عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Avrupa'da Filistin davasını destekleyenlere getirilen yasaklar

Almanya, İsviçre, Macaristan ve Avusturya Filistin'i destekleyici etkinlikleri yasakladı. Fransa protestoculara yönelik soruşturma açmaya devam ediyor

Almanya İçişleri Bakanı Nancy Weiser, Hamas destekçilerinin Almanya'dan sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu (Reuters)
Almanya İçişleri Bakanı Nancy Weiser, Hamas destekçilerinin Almanya'dan sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu (Reuters)
TT
TT

Avrupa'da Filistin davasını destekleyenlere getirilen yasaklar

Almanya İçişleri Bakanı Nancy Weiser, Hamas destekçilerinin Almanya'dan sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu (Reuters)
Almanya İçişleri Bakanı Nancy Weiser, Hamas destekçilerinin Almanya'dan sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu (Reuters)

İlham Talibi 

Ortadoğu'daki çatışma Avrupa ülkelerine de sıçradı, bazı ülkeler Filistin'i destekleyen protestoları yasakladı.

Avrupa ülkelerinde, Filistin bayrağı ve küfiye (Filistinli geleneksel başörtüsü) gibi semboller de yasaklandı.

Almanya'da ise bazı politikacılar, Hamas hareketini destekleyenleri Almanya'dan sınır dışı etme ve oturum izinlerini iptal etme çağrısı yaptı.

Çıkarma ve sınır dışı etme

Hıristiyan Demokrat Birlik ve Hıristiyan Sosyal Birlik'in parlamento grubu, Almanya'daki Hamas destekçilerine karşı daha sıkı önlemler alınması çağrısında bulunarak, bu kişilerin ikametlerinin iptal edilmesi ve Almanya'dan sınır dışı edilmesi gerektiğini vurguladı.

Almanya, yasaklamalara rağmen Filistin davasına destek için Berlin'deki Potsdamer Meydanı'nda 1000 kişinin toplandığı Filistin'e destek gösterilerine tanık olurken, yerel medya bu gösterileri "Yahudi karşıtı ve hoşgörülemez" olarak nitelendirdi.

Frankfurt ve Berlin'deki Filistin'e destek gösterilerinin ardından Alman İçişleri Bakanı Nancy Faeser, Almanya'da Hamas destekçilerinin sınır dışı edilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Antisemitizmi kışkırtan, İsrail karşıtı ve şiddeti teşvik eden hiçbir eyleme hoşgörülü olunmayacak. Onları sınır dışı etmek için tüm yasal seçenekleri kullanacağız" ifadelerini kullandı.

Direnişçiler Ağı

Federal İçişleri Bakanlığı'nın, faaliyetlerine yönelik yasağın bir an önce uygulanması gerektiğini açıklamasıyla birlikte, Filistin yanlısı pek çok grup veya dernek Almanya'daki güvenlik yetkililerinin ilgi odağı haline geldi.

Berlin'in Neukölln bölgesindeki Arap kökenli göçmenlerin Hamas tarafından gerçekleştirilen saldırıyı desteklemeleri Almanya'da geniş çaplı tartışmaya neden oldu.

Federal Anayasayı Koruma Ofisi, bu grupları birkaç gün önce resmi olarak izlemeye başladı ve onları "aşırıcılar" olarak sınıflandırdı.

Berlin Anayasayı Koruma Ofisi ise Direnişçiler Ağı'nı aşırıcı bir grup olarak kabul ederek faaliyetlerini yasakladı.

Faaliyetlerine yönelik duyurulan yasağa öfkeyle tepki gösteren Direnişçiler Ağı, bunu Alman basınının Almanya'daki Filistinli ve Arap gençlere karşı yürüttüğü "ırkçı karalama kampanyası" olarak nitelendirerek, devletin Filistin halkını karalama ve haklarından mahrum bırakma kampanyasına ortak olduğunu dile getirdi.

Şiddeti reddetmek

Berlin polisi protesto olaylarında 174 kişinin gözaltına alındığını açıkladı ve 65 polisin yaralandığını bildirdi. Almanya'da Ortadoğu'daki savaşla ilgili süregelen protestolarla bağlantılı olarak şu ana kadar 1100'den fazla kişiye isnat edildi.

