Riyad, güvenlik alanlarında yapay zekâ konulu foruma ev sahipliği yapıyor

Forum, Naif Arap Güvenlik Bilimleri Üniversitesi tarafından Interpol ile iş birliği içinde düzenleniyor

3 gün sürecek forumda Arap ve uluslararası katılımlı bilimsel bildiriler ve paneller yer alacak. (Şarku’l Avsat)
3 gün sürecek forumda Arap ve uluslararası katılımlı bilimsel bildiriler ve paneller yer alacak. (Şarku’l Avsat)
TT

Riyad, güvenlik alanlarında yapay zekâ konulu foruma ev sahipliği yapıyor

3 gün sürecek forumda Arap ve uluslararası katılımlı bilimsel bildiriler ve paneller yer alacak. (Şarku’l Avsat)
3 gün sürecek forumda Arap ve uluslararası katılımlı bilimsel bildiriler ve paneller yer alacak. (Şarku’l Avsat)

Naif Arap Güvenlik Bilimleri Üniversitesi (NAUSS) tarafından Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (Interpol) iş birliğiyle düzenlenen ‘Yapay Zekanın Güvenlik Alanlarında Kullanımına İlişkin İkinci Forum: Terörizm ve Organize Suçlarla Mücadeleye Odaklanma’ başlıklı forum dün (Salı) Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da başladı.

Forum, üniversitenin ilgili Arap güvenlik stratejilerinin uygulanmasının bir parçası olarak, Arap güvenlik kurumlarının yapay zekâ alanındaki yeteneklerini geliştirmek ve terör örgütlerinin yapay zekâyı suç amaçlı kullanımıyla mücadele etmek için ortaya çıkan teknolojik gelişmeleri takip etme çabalarının bir parçası olarak gerçekleşti.

Forumun açılışında konuşan NAUSS Rektörü Abdulmecid el-Bunyan, üniversite ile Interpol arasındaki stratejik ortaklığın önemini vurgulayarak, bu etkinliğin iki taraf arasındaki ortak mutabakat zaptı kapsamında gerçekleştirildiğini ve bu kapsamda bir dizi bilimsel program ve seminer düzenlendiğini belirtti. El-Bunyan ayrıca, NAUSS’un 2022 yılında kolluk kuvvetleri alanında güvenilir bir ulusal ve bölgesel eğitim kurumu olan Interpol Küresel Akademi Ağı’na katıldığını duyurdu.

Gelişmekte olan teknolojilere odaklanma

El-Bunyan, Arap İçişleri Bakanları Konseyi'nin bilimsel organı olan NAUSS’un ‘karar alma süreçlerini desteklemek ve Arap güvenlik stratejileri ve politikalarının oluşturulmasına katkıda bulunmak için bilimsel etkinlikler ve çalışmalar düzenleyerek Arap güvenlik stratejilerinin bilimsel yönünü uygulamaktan sorumlu olduğunu’ belirtti.

El-Bunyan sözlerini şöyle sürdürdü: “NAUSS, günümüz ve gelecek üzerindeki etkisi nedeniyle öncelik verdiği yapay zekâ da dâhil olmak üzere yeni teknolojilerle ilgileniyor. Bu bağlamda, Siber Suçlar ve Dijital Kanıt Merkezi'ni kurdu ve yakın zamanda bu hayati alanda nitelikli Arap kadrolar hazırlamak için Yapay Zekâ Yüksek Lisans programını başlattı.”

fdbbf
Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (Interpol) Teknoloji ve İnovasyon İcra Direktörü Madan Oberoi forumun açılışında konuşuyor. (Şarku’l Avsat)

Interpol Teknoloji ve İnovasyon İcra Direktörü Madan Oberoi ise iki taraf arasındaki ‘yapıcı ortaklığı’ ve bunun güvenlik alanlarında gelişen teknolojilerden faydalanma ve küresel uzmanlığı Arap ülkelerine aktarma konusunda uluslararası iş birliğini geliştirmedeki rolünü överek, forumun sonuçlarının Arap ve uluslararası düzeyde yapay zekanın kötüye kullanımıyla mücadeleye katkıda bulunmasını arzu ettiklerini ifade etti.

