İsrail hapishanelerinde Filistinli tutuklulara yönelik “işkence” vakalarıyla ilgili tanık ifadeleri

İsrail askerleri, Gazze Şeridi'nde Filistinli tutukluları sorgulanmak için taşırken, 8 Aralık 2023 (Reuters)
İsrail askerleri, Gazze Şeridi'nde Filistinli tutukluları sorgulanmak için taşırken, 8 Aralık 2023 (Reuters)
TT

İsrail hapishanelerinde Filistinli tutuklulara yönelik “işkence” vakalarıyla ilgili tanık ifadeleri

İsrail askerleri, Gazze Şeridi'nde Filistinli tutukluları sorgulanmak için taşırken, 8 Aralık 2023 (Reuters)
İsrail askerleri, Gazze Şeridi'nde Filistinli tutukluları sorgulanmak için taşırken, 8 Aralık 2023 (Reuters)

Filistin Tutuklular ve Eski Mahkumlar İşleri Komisyonu Sözcüsü Abdulfettah Devle, Londra merkezli Arap Dünyası Haber Ajansı’na (AWP) yaptığı açıklamada, komisyonun 7 Ekim’den bu yana serbest bırakılan Filistinli mahkumların, İsrail hapishanelerinde maruz kaldığı kötü muamele vakalarıyla ilgili tanık ifadelerini belgelediğini söyledi.

Cezaevlerine sık sık baskın düzenleyen birimlerin olduğunu aktaran Devle, bu birimlerin 7 Ekim’den sonra cezaevinin tüm koğuşlarına baskınlar düzenlendiğini ve mahkumlara daha fazla kısıtlama getirildiğini belirtti.

Devle, sözlerini şöyle sürdürdü:

Koğuşlardaki her şeye, hatta kıyafetlere bile el konuldu. Her mahkumun yalnızca bir parça kıyafeti var. Mahkumlara yönelik toplu cezalandırma politikasının bir parçası olarak dış avluya çıkmaları yasaklandı, elektrikli aletler ve radyolar toplandı. Serbest bırakılan mahkumların verdiği tanık her bir tanık ifadesi, bir önceki tanık ifadesinden daha dehşet verici oluyor. Tanıkların çoğu, cezaevlerinde önceden tasarlanmış ve öldürme niyetiyle bir taciz ve işkence sürecinin olduğu konusunda hemfikir.

Devle, Filistinli mahkumların grevlerle elde ettiği tüm kazanımların geri alındığının da altını çizdi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, 7 Ekim'den önce mahkumların kazanımlarını yasa dışı olarak nitelendirerek geri çekmeye çalışıyordu. Ben-Gvir, son olaylardan yararlanarak Filistinli mahkumların tüm bu kazanımlarını geri çekti ve daha fazla kısıtlama getirdi.

İsrail hapishanelerinde 7 Ekim’den bu yana Filistinli mahkumların ‘daha önce hiç yaşanmayan’ şeyleri yaşadıklarını vurgulayan Devle, “Bu uygulamalar sonucunda geçtiğimiz kasım ayında 6 mahkum öldü. Rekor denebilecek bu kadar kısa bir süre zarfında bu kadar çok sayıda mahkumun saldırı, taciz ve işkence nedeniyle öldürülmesi, hapishanelerin daha önce tanık olmadığı bir emsali teşkil ediyor” şeklinde konuştu.

7 Ekim’den bu yana Batı Şeria’dan yaklaşık 8 bin 740 Filistinli tutuklandı. Ayrıca sayılarını, adlarını, nerede olduklarını henüz bilmediğimiz Gazzeli tutuklular zorla kaybetmeye maruz kalırken, akıbetlerini de bilmiyoruz.

dfv fe
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahya’da tutuklandıktan sonra neredeyse tamamen çıplak haldeki Filistinliler, 8 Aralık 2023 (Reuters)

Birkaç gün önce serbest bırakılan mahkumlardan birinin ifadesine göre, Ofer Cezaevi’nde Gazze Şeridi’nden çok sayıda mahkûmun bulunduğunu söyleyen Devle, “Ancak diğer koğuşlardan izole edildiklerinden ve avukatların onları ziyaret etmeleri yasak olduğundan kimse onların mahkum numaralarını ya da kimliklerini bilmiyor. Serbest bırakılan mahkum ayrıca, Gazze’nin çok zor durumda olduğunu söyledi” ifadelerini kullandı.

