عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

İsrail ordusu geride yıkım ve onlarca ceset bırakarak Şifa Hastanesi'nden çekiliyor

21 hastanın öldüğü iki haftalık askeri operasyonun ardından geride yıkım ve onlarca ceset kaldı.

Şifa Hastanesi ve çevresindeki yıkımdan bir görünüm (AFP)
Şifa Hastanesi ve çevresindeki yıkımdan bir görünüm (AFP)
TT
TT

İsrail ordusu geride yıkım ve onlarca ceset bırakarak Şifa Hastanesi'nden çekiliyor

Şifa Hastanesi ve çevresindeki yıkımdan bir görünüm (AFP)
Şifa Hastanesi ve çevresindeki yıkımdan bir görünüm (AFP)

Hamas’a bağlı Sağlık Bakanlığı bugün (pazartesi) yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Gazze'deki Şifa Tıp Kompleksi'nden çekildiğini duyurdu. Bakanlık ayrıca hastane ile çevresindeki mahallelerde iki hafta süren askeri operasyonun ardından ‘onlarca ceset’ ve ‘çok büyük’ hasar tespit edildiğini belirtti.

Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığı habere göre Bakanlık, ‘İşgalcilerin Şifa Tıp Kompleksi'ndeki binaları yakıp tamamen hizmet dışı bıraktıktan sonra geri çekildiğini, kompleksin içindeki ve etrafındaki binalardaki yıkımın boyutunun çok büyük olduğunu’ bildirdi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada “Şifa Tıp Kompleksi'nin içinden ve çevresinden bazıları çürümüş onlarca şehit cesedi çıkarıldı. Bazı cesetler, tanklar ve askeri buldozerler tarafından ezilerek parçalanmış vaziyetteydi. Morg, avlular ve hastane koridorları da dahil olmak üzere Şifa Hastanesi'ndeki tüm binalar yakıldı ya da hasar gördü” ifadeleri yer aldı.

Şifa Tıp Kompleksi'ndeki askeri operasyonun sona erdiğini duyuran İsrail ordusu, 18 Mart'ta ‘bölgede üst düzey Hamas yetkililerin’ bulunduğuna dair istihbarat bilgilerinin ardından Gazze'deki en büyük sağlık kompleksine ‘hassas’ bir askeri operasyon başlattığını bildirdi.

Gazze'de Hamas'a karşı savaşın başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana İsrail ordusu bu hastaneye ikinci kez operasyon düzenledi.

AFP muhabiri ve olay yerindeki tanıklar İsrail tanklarının ve askeri araçlarının hastaneden çekildiğini gördüklerini doğruladı. Tanıklar, kompleksin içinde çok sayıda binanın hasar gördüğünü, bazılarında ise yangın belirtileri görüldüğünü aktardı.

Hamas hükümetinin medya ofisi, ordunun ‘tanklarının ve araçlarının Şifa Tıp Kompleksi'nden geri çekilmesini örtbas etmek için’ hava saldırıları ve bombardıman başlattığını söyledi.

İsrail ordusu daha önce Şifa Tıp Kompleksi bölgesinde 200'den fazla Hamas militanını etkisiz hale getirdiğini duyurmuş ve ‘son’ militan yakalanana kadar askeri operasyonu sürdürme sözü vermişti.

devfed
Gazze'deki Şifa Hastanesi'nin yakınında duran bir İsrail askeri (Reuters)

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) dün (pazar) yaptığı açıklamada hastanede halen 107 hasta ve 50 sağlık çalışanının bulunduğunu duyurdu.

WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, İsrail askeri operasyonunun başladığı 18 Mart'tan bu yana Şifa Hastanesi'nde 21 hastanın öldüğünü ve hastanede her 15 kişi için sadece bir şişe su bulunduğunu söyledi.

Aksa Hastanesi de vuruldu

WHO'nun Mart ayı sonunda yayınladığı rakamlara göre Gazze Şeridi'ndeki hastanelerin üçte birinden azı hâlâ kısmen çalışıyor.

Savaşın başladığı 7 Ekim'den bu yana İsrail ordusu, Hamas'ı faaliyetlerine kılıf olarak kullanmakla suçlayarak hastaneleri, sağlık tesislerini ve çevrelerini hedef alan bir dizi operasyon başlattı. Ancak Hamas, savaşçılarının Şifa Hastanesi ve diğer sağlık tesislerini kullandığını şiddetle reddetti.