Alman İçişleri Bakanı, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

Herkesin barışçıl bir şekilde gösteri yapmasına ve fikrini ifade etmesine izin var, ancak net bir kırmızı çizgi var.

Ortadoğu'daki çatışma nedeniyle gerginleşen güvenlik durumu bağlamında İsviçre, Zürih ve Basel şehirlerinde İslam karşıtı ve Yahudi karşıtı gösterileri yasakladı ve ayrıca tüm şehirlerdeki birçok elçilik ve altyapının korumasını sıkılaştırdı.

DAHA FAZLA OKU

Arap ülkeleri, Gazze'de sivillerin öldürülmesini kınayarak acil ateşkes talep etti

Arap ülkeleri, Gazze'de sivillerin öldürülmesini kınayarak acil ateşkes talep etti

Kassam Tugayları: Gazze saldırılarına yanıt olarak Tel Aviv'e füze saldırısı düzenledik

Kassam Tugayları: Gazze saldırılarına yanıt olarak Tel Aviv'e füze saldırısı düzenledik

Cezalar ve tutuklamalar

Fransa'da polis, Paris'teki bir protesto sırasında göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı ve Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, toplumsal kaos riskini öne sürerek Filistin yanlısı protestoları ülke çapında yasakladı.

Paris polisi, "Filistin yanlıları olduklarını iddia eden kişilerin hareketlerine yasak" getirdi ve 827 para cezası yazdı, 43 kişiyi gözaltına aldı.

Darmanin'e göre Fransa'da 7 Ekim'den beri antisemitizme karşı 327 olay meydana geldi ve aynı suçlamayla 183 kişi gözaltına alındı.

Aynı bağlamda Macaristan ve Avusturya, 7 Ekim'den bu yana Filistin yanlısı protestoları yasaklarken, Avrupa'nın geri kalanında kısıtlamalarla birlikte Filistin davasını destekleyen büyük yürüyüşler düzenlendi.

Küfiye takma

AB'nin en büyük Yahudi ve Müslüman topluluklarına ev sahipliği yapan Fransa ve Almanya'da gerilimin ciddi oranda artması dikkat çekiyor.

Berlin, tahmini 30 bin Filistinliyle Ortadoğu dışındaki en büyük diaspora topluluğu olarak kabul ediliyor.

Almanya’da polis güvenlik önlemlerini güçlendirdi ve Filistin yanlısı grupları tüm gücüyle bastırdı.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, söz konusu yasaklara şu nedenleri gerekçe gösterdi:

Holokost konusundaki tarihimiz ve sorumluluğumuz, İsrail'in varlığını ve güvenliğini savunmayı her an görevimiz haline getiriyor.

Berlin'deki eğitim kurumları protestoları yasaklamanın yanı sıra öğrencilerin Filistin küfiyesi takmalarını, "Free Palestine" afişleri asmalarını ve Filistin bayrağı taşımalarını yasakladı.

Gösteri yapma hakkı

Uluslararası Af Örgütü'nün Avrupa İşlerinden Sorumlu Yardımcı Araştırma Direktörü Esther Major, Uluslararası hukukun ve temel insan haklarının ihlaline yönelik şu sözlere dikkat çekti:

İsrail'in Gazze'ye yasadışı saldırıları ve ablukası ciddi sonuçlar doğuruyor ve birçok insanı Avrupa'da Filistinlilerin haklarını desteklemek için protesto etmeye itiyor. Ancak Avrupa ülkeleri protesto hakkını yasadışı bir şekilde sınırlamaktadır. Yasaklar, bazı sloganları, Filistin bayraklarını ve pankartları hedef alırken, protestocular polis zulmüne maruz kalmakta ve gözaltına alınmaktadır, bazı ülkelerde protestolar tamamen yasaklanmıştır. Devletlerin insanların duygularını, acılarını, endişelerini ve dayanışmalarını barışçıl bir şekilde ifade edebilmelerini sağlamak konusunda yasal bir yükümlülüğü vardır. Bu hafta sonunda bir dizi gösteri düzenleme planları var. Tüm Avrupa'daki yetkilileri, herkesin kendilerini ifade etme ve barışçıl bir şekilde toplanma hakkını korumaya ve kolaylaştırmaya çağırıyorum.