Devle, sözlerine şöyle devam etti:

Mermiyle yaralanan ve tedavi görmeyenler, kırıkları olanlar var. Bu koğuşlardan geçen herkes sık sık kan görecek ya da kokusunu alacaktır. Tutukluların içinde bulundukları trajik durumlarla ilgili tüm detayları ailelerinin üzülmemesi için açıklamıyoruz. Ancak cezaevlerinde mahkûmlara yönelik işkence ve kötü muamelenin boyutunun hayal gücünün sınırlarını aştığını ve daha önce böyle bir duruma tanık olunmadığını vurguluyoruz.

Devle, 7 Ekim'den sonra cezaevlerindeki mahkum hareketinin ileri gelenlerinin ve Filistinli grupların liderlerinin gizemli koşullarda ve hakkında hiçbir şey bilinmeyen koğuşlarda tecrit edildiğini belirtti.

Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırısından bu yana İsrailliler, İsrail'de bulunan binlerce Gazzeli işçiyi bir gözaltı merkezine topladı. Batı Şeria'daki Filistinlilerin peşine düşüp, onları tutukladılar. Tutukladıkları Filistinlileri, sert uygulamalarla sorgulama, işkence, çıplak bırakma ve sadist uygulamalar gibi eşi ve benzeri görülmemiş koşullara maruz bıraktılar. Aynı durum, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilerin tutuklanması sırasında da devam etti. Tüm bu sadistçe uygulamalar, en azından İsrail ordusunun yayınladığı ve şiddetli soğukta kasıtlı olarak neredeyse tamamen çıplak halde tutuklu bulunan yüzlerce Filistinlinin olduğu görüntülerde açıkça görülüyor.

trny
İsrail ordusu tarafından Cibaliye Mülteci Kampı’nda tutuklanan Filistinliler, 14 Aralık 2023 (Reuters)

Bugün İsrail hapishanelerinde 8 bin civarında Filistinli mahkum bulunuyor. Gazze Şeridi'ndeki tutuklular ise bu sayıya dahil değil. Çünkü İsrail Cezaevi Servisi (IPS), Gazzeli tutukluların kesin sayısını açıklamadı. Filistinli tutuklulardan 2 bin 870’den fazlası, İkinci Dünya Savaşı sırasında Filistin topraklarındaki İngiliz Mandası'nın çıkardığı acil talimatlar çerçevesinde idari gözaltı kararı kapsamında, haklarında hiçbir suçlama olmadan gözaltında tutuluyorlar. Bu aynı zamanda, 1987 yılındaki Birinci İntifada’dan bu yana en yüksek idari tutuklu sayısı.



İsrail, Lübnan'ın doğusuna saldırdı: Dört kişi öldü

İsrail'in Lübnan'ın güneyine düzenlediği hava saldırıları sonrası yükselen duman (AFP)
İsrail'in Lübnan'ın güneyine düzenlediği hava saldırıları sonrası yükselen duman (AFP)
TT

İsrail, Lübnan'ın doğusuna saldırdı: Dört kişi öldü

İsrail'in Lübnan'ın güneyine düzenlediği hava saldırıları sonrası yükselen duman (AFP)
İsrail'in Lübnan'ın güneyine düzenlediği hava saldırıları sonrası yükselen duman (AFP)

Lübnan resmi haber ajansı NNA dün İsrail'in Lübnan'ın doğusunda, Suriye sınırı yakınlarında düzenlediği saldırıda dört kişinin öldüğünü bildirdi. İsrail ise Filistinli İslami Cihad Hareketi’nin üyelerini hedef aldığını açıkladı.

