Trump’tan AB’ye tehdit… Ya ABD'den petrol ve doğalgaz alımını artırın ya da gümrük vergileriyle karşılaşın

Kasım ayındaki seçimlerde yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump, Florida Palm Beach'teki Mar-a-Lago'da açıklama yapıyor, 16 Aralık 2024. (Reuters)
Kasım ayındaki seçimlerde yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump, Florida Palm Beach'teki Mar-a-Lago'da açıklama yapıyor, 16 Aralık 2024. (Reuters)
TT

Trump’tan AB’ye tehdit… Ya ABD'den petrol ve doğalgaz alımını artırın ya da gümrük vergileriyle karşılaşın

Kasım ayındaki seçimlerde yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump, Florida Palm Beach'teki Mar-a-Lago'da açıklama yapıyor, 16 Aralık 2024. (Reuters)
Kasım ayındaki seçimlerde yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump, Florida Palm Beach'teki Mar-a-Lago'da açıklama yapıyor, 16 Aralık 2024. (Reuters)

Kasım ayındaki seçimlerde yeni ABD Başkanı seçilen Donald Trump bugün yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin (AB) ABD ile giderek büyüyen ticaret açığını ABD petrol ve doğalgazından yüklü miktarda alım yaparak azaltmaya çalışmaması halinde gümrük vergileriyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.

ABD hükümet verilerine göre AB halihazırda ABD'nin petrol ve gaz ihracatında en büyük payı satın alıyor. Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığına göre, ek hacimler şu anda ancak ABD üretimi artarsa ya da hacimler ABD enerjisinin en büyük tüketicileri arasında yer alan Asya pazarlarından yönlendirilirse kullanılabilir.

Trump, Truth Social'daki bir paylaşımında şunları söyledi: “AB'ye, ABD ile giderek büyüyen ticaret açığını bizim petrol ve gazımızdan büyük miktarlarda satın alarak kapatmaları gerektiğini söyledim. Aksi takdirde gümrük vergileri tek çözüm olacaktır.”

AB ise, enerji sektörü de dahil olmak üzere, seçilmiş başkanla mevcut ilişkiyi güçlendirmenin yollarını tartışmaya hazır olduğunu bildirdi. AB Sözcüsü, bloğun enerji sektöründeki ortak çıkarlar da dahil olmak üzere Trump ile ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi tartışmaya hazır olduğunu belirterek, AB’nin Rusya'dan enerji ithalatını aşamalı olarak durdurmaya ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye kararlı olduğunu ifade etti.

AB İstatistik Ofisi Eurostat'ın verilerine göre ABD, 2024'ün ilk çeyreğinde AB'ye sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatının yüzde 47'sini ve petrol ithalatının yüzde 17'sini sağlamış durumda.

Trump, ABD ile onlarca yıldır büyük bir ticaret fazlası veren Avrupa'nın ağır bir bedel ödeyeceğini öne sürerek, tüm ithalatlara olmasa da çoğu ithalata gümrük vergisi getirme sözü verdi. Trump defalarca ABD'nin mal ticaretindeki açığına atıfta bulunurken, ABD hizmetler sektöründe AB ile 104 milyar avro (107,98 milyar dolar) ticaret fazlası kaydetti.

Göreve 20 Ocak'ta başlayacak olan Trump, ABD'nin en büyük üç ticaret ortağına (Kanada, Meksika ve Çin) büyük gümrük vergileri uygulayacağı uyarısında bulundu.

Avrupalı petrol rafinerileri ve gaz şirketlerinin çoğu özel kuruluşlardır ve hükümetler, yaptırım ya da gümrük vergisi olmadığı sürece, kaynak alımlarına müdahale etmezler. Şirketler seçimlerini genellikle fiyat ve verimliliğe göre yaparlar.

AB, Rus enerjisine bağımlılığı azaltmak amacıyla 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Rusya'ya yaptırımlar uyguladıktan sonra ABD petrol ve gaz alımlarında önemli bir artışa tanık oldu.

Son yıllarda ABD, küresel talebin beşte birine denk gelen günlük 20 milyon varilden fazla petrol üreterek dünyanın en büyük petrol üreticisi haline geldi. ABD, toplam ihracatının yarısından fazlasını oluşturan günde iki milyon varilden fazlasını Avrupa'ya ihraç ederken, geri kalanı Asya'ya yönlendiriliyor. ABD hükümetinin verilerine göre Hollanda, İspanya, Fransa, Almanya, İtalya, Danimarka ve İsveç ABD petrolünün en büyük ithalatçıları.

