DNA testleri İsraillileri korkutuyor

Katı haham mahkemeleri, Yahudi olduğundan şüphelenilen kişilerin Yahudi olduklarını kanıtlamak için bu işlemi şart koşuyor

İsrail Adli Tıp Enstitüsü (AFP)
İsrail Adli Tıp Enstitüsü (AFP)
TT

DNA testleri İsraillileri korkutuyor

İsrail Adli Tıp Enstitüsü (AFP)
İsrail Adli Tıp Enstitüsü (AFP)

İsrail Geri Dönüş Yasası 1950'de kabul edildiğinde, dünyadaki her Yahudi'nin İsrail'e göç etmesine ve otomatik olarak tüm yetkilere sahip bir İsrail vatandaşı olmasına izin veriyordu, ancak o sırada Yahudiliğin kimliği belirtilmemişti.

Ta ki İsrail Geri Dönüş Yasası 1970 yılında değiştirilene kadar.

Değiştirilen yasaya göre bir Yahudi, Yahudi bir anneden doğmak veya Yahudi dini yasası veya "Halaha" uyarınca Yahudi dinine geçmek zorunda.

Bu, Ultra-Ortodoks Hahamlar Yüksek Konseyi'nin (Haredi) İsrail'deki resmi ve en yüksek dini kuruma hâkim olduğu ve evlilikten sosyal hayata, cenazeden boşanmaya ve diğer meselelere kadar tüm konulardan tamamen sorumlu olduğu Ortodoks Yahudi görüşüne çok yakın bir değişiklik.

İsrail Demokrasi Enstitüsü'ne göre, İsrail'de haham kurumu tarafından tam Yahudi olarak tanınmayan yaklaşık 500 bin İsrailli var.

İsrail vatandaşlığına sahip olmalarına rağmen "dini kimlikleri olmayan kişiler" olarak sınıflandırılıyorlar.

Çoğu ya Sovyet kökenli (Doğu Avrupa ve Asya ülkelerinden) ya da Etiyopyalı.

Hahamlar Yüksek Konseyi, bu Yahudilerin kökenlerinden şüphe ediyor ve onların Yahudi olmayan İsrailliler olduğuna veya Yahudi olduklarına ancak İsrailoğullarından olmadıklarına inanıyor.

Ulusal eserler

İsrail'deki haham mahkemeleri, Yahudi olduklarını haham mahkemesinde kanıtlamak isteyenlerin, yalnızca anneden geçen Yahudi soyunun kanıtı olarak mitokondriyal DNA analizi sonuçlarını sunmalarını şart koşuyor.

Halaha'ya göre Yahudiliği şüpheli olan düzinelerce İsrailli DNA testine tabi tutulmuş olsa da İsrail'deki pek çok Yahudi bu tür testlere girme eğiliminde değil.

Bazıları laik ve Yahudi hukukunun öğretilerini umursamaz; bazıları ise haham mahkemelerinde Yahudiliği kanıtlamak için kullanılan katı prosedürlerin, uğraşılamayacak kadar yorucu ve karmaşık olduğunu düşünüyor.

İsrail gazetesi "Jerusalem Post" daha önce İsrail'in, bu test ve analiz sonuçlarının, Yahudilerin tek bir ırka mensup olduğu yönündeki temel Siyonist efsaneyi çürüteceğinden korktuğunu belirtmişti.

Gazete, özellikle gerekli numuneleri posta veya internet yoluyla uzaktan göndererek hizmet veren uzman ABD şirketleri için benzer analizlerin yapılması adına gerekli araç ve gereçlerin mevcut olduğuna ancak bunun İsrail'de tamamen yasak olduğuna şu sözlerle dikkat çekti:

İsrail'in tanınmış bir Yahudi dini devleti olduğu göz önüne alındığında, bu testlerin ulusal sonuçları olabilir.

İsrail'in en kıdemli hahamlarından biri olarak kabul edilen David Lau ise şunları söyledi:

İnsanlar kendilerini Yahudi olarak tanımlıyor ancak bunu kanıtlayan belgeleri yok ya da iddiaları ile daha sonra açığa çıkanlar arasında çelişkili durumlar var. Bu davada mahkeme, başvurucuya yardımcı olmak amacıyla iddiasını güçlendirmek adına DNA testi yapılmasını öneriyor.