Independent Arabia - Independent Türkçe 

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Pentagon, Papa’nın Trump’a yönelik eleştirileri nedeniyle Vatikan Büyükelçisi’nin ‘azarlandığı’ iddialarını yalanladı

ABD’nin Virginia eyaletinin Arlington şehrindeki Pentagon binası, 9 Ekim 2020 (Reuters)
ABD’nin Virginia eyaletinin Arlington şehrindeki Pentagon binası, 9 Ekim 2020 (Reuters)
TT
TT

Pentagon, Papa’nın Trump’a yönelik eleştirileri nedeniyle Vatikan Büyükelçisi’nin ‘azarlandığı’ iddialarını yalanladı

ABD’nin Virginia eyaletinin Arlington şehrindeki Pentagon binası, 9 Ekim 2020 (Reuters)
ABD’nin Virginia eyaletinin Arlington şehrindeki Pentagon binası, 9 Ekim 2020 (Reuters)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) dün, Vatikan’ın ABD Büyükelçisi’nin ocak ayında çağrılarak Papa’nın açıklamaları nedeniyle ‘azarlandığı’ yönündeki haberleri yalanladı.

Şarku’l Avsat’ın The Free Press’ten aktardığına göre Christophe Pierre, ABD Savunma Bakanlığı’nda politika işlerinden sorumlu müsteşar Elbridge Colby tarafından ‘sert şekilde azarlandı’.

Haberde, Colby’nin Vatikan temsilcisine ABD’nin ‘istediğini yapabilecek askeri güce sahip olduğunu ve kilisenin bu gücün yanında yer alması gerektiğini’ söylediği öne sürüldü.

Ocak ayında yaptığı bir konuşmada Papa 14. Leo, ‘güce dayalı diplomasi’ olarak nitelendirdiği yaklaşımı eleştirmiş, Paskalya mesajında ise ‘savaş çıkarma gücüne sahip olanlara’ barışı tercih etme çağrısında bulunmuştu.

Pentagon, Colby ile görev süresi sona eren Pierre arasında ocak ayında gerçekleştiği belirtilen görüşmeye ilişkin söz konusu iddiaları reddetti.

Pentagon tarafından yapılan açıklamada, “Toplantıya ilişkin son haberler abartılı ve ciddi şekilde çarpıtılmıştır. Pentagon ve Vatikan yetkilileri arasındaki görüşme saygılı ve makul bir tartışmaydı” denildi.

Açıklamada ayrıca, görüşmede dış politikada etik konular, ABD ulusal güvenlik stratejisinin mantığı, Avrupa, Afrika ve Latin Amerika gibi başlıkların ele alındığı belirtildi.

ABD’nin Vatikan Büyükelçisi Brian Burch ise çarşamba günü Kardinal Pierre ile görüştüğünü ve söz konusu haberlerin ‘gerçeği yansıtmadığını’ söyledi.

Burch, Kardinal Pierre’in medyada yer alan iddiaları kesin bir dille reddettiğini, görüşmeyi ‘açık sözlü ancak son derece dostane’ ve ‘rutin bir toplantı’ olarak nitelendirdiğini aktardı.

DÜNYA

Uçuş iptallerinden ücret artışlarına... Havayolu şirketleri artan yakıt maliyetleriyle nasıl başa çıkıyor?

Sepang’daki Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’nda Malezya Havayolları uçağına bagajları yükleyen işçiler (EPA)
Sepang’daki Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’nda Malezya Havayolları uçağına bagajları yükleyen işçiler (EPA)
TT
TT

Uçuş iptallerinden ücret artışlarına... Havayolu şirketleri artan yakıt maliyetleriyle nasıl başa çıkıyor?