Geliştirilen Arap güvenlik stratejisinin uygulanması

NAUSS Dış İlişkilerden Sorumlu Rektör Yardımcısı Halid el-Harfeş, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, üniversitenin kapsamlı konseptiyle güvenliği sağlamaya yönelik devam eden çabalarının bir parçası olarak, tüm güvenlik alanlarında Arap uluslararası iş birliğini geliştirmek için kapsamlı ilişkilerinden ve uluslararası ortaklıklarından yararlanarak güvenlik disiplinlerindeki en iyi uygulamaları ve uzmanlığı Arap ülkelerine aktarmak için çalıştığını söyledi.

El-Harfeş, “Bu, uluslararası toplumun organize suçlarla mücadele çabalarını arttırmaya yönelik ortak çabaları ve Arap İçişleri Bakanları Konseyi tarafından geliştirilen Arap güvenlik stratejisinin yanı sıra terörizmle mücadeleye ilişkin uluslararası sözleşmeler, stratejiler ve kararların uygulanmasını desteklemek amacıyla gerçekleştirilmektedir” dedi.

El-Harfeş, forumun Interpol ile ‘başta yapay zeka olmak üzere yeni teknolojiler konusunda uzmanlaşmış Arap yetkinliklerini, karar alma süreçlerini desteklemek ve güvenlik alanındaki gelişmelere bilimsel çözümler bulmak üzere hazırlamak’ amacıyla kurulan seçkin bir ortaklığın parçası olduğunu belirtti.

140 Arap ve uluslararası uzman katılıyor

140 Arap ve uluslararası uzmanın katılacağı forum, yapay zekâ ile ilgili kanun uygulama zorluklarını, yapay zekanın suçlular tarafından kötüye kullanımına karşı etkili bir araç olarak anlaşılmasını geliştirmeyi, organize suç örgütü üyeleri tarafından kullanımının anlaşılmasını derinleştirmeyi ve bu teknolojilerin kötü niyetli amaçlarla kullanıldığı soruşturmalarda dijital kanıtların kurtarılmasına ilişkin bilgileri paylaşmayı amaçlıyor.

Forumda ayrıca, yapay zekanın kolluk kuvvetleri açısından multidisipliner bir bakış açısıyla sunduğu özel fırsatlar ve zorluklar, terörle mücadelede kullanımı, insan kaçakçılığı üzerindeki etkisi, internet ve bilgi teknolojilerinin suç ve güvenlik amaçlı kullanımı, soruşturma amaçlı rolünün etkinleştirilmesi, çocuklara karşı işlenen suçlar, bu teknolojiler üzerinde çalışan kötü amaçlı yazılımlar aracılığıyla mülk edinme sistemi, dijital kanıtlarda yapay medyanın tespiti gibi konularda bilimsel makaleler ve panel tartışmalarının yanı sıra yenilikler de yer alacak.



İsrail’den Güney Lübnan'a hava saldırısı

İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki Şakif (Beaufort) Kalesi yakınlarında düzenlediği bombardımandan çıkan duman (EPA)
İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki Şakif (Beaufort) Kalesi yakınlarında düzenlediği bombardımandan çıkan duman (EPA)
TT

İsrail’den Güney Lübnan'a hava saldırısı

İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki Şakif (Beaufort) Kalesi yakınlarında düzenlediği bombardımandan çıkan duman (EPA)
İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki Şakif (Beaufort) Kalesi yakınlarında düzenlediği bombardımandan çıkan duman (EPA)

 

Lübnan'ın resmi haber ajansı Ulusal Haber Ajansı (NNA), İsrail'in dün ülkenin güneyine hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Saldırı, iki ülke arasında savaşı sona erdirecek sürecin önünü açması beklenen çerçeve anlaşmasına rağmen gerçekleşti.

Şarku’l Avsat’ın NNA’dan aktardığı habere göre, İsrail savaş uçakları Kantara ile Deyr Seryan arasındaki bölgeyi hedef aldı.

Saldırıya ilişkin can kaybı veya maddi hasara dair henüz resmi açıklama yapılmadı.


Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletinde iki bölgeyi geri aldı

Sudan ordusu mensuplarının daha önce Mavi Nil eyaletindeki el-Kili bölgesine girişleri sırasında çekilmiş fotoğrafları (Sosyal medya)
Sudan ordusu mensuplarının daha önce Mavi Nil eyaletindeki el-Kili bölgesine girişleri sırasında çekilmiş fotoğrafları (Sosyal medya)
TT

Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletinde iki bölgeyi geri aldı

Sudan ordusu mensuplarının daha önce Mavi Nil eyaletindeki el-Kili bölgesine girişleri sırasında çekilmiş fotoğrafları (Sosyal medya)
Sudan ordusu mensuplarının daha önce Mavi Nil eyaletindeki el-Kili bölgesine girişleri sırasında çekilmiş fotoğrafları (Sosyal medya)

Sahada yaşanan yeni bir gelişmede, Sudan ordusu dün ülkenin güneydoğusunda, Etiyopya sınırına yakın Mavi Nil eyaletinde bulunan stratejik bölgelerin kontrolünü, aylar önce bölgeyi ele geçiren Hızlı Destek Kuvvetleri’nden (HDK) geri aldı.

Sudan ordusu, resmî Facebook hesabından yayımladığı açıklamada, orduya bağlı 4. Piyade Tümeni ile ona destek veren birliklerin, Makaca ve Sarkam beldelerini HDK’ye karşı yürütülen şiddetli çatışmaların ardından yeniden kontrol altına aldığını duyurdu.

Açıklamada, ordu güçlerinin HDK ile müttefik unsurlara can kaybı ve askeri teçhizat açısından ağır zayiat verdirdiği belirtildi.

Ordu tarafından paylaşılan görüntülerde birliklerin her iki beldede konuşlandığı görülürken, askerî operasyonların ‘güvenlik ve istikrar yeniden sağlanana, kaçan unsurların sızma ve yeniden konuşlanma girişimleri engellenene kadar’ süreceği vurgulandı.

4. Piyade Tümeni mensubu Binbaşı Ali Avad Ali de birliklerinin geri alınan bölgelerde konuşlanma faaliyetlerini sürdüreceğini ifade etti.

Söz konusu bölgeler, Mavi Nil eyaletinin başkenti ed-Damazin ile Etiyopya sınırına yakın el-Kurmuk kentini birbirine bağlayan ana güzergâh üzerinde bulunmaları nedeniyle stratejik önem taşıyor. El-Kurmuk, geçtiğimiz mart ayında HDK ile Abdulaziz el-Hilu liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi’nin kontrolüne geçmişti.

Bölgede son iki ayda askerî operasyonlarda belirgin bir tırmanış yaşanırken, Sudan ordusu ile HDK arasında bölgedeki çok sayıda küçük yerleşimin kontrolü sık sık el değiştirdi.

El-Ubeyd kuşatması

Son haftalarda HDK, Kordofan bölgesinin en büyük kenti el-Ubeyd’e yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdı. Saldırılarda sivil altyapı, elektrik ve yakıt tesisleri ile kent dışına uzanan ana kara yolu hedef alınırken, bölgeye yapılan askerî takviyeler, geçen yılın sonlarında Kuzey Darfur’daki el-Faşir saldırısı öncesindeki hazırlıkları hatırlattı.

Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları, söz konusu saldırının soykırım niteliği taşıyan unsurlar barındırdığını belirtti.

Su istasyonlarının hasar görmesi nedeniyle kentte su kesintileri yaşanırken, bölge sakinleri AFP’ye yaptıkları açıklamada, su ihtiyaçlarını kuyular, su tankerleri ve sınırlı sayıdaki dağıtım noktalarından karşılamak zorunda kaldıklarını söyledi.

Yaklaşık 500 bin nüfusa sahip olan ve çevre bölgelerdeki çatışmalar nedeniyle yaklaşık 100 bin yerinden edilmiş kişiye de ev sahipliği yapan el-Ubeyd, batıda HDK’nin kontrolündeki Darfur bölgesi ile ordunun kontrolündeki orta ve doğu Sudan’ı birbirine bağlayan stratejik güzergâh üzerinde bulunuyor.

BM Güvenlik Konseyi, geçen hafta HDK’nin kent çevresine ‘büyük çaplı askerî takviye’ yapmasından duyduğu endişeyi dile getirerek, yakın zamanda ‘kitlesel katliamlar’ yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Yerel tanıklar, HDK’ye ait askerî hareketliliğin son bir ay içinde el-Ubeyd’in yaklaşık 60 kilometre doğusunda, güneyinde ve batısında gözlemlendiğini aktardı. Kentte Sudan ordusuna bağlı bir piyade tümeni, bir hava üssü, önemli bir petrol boru hattı ile Sudan’ın stratejik ihracat ürünlerinden biri olan Arap zamkının ticaretinin yapıldığı büyük bir pazar bulunuyor.