ABD aynı zamanda günde 103 milyar metreküpü aşan üretimiyle dünyanın en büyük gaz üreticisi ve tüketicisi. ABD'nin 2024 yılında Avrupa'ya gaz ihracatının günde ortalama 12 milyar metreküp olması bekleniyor. 2023 yılında ABD'nin LNG ihracatının yüzde 66'sı Avrupa'ya yapılırken, İngiltere, Fransa, İspanya ve Almanya en önemli varış noktaları oldu.

AB ihracatına otomotiv, makine ve kimya sektörleri hakimdir ve Almanya Avrupa'nın en büyük mal ihracatçısıdır.



İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor
TT

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, savaşın yeni bir aşamaya girdiğini duyurdu. Zamir, “Sürpriz saldırı aşamasını başarıyla tamamladık. Bu süreçte hava üstünlüğünü sağladık ve balistik füze ağını etkisiz hale getirdik. Şimdi operasyonun yeni aşamasına geçiyoruz” ifadelerini kullandı.

İran devlet televizyonunun bugün aktardığı bilgilere göre söz konusu açıklama, ülkedeki Liderlik Konseyi’nin yeni Dini Lider’in seçimini yapacak Uzmanlar Meclisi toplantısının nasıl gerçekleştirileceğini tartışmak üzere bir araya geldiğini bildirmesiyle aynı zamana denk geldi. Liderlik Konseyi tarafından yapılan açıklamada, Dini Lider seçim takvimi veya Uzmanlar Meclisi’nin oylamayı yüz yüze mi yoksa uzaktan mı yapacağına dair bir bilgi verilmedi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump dün akşam telefonla katıldığı NBC News mülakatında, İran’a kara kuvveti gönderilmesini ‘zaman kaybı’ olarak nitelendirdi. Trump, “Her şeyi kaybettiler. Deniz filolarını kaybettiler. Kaybedebilecekleri her şeyi kaybettiler” şeklinde konuştu.


İran savaşının dumanı Gazze Şeridi’nin yolunu kaplıyor

İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
TT

İran savaşının dumanı Gazze Şeridi’nin yolunu kaplıyor

İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)

ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş gündemdeyken, Gazze Şeridi karmaşık bir süreçle karşı karşıya. Ekim ayında varılan ateşkes anlaşmasının uygulanmasına yönelik siyasi adımlar şu ana kadar duraklamış durumda.

Hamas ve diğer Filistinli gruplar, Donald Trump’ın planının ikinci aşamasına daha hızlı geçmeyi hedefliyordu. Ancak İran’a yönelik savaş, bu süreci belirsizliğe sürükledi.

Ateşkes anlaşmasının ardından İsrail, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin bölgeye girerek hükümet görevlerini devralmasını engelledi. Ayrıca, grupların silahsızlandırılmasına yönelik baskıyı sürdürdü. İran’a karşı yürütülen savaş, tüm bu sürecin daha da aksamasına yol açtı.

Arabulucularla sınırlı iletişim

Hamas’ın yetkililerine dayandırılan haberlere göre, Gazze Şeridi’ndeki durumla ilgili arabulucularla sınırlı ve kısmi bir iletişim sürüyor. Yetkililerden biri, özellikle Katar ve Türkiye’nin savaş krizine yoğunlaştığını ve bu nedenle sürece daha fazla dahil olduklarını, Mısır aracılığıyla iletişimin ise hâlâ takip edildiğini, ancak Mısır’ın da bölgesel durumla ilgilenmekte olduğunu belirtti.

sxcdfgt
Gazze şehrinde yerinden edilmiş Filistinlilerin çadırları (Reuters)

Hamas kaynakları, İran’a yönelik savaşın başlamasından bu yana hareketin liderliği ile ABD yönetimi arasında doğrudan veya arabulucular üzerinden herhangi bir yeni iletişim kurulmadığını ifade etti. Ayrıca, silah meselesiyle ilgili olarak da harekete resmi bir öneri sunulmadığı vurgulandı.

Kaynaklar, mevcut savaşın Gazze Şeridi’ndeki durumu etkileyebileceğine dair endişelerini gizlemiyor. İsrail, arabulucuların müdahalesiyle ABD talebi üzerine yeniden açılan sınır kapılarını kapatarak durumu kendi lehine kullanmaya çalıştı. Uzun sürecek bir savaşın Gazze dosyasını daha da olumsuz etkileyebileceği, özellikle de İran’la yapılacak müzakereler sırasında Filistin meselesinin daha uzun süre göz ardı edilebileceği kaydedildi.

Tek taraflı kınama

İran’a yönelik savaşın başlamasından bu yana, Hamas ve diğer Filistinli gruplar, Tahran’a düzenlenen saldırıları ve Ali Hamaney suikastını kınadı. Ancak Körfez ülkelerine yönelik saldırılar konusunda hareket, ne resmi açıklama ne de bireysel yorumlar aracılığıyla bir tutum sergilemedi.

