Rus ordusunda Ukrayna kuvvetlerine karşı savaşan iki Çin vatandaşının esir alınmasının yankıları sürüyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, salı günü yaptığı açıklamada, Donetsk bölgesinde Rus askerlerin safında savaşan iki Çin vatandaşının esir alındığını bildirdi.
Zelenski, Pekin yönetiminin Ukrayna’ya karşı savaşan Çinlilerden haberdar olduğunu savunarak şunları söyledi:
Çin meselesi ciddi. Ukrayna topraklarında, pasaportları ve soyadları belli olan ve Ukraynalılara karşı savaşan 155 Çin vatandaşı var. Pekin resmi olarak bunu biliyor. Ruslar, Çin'in sosyal medya ağları üzerinden işe alım ilanları dağıtıyor.
Ukrayna lideri, çarşamba günkü konuşmasındaysa esir düşen Çinli askerlerle ilgili ABD’yle bilgi paylaştığını, Washington yönetiminin “çok şaşırdığını” belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tammy Bruce, 8 Nisan’daki açıklamasında Çinli askerlerin Ukrayna’ya karşı savaştığına dair gelişmelerden “haberdar olduklarını” söylemişti.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien ise esir alınan kişilerle ilgili Kiev yönetiminden henüz doğrulama alamadıklarını bildirdi. Lin, Pekin yönetiminin Rus kuvvetleriyle birlikte Ukrayna’ya karşı savaşan askerlerden haberdar olduğuna dair iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu. Çin hükümetinin vatandaşlarına daima silahlı çatışma bölgelerinde uzak durmalarını ve herhangi bir tarafın askeri operasyonuna katılmamaları gerektiğini söylediğini ifade etti.
Ukrayna sorunun siyasi çözümü için yapıcı rol oynamaya çalıştıklarını belirten Lin, “Ukrayna tarafı, Çin'in çabalarını doğru bir açıdan görmelidir” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan Ukraynalı haber sitesi Kyiv Independent, Ruslarla birlikte savaşan Çin vatandaşı sayısının en az 163 olduğunu bildiriyor.
Ukrayna istihbaratına ait belgelere dayandırılan haberde, Çinli askerlerin Rus ordusuna ait 70. Ayrı Muhafız Motorlu Tüfek Tugayı, 255. Tüfek Tümeni ve diğer birliklerde görev yaptığı savunuluyor.
Adının gizli tutulması şartıyla gazeteye konuşan Ukraynalı bir istihbarat yetkilisi, esir düşen Çinli askerlerin adlarının Wang Guangjun ve Zhang Renbo olduğunu söylüyor. 1991 doğumlu Wang’ın Donetsk’teki Bilohorivka şehrinde, 1998 doğumlu Renbo’nunsa Tarasivka’da rehin alındığı aktarılıyor.
Ukrayna Pravdası’nın haberindeyse askerlerden birinin, Rus vatandaşlığı karşılığında Ukrayna’ya karşı savaşa katılmak için Çin’deki bir aracıya 300 bin ruble (yaklaşık 135 bin TL) ödediği iddia ediliyor.
Rehin alınan Çinli savaşçıların akıbeti henüz belli değil. Zelenski, askerlerin Çin’in emriyle savaşa gönderildiğini düşünmediğini belirtmiş, Rusya’nın elindeki Ukraynalı askerlerle takas edilebileceklerini söylemişti.
Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla Wall Street Journal’a konuşan Batılı bir istihbarat yetkilisi de Çinli savaşçıların “paralı asker” olabileceğine dikkat çekiyor:
Burada devlet desteğine dair bir kanıt görmüyoruz.
Kuzey Koreli askerlerin Rus ordusu safında savaşması da tartışma yaratmıştı. Ukraynalı ve Batılı yetkililere göre Kuzey Kore, Rus ordusuyla birlikte Ukrayna cephesinde savaşması için yaklaşık 12 bin asker gönderdi. Güney Kore istihbaratı, Kuzey Koreli askerlerden 300'ünün öldüğünü, yaklaşık 3 bininin de yaralandığını iddia etmişti.
Diğer yandan 21 yaşındaki Paek ve 26 yaşındaki Ri, Ukrayna askerleri tarafından ocak ayında yakalanmış, daha sonra başkent Kiev’deki gözaltı merkezine götürülmüştü. Kuzey Koreli askerler, “Rusya’ya gönderildiklerini bilmediklerini” söylemişti. Zelenski, Kuzey Koreli askerleri Rusya'da tutulan Ukraynalı savaş esirleriyle takas edebileceklerini söylemişti. Güney Kore de askerleri almayı teklif etmişti.
Independent Türkçe, Guardian, Wall Street Journal, Kyiv Independent, CNN