Sepang’daki Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’nda Malezya Havayolları uçağına bagajları yükleyen işçiler (EPA)
Sepang’daki Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’nda Malezya Havayolları uçağına bagajları yükleyen işçiler (EPA)

ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaşın yol açtığı jet yakıtı fiyatlarındaki artış, küresel havacılık sektöründe ciddi bir sarsıntıya neden oldu. Bu durum, havayolu şirketlerini bilet fiyatlarını artırmaya ve finansal beklentilerini gözden geçirmeye zorladı.

Reuters verilerine göre, jet yakıtı fiyatları son haftalarda varil başına 85-90 dolar seviyesinden 150-200 dolar aralığına yükseldi. Yakıtın operasyonel maliyetlerin yaklaşık dörtte birini oluşturduğu sektörde bu artışın ciddi bir finansal yük yarattığı belirtildi.

Havayolu şirketlerinin bu gelişmelere karşı attığı adımlar şöyle sıralandı:

- Aegean Airlines: Şirket, Ortadoğu uçuşlarının askıya alınması ve yakıt fiyatlarındaki artışın ilk çeyrek sonuçlarını ‘önemli ölçüde’ etkilemesini bekliyor.

- AirAsia X: Malezya merkezli şirket, grup genelinde uçuşların yüzde 10’unu azalttığını ve yaklaşık yüzde 20 oranında yakıt ek ücreti uyguladığını açıkladı.

- Air France-KLM: Grup, artan yakıt maliyetlerini dengelemek amacıyla uzun mesafeli uçuşlarda bilet fiyatlarını artıracağını ve gidiş-dönüş sefer başına 50 euro zam yapacağını duyurdu.

- Air India: Şirket, yakıt ücretlerini sabit tarifeden mesafeye dayalı bir sisteme dönüştüreceğini, mevcut uluslararası ücretlerin artan maliyetleri karşılamakta yetersiz kaldığını belirtti.

- Air New Zealand: 7 Nisan’da yapılan açıklamada, mayıs ve haziran aylarında uçuş sayısının azaltılacağı ve bilet fiyatlarının artırılacağı bildirildi. Şirket ayrıca yakıt piyasasındaki dalgalanmalar nedeniyle yıllık kâr beklentilerini askıya aldı.

- Akasa Air: Hintli şirket, iç ve dış hat uçuşlarında 199 ila bin 300 rupi (yaklaşık 2-14 dolar) arasında değişen yakıt ek ücreti uygulamaya başladığını duyurdu.

- American Airlines: Şirket, yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle ilk çeyrek giderlerinin 400 milyon dolar artmasını beklediğini açıkladı.

- Cathay Pacific: Şirket, 1 Nisan’dan itibaren yakıt ek ücretlerini yüzde 34 oranında artırdığını ve bu ücretleri iki haftada bir gözden geçireceğini bildirdi. Üst yönetim, uçuş kapasitesini korumayı hedeflediklerini, ancak talebin fiyat artışları nedeniyle düşmesi halinde yolcu büyüme planının yüzde 10 oranında revize edilebileceğini belirtti.

- Cebu Pacific: Filipinli şirket, yakıt fiyatlarındaki artışın temel bir endişe kaynağı olduğunu, etkileri sınırlamak için fiyatlandırma ve uçuş ağı stratejilerini gözden geçirmeyi sürdüreceğini açıkladı.

- China Eastern Airlines: Şirket, 5 Nisan’dan itibaren iç hat uçuşlarında yakıt ek ücretlerini artıracağını; 800 kilometre altındaki uçuşlar için 60 yuan (9 dolar), daha uzun uçuşlar için ise 120 yuan ücret uygulanacağını duyurdu.

- Delta Air Lines: Delta, kapasitesini ilk planına göre yaklaşık 3,5 puan azaltacağını ve yakıt maliyetlerini dengelemek için bagaj ücretlerini artıracağını açıkladı. Buna göre ilk iki bagaj için 10’ar dolar, üçüncü bagaj için ise 50 dolar ek ücret alınacak. Şirket ayrıca mevcut çeyrek için planlanan tüm kapasite artışlarını iptal ettiğini, Wall Street beklentilerinin altında kâr öngördüğünü ve yakıt fiyatlarındaki belirsizlik nedeniyle yıllık tahmin güncellemesini ertelediğini bildirdi.

fdvfd
Delta Air Lines’a ait bir yolcu uçağı, Salt Lake City Uluslararası Havalimanı’na iniş için hazırlanıyor. (AFP)

- easyJet: Şirketin CEO’su Kenton Jarvis, mevcut yakıt sözleşmelerinin sona ermesiyle birlikte Avrupa’da yaz sonuna doğru bilet fiyatlarının artmasının beklendiğini söyledi.

