İsrail yanlısı bir yayın sitesi, var olmayan bir araştırma merkezinin adını taşıyan bir logoyla, propaganda amacıyla ve yapay zekâ (AI) destekli sohbet robotları tarafından kaynak gösterilmesi için dokuz günde yarım milyondan fazla kelime yayımladı.
Şarku’l Avsat’ın The Guardian’dan aktardığına göre site, Filistinli mahkumlara yönelik işkenceler, İsrail'in savaş suçları ve İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Filistinlileri kasıtlı olarak aç bırakıp bırakmadığı gibi konularda İsrail'in tutumunu yansıtıyor ve tüm bunları tarafsız birer araştırmaymış gibi sunuyor.
New York merkezli medya prodüksiyon şirketi Piro Inc., bu ay söz konusu siteyi, yabancı bir hükümet için çalışan herkesin bunu resmi olarak beyan etmesini zorunlu kılan 1938 tarihli Yabancı Temsilciler Kayıt Yasası uyarınca, İsrail hükümeti lehine dağıtılan materyaller olarak ABD Adalet Bakanlığı'na bildirdi.
Site, hiçbir ABD yargı bölgesinde yasal bir tüzel kişiliği bulunmayan, fiziksel bir adresi olmayan ve belirli bir çalışanı bulunmayan ‘Hanover Kamu Politikası Enstitüsü’ adıyla yayın yapıyor. Sitenin kullanım koşulları ise, adı açıkça belirtilmeyen "enstitünün kurulduğu ülkenin" yasalarına tabi tutuluyor.
Para israfı
Varlığı ilk kez 14 Ağustos'ta fark edilen site, sohbet robotlarını İsrail lehine argümanlar sunmaya yönlendirmek amacıyla İsrail hükümeti tarafından on milyonlarca dolarla finanse edilen ve aralarında Avrupalı reklam grubu Havas Media’nın da bulunduğu üçüncü taraflarca yürütülen daha geniş kapsamlı bir çabanın parçasını oluşturuyor.
Bu durum, Gazze Şeridi'ndeki yıkıcı savaşın ardından İsrail'in Amerikan kamuoyundaki itibarının çöktüğü ve İsrailli yetkililerin, yurtdışındaki kamu diplomasisi kapsamındaki ‘Hasbara’ olarak adlandırılan propaganda çabalarına harcanan paraların boşa gittiğini medyaya açıklamaya başladığı bir döneme denk geliyor.
The Guardian gazetesinin yürüttüğü bir analize göre Hanover Kamu Politikası Enstitüsü, 6-14 Ağustos tarihleri arasında her biri ortalama 4 bin 500 kelimeden oluşan ve toplamda 560 bini aşkın kelimeye ulaşan 124 rapor yayımladı. Sadece 12 ve 13 Ağustos tarihlerinde ise, iki gün içinde yaklaşık 354 bin kelimeyi bulan 73 rapor servis edildi.
Sitede yer alan raporların -biri hariç- tüm ana başlıkları, bir kullanıcının sohbet robotuna yazabileceği türden bir soruyla başlıyor. Bunlar arasında, “Siyonizm karşıtlığı antisemitizm midir?", "İsrail, Filistinlileri topraklarından sürdü mü?" ve "İsrail, Gazze'de soykırım mı yapıyor?" gibi sorular yer alıyor.
Başarısız kampanya
Raporlar, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları, Filistin Merkezi İstatistik Bürosu, Uluslararası Af Örgütü ve Soykırım Sözleşmesi metni gibi kaynaklara atıfta bulunularak yarı akademik bir üslupla sunuluyor. Hanover Kamu Politika Enstitüsü sitesi, İsrail'e yönelik eleştirilerin dozunu hafifletmek amacıyla kurgulanmış bilgiler içeriyor.
İsrail'de yetkililer, yapay zekanın manipüle edilmesi yoluyla Amerikan kamuoyunu etkileme kampanyası ve genel olarak kamu diplomasisi konusundaki şüphelerini dile getirdi. Temmuz ayında Yedioth Ahronoth gazetesine konuşan İsrailli yetkililer kampanyanın başarısız olduğunu belirtirken içlerinden biri hükümetin ‘çok para ödediğini ancak durumun daha da kötüleştiğini’ vurguladı.
ABD'deki kamuoyu yoklamaları, Amerikalıların İsraillilerden ziyade Filistinlilere sempati duyduğunu ortaya koyuyor. Nitekim Gallup araştırma şirketi şubat ayında Amerikalıların yalnızca yüzde 36'sının İsrail'in tarafını tuttuğunu kaydetti. Pew Araştırma Merkezi ise nisan ayında Amerikalıların yüzde 60'ının İsrail'e karşı olumlu olmayan bir bakış açısına sahip olduğunu bildirdi ki bu oran, 2022'den bu yana yaklaşık yüzde 20'lik bir artış anlamına geliyor. 7 Temmuz'da yayımlanan bir anket de Amerikalıların yüzde 31'inin İsrail'in Gazze'deki askeri eylemlerinin bir soykırım teşkil ettiğini düşündüğünü ortaya koydu.
