SIPRI: Ukrayna dünyanın en büyük dördüncü silah ithalatçısı haline geldi

Avrupa’ya silah ithalatı ikiye katlanırken, Rusya’dan yapılan ihracat yarı yarıya azaldı

Ukraynalı bir asker bir tankın üzerinde oturuyor (Ukrayna Devlet Başkanı’nın Telegram kanalı)
Ukraynalı bir asker bir tankın üzerinde oturuyor (Ukrayna Devlet Başkanı’nın Telegram kanalı)
TT

SIPRI: Ukrayna dünyanın en büyük dördüncü silah ithalatçısı haline geldi

Ukraynalı bir asker bir tankın üzerinde oturuyor (Ukrayna Devlet Başkanı’nın Telegram kanalı)
Ukraynalı bir asker bir tankın üzerinde oturuyor (Ukrayna Devlet Başkanı’nın Telegram kanalı)

Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’nün (SIPRI) raporunda, Avrupa’ya silah ithalatının ‘kısmen Ukrayna’daki savaş nedeniyle’ son beş yılda neredeyse iki katına çıktığı, Rusya’dan yapılan ihracatın ise yarı yarıya azaldığı belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre SIPRI tarafından bugün yayınlanan raporda, Ukrayna’nın dünyanın en büyük dördüncü silah ithalatçısı haline geldiği, Fransa’nın ise ABD’nin ardından dünyanın en büyük ikinci silah ihracatçısı olarak Rusya’nın yerini aldığı ifade edildi.

Rapora göre, Avrupa’ya silah ithalatı 2019-2023 yıllarında önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 94 arttı.

SIPRI araştırmacısı Katarina Djokic AFP’ye verdiği demeçte, bu artışın kısmen Ukrayna’daki savaştan kaynaklandığını söyledi.

SIPRI, büyük sözleşmelere ait birkaç teslimat yıllık rakamları değiştirebileceğinden, beş yıllık trendleri analiz etmeyi tercih ediyor.

Söz konusu raporda, Rusya’nın Şubat 2022’deki işgalinden bu yana en az 30 ülkenin Ukrayna’ya askeri yardım olarak büyük silahlar sağladığı belirtildi.

Ancak diğer Avrupa ülkeleri de ithalatı artırdı. Önemli bir pay dünyanın en büyük silah ihracatçısı ABD’den geldi.

2019-2023 döneminde Avrupa’ya yapılan ithalatın yüzde 55’i ABD’den yapıldı. Bu oran 2014-2018 döneminde yüzde 35’ti.

Djokic, bunun kısmen çoğu Avrupa ülkesinin NATO üyesi olmasından ve F-35 savaş uçağı gibi silah sistemlerinin geliştirilmesinde ABD’nin ortağı olmasından kaynaklandığını söyledi.

Aynı zamanda ABD’den artan ithalatın, birçok Avrupa ülkesinin hızlı bir şekilde silah edinme ve dolayısıyla yeni sistemler geliştirmek yerine ‘hazır olanı’ satın almayı düşündüğü anlamına geldiğini belirtti.

Küresel olarak ABD’nin ihracatı bu dönemde yüzde 17 artarak, toplam silah ihracatındaki payı yüzde 42’ye ulaştı.

Uzun süredir ikinci en büyük ihracatçı konumunu koruyan Rusya’nın ihracatının ise 2014-2018 ile 2019-2023 yılları arasında yüzde 53 oranında düştüğü görüldü.

Rusya yalnızca daha az silah ihraç etmekle kalmıyor, aynı zamanda daha az alıcıya da ihracat yapıyor.

Moskova’dan 2019’da 31 ülkeye ihracat yapılırken, 2023’te bu sayı 12’ye geriledi.



Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
TT

Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)

ABD Yüksek Mahkemesi, 6'ya 3'lük çoğunlukla, Başkan Donald Trump'ın küresel ticareti aksatan bir dizi gümrük vergisi uygulayarak yetkisini aştığı ve yönetimin ekonomik gündemine darbe vurduğu sonucuna vardı.