ABD'nin Baltimore eyaletindeki Johns Hopkins Enstitüsü'ndeki Yahudi araştırmacı Irene Hayek'in araştırması, ortak Yahudi kökeninin birliğine ilişkin Siyonist anlatıyı "saçmalık" olarak tanımladı.

Bu, İsrail'deki Yahudi cemaati içinde yaygın bir kargaşaya neden oldu.

Hayek, 2012 yılında yaptığı genetik araştırmada ise Yahudilerin genel olarak tek bir kökene ait olmadıkları sonucuna vardı.

Adli tıp doktorlarından oluşan bir ekip, kalıntıları bir şahıs adıyla ilişkilendirilmek için yoğun bir şekilde çalışıyor (AFP)
Adli tıp doktorlarından oluşan bir ekip, kalıntıları bir şahıs adıyla ilişkilendirilmek için yoğun bir şekilde çalışıyor (AFP)

Araştırmasında "Yahudi milliyetçiliğini" eleştiren tek kişi Hayek değildi.

İsrailli tarihçi ve "Yahudi Halkının İcadı" kitabının yazarı Shlomo Zand, "Dünyada bu konuda araştırma yapan tek halk Yahudilerdir" dedi.

Tel Aviv Üniversitesi'nde halen Yahudi genetik genleri ve DNA'sı üzerinde araştırmalar yapıldığını; ancak sonuca ulaşılamadığının altını çizen İsrailli tarihçi, şöyle devam etti:

Tarih boyunca Yahudiler, insanlarla dilini, yemeğini, hatta kıyafetlerini bile paylaşmıyorlardı.

Bilinmeyen kimlikler

Geçen ekim ayının 7'sinde Hamas'ın Gazze Şeridi'ni çevreleyen yerleşimlere düzenlediği saldırılardan sonra İsraillilere artık DNA testi yapılmaya başlandı.

DNA testleri, cinsel saldırı mağdurları, ani genç ve bebek ölümleri için klinik muayene yapmak, bilinmeyen cesetleri tespit etmek, iş kazalarını, intiharları ve suçları araştırmak, babalığı veya Yahudi soyunu kanıtlamaya yönelik testler yapmak isteyenlerle sınırlıydı.

Saldırı sırasında yüzlerce İsraillinin öldürülmesi, yakalanması ve ortadan kaybolması, yüzlerce İsrailli ailenin, kayıp üyelerini aramak ve onların ölü mü yoksa Hamas tarafından esir mi alındığını öğrenmek için DNA testine başvurmalarına yol açtı.

Bu yüzden sonuçlar esas olarak İsrail polisine gönderiliyor ve polis bu sonuçları aile üyelerinin DNA veri tabanıyla karşılaştırıyor.

ABD gazetesi Wall Street Journal'ın haberine göre, İsrail Adli Tıp Enstitüsü uzmanları cesetlerin kimliklerini belirlemek için zamana karşı yarışıyor.

Gazete, enstitüde adli tıp doktorları, antropologlar, laboratuvar teknisyenleri ve gönüllülerden oluşan küçük bir ekibin bulunduğunu belirtti.

Doktorlar kalıntıları biri ile irtibatlandırmak için gece geç saatlere kadar yoğun bir şekilde çalışıyorlar.

Testlerin sonuçlarını bir an önce öğrenmek için daha yoğun çalışmalarını talep eden ordu ve ailelerin büyük baskısına maruz kalıyorlar.

İsrail Adli Tıp Enstitüsü DNA laboratuvarı sorumlusu Nurit Boublil, "Ceset kamyonu günde 2-3 kez enstitüye gelip gidiyor. Çalışmalar durmuyor" dedi.

Enstitü yetkilileri, saldırının sadece ilk üç haftasında adli tıbba ulaşan toplam kalıntı sayısının, yaklaşık olarak bir yıl boyunca ele alınanlara eşdeğer olduğunu söyledi.