WHO dün (pazar) İsrail'in Gazze'nin merkezindeki Deyr el-Balah'ta bulunan Aksa Şehitleri Hastanesi’ne düzenlediği saldırıda dört kişinin öldüğünü ve 17 kişinin de yaralandığını duyurdu.

Tedros, X platformu aracılığıyla yaptığı açıklamada “Bir WHO ekibi Gazze'deki Aksa Hastanesi'nde insani yardım görevindeyken, hastane yerleşkesi bir İsrail hava saldırısıyla vuruldu. Saldırıda dört kişi öldü, 17 kişi de yaralandı” ifadelerini kullandı. Tedros, WHO çalışanlarının güvende olduğunu da sözlerine ekledi.

Sınır Tanımayan Doktorlar da söz konusu saldırının İsrail tarafından gerçekleştirildiğini doğruladı. Sınır Tanımayan Doktorlar koordinatörlerinden birinin “Ekibimiz yakınlarda bir patlama sesi duyunca, yaptıkları işi bırakıp hastanenin içine sığındılar” ifadesini kullandığı aktarıldı.

İsrail ordusu, bir hava kuvvetleri uçağının ‘Deyr el-Balah bölgesindeki Aksa Hastanesi’nin avlusunda konuşlanmış teröristleri ve İslami Cihad'ın operasyonel komuta merkezini vurduğunu’ söyledi. Açıklamada “Bu hassas saldırıdan sonra Aksa Hastanesi binası zarar görmedi ve işlevi etkilenmedi” ifadesi yer aldı.

Şifa Tıp Kompleksi’ndeki askeri operasyona paralel olarak Hamas, İsrail güçlerinin Nasır Hastanesi yerleşkesinde olduğunu açıklarken, Filistin Kızılayı Han Yunus kentinde bulunan el-Emel Hastanesi'nde operasyonlar yapıldığını bildirdi.

600 asker öldürüldü

Devam eden savaş 7 Ekim'de Hamas'ın İsrail'in güneyine düzenlediği ve çoğu sivil bin 160 kişinin ölümüne yol açan saldırının ardından patlak verdi.

Hükümet medya ofisi, İsrail'in Han Yunus, Deyr el-Balah ve Refah dahil olmak üzere çeşitli bölgelere hava saldırıları düzenlediğini duyurdu.

Görgü tanıkları, İsrail ordusu ile Hamas arasında Han Yunus şehir merkezinde (güney) ve Gazze şehrindeki (kuzey) er-Rimal ve Tel el-Heva mahallelerinde çatışmalar yaşandığını bildirdi.

İsrail ordusu bugün (pazartesi) yaptığı açıklamada savaşın başlamasından bu yana 600 askerinin öldürüldüğünü ve bunların en az 256'sının kara operasyonlarının başlamasından bu yana Gazze Şeridi içinde olduğunu duyurdu.

Ayrıca öldürülen askerlerin yarısından fazlası Hamas saldırısı sırasında öldürülürken, diğerleri Gazze'de savaşın başlamasından bu yana gerilimin arttığı işgal altındaki Batı Şeria'da ya da Hizbullah ile her gün sınır ötesi çatışmaların yaşandığı İsrail'in kuzeyinde öldürüldü.

İsrail acil servisleri dün gece, İsrail'in güneyindeki Aşdod kenti yakınlarındaki bir alışveriş merkezinde bir kişinin üç kişiyi bıçaklayarak yaraladığını duyurdu.

Netanyahu'ya baskı

Savaş altıncı ayına yaklaşırken, dün fıtığını aldırmak için başarılı bir ameliyat geçiren İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu üzerindeki sokak baskısı artıyor.

Protestoların ikinci gecesinde binlerce İsrailli, ateşkes ve takas anlaşmasına varmayı amaçlayan müzakerelerin çıkmaza girdiği bir dönemde, Netanyahu'nun istifasını ve Gazze'de tutulan esirlerin serbest bırakılmasını talep etmek üzere dün gece Kudüs'te gösteri düzenledi.