Hamas liderlerinin, bazı gazetecilerin bu saldırılara ilişkin sorularına yanıt vermekten kaçındığı gözlendi.

Hamas kaynakları, hem Gazze içinden hem de dışından, hareketin şu anda ‘yaşananlara karşı sessiz kalmayı’ tercih ettiğini belirtiyor. Liderler, herhangi bir pozisyon almanın ileride kendileri aleyhine yorumlanabileceğini düşündükleri için, yalnızca İran’a yönelik saldırıları kınamayı uygun gördü.

Bir kaynak, Hamas liderliğinin Körfez ülkelerine karşı İran’ın saldırılarını kınayamayacağını kabul ediyor. Bunun nedeni, İran’ın bu saldırıların yalnızca bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını öne sürmesi ve Körfez ülkelerinin de bu saldırıları kendi güvenlikleri açısından değerlendirmesi.

Kaynak, Hamas’ın ‘tüm taraflarla ilişkilerini korumaya önem verdiğini’ ve bölgedeki devam eden askeri savaş ortamında kendini siyasi çatışmaların içine çekmek istemediğini belirtti.

Bu tutum, Hamas içinde sahadaki ve tabandaki kesimlerde farklı yansımalar oluşturdu; saldırılara ilişkin görüşler bölünmüş durumda.

Ancak Filistinli grupların medya alanında, ‘yönlendirmeler sürekli olarak İran’ın savaş anlatısına güçlü destek verilmesini’ öngörüyor.

Hamas’ın çeşitli platformlarında, merhum Yahya Sinvar’ın konuşmaları düzenli olarak paylaşılıyor. Sinvar, 7 Ekim 2023 öncesi yaptığı bir konuşmada ‘bölgesel bir savaşın olacağını’ belirtmişti.

Gazze Şeridi’nde Hamas ve diğer Filistinli grupların kontrolünde bulunan bölgelerdeki camilerde, İran’a destek için duaların yoğunlaştığı gözlemleniyor.

Hamas liderliğinin, bölgedeki saldırılar nedeniyle güvenlik önlemlerini sıkılaştırdığı öğrenildi. İsrail’in liderliğe yönelik ani bir saldırı yapabileceği korkusu hâkim. Bu endişe, dün sabah, Lübnan’daki Kassam Tugayları üyelerinden biri olan Vesim el-Ali’nin el-Bedavi Mülteci Kampı’ndaki bir konut saldırısında öldürülmesiyle pekişti. El-Ali’nin kardeşi de yaklaşık bir yıl önce benzer bir saldırıda hayatını kaybetmişti.


İngiltere, İran adına Yahudi sit alanlarını gözetlemekle suçlanan dört kişiyi yakaladı

İngiliz polisi (Reuters)
İngiliz polisi (Reuters)
TT

İngiltere, İran adına Yahudi sit alanlarını gözetlemekle suçlanan dört kişiyi yakaladı

İngiliz polisi (Reuters)
İngiliz polisi (Reuters)

Reuters'ın haberine göre, İngiliz polisi bugün, Yahudi topluluğuyla bağlantılı yerlerin gözetlenmesine yönelik bir soruşturma kapsamında, İran'la bağlantılı casusluk faaliyetlerinde bulundukları şüphesiyle dört kişiyi gözaltına aldı.

Soruşturmacılar, adamlardan birinin İran vatandaşı olduğunu, diğer üçünün ise hem İngiliz hem de İran vatandaşlığına sahip olduğunu söyledi. Londra'nın kuzeyindeki Barnet ve başkentin kuzeyindeki Watford kasabasında yakalandılar.

İngiliz milletvekilleri ve iç istihbarat teşkilatları yıllardır İngiltere içindeki İran tehdidi konusunda uyarıda bulunuyor. Avustralya da Yahudi karşıtı saldırıları Tahran'la ilişkilendiriyor.

Londra Metropolitan Polis Komiseri Helen Flanagan, bugün yaptığı açıklamada, gözaltıların uzun süredir devam eden bir soruşturmanın parçası olduğunu söyledi. Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre gözaltına alınanların yaşları 22 ile 55 arasında değişiyor. Polis, operasyonla bağlantılı olarak suçlulara yardım ve yataklık etmek şüphesiyle altı kişinin daha gözaltına alındığını belirtti.

İsrail ve ABD'nin bir tarafta, İran'ın ise diğer tarafta yer aldığı savaş, bugüm yedinci gününe girdi. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, savaşın yeni bir aşamaya girdiğini duyurarak, "Hava üstünlüğünü sağladığımız ve balistik füze ağını devre dışı bıraktığımız sürpriz saldırı aşamasını başarıyla tamamladıktan sonra, operasyonun yeni bir aşamasına geçiyoruz" ifadelerini kullandı.