7 Ekim'den önce yalnızca sekiz çalışanı bulunan DNA laboratuvarı, bugün gönüllü adli antropologlar, laboratuvar teknisyenleri, doktorlar ve akademisyenlerin de aralarında bulunduğu 30 çalışana sahiptir.

Anında imtiyazlar

Ayrıca, geçen kasım ayının sonunda Knesset Sağlık Komitesi, doktorların içinde bulunduğu zorlukları ve İsrail Adli Tıp Enstitüsü'ndeki çalışma koşullarını ele aldı.

Knesset Sağlık Komitesi Başkanı MK Yonatan Mashreki, her yıl ilave adli tıp doktorları alınması için Maliye Bakanlığı'na acil imtiyazlar çağrısında bulundu.

Oturumu başlatan Knesset Üyesi Vladimir Bilyak'a göre, Adli Tıp Enstitüsü, harap bina, bütçe ve insan gücü eksikliği nedeniyle işlevini yerine getiremiyor.

Bilyak, adli tıp raporlarındaki gecikmenin "cesetlerin kimliklerinin belirlenmesindeki gecikmelerden kaynaklandığına" dikkat çekti.

Bilyak, İsrail'deki Adli Tıp Enstitüsü'nün büyüklüğünün dünyada kabul edilebilir olanın yalnızca yüzde 10-15'i kadar olduğunu, zira her 100-200 bin vatandaş için bir adli tıp doktorunun çalışması gerektiğini vurguladı.

Cesetler, soğutmalı kamyonların boşalttığı torbalarda sabah akşam durmaksızın geliyor (AFP)
Cesetler, soğutmalı kamyonların boşalttığı torbalarda sabah akşam durmaksızın geliyor (AFP)

İsrail'in resmi tahminlerine göre, kadrosu şu anda altı uzman doktor, iki stajyer doktor, beş teknisyen, iki sekreter ve bir fotoğrafçıyı aşmayan İsrail Adli Tıp Enstitüsü'nde en az 50 adli tıp doktoru çalışıyor.

İstihbarat bilgileri

Ciddi insan gücü ve kaynak sıkıntısının İsrail Adli Tıp Enstitüsü'nün görevlerini yerine getirme kabiliyetine zarar verdiğine dair defalarca yapılan uyarılara rağmen, Askeri Hahamlık ve İsrail Adli Tıp Enstitüsü, Gazze Şeridi'nde 7 Ekim'deki saldırıda öldürülen bini aşkın Filistinlinin cesetlerinden diş ve DNA örnekleri alınmasına karar verdi.

Bundaki amaç aralarında ölü İsraillilerin bulunmadığından emin olmak.

Zira Gazze Şeridi'ni çevreleyen ve sınıra yakın yerleşim birimlerinde bugüne kadar kayıp İsrailliler bulundu.

İsrail kamu yayıncısı Kan'ın birkaç gün önceki haberine göre, en az iki hafta sürebilecek bu operasyon İsrail'in güneyindeki bir askeri üste gerçekleştirilecek.

Buna paralel olarak İsrail güçleri, Gazze Şeridi'ni çevreleyen kasabalarda ve Gazze Şeridi'ni çevreleyen güvenlik çitlerine bitişik bölgelerde ceset aramaları yapacak.

İsrail ordusuna göre, tüm Filistinlilerin cesetlerinden DNA örnekleri almanın amacı, 7 Ekim'den bu yana kayıp olan mahkumların ve kayıp kişilerin tam bir resmini çıkarmak.

Ordu, bu operasyonun saldırıya katılan savaşçılar hakkında istihbarat bilgisi toplamaya olanak sağlayacağını düşünüyor.

Independent Arabia - Independent Türkçe



Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Avrupa'nın katılımına sınırlama getirdi

SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
TT

Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Avrupa'nın katılımına sınırlama getirdi

SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)

Moskova, dün yaptığı açıklamayla Avrupa'nın Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelere katılması konusunda oluşan iyimserliği kısmen boşa çıkardı. Kremlin, görüşmelerin genişletilmesini Avrupalıların çözüm sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını kanıtlamaları şartına bağladı. Bu açıklama, ABD'li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Avrupalıların bir sonraki müzakere turuna katılacağını duyurmasının ardından yapıldı. Böylece Washington'un ortaya koyduğu mutabakat ile Rusya'nın öne sürdüğü şartlar arasındaki görüş ayrılığı ortaya çıktı.