Göstericiler daha önce Knesset önünde toplanıp İsrail bayrakları salladıktan sonra şehirdeki ana bir otoyolu kapatmıştı. Netanyahu'nun ‘gitmesi gerektiği’ yönünde slogan atan göstericileri geri püskürtmek için polis tazyikli su kullandı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

İsrail, son rehinenin cesedinin bulunmasından bir gün sonra Gazze Şeridi'nde dört Filistinliyi öldürdü

Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
TT
TT

İsrail, son rehinenin cesedinin bulunmasından bir gün sonra Gazze Şeridi'nde dört Filistinliyi öldürdü

Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)
Gazze şehrindeki bir kampta çadırların yanında duran yerinden edilmiş Filistinli çocuklar (Reuters)

İsrail güçlerinin bugün Gazze Şeridi’nde açtığı ateş sonucu 4 Filistinli hayatını kaybetti, birkaç kişi de yaralandı. Bu olay, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Hamas’ın elinde bulunan son asker Ran Gvili’nin cesedinin bulunduğunu açıklamasının hemen ardından yaşandı.

Şarku’l Avsat’ın Filistin Enformasyon Merkezi’nden aktardığına göre bir sağlık kaynağı, “Gazze şehrinin doğusundaki et-Tuffah mahallesi yakınlarındaki el-Batş Mezarlığı civarında İsrail işgal güçlerinin ateşi sonucu 4 vatandaş şehit oldu, 3 kişi de yaralandı” dedi.

Dün de Gazze’de İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu 3 kişi hayatını kaybetmişti.

Filistin Enformasyon Merkezi tarafından yapılan açıklamada, “Söz konusu ihlaller, ateşkese uyumu sağlamak için etkili herhangi bir mekanizmanın bulunmadığı bir ortamda devam ediyor. İnsan hakları örgütleri, öldürmelerin, bombardımanların ve yıkımların sürmesinin anlaşmanın içeriğini boşalttığını ve sivil yaşamının korunması yerine cezadan kaçma politikasını pekiştirdiğini belirtiyor” denildi.

Filistin resmi haber ajansı WAFA ise işgal güçlerinin bugün erken saatlerde güneydeki Refah kentine hava saldırıları düzenlediğini ve aynı zamanda yoğun kara ateşi açtığını bildirdi.

WAFA ayrıca, işgal güçlerinin Gazze ve Han Yunus’un doğu bölgelerini topçu ateşiyle hedef aldığını, deniz kuvvetlerinin ise Han Yunus açıklarında balıkçı teknelerine saldırdığını ve topçu bombardımanı gerçekleştirdiğini aktardı.

WAFA, 11 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkesten bu yana, İsrail ordusunun gerçekleştirdiği bin 300’ün üzerinde ihlal sonucu bin 850’den fazla Filistinlinin yaşamını yitirdiğini veya yaralandığını bildirdi.

Askeri kaynaklara göre İsrail, birkaç ay önce Ran Gvili’nin cesedinin İslami Cihad Hareketi tarafından kurulan bir toplu mezara yanlışlıkla gömüldüğüne dair istihbarat bilgisine sahipti. Ordu, mezarda arama yapılmasını talep etti ancak siyasi liderlik bunu engelledi. İsrail, Hamas’tan cesedi teslim etmesini istedi; Hamas, cesedi, müzakerelerde pazarlık kozu olarak kasıtlı şekilde tutmakla suçlandı.

ABD yönetimi ise İsrail’in cesedin serbest bırakılmasını Refah Sınır Kapısı’nın açılmasıyla ilişkilendirme yaklaşımını kabul etmedi. Geçtiğimiz cumartesi günü danışmanlar Steve Witkoff ve Jared Kushner’ı Tel Aviv’e gönderen Washington, bu yetkililerin Netanyahu ile görüşmesinin ardından, ceset bulunmadan önce Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına onay verdi.

ARAP DÜNYASI

Guterres’tan BMGK’nın rolüne vurgu: Hukukun üstünlüğü yerini orman kanunlarına bıraktı

BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
TT
TT

Guterres’tan BMGK’nın rolüne vurgu: Hukukun üstünlüğü yerini orman kanunlarına bıraktı

BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)
BM Genel Sekreteri António Guterres (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, pazartesi günü, ‘orman kanunlarının’ hüküm sürdüğü bir dünyada barışa ilişkin kararları uygulamaya yetkili ‘tek’ organ olarak BMGK’nin rolünü savundu.

Guterres, “Dünya genelinde hukukun üstünlüğü, orman kanunuyla yer değiştiriyor. Uluslararası hukukun açıkça ihlal edildiğine ve BM Şartı'nın alenen hiçe sayıldığına tanık oluyoruz” dedi.