İsrail, bir yılı aşkın bir süre Hizbullah ile yaşanan savaşın ardından 2024 yılı kasım ayında varılan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan'a saldırılarını sürdürüyor. Tel Aviv, sık sık Lübnan topraklarında Hizbullah ve bazen de Hamas üyelerini hedef aldığını duyuruyor. Ancak bu kez bir ilk olarak İsrail, ateşkesin sağlanmasından bu yana Lübnan'daki İslami Cihad Hareketi’ni hedef aldığını duyurdu.

NNA, İsrail'e ait bir insansız hava aracının (İHA) Lübnan-Suriye sınırında bir aracı hedef aldığını bildirdi. Araçta dört kişinin cesedinin bulunduğunu aktardı.

Öte yandan Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ölü sayısı doğrulandı.

İsrail ordusu, Mecdel Ancar bölgesinde İslami Cihad Hareketi’nin terörist unsurlarını hedef aldığını belirten bir açıklama yaptı.

Lübnan'daki İslami Cihad Hareketi’nin bazı üyeleri, 2023 yılının ekim ayında Gazze'de patlak veren savaşın arka planında İsrail ile Hizbullah arasında çıkan savaş sırasında öldürüldü.

İsrail ile İran yanlısı Hizbullah arasındaki savaşta, İslami Cihad Hareketi ve Hamas İsrail'e bazı saldırılar düzenledi ve Lübnan'dan İsrail topraklarına sızmaya çalıştı.

Fransız Haber Ajansı AFP, Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine dayanarak, ateşkesin sağlanmasından bu yana Lübnan'da İsrail saldırıları sonucu 370'den fazla kişinin öldüğünü bildirdi.

Lübnan ordusu, geçtiğimiz ocak ayında İsrail sınırındaki 30 kilometrelik bir alanı kapsayan, silahları devlete sınırlandırma planının ilk aşamasının tamamlandığını duyurdu.

Lübnan hükümeti, geçtiğimiz yıl ağustos ayında 2024 yılının kasım ayında varılan ateşkes uyarınca silahların meşru güçlerle sınırlandırılmasını onayladı.

Bu bağlamda, Filistinli gruplar geçtiğimiz yıl bazı mülteci kamplarında silahlarını Lübnan makamlarına teslim etti.

Ancak Hamas ve İslami Cihad, Lübnan'da silahsızlanma planlarını açıklamadı.


" AUSSOM " operasyonundaki finansman krizi, Somali'deki terörle mücadele çabalarının azalması konusunda uluslararası endişeleri artırıyor

Afrika Birliği Somali Misyonu'ndan barış güçleri (Reuters)
Afrika Birliği Somali Misyonu'ndan barış güçleri (Reuters)
TT

" AUSSOM " operasyonundaki finansman krizi, Somali'deki terörle mücadele çabalarının azalması konusunda uluslararası endişeleri artırıyor

Afrika Birliği Somali Misyonu'ndan barış güçleri (Reuters)
Afrika Birliği Somali Misyonu'ndan barış güçleri (Reuters)

Somali'de terör gruplarının artan etkisiyle ilgili endişeler giderek artarken, Afrika Birliği Somali Misyonu'nun (AUSSOM) finansman açığı da endişeleri artırıyor. Bu durum en son BM Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından da dile getirildi ve Guterres, tutarlı ve sürdürülebilir destek çağrısında bulundu.

Bu uluslararası endişeler, Uganda'nın birliklerini misyondan çekme olasılığı ile örtüşüyor ve daha önce Mısır'ın fon yetersizliğinin sonuçlarına ilişkin endişelerini takip ediyor.