Elon Musk'ın silüeti, Starlink logosunun yanında. (Reuters)
Elon Musk'ın silüeti, Starlink logosunun yanında. (Reuters)

Bu görüş ayrılığı, karşılıklı saldırıların devam ettiği ve Kiev'in SpaceX şirketini askerî uydu iletişim hizmeti Starshield'a yeni kısıtlamalar getirmekle suçlaması üzerine tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde yaşandı.

Eşi görülmemiş büyüklükte bir esir takası ihtimali gündeme gelirken, toprak ve güvenlik garantileri konusundaki anlaşmazlıklar da sürüyor. Bu tablo, ABD arabuluculuğunu ikili bir sınavla karşı karşıya bırakıyor: Diplomatik girişimleri uygulanabilir taahhütlere dönüştürmek ve Ukrayna'nın Washington'a askerî bağımlılığının müzakerelerde bir baskı aracına dönüştürülebileceğine ilişkin kaygılarını gidermek.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, müzakerelerin genişletilmesi kararının Avrupalıların niyetlerinin ve barış sürecini ilerletme konusundaki gerçek hazırlıklarının anlaşılmasına bağlı olduğunu söyledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise AB'yi kimin temsil edeceğine Rusya'nın karar veremeyeceğini belirterek karşılık verdi.

Bu görüş ayrılığı, Kushner'ın Dublin'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından dile getirdiği açıklamaları da fiilî bir sınava dönüştürüyor. Kushner, anlaşmanın sağlanabilmesi için Avrupalıların müzakere masasında bulunması gerektiğini vurgularken, Zelenskiy de Avrupa'nın katılımını memnuniyetle karşıladı.

Ancak Avrupalıların müzakerelere katılacağının açıklanması; temsilcilerinin kim olacağı, hangi yetkilere sahip olacakları ve Moskova'nın onları çözümün şekillendirilmesinde ortak mı yoksa yalnızca süreci kolaylaştırması beklenen taraflar olarak mı kabul edeceği sorularını henüz yanıtlamıyor.

Gözlemciler, meselenin yalnızca müzakere masasındaki koltukların paylaşımından ibaret olmadığına dikkat çekiyor. Rusya daha geniş kapsamlı bir Avrupa güvenlik düzeninin ele alınmasını isterken Kiev ve Avrupa başkentleri, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin kıtanın güvenliğini ilgilendiren bir ABD-Rusya pazarlığına dönüşmesinden endişe ediyor.

Bu durum, Ukrayna topraklarının geleceği ve yeni bir saldırının önlenmesine yönelik güvenceler belirlenmeden nüfuz alanlarının yeniden paylaşılacağı bir “yeni Yalta” anlaşması ihtimaline ilişkin uyarıları da güçlendirdi.

Ukraynalı bir asker, Donetsk bölgesinde cephe hattı yakınlarında uçan insansız hava aracını (İHA) izliyor. (Reuters)
Ukraynalı bir asker, Donetsk bölgesinde cephe hattı yakınlarında uçan insansız hava aracını (İHA) izliyor. (Reuters)

Bu denklem, tarafların öncelikleri arasındaki farklılığı da ortaya koyuyor. Avrupalılar ateşkes ve yeni bir savaşı caydıracak güvenlik garantileri isterken Moskova, çatışmanın kendi ifadesiyle temel nedenlerinin ele alınmasını talep ediyor. Bu talepler arasında Ukrayna'nın Batı ile ilişkileri ve Rusya çevresindeki askerî düzenlemeler de bulunuyor.

Avrupa'nın müzakerelere katılması önemli bir usulî ilerleme sağlayabilir. Ancak bunun bedeli, Rusya'nın gündeminin baştan kabul edilmesi olursa siyasi bir atılım anlamına gelmeyecek. Öte yandan Avrupa'yı sürecin dışında bırakmak da Kiev'e sağladığı finansman ve askerî destek ile gelecekteki güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasındaki rolü nedeniyle güç görünüyor.