BMGK’da konuşan Guterres, “Gazze'den Ukrayna'ya ve dünyanın dört bir yanında hukukun üstünlüğü isteğe bağlı bir şey gibi ele alınıyor” diye ekledi.

BM Şartı'nın ‘güç kullanma veya güçle tehdit etmeyi’ yasakladığını ve ‘büyük küçük tüm devletlere aynı kuralları uyguladığını’ belirtti.

BM Genel Sekreteri, ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulan ve BM’ye rakip olarak görülen yeni Barış Konseyi’nden açıkça bahsetmedi, ancak BMGK’nın ‘münhasır’ sorumluluğunu vurguladı.

asdfrgt
BM Genel Sekreteri António Guterres, New York'taki BM genel merkezinde düzenlenen BM Genel Kurulu'nun 80. oturumunda bir konuşma yaparken, 23 Eylül 2025 (Reuters)

BMGK’nın barış ve güvenlik konularında, bu tür girişimlerin arttığı bir dönemde tüm üye devletler adına hareket etmeye yetkili tek organ olduğuna işaret eden Guterres, “Başka hiçbir organ veya geçici koalisyon, tüm üye devletleri barış ve güvenlikle ilgili kararlara uymaya yasal olarak zorlayamaz” diye ekledi.

BM Genel Sekreteri BMGK’nın ‘güç kullanımına izin verme’ yetkisine sahip tek organ olduğunun da altını çizdi.

Guterres, bu açıklamaları, Trump'ın dünya genelindeki çatışmaları çözmeyi amaçlayan ve başkanlığını üstleneceği bir Barış Konseyi kurulacağını duyurmasından birkaç gün yaptı. Barış Konseyi ve rolü birçok ülkede şüphe uyandırdı.

Guterres, ‘tüm devletlerin uluslararası hukuka tam olarak saygı gösterme ve BM Şartı'nda belirtilen vaat ve yükümlülükleri yerine getirme taahhütlerini yenileme zamanının geldiğini’ de vurguladı.

ARAP DÜNYASI

Suriye'de SDG ile yaşanan çatışmalarla Türkiye'deki Kürt müzakereleri arasında nasıl bir ilişki var?

Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'de, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) savaşçılarının, Türkiye’de tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan'ın posterini taşıdığı bir toplantı (Arşiv_Reuters)
Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'de, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) savaşçılarının, Türkiye’de tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan'ın posterini taşıdığı bir toplantı (Arşiv_Reuters)
TT
TT

Suriye'de SDG ile yaşanan çatışmalarla Türkiye'deki Kürt müzakereleri arasında nasıl bir ilişki var?

Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'de, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) savaşçılarının, Türkiye’de tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan'ın posterini taşıdığı bir toplantı (Arşiv_Reuters)
Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'de, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) savaşçılarının, Türkiye’de tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan'ın posterini taşıdığı bir toplantı (Arşiv_Reuters)

Ömer Önhon

Ocak ayının ilk haftasında Suriye ordusunun Halep'te Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) karşı başlattığı askeri operasyon, Suriye'deki siyasi ve güvenlik sahnesini değiştirdi ve ülkenin haritasını yeniden çizdi. SDG, Halep, Deyrizor ve Rakka'dan çıkarıldı ve Haseke şehrinin bir bölümünde sıkışarak kuşatıldı. Suriye ordusu çok az istisna dışında, Tişrin ve Tabka barajlarını, sınır kapılarını ve petrol sahalarını ele geçirdi.

Bir yıl önce 10 Mart mutabakatını imzalayan ancak uygulamayı reddeden SDG, 18 Ocak'ta “ateşkes ve tam entegrasyon anlaşmasını” imzalamaya zorlandı. 20 Ocak'ta Şam'da Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile Mazlum Abdi arasında yapılan görüşmenin ardından dört günlük ateşkes ilan edildi. Ateşkes büyük ölçüde devam ediyor, ancak Suriye ordusu ile SDG arasında bazı bölgelerde çatışmalar sürüyor.

SDG şu anda bu görüşmede sunulan önerileri değerlendiriyor ve iki gün içinde yanıtını açıklayacak. Eğer SDG anlaşmanın tüm şartlarını reddederse, çatışmalar yeniden başlayacak ve bu da hükümet güçleri arasında ağır kayıplara neden olacak ve Kürtlerin yaşadığı komşu ülkeler için sonuçları olacak. Ancak nihayetinde SDG yenilgiye uğrayacak.