- Frontier Airlines: ABD’li şirket, yakıt fiyatlarındaki sert artış nedeniyle yıllık beklentilerini aşağı yönlü revize etti.

- Greater Bay Airlines: Hong Kong merkezli şirket, 1 Nisan’dan itibaren çoğu hatta yakıt ek ücretlerini artırdığını, Çin ve Japonya hatlarında ise ücretleri sabit tuttuğunu açıkladı. Hong Kong-Filipinler hattında ücretlerin iki kattan fazla artırılacağı belirtildi.

- Hong Kong Airlines: Şirket, 12 Mart’tan itibaren yakıt ek ücretlerini yüzde 35’e kadar artırdı. En büyük artışın Hong Kong-Maldivler, Bangladeş ve Nepal uçuşlarında olduğu, ücretin 284 Hong Kong dolarından 384 Hong Kong dolarına (yaklaşık 49 ABD doları) yükseltildiği bildirildi.

- International Airlines Group (IAG): British Airways’in ana şirketi olan grup, 10 Mart’ta yaptığı açıklamada kısa ve orta menzilli yakıt ihtiyacının büyük bölümünü hedge ettiği için fiyatları hemen artırmayı planlamadığını duyurdu.

- IndiGo: Hindistan’ın en büyük havayolu şirketi, 14 Mart’tan itibaren iç ve dış hatlarda yakıt ek ücreti uygulamaya başladı. Buna göre Ortadoğu uçuşları için 900 rupi, Avrupa uçuşları için ise 2 bin 300 rupi ek ücret alınıyor. Şirket ayrıca hükümete yakıt üzerindeki vergilerin düşürülmesi çağrısında bulundu.

- JetBlue Airways: Düşük maliyetli ABD’li taşıyıcı, kayıtlı bagaj gibi isteğe bağlı hizmet ücretlerini 4 ila 9 dolar arasında artıracağını açıkladı.

- Korean Air: Güney Kore merkezli havayolu şirketi, artan petrol maliyetlerine karşı nisan ayından itibaren acil durum yönetimi uygulamasına geçeceğini, kademeli önlemler ve operasyonel verimlilik artışıyla maliyetleri dengelemeyi hedeflediğini bildirdi.

- Pakistan International Airlines (PIA): Şirket, yakıt ek ücretlerindeki artış nedeniyle iç hat bilet fiyatlarını 20 dolar, dış hatları ise 100 dolara kadar artıracağını duyurdu.

- Scandinavian Airlines (SAS): İskandinav havayolu şirketi, petrol ve yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle nisan ayında bin uçuşu iptal ettiğini açıkladı. Şirket, mart ayında da yüzlerce uçuş iptal ettiğini ve artan maliyetlerin sektör için ciddi bir şok oluşturduğunu belirtti.

dsvfdv
Malezya’daki Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’nda kontuar önünde sıraya giren yolcular (EPA)

- Spring Airlines: Çin merkezli düşük maliyetli havayolu şirketi, 5 Nisan’dan itibaren iç hat uçuşlarında yakıt ek ücretlerini artıracağını, detayların daha sonra açıklanacağını duyurdu.

- Southwest Airlines: ABD’li şirket, kayıtlı bagaj ücretlerini 10 dolar artırarak birinci ve ikinci bagaj için sırasıyla 45 ve 55 dolara yükseltti.

- TAP Air Portugal: Şirket, fiyat artışlarının yükselen yakıt maliyetlerinin gelirler üzerindeki etkisini kısmen dengeleyeceğini açıkladı.