Şarku’l Avsat'a konuşan Somali ve Afrika işleri uzmanı, bunun terörle mücadele çabalarında bir düşüşe yol açabileceğine ve böylece Somali'de eş-Şebab militan grubunun yeniden ortaya çıkma olasılığını artırabileceğini değerlendirdi. Kriz içindeki Afrika ülkesinde, bu geçiş aşamasında istikrarlı ve tutarlı fonlamanın önemini vurguladı.

Görev süresi 2024 yılının sonlarında biten Afrika Birliği Geçici Askeri Misyonu'nun (ATMIS) ardından, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Aralık 2024'te bu misyonu kuran bir karar almasından sonra, Afrika Birliği Somali Misyonu (AUSSOM) Ocak 2025'te resmen faaliyete başladı. Misyonun görevi, son 15 yıldır Somali'de terör faaliyetleri artan eş-Şebab'la mücadelede Somali'ye destek sağlamaktır.

BM talepleri

Afrika Birliği zirvesinde cumartesi günü yaptığı konuşmada Guterres, uluslararası toplumu Somali'deki Afrika Birliği Misyonu'na (AUSSOM) tutarlı ve sürdürülebilir bir finansman sağlamaya ve güvenlik tehditleri karşısında misyonun etkinliğini ve sürdürülebilirliğini korumak için güvenilir bir finansman mekanizması oluşturmaya çağırdı. BM Güvenlik Konseyi'nin misyonun zorunlu katkılar yoluyla finanse edilmesi konusunda anlaşmaya varamamasını da eleştirdi.

Guterres konuşmasında, Somali misyonunu uluslararası toplumun Afrika liderliğindeki barış koruma operasyonlarını destekleme taahhüdünün bir sınavı olarak nitelendirerek, "Eğer Somali'deki Afrika Birliği Misyonu uluslararası desteği hak etmiyorsa, o zaman kim hak ediyor?" diye sordu.

Guterres, Birleşmiş Milletler'in, görevlerinin gerçekçi olmasını, önceliklerin doğru şekilde tespit edilmesini ve yeterli finansmanla desteklenmesini sağlamak amacıyla barış koruma operasyonlarını kapsamlı bir şekilde gözden geçirdiğini ve net bir geçiş planının yürürlükte olduğunu ifade etti.

Somali siyasi analisti Abdiwali Jama Barre, Guterres'in Somali'deki BM barış koruma misyonundaki finansman kriziyle ilgili açıklamalarının, özellikle eş-Şebab'ın devam eden tehdidi göz önüne alındığında, yetersiz finansmanın terörle mücadele çabalarını engelleyebileceği yönündeki BM içindeki gerçek endişeyi yansıttığına inanıyor.

Ayrıca, katkıların zorunlu olmamasının, "güvenlik operasyonları için uzun vadeli planlamanın zorluğunu ve Uganda'da görüldüğü gibi asker sayısında azalma veya lojistik destek potansiyelini vurguladığını" belirtti. Bu durum, silahlı gruplara karşı operasyonları yavaşlatabilir, bazı kurtarılmış bölgelerde güvenlik boşlukları yaratabilir ve Somali güçleri üzerindeki baskıyı artırabilir."

Eylül 2025'te Kenya Dışişleri Bakanı Musalia Mudavadi, misyonun ciddi finansman sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu ve terörizmle mücadelede başarısını sağlamak için yeterli kaynak temin etmek amacıyla uluslararası düzeyde ortak çabalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Mudavadi, uluslararası topluma, özellikle el Kaide bağlantılı bir örgüt olan eş Şebab'ın oluşturduğu tehdit başta olmak üzere, güvenlik sorunlarıyla başa çıkabilmesi ve güvenlik sorumluluklarının Somali hükümetine kademeli olarak devredilebilmesi için misyona sürekli mali ve lojistik destek sağlaması çağrısında bulundu.