Süregelen şüphelere rağmen, SDG büyük olasılıkla olumlu bir yanıt verecek. Kalıcı barışın sağlanması, anlaşmanın ne ölçüde uygulanacağına bağlı olacak.

Suriye'deki gelişmeleri, Ortadoğu'nun yeniden şekillenmesi bağlamında da ele almalıyız. Başta Türkiye, ABD, İsrail ve Körfez ülkeleri olmak üzere dış aktörlerin etkisi, ABD'nin kilit rolüyle birlikte, Suriye'nin geleceğini belirlemede iç dinamikler kadar önemli.

Nitekim İsrail, işgalini tüm Golan Tepeleri'ni kapsayacak şekilde genişleterek, Suriye'nin güneyinde fiilen silahsızlandırılmış bir bölge ilan etti ve Dürziler üzerindeki etkisiyle bu bölgedeki gelişmeleri yönetiyor. Son çatışmalar sırasında sessiz kaldı ve en azından şimdilik Suriye'deki askeri operasyonlarını durdurdu.

İsrail'in sessizliği, Paris'te ABD himayesindeki Suriye görüşmeleriyle ilişkilendirilebilir, nitekim iki ülke ortak bir koordinasyon ve iletişim mekanizması kurma konusunda anlaşmaya vardı ve bu anlaşmanın meyve vermeye başladığı açıkça görülüyor. Bu İsrail tutumu, Şara hükümeti ve Türkiye'nin Suriye'deki varlığına ilişkin endişelerinin giderildiği şeklinde de yorumlanabilir.

Ancak en önemli değişim, ABD'nin Suriye'deki güvenlik ortaklarına yönelik tercihlerinde yaşanan değişimdir. ABD, SDG yerine Suriye ordusu ve Türkiye ile ittifak kurdu. Birkaç gün önce, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Büyükelçi Tom Barrack, sosyal medyada ABD’nin halihazırda SDG’ye nasıl baktığını açıklayan, bir yol haritası ve Suriyeli Kürtlere yönelik çağrı içeren bir açıklama yayınladı.

ABD Merkez Komutanlığı'nın Suriye hükümetiyle koordineli olarak 7 bin DEAŞ tutuklusunun Suriye'den Irak'a nakledildiğini duyurması, ABD tarafından çok taraflı diplomatik çabalar yürütüldüğünü gösteriyor

Büyükelçi Barrack, Suriye hükümetinin DEAŞ’a karşı kurulan uluslararası koalisyona katılmasıyla durumun temelden değiştiğini belirtti. Sonuç olarak, “SDG'nin sahada birincil DEAŞ karşıtı güç olarak asıl amacı büyük ölçüde sona ermiştir” dedi.

Tom Barrack şunu da söyledi: “Yeni Suriye devletine entegrasyon, Kürtlere tam vatandaşlık hakları, Suriye'nin ayrılmaz bir parçası olarak tanınma, Kürt dili ve kültürünün anayasa ile korunması ve yönetime katılım imkânı sağladığı için şimdi Kürtlerin önünde eşsiz bir fırsat bulunmaktadır.” Bunu, “SDG'nin iç savaşın kaosu içinde sahip olduğu kısmi özerklikten çok daha fazlası” olarak da tanımladı.

Başkan Donald Trump da kendine özgü üslubuyla yeni ABD politikasına doğrudan değinerek, Kürtleri sevdiğini ve koruduğunu ve şimdi Suriye hükümetiyle güvenlik konularında birlikte çalıştığını söyledi.

ABD Merkez Komutanlığı'nın, Şara ile koordineli olarak 7 bin DEAŞ tutuklusunun Suriye'den Irak'a nakledildiğini duyurması, ABD tarafından son derece etkili çok taraflı diplomatik çabaların yürütüldüğünü gösteriyor.

dsvfgbhy
: 10 Mart'ta Şam'da mutabakatı imzalayan Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve SDG lideri Mazlum Abdi (SANA/AFP)

SDG’nin birçok yanlış hesap yaptığına; en önemlisi kendi gücünü abarttığına ve Suriye ordusunun gücünü hafife aldığına şüphe yok. 10 Mart mutabakatının uygulanması konusunda Şam ile yapılan müzakerelerdeki sert tutumları ve sahadaki pervasız eylemleri, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere herkesi hayal kırıklığına uğrattı. Belki en ciddi hatalarından biri de Türkiye'nin endişelerini ve taleplerini görmezden gelmesiydi.

Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Halk Koruma Birlikleri (YPG) ve Kürdistan İşçi Partisi (PKK) saflarında görüş ayrılıkları da ortaya çıktı; Mazlum Abdi daha pragmatik, uzlaşmaya açık ve ABD'yi dinlemeye daha meyilli gibi görünüyor.

Bu arada, Kandil Dağı'ndaki PKK kadrolarının etkisi altındaki gruplar ise mücadeleye devam etme yönünde sert bir tutum benimsedi. Tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan, Suriye'deki olayları Türkiye'deki barış sürecini baltalama girişimi olarak nitelendirerek, Kandil'in talimatlarını görmezden geldiğini söyledi.

SDG’nin, özellikle kendi gücünü abartarak ve Suriye ordusunun gücünü hafife alarak birçok yanlış hesap yaptığına kuşku yok

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin haftalık toplantısında yaptığı konuşmada, mücadelenin Kürtlere karşı değil, PKK'ya karşı olduğunu vurguladı.

Kürt dünyasının en saygın lideri Mesud Barzani'nin şu sözleri ise en şaşırtıcı açıklama oldu: “PKK, Kürtler için bir yük haline geldi.”

Türkiye'nin öncelikli amacı, PKK'yı kendi sınırları içinde, Suriye'de ve her yerde ortadan kaldırmaktır. Türkiye'deki Kürtlerle devam eden müzakerelerde bulunan Türkler, Suriye'deki gelişmelerin bu süreci rayından çıkarmasından veya olumsuz bir emsal teşkil etmesinden endişe duyuyorlar.

Son iki veya üç haftada üzerinde anlaşmaya varılan veya tek taraflı olarak yayınlanan belgelerin çoğu, uygulama sırasında yoruma açık olabilecek son derece hassas maddeler ve konular içeriyor. Örneğin, entegrasyon anlaşmasının 4. maddesi “Kürt bölgelerinin özel statüsünün dikkate alınması”ndan bahsediyor.

cdfrgt
SDG’nin kadın savaşçıları, Suriye'nin doğusundaki Deyrizor şehrinde bulunan el-Ömer petrol sahasında düzenlenen askerî geçit töreninde, 23 Mart 2021 (AFP)

Bu sebeple, Suriye hükümetinin, geçen hafta Suriye Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan 13 numaralı Kararnamede belirtildiği gibi, Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarını kullanmalarına olanak tanıyan bir düzenleme oluşturması gerekecek. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre mevcut koşullar altında nasıl bir formüle ulaşılabileceği henüz belli değil. Zira en büyük Kürt nüfusuna sahip Haseke şehrinde bile Kürtler toplam nüfusun sadece yaklaşık yüzde 30'unu oluşturuyor.

Bir diğer önemli sınav ise Dürzi ve Alevilerin Kürtlerle yapılan anlaşmaya vereceği tepkidir. Kürtlere tanınan ayrıcalıkların kendilerine de tanınmasını talep etmeleri muhtemel görünüyor. Ayrıca, bu ayrıcalıkların yeni anayasaya nasıl dahil edileceği de ele alınması gereken kritik bir konu.

Önemli gerilemelere ve yenilgilere rağmen, SDG'nin hâlâ var olduğunu ve tamamen ortadan kaybolmadığını belirtmekte fayda var.

Washington, bu aşamada DEAŞ'a karşı mücadelede müttefik olarak Suriye’nin ve Erdoğan ile ortaklığın yanında yer alsa da SDG'yi gelecekte olası kullanımlar için yedek bir güç olarak muhafaza etmeye istekli olmaya devam edecektir.

Suriye Kürtlerine özel haklar tanıyan ve SDG birliklerini -entegrasyonun bireysel bazda olacağı belirtilse de- Suriye ordusuna entegre eden bir anlaşmanın imzalanmasına arabuluculuk yapmak, mevcut yapıyı meşrulaştırmak ve geliştirmek, dolayısıyla onu korumak olarak görülebilir.

İşler sorunsuz ilerlerse, barış hâkim olacak ve Suriye hükümeti dikkatini ülkeyi yeniden inşa etmeye, geçiş döneminde ilerlemesini sağlayacak bir siyasi sistem kurmaya ve çok ihtiyaç duyulan yabancı yatırımı çekmeye odaklayabilecektir.

Bunun alternatifi ise karanlık gölgesi tüm tarafların üzerine düşecek daha fazla acı ve yıkımdır.