Analistler, el-Ubeyd’in HDK’nin eline geçmesi halinde örgütün Batı Sudan üzerindeki hâkimiyetini güçlendireceğini ve bunun başkent Hartum yönünde ilerleyişin önünü açabileceğini değerlendiriyor.

Gıda kaynaklarının azalması

Son haftalarda, ulaşım yollarının kesilmesi ve altyapının tahrip edilmesi nedeniyle yerlerinden edilmiş insanların kaldığı kamplara ulaştırılan insani yardım ve gıda sevkiyatında ciddi azalma yaşandı.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM) yetkilisi Muhammed Rıfat, kentin kapsamlı bir kuşatmaya doğru sürüklendiği uyarısında bulunarak, sivillerin yakında ‘güvenli şekilde çıkış yapma ya da güvenli şekilde geri dönme imkânını kaybedeceğini’ söyledi. Rıfat, AFP’ye yaptığı açıklamada, güvenlik koşullarının kötüleşmesi ve bölgeye erişimin zorlaşması nedeniyle yardım kuruluşlarının kentteki faaliyetlerini askıya aldığını, buna karşın insani ihtiyaçların önceden stoklanan yardım malzemelerinin kapasitesini aştığını belirtti.

sdvdf
Kuzey Kordofan’da yardım kamyonlarına yönelik daha önceki bir saldırının ardından (Sosyal medya)

Bir hükümet kaynağı ise ordunun geçen hafta HDK’nin ilerleyişini yavaşlatmaya çalıştığını ve örgüte ait askerî teçhizatın bir bölümünü hareket halindeyken imha ettiğini açıkladı.

Buna karşılık, HDK’ye yakın bir kaynak, orduyu sivilleri ‘canlı kalkan’ olarak kullanmakla suçlayarak, sivillerin önceden tahliye edilmesi gerektiğini savundu.

Sumud İttifakı’nın çağrısı

Bu gelişmelere paralel olarak, eski Başbakan Abdullah Hamduk liderliğindeki Sivil Demokratik İttifak (Sumud), el-Ubeyd kentinin kuşatılmasıyla ilgili acil insani yardım çağrısında bulunarak, askerî operasyonların ve sivillerin hedef alınmasının derhâl durdurulmasını istedi.

İttifak, çatışmanın taraflarını sivillerin korunması amacıyla kapsamlı bir insani ateşkesi acilen kabul etmeye çağırırken, kentteki ihtiyaç sahiplerine gıda ve tıbbi yardımın ulaştırılabilmesi için güvenli insani koridorların açılmasının önemini vurguladı.

İttifakın açıklamasında, “Kent son derece ağır bir insani krizle karşı karşıya. Devam eden çatışmaların en ağır bedelini siviller ödüyor. Gıda, su ve sağlık hizmetleri başta olmak üzere temel ihtiyaçlarda ciddi yetersizlik yaşanıyor” ifadelerine yer verildi.

fdrvfr
Sumud İttifakı’nın lideri Abdullah Hamduk, Londra’da düzenlenen bir toplantı sırasında (Sosyal medya)

Açıklamada ayrıca BM, uluslararası toplum ve insan hakları kuruluşlarına acil müdahalede bulunmaları çağrısı yapılarak, çatışan taraflara sivil yerleşim alanları ve sivil altyapının hedef alınmasına son vermeleri yönünde baskı uygulanması ve uluslararası insancıl hukuka tam uyulmasının sağlanması istendi.

Öte yandan, Kuzey Kordofan Eyaleti Valisi Abdulhalik Abdullatif daha önce yaptığı açıklamada, el-Ubeyd’in kara bağlantısı açısından kuşatma altında olmadığını belirterek, HDK’nin en yakın unsurlarının kente yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki Bara kentinde bulunduğunu söyledi. Ancak Abdullatif, HDK’nin bölgedeki askerî yığınağının sürdüğünü ve ordunun bu hareketliliğe karşı gerekli tedbirleri aldığını ifade etti.

Güvenli koridorların açılması çağrısı

Öte yandan HDK’nin öncülüğündeki Sudan Kurucu İttifakı, el-Ubeyd kentindeki sivillerin korunması ve insani yardımların ulaştırılmasına ilişkin uluslararası ortaklar arasında yürütülen görüşmeleri yakından takip ettiğini açıkladı.