Dolayısıyla Avrupa'nın müzakere masasında bulunması, hem olası bir anlaşmanın uygulanabilirliğini artırıyor hem de kıtanın geleceğine yalnızca Washington ile Moskova'nın karar vermesine karşı çıkışını yansıtıyor.

Güven sınavı

Aynı dönemde Zelenskiy'nin uydu iletişim hizmetlerinde yaşanan aksaklıklara ilişkin şikâyetleri, müzakereler sırasında ABD desteğinin sınırlarının ne olacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Burada söz konusu olan, yalnızca ticari iletişim ve lojistik desteği sağlayan Starlink değil, özellikle devlet ve askerî kullanıma yönelik Starshield hizmeti. Kiev, ABD hükümetiyle yapılan bir anlaşma kapsamında bu askerî hizmeti keşif ve Rus insansız hava araçlarını önleme görevlerinde kullanılan İHA sistemlerini çalıştırmak için kullanıyor.

 Milyarder Elon Musk, Washington'da. (Reuters)
Milyarder Elon Musk, Washington'da. (Reuters)

Şarku’l Avsat'ın Axios’tan aktardığı Ukrayna iddiasına göre birlikler, sistematik hız kısıtlamaları tespit etti. Bu kısıtlamaların, insansız hava araçlarının saatte 160 kilometreyi aşması durumunda bağlantının kesilmesine yol açtığı öne sürüldü.

Ukraynalı bir yetkili, aksaklıkların üç gün boyunca arttığını belirtirken, Kiev yönetimi Pentagon ve SpaceX'ten açıklama istedi. SpaceX ise suçlamayı reddederek, hizmette herhangi bir değişiklik yapılmadığını bildirdi.

İddiaların zamanlaması, ABD'li özel temsilcilerin Moskova ile Kiev arasında temaslarda bulunduğu dönemde ortaya çıkması nedeniyle siyasi açıdan önem taşıyor. Ancak bu eş zamanlılık, ABD yönetiminin kısıtlamalar için talimat verdiğini veya Ukrayna'dan taviz koparmayı amaçladığını kanıtlamıyor. Axios'un aktardığı bilgilerde de aksaklığın teknik ya da siyasi sorumluluğunu kesinleştiren kanıtlar bulunmuyor.

Ukrayna özel kuvvetlerinden bir asker, Donetsk'te cephe hattı yakınlarına Starlink iletişim sistemi kuruyor. (Reuters)
Ukrayna özel kuvvetlerinden bir asker, Donetsk'te cephe hattı yakınlarına Starlink iletişim sistemi kuruyor. (Reuters)

Bununla birlikte güven krizi, müzakereleri etkilemek için kasıtlı bir karar alındığının kanıtlanmasını gerektirmiyor. Ukrayna'nın savunma ve keşif faaliyetlerinde ABD kaynaklı bir sisteme bağımlı olması, hizmetin kesintisiz çalışmasını ülkenin müzakere kapasitesinin uzantısı hâline getiriyor.

Kiev, kesintilerin nedenini ve bunları gidermekle yetkili kurumun hangisi olduğunu belirleyemediği takdirde, gelecekteki destek ve güvenlik garantilerine ilişkin güvenceler de daha fazla sorgulanabilir hâle geliyor.

Bu nedenle ABD Kongresi'nde Ukrayna'ya destek veren ve her iki partiden üyeleri barındıran grup, yönetimden ve şirketten kapsamlı bir açıklama talep etti. Bu gelişme, Trump yönetimini yalnızca tarafsızlığı ve çıkar ilişkilerinin bulunmadığı konusunda değil, arabulucu olarak güvenilirliği bakımından da sınava sokuyor.

Esir takası ve toprak anlaşmazlığı

Açıklanan sonuçlar arasında en somut gelişme, Kushner'ın savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirilecek en büyük takas olarak nitelendirdiği esir değişimi üzerinde çalışılması oldu. Bu girişimin binlerce kişinin ailelerine kavuşmasını sağlayabileceği belirtiliyor.