- Thai Airways: Taylandlı havayolu şirketi, artan yakıt maliyetlerine karşı bilet fiyatlarını yüzde 10 ila 15 arasında artıracağını bildirdi.

- SunExpress: Türk Hava Yolları (THY) ve Lufthansa ortak girişimi olan SunExpress, 1 Mayıs’tan itibaren Türkiye-Avrupa hatlarında yolcu başına 10 euro geçici yakıt ücreti uygulayacağını duyurdu. Uygulama, 1 Nisan ve sonrası yapılan rezervasyonlar için geçerli olacak.

- United Airlines: Şirket, önümüzdeki iki çeyrekte kârlı olmayan uçuşları iptal edeceğini açıkladı. Ayrıca Kuzey ve Latin Amerika’daki müşteriler için birinci ve ikinci bagaj ücretlerine 10 dolar zam yapıldı.

- VietJet Air: Vietnam merkezli düşük maliyetli şirket, yakıt sıkıntısı ihtimali nedeniyle bazı hatlarda uçuş sayılarını düşürdü.

- Vietnam Airlines: Şirket, nisan ayından itibaren iç hatlarda haftada 23 uçuşu iptal etmeyi planladığını, çevre vergisinin kaldırılması için hükümetten destek talep ettiğini bildirdi.

- Virgin Australia: Avustralyalı şirket, Ortadoğu’daki gelişmelerin yarattığı baskı nedeniyle fiyatlarını yeniden düzenleyeceğini açıkladı.

- WestJet: Kanada merkezli havayolu şirketi, bazı rezervasyonlara 60 Kanada doları (yaklaşık 43 ABD doları) yakıt ücreti ekleyeceğini ve maliyetleri dengelemek için bazı uçuşları birleştireceğini duyurdu.

DÜNYA

The Guardian: ABD’li bir yetkili, Pentagon’un xAI şirketiyle anlaşma imzalamasının ardından hisselerini satarak kâr elde etti

Washington’daki Pentagon binasının havadan görünümü (Reuters)
Washington’daki Pentagon binasının havadan görünümü (Reuters)
TT
TT

The Guardian: ABD’li bir yetkili, Pentagon’un xAI şirketiyle anlaşma imzalamasının ardından hisselerini satarak kâr elde etti

Washington’daki Pentagon binasının havadan görünümü (Reuters)
Washington’daki Pentagon binasının havadan görünümü (Reuters)

ABD Savunma Bakanlığı’nda (Pentagon) yapay zekâ çalışmalarını denetleyen bir yetkilinin, xAI şirketindeki hisselerinden bu yılın başlarında 24 milyon dolar kazanç elde ettiği bildirildi.

The Guardian gazetesinin hükümet kayıtlarına dayandırdığı habere göre, ABD Savunma Bakanlığı’nın Araştırma ve Mühendislikten Sorumlu Müsteşarı Emil Michael, yapay zekâ şirketleriyle yürütülen müzakereleri denetliyor ve bakanlığı bu teknolojinin kullanımını hızla genişletmeye teşvik ediyor.

Michael, Mart 2025’te şirkette değeri 500 bin ila 1 milyon dolar arasında değişen hisselere sahip olduğunu açıklarken, 9 Ocak’ta bu hisseleri 5 milyon ila 25 milyon dolar arasında bir bedelle sattığını hükümet etik ofisine sunduğu beyanlarda bildirdi. Hisselerin bir şirket aracılığıyla tutulduğu ifade edildi.

The Guardian, xAI’ın, Elon Musk tarafından geliştirilen Grok adlı sohbet botunun üreticisi olduğunu, ancak halka açık bir şirket olmaması nedeniyle Michael’ın bu hisseleri nasıl edindiğinin, nasıl değer biçildiğinin ve kime sattığının net olmadığını aktardı.

Pentagon’un şirketle iki ayrı anlaşma yaptığı da belirtildi. Temmuz 2025’te Grok, bakanlığın yapay zekâ kullanımına destek sağlayacak dört programdan biri olarak seçildi.

18 Aralık’ta, görevine başlamasından yedi ay sonra Michael’ın, çıkar çatışması yasalarına uyum kapsamında hisselerini satacağını taahhüt eden bir muafiyet belgesi aldığı bildirildi.