Mısır Cumhurbaşkanlığı, Temmuz 2025'te uluslararası topluma Somali'deki barış gücü misyonunun sürdürülebilirliğini sağlamak ve görevini etkin bir şekilde yerine getirebilmesi için yeterli fon sağlanması çağrısında bulundu. Bu çağrı, Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi'nin Mısır'ın kuzeyindeki el Alameyn'de Somali mevkidaşı Hasan Şeyh Muhammed ile yaptığı görüşmenin ardından geldi.

Mısır Cumhurbaşkanlığı'nın çağrısı, Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf'un Nisan 2025'te Uganda'da düzenlenen bir misyon toplantısında "Somali'deki Afrika Birliği Misyonu (AUSSOM) için 190 milyon dolara kadar gerekli fonun sağlanması" çağrısında bulunmasının ardından geldi.

Ancak, çok az ilave fon sağlandı. Afrika Birliği Yürütme Konseyi, Temmuz 2025'te AUSSOM'u desteklemek için 10 milyon dolarlık ilave acil durum fonunu onayladı ve bu mali desteğin "Afrika Birliği Misyonunun operasyonel gereksinimlerini karşılamasını sağlamak için gerekli" olduğunu belirtti.

Barry, Guterres'in açıklamasıyla da desteklenen, Afrika'nın fon taleplerine yanıt verilmemesinin terörle mücadelede sonuçlar doğuracağına inanıyor. Süregelen fon yetersizliğinin uluslararası birliklerin sayısında azalmaya, taarruz operasyonlarında yavaşlamaya ve eş-Şebab'a yeniden toparlanma fırsatı vermesine yol açacağı konusunda uyardı.

Somali'nin hassas bir geçiş aşamasında olduğunu ve herhangi bir fon yetersizliğinin güvenlik sorumluluğunun Somali güçlerine tamamen devredilmesini engelleyebileceğini vurguladı.

 


Seyfulislam Kaddafi'ye yönelik suikastın ardından taraflar arasında “vatana ihanet” suçlamaları

Seyfulislam Kaddafi, 2011 yılında tutuklandığı sırada (Reuters)
Seyfulislam Kaddafi, 2011 yılında tutuklandığı sırada (Reuters)
TT

Seyfulislam Kaddafi'ye yönelik suikastın ardından taraflar arasında “vatana ihanet” suçlamaları

Seyfulislam Kaddafi, 2011 yılında tutuklandığı sırada (Reuters)
Seyfulislam Kaddafi, 2011 yılında tutuklandığı sırada (Reuters)

Seyfulislam Kaddafi'nin bu ayın başlarında Libya’nın Zintan şehrinde öldürülmesi, ülkede ‘iç savaşın patlak vermesine’ dair yapılan uyarıların ve duyulan korkuyla birlikte, ona yakın kişiler arasında ‘vatana ihanet’ ve ‘ihmal’ suçlamaların yapılmasına yol açtı. Olay, Zintan'da Libya’nın merhum lideri Muammer Kaddafi'nin oğlunu koruyan Ebu Bekir es-Sıddık Tugayı eski komutanı el-Acmi el-Atiri ile öldürülmeden önce onu ziyaret eden Seyfulislam Kaddafi’nin kuzeni ve kabilesinin üyesi Ahmed ez-Zerruk arasındaki anlaşmazlığın tırmanmasının ardından meydana geldi.

Birçok kişi, İngiltere'de yaşayan Zerruk’un Zintan'daki Seyfulislam Kaddafi’nin karargahını ziyaret ettiğini, onunla bir fotoğraf çektirdiğini ve bunu sosyal medyada paylaştığını, bunun da onun yerinin tespit edilmesine yol açarak katillerinin ona ulaşıp suikast düzenlemesine yardımcı olduğunu düşünüyor. Bu olay, sözlü savaşa, ‘ihanet’ suçlamalarına ve öfkeli tepkilere yol açtı.

Seyfulislam Kaddafi, sıkı güvenlik önlemleri altında Zintan'da kalıyordu. Kaddafi, 2021'de yapılacak seçimler için adaylık belgelerini sunana kadar 10 yıl boyunca kamuoyu önüne çıkmamıştı.