Zelenskiy girişimi memnuniyetle karşıladı. Ancak nihai rakamlar ve uygulama mekanizmaları henüz netleşmedi. Bu nedenle söz konusu girişim, kapsamlı bir anlaşmaya yaklaşıldığının kanıtından ziyade taraflar arasında güven oluşturmayı amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Dün karşılıklı düzenlenen saldırılar ise müzakerelerin sahada henüz bir sükûnet sağlayamadığını ortaya koydu.

Ukrayna ordusu dün yaptığı açıklamada, Rostov-na-Donu'daki Rus İHA’larının üretim ve bakım tesislerini füze saldırısıyla hedef aldığını bildirdi.

Ukrayna Enerji Bakan Yardımcısı Artem Nekrasov da dün yaptığı açıklamada, gece boyunca Rusya'nın Ukrayna'daki enerji altyapısını hedef alan saldırıları sonucunda ülkenin 12 bölgesinde elektrik kesintileri yaşandığını belirtti.

Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut yakınlarında kullanılan bir Starlink cihazı. (Reuters)
Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut yakınlarında kullanılan bir Starlink cihazı. (Reuters)

Öte yandan Rusya'nın ağır suçları soruşturmakla görevli Soruşturma Komitesi, dün Moskova'da bir otomobilin patlamasına ilişkin soruşturma başlattığını duyurdu.

Rus basınında yer alan haberlerde, aracın Ukraynalı bir siyasetçinin yurt dışında yaşayan danışmanına ait olduğu belirtildi. Söz konusu kişinin, eski Ukrayna Başbakanı Mikola Azarov'un eski sözcüsü Sergey Zavorotni olduğu ve 2014 yılında hükümet karşıtı protestoların ardından Ukrayna'dan kaçarak Rusya'ya yerleştiği belirtildi.

Kommersant gazetesi, Zavorotni'nin hastaneye kaldırıldığını yazdı. Olay, Rusya topraklarında yaşandığı öne sürülen bir dizi suikast girişiminin son halkası olarak değerlendiriliyor.

Rus soruşturmacılar ayrıca perşembe günü St. Petersburg'da kullandığı otomobilin patlaması sonucu bir Rus askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi.


Avrupalılar, Trump ile Putin arasında bir anlaşmaya varılmasından endişe ediyor

Ayrıca Avrupa Birliği liderleri, dün Dublin'de düzenlenen gayriresmî zirve kapsamında toplu fotoğraf çektirdi. (EPA)
Ayrıca Avrupa Birliği liderleri, dün Dublin'de düzenlenen gayriresmî zirve kapsamında toplu fotoğraf çektirdi. (EPA)
TT

Avrupalılar, Trump ile Putin arasında bir anlaşmaya varılmasından endişe ediyor

Ayrıca Avrupa Birliği liderleri, dün Dublin'de düzenlenen gayriresmî zirve kapsamında toplu fotoğraf çektirdi. (EPA)
Ayrıca Avrupa Birliği liderleri, dün Dublin'de düzenlenen gayriresmî zirve kapsamında toplu fotoğraf çektirdi. (EPA)

Dublin'de düzenlenen görüşmelerde yapay zekâ başta olmak üzere çok sayıda konu gündeme gelse de Avrupa Birliği liderlerinin öncelikli gündemi, Avrupa'nın Ukrayna-Rusya müzakerelerinde yer alması ve kıtanın gelecekteki güvenliğine ilişkin kararlarda yeniden söz sahibi olması gerektiği yönündeki çağrı oldu.

Liderler yayımladıkları bildiride, “Barışa giden yol Ukrayna'ya danışılarak çizilmelidir” ifadelerini kullandı. Bildiride ayrıca Ukrayna'nın güvenliğinin “Avrupa-Atlantik güvenliğinin ayrılmaz bir parçası” olduğu vurgulandı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, “Burada, Dublin'de bazıları bunun ikinci bir Anchorage'a dönüşmesinden endişe ediyor” dedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Merz, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında daha önce bir görüşmeye ev sahipliği yapan Alaska'daki Anchorage kentine atıfta bulundu.

Merz sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu nedenle mesajımızı ABD'ye son derece açık bir şekilde iletmek istiyorum: Lütfen bizi sürprizlerle karşılaştırmayın. Avrupa ve Ukrayna ekibinin bir parçası olarak hareket etmeye devam edin.”