İttifak, yayımladığı açıklamada, başta ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği (AB) olmak üzere tüm uluslararası ve bölgesel ortaklarla koordinasyonu sürdürmeye hazır olduğunu belirterek, uluslararası toplum ve Afrika Birliği (AfB) gözetiminde sivillerin korunmasını sağlayacak acil ve somut adımlar üzerinde uzlaşmaya varılması çağrısında bulundu.

sdvdfvdfvd
Kordofan bölgesinin kuzeyindeki el-Ubeyd şehrinin eteklerinde bulunan yerinden edilmiş kişilerin kaldığı er-Rahmaniye Kampı, 25 Haziran 2026 (AFP)

Açıklamada, el-Ubeyd’den ayrılmak isteyen sivillerin güvenli bölgelere ulaşabilmesi için güvenli insani koridorların açılması istenirken, ihtiyaç sahiplerine insani yardımın herhangi bir engelle karşılaşmadan ulaştırılması konusunda uluslararası toplum ile uluslararası ve bölgesel kuruluşlarla iş birliği içinde hareket etme taahhüdü yinelendi.

Sudan Kurucu İttifakı ayrıca, sivillerin korunması, insani yardımların ulaştırılması ve yaralılar ile hastaların kentten tahliye edilmesi amacıyla koşulsuz ve derhâl insani ateşkes ilan edilmesi çağrısını yineledi.


Avn: Askeri yapılanma ve liderliğine şüphe düşürmeyi amaçlayan kampanyalar, askeri performansı etkilemeyecektir

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Ordu Komutanı General Rudolph Heykel'i kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı "X" hesabı)
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Ordu Komutanı General Rudolph Heykel'i kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı "X" hesabı)
TT

Avn: Askeri yapılanma ve liderliğine şüphe düşürmeyi amaçlayan kampanyalar, askeri performansı etkilemeyecektir

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Ordu Komutanı General Rudolph Heykel'i kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı "X" hesabı)
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Ordu Komutanı General Rudolph Heykel'i kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı "X" hesabı)

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Ordu Komutanı General Rudolf Heykel'i kabul ederek, askeri iş birliği çerçevesinde Türkiye ve Birleşik Krallık'a gerçekleştirdiği ziyaretlerin sonuçları hakkında bilgi aldı.

Avn ve Heykel görüşmede, ülkedeki güvenlik durumunun yanı sıra Lübnan-ABD-İsrail müzakerelerinin sonuçları ve savaşın sona erdirilmesine yönelik "çerçeve anlaşması" ışığında ordunun önümüzdeki dönemde üstleneceği görevleri ele aldılar.

Cumhurbaşkanı Avn ordunun devlet otoritesinin tesisi, güvenlik ve istikrarın korunması, sınırların kontrolü ve toplumsal barışın sağlanmasındaki rolünü övdü. Askeri kuruma ve liderliğine yönelik zaman zaman gerçekleştirilen şüphe ve iftira kampanyalarının, ordunun siyasi otoritenin kararlarına bağlı ulusal performansını ve yetkililerle Lübnan halkının kuruma olan güvenini etkilemeyeceğini vurguladı.

Söz konusu görüşme, İsrail ile Lübnan arasında ABD gözetiminde varılan güvenlik çerçeve anlaşmasının ardından gerçekleşti. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından cuma akşamı yayınlanan metne göre, her iki ülke "çatışmaları kalıcı olarak sona erdirme, kök nedenlerini ele alma ve böylece aralarındaki savaş durumunu resmen bitirme niyetlerini" ilan etti. Anlaşma, Lübnan ordusunun "hükümet dışı silahlı grupların", özellikle de Hizbullah'ın silahsızlandırılmasının doğrulanmasına kadar, "bütün Lübnan toprakları üzerinde egemenlik yetkisini" tesis etmesi için bir mekanizma öngörüyor.

Cumhurbaşkanı Joseph Avn, anlaşmayı Lübnan'ın egemenliğini geri kazanma yolunda atılmış ilk adım olarak nitelendirerek memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Avn, bu anlaşmanın Lübnanlıların tamamen kurtarılmış topraklarına geri dönmelerine olanak sağlayacağını belirtti.

Lübnan'da Hizbullah'a karşı yürütülen İsrail askeri operasyonları sırasında yaklaşık 4 bin kişi hayatını kaybetti ve bir milyon kişi yerinden edildi.