Bundan dört gün sonra, 22 Aralık’ta ABD Savunma Bakanlığı’nın şirketle yeni bir anlaşma duyurduğu, bunun yapay zekâ teknolojilerinden daha fazla yararlanma sürecinin parçası olduğu ifade edildi. Ancak açıklamalara göre Michael’ın hisselerini fiilen 9 Ocak’ta sattığı kaydedildi.

Eski Beyaz Saray etik avukatı Richard Painter ise kamu görevlilerinin kişisel mali kazanç sağlayacak hükümet işlemlerine katılmasının cezai ihlal teşkil ettiğini belirtti.

sdvds
X şirketinin bir yan kuruluşu olan XAI’nin Grok adlı sohbet robotunun logosu (Reuters)

Painter, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Durum son derece tuhaf görünüyor. Dürüst bir avukatın, Savunma Bakanlığı’nda görev yapan bir yetkilinin yapay zekâ ile ilgili konularda çalışırken bir yapay zekâ şirketinde hisse tutmasına izin vermesi mümkün değil. Bu durumun cezai ihlal oluşturma ihtimali oldukça yüksek” ifadelerini kullandı.

ABD federal yasalarının, kamu görevlilerinin görevleri kapsamında kendilerine mali kazanç sağlayacak adımlar atmasını yasakladığı hatırlatıldı.

Şarku’l Avsat’ın The Guardian’dan aktardığına göre ABD Savunma Bakanlığı, Emil Michael ile ilgili sorulara doğrudan yanıt vermedi. Ancak Pentagon Sözcüsü Sean Parnell tarafından yapılan açıklamada, “Bakanlık, mali beyanların incelenmesi, gerekli durumlarda varlıkların elden çıkarılması ve çıkar çatışmasının önlenmesine yönelik denetimleri içeren çok katmanlı ve sıkı bir etik çerçeveye bağlıdır” denildi.

Açıklamada, Michael’ın ‘tüm etik yasa ve düzenlemelere tamamen uyduğu, aksi yöndeki iddiaların asılsız olduğu’ vurgulandı.

Michael’ın mayıs ayında Bakan Yardımcılığı görevi için yemin ettiği, son aylarda ise Pentagon ile yapay zekâ şirketi Anthropic arasında yaşanan anlaşmazlıkta öne çıkan isim olduğu belirtildi. Söz konusu anlaşmazlıkta şirketin, teknolojisinin iç gözetim ya da otonom öldürme amaçlı kullanılamayacağı yönündeki tutumu dikkat çekti.

Haberde ayrıca, Michael’ın bakanlık yetkilileri için alışılmadık bir şekilde xAI platformunda Anthropic CEO’suna yönelik kişisel hakaretler içeren paylaşımlar yaptığı, söz konusu yöneticiyi ‘yalancı’ ve ‘kibirli’ olarak nitelendirdiği aktarıldı.

Michael’ın yapay zekâ tedarik sürecindeki rolünün, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in orduda yapay zekâ kullanımını güçlü şekilde desteklediği bir döneme denk geldiği ifade edildi.

Donald Trump tarafından bu göreve aday gösterilmeden önce iş dünyasında uzun bir kariyere sahip olan Michael’ın, Uber şirketinde üst düzey yöneticilik yaptığı hatırlatıldı.

Öte yandan, Michael’ın Elon Musk ile kişisel tanışıklığı bulunduğuna dair haberlerin yayıldığı, 2024 yılında Ulaştırma Bakanlığı için potansiyel aday olarak adının geçtiği belirtildi. Musk’ın, şirketi Tesla’nın bu bakanlığın kararlarından etkilenebileceği bir dönemde, Michael’ın söz konusu görev için ‘etkili olacağını’ ifade ettiği, ancak Trump’ın başka bir ismi tercih ettiği kaydedildi.

Gazete, Pete Hegseth’in, Michael’ın hisselerini satmasından sadece üç gün sonra Musk’a ait Teksas’taki bir tesiste yaptığı konuşmada Michael’dan övgüyle söz ettiğini de aktardı.