olduğunu aktardı. Bu baskılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Maliki’nin başbakan olarak atanmasının sonuçlarına dair uyarı içeren paylaşımının ardından daha da belirginleşti.
Kürt partiler, ABD ile doğrudan bir cepheleşmenin ön safında yer almaktan endişe ediyor. Bu kaygılar, yeni ABD özel temsilcisinin Bağdat’ı ziyaret ederek geçici hükümet başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ile görüşmesi ve Trump’ın paylaşımından bir gün sonra Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesud Barzani ile telefon görüşmesi yapmasıyla daha da arttı.
İki günlük süre ve Kürt belirsizliği
Heyetin Bağdat’a dönüşünün ardından Koordinasyon Çerçevesi, Kürtlere cumhurbaşkanı adayları konusunda tutumlarını netleştirmeleri için iki günlük ek süre tanıma kararı aldı. Aksi hâlde “parlamenter çoğunluk” seçeneğine gidilebileceği, bunun da Kürt partilerden birinin bu makamı kaybetmesine yol açabileceği belirtiliyor.
Buna karşılık Kürt siyasi ve medya söylemi giderek daha muğlak bir hâl aldı. Kürdistan Demokrat Partisi ile Kürdistan Yurtseverler Birliği, cumhurbaşkanlığı makamının “sabit bir Kürt hakkı” olduğu görüşünde ısrar ediyor.
Irak Meclisi İkinci Başkan Yardımcısı ve Kürdistan Demokrat Partisi yöneticilerinden Ferhad Etruşi, partisinde cumhurbaşkanlığı konusunda herhangi bir görüş ayrılığı olduğu iddialarını reddederek, medyada yer alan haberleri “gerçeklikten uzak” olarak niteledi. Etruşi, Kürdistan liderliği ve Mesud Barzani’den çıkacak her karara bağlı kalacaklarını ve bunun kamu yararına hizmet edeceğini vurguladı.
Maliki, Koordinasyon Çerçevesi’ni zorluyor
Siyasi kulislerde, Maliki’nin son televizyon açıklamalarının Koordinasyon Çerçevesi içinde dengeleri yeniden sarstığı ve “çelişkili ve dağınık” bir tablo yarattığı belirtiliyor. Bazı çerçeve bileşenleri Trump’ın paylaşımını küçümsemeye ve bunun “satın alınmış” ya da “Irak içinden yazılmış” olabileceğini öne sürmeye çalışsa da, çerçeve içindeki kaynaklara göre asıl zarar, dış baskılardan ziyade Maliki’nin kendi açıklamalarından kaynaklandı.
Nuri el-Maliki (Reuters)
Dikkat çekici bir gelişme olarak Bloomberg, Washington’un Maliki’nin başbakan olması hâlinde, İran’a yakınlığı gerekçesiyle Irak’ın petrol ihracat gelirlerine erişimini kısıtlayabileceği uyarısını Iraklı yetkililere ilettiğini bildirdi. Bu uyarının, geçen hafta Türkiye’de Irak Merkez Bankası Başkanı Ali el-Allak ile üst düzey Amerikalı yetkililer arasında yapılan bir toplantıda iletildiği, bunun Trump’ın “Iraklı siyasetçiler Maliki’yi seçemez” ifadeleriyle eş zamanlı olduğu aktarıldı.
Buna karşılık İran’a yakın kaynaklar, Tahran’ın Irak’taki müttefiklerine Trump’ın baskılarına direnme çağrısı yaptığını, İran lideri Ali Hamaney’in geçen ay Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’yi Bağdat’a Maliki’nin adaylığı dolayısıyla bir tebrik mesajıyla gönderdiğini ve bunun Washington’da rahatsızlık yarattığını belirtti.
“Şartlı olarak çekilmeye hazırım”
Maliki ise televizyon röportajında, Koordinasyon Çerçevesi’nin çoğunluğunun talep etmesi hâlinde adaylıktan çekilmeye hazır olduğunu söyledi ve adaylığının Irak’a Amerikan yaptırımları getireceği iddiasını reddetti. Adaylığın “tamamen Irak’a ait bir mesele” olduğunu savunan Maliki, ABD Başkanı’nın iç ve dış aktörler tarafından “yanıltıldığını” ileri sürdü; söz konusu paylaşımın “muhtemelen Irak içinden yazıldığını” iddia etti.
Siyasi tıkanıklığın sürmesiyle birlikte, Irak’ta başbakanlık mücadelesinin, dış baskılar ile iç hesapların kesiştiği bir zeminde daha da karmaşık hâle gelmesi bekleniyor. Özellikle Şii siyasi blok içindeki uzlaşma ihtimalinin zayıflaması, süreci daha da belirsiz kılıyor.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