Rubio'dan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne uyarı: Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya koymanın sonuçları olacağı belirtildi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında konuşma yaparken. (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında konuşma yaparken. (AP)
TT

Rubio'dan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne uyarı: Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya koymanın sonuçları olacağı belirtildi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında konuşma yaparken. (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında konuşma yaparken. (AP)

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio dün yaptığı açıklamada, “uluslararası hukukun silah olarak kullanılmasını” eleştirerek, hukukun küresel elitlerin elinde bir araca dönüştüğünü savundu. Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) de hedef alan Rubio, Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya kalkışmasının sonuçları olacağı uyarısında bulundu.

Rubio'nun açıklamaları, muhafazakâr Federalist Derneği tarafından düzenlenen Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında yapıldı. Açıklamalar, ABD'nin yaklaşık bir ay önce UCM'ye yönelik yeni yaptırımlar açıkladığı ve mahkemenin faaliyetlerini durdurma sözü verdiği bir dönemde yapıldı.

2002 yılında kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları işlemekle itham edilen kişileri yargılıyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre mahkeme, yeterli hesap verebilirlik mekanizmalarına sahip olmayan ülkelerde son başvuru mercii olarak görev yapıyor.

ABD, UCM'nin kurulmasını sağlayan Roma Statüsü'nü imzalayan ülkeler arasında yer alsa da söz konusu anlaşmayı hiçbir zaman onaylamadı. İsrail, Rusya ve Çin de mahkemenin üyesi değil.

Yoğun alkışlarla karşılanan Rubio'nun konferansta yaptığı konuşma, Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından gerçekleştirdiği ilk konuşma oldu.

Rubio, uluslararası hukukun Trump yönetiminin dış politikasına ilişkin neredeyse tüm önemli kararlarına karşı kullanıldığını savundu. Bu kapsamda Karayipler'deki teknelere yönelik operasyonlardan Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun yakalanmasına kadar çeşitli gelişmeleri örnek gösterdi.

Uluslararası hukukun tarafsız olmadığını ileri süren Rubio, bunun küresel elitler tarafından kendi çıkarlarını güçlendirmek amacıyla kullanılan bir “araç” olduğunu söyledi.

Rubio daha önce de Washington'un, “haydut mahkeme” olarak nitelendirdiği UCM ile iş yapanlara yasak getireceğini açıklamıştı. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin mahkemeye yönelik devam eden baskı politikasının devamı olarak değerlendirilmişti.

Washington, UCM'nin Gazze'de işlendiği iddia edilen savaş suçları nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmasının ardından mahkemeyi dağıtma sözü vermişti.

Rubio, dün yaptığı konuşmada da mahkemeye yönelik eleştirilerini yineledi. UCM'nin kimseye karşı hesap vermek zorunda olmadığını öne süren Rubio, mahkemenin “onaylamadığımız ve kontrol edemediğimiz yasalar kapsamında vatandaşlarımızı soruşturma, kovuşturma, zulmetme ve hapsetme yetkisine sahip olduğunu” söyledi.

Rubio sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bize kâğıt üzerindeki kararnamelerini dayatmaya kalkacak kadar akılsızlarsa, vereceğimiz cevap Romalı komutan Pompeius'un lejyonlarının önünde kendi şehirlerinin yasalarını öne sürenlere verdiği cevapla aynı olacaktır: Kılıçlarımız kuşanılmışken bize yasaları okumayı bırakmayacak mısınız?”

Rubio'nun konuşma yaptığı konferans, ABD Dışişleri Bakanı'nın dış politika gündeminin ötesinde siyasi hedefleri olabileceğine ilişkin yorumları da beraberinde getirdi. Daha önce başkanlık seçimlerinde aday olan isimler de Ulusal Avukatlar Konferansı'nda konuşma yapmıştı.

Rubio, Başkan Donald Trump'ın ardından görevi devralabilecek isimler arasında gösteriliyor. Ancak 2028 seçimlerine hazırlanmak amacıyla yönetimden ayrılmayı planladığı yönündeki haberleri daha önce yalanlamıştı.