Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, dün yaptıkları görüşmede, İsrail’in uygulamalarını ve ABD’nin barış planının hayata geçirilmesini engellemesini reddettiklerini belirterek, İsrail’in Filistin topraklarında ve bölgede ihlallerini genişletmesini kınadı.
Erdoğan ve Abbas, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen görüşmede, İsrail’in Gazze’deki ateşkesi ihlal etmeyi sürdürmesi ve saldırılarını Kudüs ile Batı Şeria’ya genişletmesi ışığında bölgedeki gelişmeleri ele aldı. İki lider ayrıca Türkiye-Filistin ilişkilerini görüştü.
Batı Şeria ve Gazze
Kaynaklara göre Erdoğan ve Abbas, Batı Şeria’daki son gelişmelerin yanı sıra İsrail’in Filistinlilere ve mülklerine yönelik saldırılarını, mali durumu ve İsrail’in Filistin yönetimine ait vergi gelirlerini alıkoymasını ele aldı.
Erdoğan, İsrail’in saldırılarının durdurulması, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına başlanması, insani yardımların Gazze’ye girişine izin verilmesi ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması gerektiğini vurguladı. İsrail’in ihlallerinin sona erdirilmesinin bütün uluslararası toplumun sorumluluğu olduğunu kaydetti.
Abbas’ın Türkiye ziyaretinde ayrıca Ankara’da görev yapan Arap ülkelerinin büyükelçileriyle geniş kapsamlı bir toplantı yaparak, son siyasi gelişmeler hakkında bilgi vermesi planlandı.
Ziyaret öncesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu pazar günü, Gazze’ye ilişkin “Barış Konseyi” tarafından 31 Temmuz’da yayımlanan ve ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına yönelik 15 maddelik yol haritasını reddettiklerini açıkladı. Netanyahu, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail ordusunun Gazze’den çekilmeyeceğini belirtti.
Bu açıklamaların ardından Hamas da ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin olarak arabulucular ve “Barış Konseyi” ile varılan mutabakatlara bağlılığını teyit etti.
Hamas yaptığı açıklamada, Gazze’de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik yol haritasına bağlılığını ve 15 maddelik mutabakatın sorumlu bir şekilde hayata geçirilmesi için çalışmaya hazır olduğunu belirterek, uygulanması için açık bir takvim oluşturulması çağrısında bulundu.
Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre yol haritası; askeri operasyonların durdurulmasını, sivil yönetimin Gazze’yi yönetmek üzere oluşturulacak ulusal komiteye devredilmesini, ağır silahların, silah depolarının, askeri üretim tesislerinin ve tünellerin devre dışı bırakılmasını ve bunlara paralel olarak İsrail güçlerinin çekilmesine yönelik düzenlemeleri içeriyor.
Trump da yol haritasının yayımlanmasından bir gün önce Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, anlaşmanın aşamalı olarak uygulanacağını ve Gazze’de güvenliğin yeni bir Filistin polisiyle iş birliği içindeki uluslararası istikrar gücü tarafından sağlanacağını söylemişti.
Fidan: İsrail yalnızlaşıyor
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise pazartesi günü verdiği bir röportajda, İsrail’in şu aşamada en fazla korktuğu şeyin uluslararası izolasyon olduğunu ve bu durumun Gazze konusunda İsrail’in siyasi ve askeri tutumunu etkilediğini söyledi.
Fidan, anlaşmanın ikinci aşamasının özünün, belirli şartların yerine getirilmesi karşılığında Hamas’ın silahlarını bırakması olduğunu belirtti. Trump’ın 30 Temmuz’da bu aşamanın uygulanması konusunda mutabakata varıldığını açıkladığını hatırlatan Fidan, “Barış Konseyi”nin yayımladığı yol haritasının İsrail’in askeri operasyonlarını durdurmasını, ardından Gazze’nin yönetimi için ulusal komitenin ve uluslararası istikrar gücünün bölgeye girmesini, ağır silahların kademeli olarak sökülüp depolanmasını ve Hamas’a ait tünellerin tasfiye edilmesini, bunlara paralel olarak da İsrail’in aşamalı çekilmesini öngördüğünü ifade etti.
Fidan, 30 Temmuz’da Ankara’da Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye başkanlığındaki heyetle de Filistin’deki gelişmeleri görüştü.
Hayye, görüşmede İsrail hükümetinin yasa dışı yerleşim faaliyetlerini ve Kudüs’teki kutsal mekânlara yönelik saldırılarını artırdığını belirterek, Hamas’ın “barış müzakerelerinde yapıcı tutumunu” koruduğunu vurguladı ve Filistin içi uzlaşma sürecine ilişkin bilgi verdi.
Fidan ise İsrail’in hiçbir zaman Filistinlilerin sorunları diplomatik yollarla çözebileceğine inanmadığını ve bu nedenle üzerinde uzlaşılan her adımı ertelediğini söyledi.
Fidan ayrıca Hamas’ın silah bırakmayı kabul eden teklifini kabul etmesinden yaklaşık 4-5 saat sonra İsrail’in saldırı düzenlediğini ve 18 kişinin öldüğünü belirterek, bunun İsrail’in sürekli izlediği bir davranış olduğunu vurguladı.
Fidan, “Artık İsrail’i desteklemek için, ona en güçlü desteği veren Siyonist çevrelerde bile kullanılabilecek bir ifade kalmadı” dedi.