Trump, gümrük vergilerini politikasının temel taşlarından biri haline getirmiş, hatta onları "en sevdiği kelime" olarak nitelendirmişti. Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre birkaç eyalet valisiyle yaptığı özel bir toplantıda karardan haberdar edildiğinde bunu "utanç verici" olarak nitelendirdi.

Yüksek Mahkeme yargıçlarının çoğunluğu, Anayasa'nın Kongre'ye gümrük vergileri de dahil olmak üzere vergi koyma yetkisini "çok açık bir şekilde" verdiğini ve Anayasa'yı hazırlayanların yürütme organına vergi koyma yetkisinin hiçbir bölümünü vermediğini vurguladı.

Karara ilişkin uluslararası tepkiler ardı ardına geldi; Avrupa Birliği kararı "dikkatlice analiz ettiğini" ve ABD yönetimiyle iletişim halinde olduğunu açıklarken, Kanada kararı Trump'ın gümrük vergilerinin "haksız" olduğunu doğrulayan bir gelişme olarak değerlendirdi.

Birleşik Krallık, kararın sonuçlarını görüşmek üzere Washington ile iş birliği yapacağını ifade etti.


Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
TT

Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tehdit ettiği sert senaryolar ve artan baskı çerçevesinde İran'a karşı sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgedeki ABD saldırı gücüne katılmak üzere Akdeniz'e girmesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Trump, İran'ı nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenlemeyi düşünüp düşünmediği sorusuna Beyaz Saray'da gazetecilere şu yanıtı verdi: "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim."

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD'li yetkililer, operasyonun haftalarca sürebileceğini ve güvenlik tesislerinin ve nükleer altyapının bombalanmasını içerebileceğini, yönetimin sınırlı veya artan saldırılar için senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Yetkililer, askeri planlamanın ileri bir aşamada olduğunu ve seçeneklerin belirli kişileri hedef almayı ve hatta Trump'ın emriyle rejim değişikliğini bile içerdiğini belirtti.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "askeri seçeneğin yalnızca meseleleri karmaşıklaştıracağını" ve "felaket sonuçlar doğuracağını" belirterek, Tahran'ın liderliğinin onayından sonra iki veya üç gün içinde "olası bir anlaşma taslağı" sunacağını duyurdu. Nükleer programın "askeri bir çözümü" olmadığını belirten Arakçi, Washington'ın "sıfır zenginleştirme" talep etmediğini vurguladı.


Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)

ABD askeri uçakları, Alaska'nın batı kıyısı açıklarında uluslararası hava sahasında uçan beş Rus uçağını engellemek için havalandı, ancak askeri yetkililer dün Rus uçaklarının provokatif olarak değerlendirilmediğini söyledi.

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD), perşembe günü Bering Boğazı yakınlarında faaliyet gösteren iki Rus Tu-95 bombardıman uçağı, iki Su-35 savaş uçağı ve bir A-50 uçağını tespit edip izlediğini açıkladı.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre buna karşılık ABD kuvvetleri, Rus uçaklarını bölgeden ayrılana kadar engellemek, tanımlamak ve eşlik etmek için iki F-16 savaş uçağı, iki F-35 savaş uçağı, bir E-3 bombardıman uçağı ve dört KC-135 yakıt ikmal uçağını havalandırdı. Bu bilgi, komutanlığın yayınladığı ve AP’nin aktardığı açıklamada yer aldı.

Komutanlık açıklamasında ayrıca, “Rus askeri uçaklarının uluslararası hava sahasında kaldığı ve ABD veya Kanada'nın egemen hava sahasına girmediği” belirtildi. Bu tür faaliyetlerin “düzenli olarak gerçekleştiği ve tehdit olarak değerlendirilmediği” kaydedildi.